Orzeczenie · 2019-08-01

I SA/Kr 567/19

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2019-08-01
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od czynności cywilnoprawnychumowa pożyczkimiejsce zawarcia umowydoręczenieOrdynacja podatkowaKodeks cywilnysąd administracyjnyuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrzył skargę J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od umowy pożyczki zawartej z siostrą A. B. w 2008 roku. Kluczowe dla sprawy były dwie kwestie: prawidłowość doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz miejsce zawarcia umowy pożyczki. Sąd uznał, że zarzut dotyczący wadliwego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący odmówił odbioru korespondencji w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Jednakże, Sąd przychylił się do argumentacji skarżącego w kwestii miejsca zawarcia umowy. Z ustaleń faktycznych wynikało, że umowa pożyczki została zawarta ustnie przez rozmowę telefoniczną między stronami, a następnie potwierdzona pisemnie. Pożyczkodawca (siostra) przebywała w USA, a środki pieniężne znajdowały się na jej koncie bankowym za granicą. Sąd podkreślił, że umowa pożyczki jest umową konsensualną, która dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron. W tym przypadku, zgodna wola stron i akceptacja oferty nastąpiły podczas rozmowy telefonicznej, a miejsce zawarcia umowy zostało określone jako USA. Ponieważ środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski, a umowa została zawarta poza terytorium Polski, nie podlegała ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o PCC. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie miejsca zawarcia umowy pożyczki dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza gdy strony komunikują się na odległość i mają różne miejsca zamieszkania/pobytu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie miejsca zawarcia umowy konsensualnej zawartej na odległość, z uwzględnieniem przepisów o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz Kodeksu cywilnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa pożyczki zawarta pomiędzy osobą fizyczną zamieszkałą w Polsce a jej siostrą przebywającą za granicą, z której środki pieniężne pochodzą z zagranicznego rachunku bankowego, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowa została zawarta za granicą, a środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski w chwili jej zawarcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa pożyczki jest umową konsensualną, która dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron. W tym przypadku, zgodna wola stron i akceptacja oferty nastąpiły podczas rozmowy telefonicznej, a miejsce zawarcia umowy zostało określone jako USA, gdzie przebywał pożyczkodawca. Ponieważ środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski, umowa nie podlegała opodatkowaniu PCC.

Czy doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego było skuteczne, jeśli adresat odmówił odbioru korespondencji na placu targowym?

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie było skuteczne, ponieważ adresat odmówił odbioru korespondencji w sposób wyraźny, co zostało potwierdzone adnotacją i zeznaniami pracowników urzędu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pracownicy urzędu podjęli próbę doręczenia pisma w miejscu pracy skarżącego, poinformowali go o celu wizyty, a skarżący kategorycznie odmówił przyjęcia korespondencji. Odmowa ta została odnotowana i potwierdzona zeznaniami świadków, co skutkowało fikcją prawną doręczenia zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 22 lutego 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.

Przepisy (31)

Główne

u.p.c.c. art. 1 § 4

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Umowa pożyczki nie podlega opodatkowaniu PCC, jeżeli środki pieniężne w chwili jej zawarcia znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz umowa pożyczki została zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

k.c. art. 720

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja umowy pożyczki.

k.c. art. 70 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Określenie miejsca zawarcia umowy w razie wątpliwości.

Pomocnicze

u.p.c.c. art. 1 § 1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Dotyczy opodatkowania czynności cywilnoprawnych.

u.p.c.c. art. 3 § 1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Określa przedmiot opodatkowania.

u.p.c.c. art. 4

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Określa podatników podatku od czynności cywilnoprawnych.

u.p.c.c. art. 7 § 5

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Dotyczy określenia podstawy opodatkowania.

k.c. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Chwila złożenia oświadczenia woli.

k.c. art. 353

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 155 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przeniesienie własności.

k.c. art. 60

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Forma wyrażenia woli.

k.c. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Chwila zawarcia umowy.

k.c. art. 65

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy proceduralne.

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 190 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 144

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Sposoby doręczania pism.

O.p. art. 153 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Odmowa przyjęcia pisma.

O.p. art. 153 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Skutki odmowy przyjęcia pisma.

O.p. art. 148 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Doręczenie pisma w zastępstwie.

O.p. art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przesłuchanie strony.

O.p. art. 199

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa pożyczki została zawarta za granicą (USA), a środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski, co wyłącza ją z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Odrzucone argumenty

Doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego było skuteczne, pomimo odmowy odbioru korespondencji przez skarżącego na placu targowym.

Godne uwagi sformułowania

Umowa pożyczki jest umową konsensualną, a więc dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenie woli stron umowy. • Skuteczność doręczenia zachodzi tylko wówczas, gdy omawianą czynność dokonano z zachowaniem wszystkich przesłanek określonych przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego przez organ, sposobu doręczenia. • Odmowa odbioru pisma zawsze musi mieć charakter wyraźny.

Skład orzekający

Jarosław Wiśniewski

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Firek

członek

Piotr Głowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie miejsca zawarcia umowy pożyczki dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza gdy strony komunikują się na odległość i mają różne miejsca zamieszkania/pobytu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie miejsca zawarcia umowy konsensualnej zawartej na odległość, z uwzględnieniem przepisów o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz Kodeksu cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opodatkowania umów pożyczek zawartych z zagranicznymi podmiotami lub na odległość, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak sądy interpretują miejsce zawarcia umowy konsensualnej.

Czy pożyczka od siostry z USA podlega polskiemu podatkowi? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst