I SA/Kr 567/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-09-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPIT-4odpowiedzialność płatnikazawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnezakład pracy chronionejstatusprzedawnienieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki na postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego, uznając, że kwestia statusu zakładu pracy chronionej jest zagadnieniem wstępnym wymagającym rozstrzygnięcia przez Wojewodę.

Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o zawieszeniu postępowania podatkowego dotyczącego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i błędne uznanie statusu zakładu pracy chronionej za zagadnienie wstępne. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że rozstrzygnięcie Wojewody w sprawie statusu zakładu pracy chronionej jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi E. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości należności z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2014 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności płatnika. Zawieszenie nastąpiło do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego posiadania przez spółkę statusu zakładu pracy chronionej. Spółka kwestionowała zasadność zawieszenia, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania i błędnego uznania kwestii statusu za zagadnienie wstępne. Sąd administracyjny, analizując przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zawieszenia postępowania na podstawie zagadnienia wstępnego, uznał, że rozstrzygnięcie Wojewody Małopolskiego w sprawie statusu zakładu pracy chronionej jest niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy podatkowej. Sąd podkreślił, że sytuacja procesowa uległa zmianie wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniejszych decyzji dotyczących statusu spółki, co spowodowało, że zagadnienie to stało się otwarte. W związku z tym, sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. i oddalił skargę spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozstrzygnięcie Wojewody Małopolskiego w sprawie statusu zakładu pracy chronionej jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy dalsze prowadzenie postępowania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że status zakładu pracy chronionej jest kwestią materialnoprawną, której rozstrzygnięcie należy do Wojewody, a jego brak lub niepewność uniemożliwia organowi podatkowemu wydanie decyzji merytorycznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 201 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

ustawa o rehabilitacji art. 30 § 3

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę statusu zakładu pracy chronionej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 7

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216 § 1

Ordynacja podatkowa

ustawa o rehabilitacji art. 28 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie Wojewody w sprawie statusu zakładu pracy chronionej jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy dalsze prowadzenie postępowania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Błędne uznanie kwestii statusu zakładu pracy chronionej za zagadnienie wstępne. Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zmianę poglądów prawnych.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'zagadnienia wstępnego' nie zostało ustawowo zdefiniowane wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji nie każda kwestia, która w przekonaniu strony, czy też organu stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem jest w istocie i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego art. 201 O.p. nie może podlegać wykładni rozszerzającej kwestia ta musi być rozstrzygnięta przez inny organ w odrębnym postępowaniu skarżąca formułując zarzut naruszenia przez organy art. 208 §1 który wwiązała w art. 70 §1 i art. 70 §6 i §7 myli instytucję zawieszenia postępowania podatkowego z instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Skład orzekający

Grzegorz Karcz

sprawozdawca

Paweł Dąbek

przewodniczący

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zagadnienia wstępnego' w postępowaniu podatkowym oraz zasady zawieszania postępowania na tej podstawie, zwłaszcza w kontekście statusu zakładu pracy chronionej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z utratą statusu zakładu pracy chronionej i jej wpływem na postępowanie podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę instytucji zagadnienia wstępnego i zawieszenia postępowania.

Kiedy postępowanie podatkowe musi poczekać? Sąd wyjaśnia znaczenie 'zagadnienia wstępnego'.

Dane finansowe

WPS: 235 735 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 567/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz /sprawozdawca/
Paweł Dąbek /przewodniczący/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 201 par. 1 pkt 2, art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek, Sędziowie WSA Grzegorz Karcz (spr.), WSA Urszula Zięba, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 maja 2024 r. nr 1201-IOP1-3.4111.2.2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego skargę oddala.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r. nr 1201-IOP1-3.4111.2.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dale: Dyrektor, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Spółka, Skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Myślenicach (dalej: Naczelnik, organ I instancji, organ podatkowy) z dnia 15 lutego 2024 r. nr 1216-SPV.4111.3.2023.41 o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości należności z tytułu pobranego i niewpłaconego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1.12.2014 r. do 31.12.2014 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności płatnika z tytułu pobranego i niewpłaconego w ustawowym terminie podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od wypłaconych wynagrodzeń w okresie od 1.12.2014 r. do 31.12.2014 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w zakresie posiadania przez płatnika statusu zakładu pracy chronionej.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
We wrześniu 2019 r. wszczęto wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości należności z tytułu pobranego i niewpłaconego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1.01.2014 r. do 31.12.2014 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności płatnika z tytułu pobranego i niewpłaconego w ustawowym terminie podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od wypłaconych wynagrodzeń w okresie od 1.01.2014 r. do 31.12.2014 r.
Podstawą do wszczęcia z urzędu tego postępowania była decyzja Wojewody Małopolskiego z 14 marca 2018 r. stwierdzająca utratę przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej.
Po ustaleniu w trakcie postępowania, że wskutek ostatecznej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2019 r. Spółka utraciła status zakładu pracy chronionej Naczelnik decyzją z 17 grudnia 2019 r. określił Spółce wysokość należności z tytułu pobranego i niewpłaconego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2014 r. w łącznej kwocie 235.735 zł oraz orzekł o odpowiedzialności płatnika z tego tytułu we wskazanej wysokości.
Spółka odwołała się od tej decyzji lecz Dyrektor nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika.
Decyzja Dyrektora została zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie a ten wyrokiem z 15 grudnia 2020 r., sygn. I SA/Kr 768/20 skargę oddalił.
Na skutek skarg kasacyjnych Spółki oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1382/21, uchylił w/w wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie z uwagi na to, iż sąd I instancji na podstawie wypowiedzi organów podatkowych, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki formalne zawieszenia biegu terminu przedawnienia przewidziane w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Nie dokonał natomiast oceny kwestii instrumentalnego wszczęcia postępowania karno-skarbowego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 maja 2023 r. sygn. I SA/Kr 293/23 uchylił decyzje organów obu instancji.
Ponownie prowadząc postępowanie Naczelnik ustalił, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 września 2023 r. sygn. II GSK 653/23 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz opisaną wcześniej decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2019 r. a także poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzające utratę przez spółkę statusu zakładu pracy chronionej. Z dalszych ustaleń Naczelnika wynikało, że w związku z tym wyrokiem przed Wojewodą Małopolskim toczy się postępowanie administracyjne w sprawie utraty przez płatnika statusu zakładu pracy chronionej przy czym dalsze czynności w sprawie zostaną podjęte po zwrocie akt do organu.
W oparciu o te ustalenia Naczelnik opisanym na wstępnie postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia wstępnego (tj. w zakresie posiadania przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej) podnosząc, że choć postępowanie podatkowe dotyczące poszczególnych miesięcy od stycznia do listopada 2014 r. umorzono z uwagi na przedawnienie tych zobowiązań podatkowych, to jednak postępowanie podatkowe dotyczące miesiąca grudnia 2014 r. toczy się nadal i wymaga ustalenia właściwego stanu faktycznego sprawy.
W podstawie prawnej tego postanowienie Naczelnik wskazał art. 216 §1, art. 201 §1 pkt. 2, §2 i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2023.2383 ze zm.) dalej "o.p."
Z postanowieniem tym nie zgodziła się Spółka oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: Rzecznik), który wstąpił do postępowania.
Spółka we wniesionym zażaleniu zarzuciła Naczelnikowi naruszenie:
1) art. 70 §6 i §7 oraz art. 208 §1 w zw. z art. 70 §1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i uznanie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w PIT-4 za grudzień 2014 r. z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 70 §6 o.p. w sytuacji gdy postępowanie karne skarbowe zostało umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego oraz
2) art. 201 §1 pkt. 2 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kwestia ustalenia posiadania przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej w okresie objętym postępowaniem (grudzień 2014 r.) stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione miałoby by być rozpatrzenie sprawy niniejszej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie decyzji umarzającej postępowanie podatkowe.
Z kolei Rzecznik we wniesionym zażaleniu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w związku z naruszeniem przez Naczelnika art. 201 §1 pkt. 2 o.p. przez błędne przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewodę Małopolskiego dotyczącego statusu zakładu pracy chronionej.
Dyrektor nie uwzględnił tych zażaleń i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r. działając na podstawie art. 233 §1 pkt. 1 w związku z art. 239 o.p. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika o zawieszeniu postępowania.
Uzasadniając postanowienie Dyrektor przywołał przepis art. 201 o.p. podnosząc, że choć pojęcie "zagadnienia wstępnego" nie zostało zdefiniowane w ordynacji podatkowej, to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyróżnia się jego cztery elementy (tj. wyłania się ono w toku postępowania, jego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia, istnieje zależność między rozstrzygnięciem tego zagadnienia a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji) które zdaniem organu odwoławczego w sprawie niniejszej zostały spełnione bo:
Po 1) Kwestia utraty przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej wyłoniła się trakcie ponownie prowadzonego postępowania podatkowego po tym jak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzje organów obu instancji stwierdzające wcześniej utratę przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej.
Po 2) W świetle obowiązującego prawa (tj. art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych) organy podatkowe nie mogą samodzielnie dokonywać ustaleń decydujących o przyznaniu lub utracie statusu zakładu pracy chronionej.
Po 3 i 4) W sprawie niniejszej organ podatkowy nie może wydać decyzji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu pobranego i niewpłaconego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych ani orzec o odpowiedzialności płatnika z tego tytułu gdyż dopiero ustalenie przez Wojewodę Małopolskiego kwestii utraty przez Spółkę bądź uzyskania statusu zakładu pracy chronionej pozwoli organowi podatkowemu wydać decyzję dla Spółki jako płatnika.
Powyższe zdaniem Dyrektora przesądza, że w sprawie zaistniała podstawa zawieszenia postępowania z art. 201 §1 pkt. 2 o.p.
Poczyniony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 70 §6 i §7 oraz art. 208 §1 w zw. z art. 70 §1 o.p. Dyrektora uznał za niezasadny podnosząc, że przedmiotem zaskarżenia jest zawieszenie postępowania podatkowego a nie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uzupełniająco wyjaśnił jednak, że stosując się do oceny i wskazań wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 19 maja 2023 r. sygn. I SA/Kr 293/23 Naczelnik w toku ponownie prowadzonego postępowania umorzył postępowanie co do poszczególnych miesięcy 2014 r. od stycznia do listopada.
Odnosząc się z kolei do sformułowanego zarówno przez Spółkę jak i Rzecznika zarzutu naruszenia art. 201 §1 pkt. 2 o.p. organ odwoławczy powtórzył, że kwestia wypowiedzenia się co do statusu Spółki jako zakładu pracy chronionej leży w gestii Wojewody Małopolskiego i stanowi zagadnienie wstępne zgodnie z przedstawionym opisem.
Podsumowując Dyrektor stwierdził, że Naczelnik dokonał w sprawie słusznych ustaleń i tym samym nie naruszył przepisów prawa.
Nie zgadzając się z takim postanowieniem organu odwoławczego Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła naruszenie:
a. art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez przyjęcie, że ustalenie, czy Spółka posiada status zakładu pracy chronionej w okresie objętym postępowaniem podatkowym (1.-31 grudnia 2024 r.) ma charakter zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia uzależnione miałoby być rozpatrzenie niniejszej sprawy,
b. art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70§ 6 i 7 oraz art. 125 § 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego pomimo jego bezprzedmiotowości, w tym pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2014 r. z uwagi na fakt, że postępowanie karne skarbowe zostało umorzone z powodu stwierdzenia braku wypełnienia znamion czynu zabronionego, co powinno skutkować również umorzeniem niniejszego postępowania, a w konsekwencji poprzez prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem zasady szybkości postępowania:
c. art. 121 § 1 o.p. poprzez zmianę poglądów prawnych Organu odnośnie rozstrzygnięcia w przedmiocie statusu zakładu pracy chronionej Spółki jako przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji przedstawione szczegółowo w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to skargę uwzględnia (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 201 § 1 pkt 2 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pojęcie "zagadnienia wstępnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane.
W literaturze można spotkać się z poglądem, że przez określenie to należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nieprzesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany Opublikowano: LEX/el. 2024 i przywołany tam tam B. Graczyk, O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Nauki Humanistyczno-Społeczne" 1965/38, s. 91.
Z kolei judykatura pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne. Oznacza to, że nie każda kwestia, która w przekonaniu strony, czy też organu stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem jest w istocie i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt, iż zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę, a art. 201 O.p. nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i obowiązek wstrzymania się z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia (prejudykatu), zachodzi zatem jedynie w sytuacji bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia danej sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego. Przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawnioną w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu tego postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło, a właściwym do jego rozstrzygnięcia jest inny organ lub sąd (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1985/15, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie wskazał NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11 stwierdzając, że przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym.
W sprawie niniejszej zależność procesowa o której jest mowa art. 201 § 1 pkt 2 o.p zachodzi, gdyż rozstrzygnięcie Wojewody Małopolskiego o którym mowa w art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnoprawnych (Dz.U.2024.44) dalej "ustawa o rehabilitacji" warunkuje ustalenie jakie przepisy powinny być zastosowane w sprawie podatkowej. Nie budzi przy tym wątpliwości, że skoro przywołany przepis 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji wskazuje wyraźnie, że to Wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej, to w takiej sytuacji organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać ustaleń dotyczących przesłanek decydujących o utracie statusu zakładu pracy chronionej. Innymi słowy kwestia ta musi być rozstrzygnięta przez inny organ w odrębnym postępowaniu. Niewątpliwie przy tym zagadnienie ma charakter materialnoprawny. Zarówno bowiem status zakładu pracy chronionej jak i przypadki w których Wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej są ściśle regulowane przepisami prawa materialnego. Oczywistym wreszcie jest i to, że owo zagadnienie wyłoniło się w trakcie postępowania podatkowego. Pamiętać bowiem trzeba, że po pierwsze sprawa znalazła się na powrót u Naczelnika dlatego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 maja 2023 r. sygn. I SA/Kr 293/23 uchylił wcześniejsze decyzje organów podatkowych. A po drugie, że w niespełna trzy miesiące po tym fakcie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 września 2023 r. sygn. II GSK 653/23 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 764/19 oraz ostateczną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2019 r. nr BON.III.5221.2.6.2018.MW w oparciu o którą Naczelnik uprzednio orzekał. To powoduje, że z przyczyn niezależnych od organu podatkowego kwestia utraty przez Skarżącą statusu zakładu pracy chronionej jest na obecnym etapie postępowania podatkowego otwarta. Taka sytuacja obligowała organ podatkowy do zawieszenia postępowania na podstawie art.201 § 1 pkt 2 O.p. gdyż jest to zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, którego rozstrzygnięcie należy do innego organu, wyłoniło się ono w toku ponownie prowadzonego postępowania i istnieje zależność, między rozstrzygnięciem tego zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji przez organ podatkowy. Nie było przy tym podstaw by postępowanie podatkowe umarzać skoro Naczelnik ustalił, że postępowanie administracyjne przed Wojewodą w sprawie stwierdzenia utraty przez Skarżącą statusu zakładu pracy chronionej z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji pozostaje w toku. Jednocześnie Skarżąca formułując zarzut naruszenia przez organy art. 208 §1 który wwiązała w art. 70 §1 i art. 70 §6 i §7 myli instytucję zawieszenia postępowania podatkowego z instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Organy nie naruszyły wyrażonej w art. 121 o.p. zasady zaufania. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, które równo traktuje interesy podatnika i Skarbu Państwa. Zdaniem sądu postępowanie organów podatkowych obu instancji wpisuje się tę charakterystykę. W szczególności wbrew zarzutom skargi organy podatkowe nie zmieniły w sprawie niniejszej poglądów prawnych odnośnie zawieszenia postępowania. Problem leży natomiast w tym, że w sprawie niniejszej zmianie uległa sytuacja procesowa. O ile bowiem we wcześniej prowadzonym postępowaniu brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż zagadnienie wstępne jakim była kwestia utraty przez Skarżącą statusu zakładu pracy chronionej była zamknięta w związku z wydaniem przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w dniu 31 stycznia 2019 r. nr BON.III.5221.2.6.2018.MW ostatecznej decyzję o tyle obecnie tj. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny z 5 września 2023 r. sygn. II GSK 653/23 wskutek uchylenia decyzji Ministra i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 14 marca 2018 r. nr WP.VII.9022-6-10 to istotne dla sprawy zagadnienie wstępne pozostaje otwarte, na co organy zwróciły uwagę Skarżącej wyjaśniając przesłanki, którymi kierowały się zawieszając postępowanie. W takiej sytuacji trudno zgodzić się z zarzutem, że postępowanie zostało przeprowadzone przez organy w sposób nie budzący zaufania. Wskazując na powyższe uwypuklić jednocześnie trzeba, że o naruszeniu art. 121 § 1 o.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez Skarżącą.
Mając to wszystko na uwadze, sąd nie uwzględnił skargi uznając, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji są zgodne z prawem i dlatego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI