I SA/Kr 567/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrzył skargę J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od umowy pożyczki zawartej z siostrą A. B. w 2008 roku. Kluczowe dla sprawy były dwie kwestie: prawidłowość doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz miejsce zawarcia umowy pożyczki. Sąd uznał, że zarzut dotyczący wadliwego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący odmówił odbioru korespondencji w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Jednakże, Sąd przychylił się do argumentacji skarżącego w kwestii miejsca zawarcia umowy. Z ustaleń faktycznych wynikało, że umowa pożyczki została zawarta ustnie przez rozmowę telefoniczną między stronami, a następnie potwierdzona pisemnie. Pożyczkodawca (siostra) przebywała w USA, a środki pieniężne znajdowały się na jej koncie bankowym za granicą. Sąd podkreślił, że umowa pożyczki jest umową konsensualną, która dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron. W tym przypadku, zgodna wola stron i akceptacja oferty nastąpiły podczas rozmowy telefonicznej, a miejsce zawarcia umowy zostało określone jako USA. Ponieważ środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski, a umowa została zawarta poza terytorium Polski, nie podlegała ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o PCC. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie miejsca zawarcia umowy pożyczki dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza gdy strony komunikują się na odległość i mają różne miejsca zamieszkania/pobytu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie miejsca zawarcia umowy konsensualnej zawartej na odległość, z uwzględnieniem przepisów o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz Kodeksu cywilnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa pożyczki zawarta pomiędzy osobą fizyczną zamieszkałą w Polsce a jej siostrą przebywającą za granicą, z której środki pieniężne pochodzą z zagranicznego rachunku bankowego, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa została zawarta za granicą, a środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski w chwili jej zawarcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa pożyczki jest umową konsensualną, która dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron. W tym przypadku, zgodna wola stron i akceptacja oferty nastąpiły podczas rozmowy telefonicznej, a miejsce zawarcia umowy zostało określone jako USA, gdzie przebywał pożyczkodawca. Ponieważ środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski, umowa nie podlegała opodatkowaniu PCC.
Czy doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego było skuteczne, jeśli adresat odmówił odbioru korespondencji na placu targowym?
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie było skuteczne, ponieważ adresat odmówił odbioru korespondencji w sposób wyraźny, co zostało potwierdzone adnotacją i zeznaniami pracowników urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownicy urzędu podjęli próbę doręczenia pisma w miejscu pracy skarżącego, poinformowali go o celu wizyty, a skarżący kategorycznie odmówił przyjęcia korespondencji. Odmowa ta została odnotowana i potwierdzona zeznaniami świadków, co skutkowało fikcją prawną doręczenia zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Przepisy (31)
Główne
u.p.c.c. art. 1 § 4
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Umowa pożyczki nie podlega opodatkowaniu PCC, jeżeli środki pieniężne w chwili jej zawarcia znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz umowa pożyczki została zawarta poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
k.c. art. 720
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.c. art. 70 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Określenie miejsca zawarcia umowy w razie wątpliwości.
Pomocnicze
u.p.c.c. art. 1 § 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Dotyczy opodatkowania czynności cywilnoprawnych.
u.p.c.c. art. 3 § 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa przedmiot opodatkowania.
u.p.c.c. art. 4
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa podatników podatku od czynności cywilnoprawnych.
u.p.c.c. art. 7 § 5
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Dotyczy określenia podstawy opodatkowania.
k.c. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Chwila złożenia oświadczenia woli.
k.c. art. 353
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 155 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Przeniesienie własności.
k.c. art. 60
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Forma wyrażenia woli.
k.c. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Chwila zawarcia umowy.
k.c. art. 65
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy proceduralne.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 190 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 144
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Sposoby doręczania pism.
O.p. art. 153 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Odmowa przyjęcia pisma.
O.p. art. 153 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Skutki odmowy przyjęcia pisma.
O.p. art. 148 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Doręczenie pisma w zastępstwie.
O.p. art. 192
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przesłuchanie strony.
O.p. art. 199
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki została zawarta za granicą (USA), a środki pieniężne znajdowały się poza terytorium Polski, co wyłącza ją z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego było skuteczne, pomimo odmowy odbioru korespondencji przez skarżącego na placu targowym.
Godne uwagi sformułowania
Umowa pożyczki jest umową konsensualną, a więc dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenie woli stron umowy. • Skuteczność doręczenia zachodzi tylko wówczas, gdy omawianą czynność dokonano z zachowaniem wszystkich przesłanek określonych przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego przez organ, sposobu doręczenia. • Odmowa odbioru pisma zawsze musi mieć charakter wyraźny.
Skład orzekający
Jarosław Wiśniewski
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Firek
członek
Piotr Głowacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie miejsca zawarcia umowy pożyczki dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza gdy strony komunikują się na odległość i mają różne miejsca zamieszkania/pobytu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie miejsca zawarcia umowy konsensualnej zawartej na odległość, z uwzględnieniem przepisów o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz Kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii opodatkowania umów pożyczek zawartych z zagranicznymi podmiotami lub na odległość, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak sądy interpretują miejsce zawarcia umowy konsensualnej.
“Czy pożyczka od siostry z USA podlega polskiemu podatkowi? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.