I SA/Kr 547/24

I SA/Kr 547/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Karcz
Inga Gołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Wiśniewski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 547/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 7 maja 2024 r. nr 1201-IEE.7113.2.75.2024.7.EP w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 maja 2024r. znak: 1201- IEE.7113.2.75.2024.7.EP Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu z dnia 14 lutego 2024r. nr 1217-SEE.7113.124.2024.1 w sprawie nałożenia na M. K. (dalej: Skarżący) kary pieniężnej z uwagi za niewykonanie obowiązku wynikającego z zajęcia wierzytelności pieniężnej.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138§1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024r. poz. 572) oraz art. 17, art. 18 i art. 168e§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst Dz. U. z 2023r. poz. 2505, dalej: u.p.e.a ).
Postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego P. M. na podstawie tytułów wykonawczych wstawionych przez wierzyciela Burmistrza Starego Sącza oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oporu na kwotę należności głównej 973,00 zł.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2023r. nr 1217- SEE.7110.85215182.1.LJ zajął wierzytelności pieniężne u dłużnika zajętej wierzytelności (dłużnik z.w.) - spółki U. Sp. z o.o. w łącznej kwocie 1.956,18 zł. Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi w dniu 20 listopada 2023r. Zawiadomienie to zawierało pouczenie, że na dłużnika z.w., który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją z wierzytelności, organ egzekucyjny może nałożyć karę pieniężną. W przypadku uchylania się od wykonania w dodatkowo wyznaczonych terminach kara ta może być powtarzana.
Na ww. zawiadomienie dłużnik z.w. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W związku z tym organ egzekucyjny pismem z dnia 13 grudnia 2023r. skierował do ww. spółki ponaglenie. Ponaglenie zawierało pouczenie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków związanych z egzekucją wierzytelności zgodnie z przepisami
u.p.e.a. pociągnie za sobą ukaranie odpowiedzialnego za realizację zajęcia wyznaczonego pracownika względnie bezpośrednio odpowiedzialnego kierownika, bądź odpowiedzialnego członka zarządu czy wspólnika karą pieniężną do wysokości 3.800,00 zł. Ponaglenie pomimo prawidłowego doręczenia spółce w dniu 19 grudnia 2023r. pozostało bez odpowiedzi.
Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 14 lutego 2024r. wydanym w trybie art. 168e u.p.e.a. nałożył na Skarżącego pełniącego funkcję prezesa zarządu "U." sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł.
W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie skarżący wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że zajęcie winno być skierowane do Spółki, podczas gdy zarówno zawiadomienie, jak również wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie powinny być udzielone przez Skarb Państwa - Zakład Karny w T. jako dłużnika zajętej wierzytelności. Ponadto wskazał "na naruszenie art. 168e§1 u.p.e.a. poprzez ukaranie karą pieniężną "reprezentanta Spółki, która nie jest dłużnikiem zajętej wierzytelności". W związku z powyższym wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione i opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 89§1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika z.w., aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Skoro na dłużniku z.w. ciążył obowiązek, którego on nie dopełnił, to organ egzekucyjny mógł nałożyć na osobę odpowiedzialną za realizację zajęć karę pieniężną na podstawie art. 168e§1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 168e§1 u.p.e.a., na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego, można nałożyć karę pieniężną do wysokości 3.800,00 zł. Cytowany przepis w celu podniesienia efektywności postępowania egzekucyjnego, dopuszcza możliwość ukarania karą pieniężną dłużnika z.w. pod warunkiem braku lub nienależytego wykonywania obowiązku związanego z egzekucją.
W omawianym przypadku przesłanką nałożenia kary pieniężnej było nieudzielenie przez dłużnika z.w. jakiejkolwiek odpowiedzi na odebrane przez niego zawiadomienie o zajęciu, pomimo wysłania przez organ egzekucyjny ponaglenia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny nakładając karę pieniężną postąpił zgodnie z przepisem art. 168e u.p.e.a. przewidującym sankcje wobec określonych podmiotów za niedopełnienie obowiązków powstałych w toku stosowania środka egzekucyjnego. Organ wskazał, że spółka "U." w której Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu nie ustosunkowała się do zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zobowiązanego P. M., tym samym nie wykonała ciążących na niej jako dłużniku zajętej wierzytelności obowiązków.
W związku z powyższym organ stwierdził, że zawarte w zażaleniu wyjaśnienia, że "zobowiązany wykonywał w spółce pracę na podstawie skierowania z Zakładu Karnego w T., i zgodnie z umową wynagrodzenie za pracę wykonywaną przez skazanych, po potrąceniu składek społecznych, jest przekazywane na konto Zakładu Karnego, który zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia skazanym"- nie mogą uzasadniać braku winy w niedopełnieniu obowiązku przez dłużnika z.w. poprzez nieudzielenie organowi egzekucyjnemu odpowiedzi na odebrane przez niego zawiadomienie o zajęciu oraz ponaglenie.
Organ wyjaśnił, że przeszkodą dla nałożenia kary nie jest brak zawinienia dłużnika z.w., przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest bowiem niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków nałożonych na dłużnika zajętej wierzytelności. Ustawodawca nie pozostawił pola organowi egzekucyjnemu na badanie winy w "niewykonaniu" zajęcia. Zgodnie z pouczeniem dla dłużnika z.w. zawartym w zawiadomieniu, dłużnik który nie wykonał lub nienależycie wykonał ciążące na nim obowiązki związane z realizacją egzekucyjnego zajęcia wierzytelności pieniężnej, odpowiada za szkody wyrządzone z tego powodu wierzycielowi.
Na marginesie zaznaczono, że organ egzekucyjny stosując karę miał na uwadze jedynie zdyscyplinowanie dłużnika zajętej wierzytelności, bowiem nie jest to kara w najwyższej wysokości dopuszczalnej przez art. 168e§1 u.p.e.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, 75, 77§1, oraz 80 k.p.a. poprzez:
zaniechanie podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, w szczególności brak wszechstronnego rozważenia sytuacji prawnej spółki "U." stanowiącej podstawę do nałożenia kary pieniężnej w tym szczególności zbadania, czy spółka "U." jest dłużnikiem w rozumieniu art. 1a pkt 3 u.p.e.a.;
art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny;
art. 168e§1 w zw. z art. 1a pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spółka "U." ma status dłużnika w niniejszej sprawie, co spowodowało przyjęcie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że spółka "U." nie wykonała ciążących na niej obowiązków związanych z egzekucją, co z kolei uzasadniać miało nałożenie na Skarżącego (będącego Prezesem Zarządu) kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł, podczas gdy dłużnikiem zajętej wierzytelności jest Skarb Państwa - Zakład Karny w T. Tymczasem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności nie zostało przesłane dłużnikowi zobowiązanego, tylko podmiotowi, który nie jest dłużnikiem (U. sp. z o.o.) i nie może być stroną postępowania, a zatem nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności.
W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że w dniu 15 listopada 2022r. U. sp. z o.o. zawarła ze Skarbem Państwa - Zakładem Karnym w T. umowę o współpracę. Na podstawie tej umowy P. M., którego dotyczyło zajęcie wierzytelności na podstawie skierowania z Zakładu Karnego w T. wykonywał pracę w spółce U. sp. z o.o. Zgodnie z Umową wynagrodzenie za pracę wykonywaną przez skazanych, po potrąceniu składek społecznych, jest przekazywane na konto Zakładu Karnego, który zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia skazanym. Wobec powyższego uznać należy, że U. sp. z o.o. nie była dłużnikiem w rozumieniu art. 1 a pkt 3 u.p.e.a. Zgodnie z powołaną definicją zawartą w ustawie jako dłużnika zajętej wierzytelności – rozumie się dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego.
Dłużnikiem zobowiązanym w przedmiotowej sprawie jest Skarb Państwa w T., bowiem zgodnie z umową skazany zatrudniony odpłatnie na podstawie decyzji nie jest pracownikiem w rozumieniu kodeksu pracy i wynagrodzenie wykonującym prace wypłacane jest bezpośrednio przez Zakład Karny. Powołując wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi I SA/Lu 394/18 Skarżący podniósł, że w sytuacji, gdy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności nie zostało przesłane dłużnikowi zobowiązanego, tylko podmiotowi, który nie jest dłużnikiem i nie może być stroną postępowania, to uznać należy, że nie doszło do skutecznego zajęcia tej wierzytelności. Konsekwencją tego jest to, iż nie można nałożyć na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art 168e§1 u.p.e.a. Karą pieniężną można ukarać wyłącznie dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją. Dopóki nie zostanie jednoznacznie ustalone, że Skarżący będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności uchylał się od prawidłowego wykonania ciążących na nim obowiązków, nie jest dopuszczalne nakładanie na niego kary pieniężnej. Skarżący wskazał, że zgodnie z ustaleniami z Zakładem Karnym w T. zawiadomienie z dnia 20 listopada 2023r. (data wpływu) oraz ponaglenie z dnia 13 grudnia 2023r. zostały niezwłocznie skierowane do Zakładu Karnego w T., który był właściwy do dokonania potrącenia z wynagrodzenia oraz który winien był udzielić odpowiedzi na zawiadomienie organu, jak czynił to dotychczas. Spółka U. nie miała wpływu na czynności podejmowane przez Zakład Karny.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm. dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.
Dokonana przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza one prawo zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art. 15 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 89§1 i §2 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w §1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.
W myśl art. 89§3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1 organ egzekucyjny:
1. wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego
przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia jego przekazania
- i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność.
Zgodnie z treścią art. 168e§1 u.p.e.a., na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego można nałożyć karę pieniężną do wysokości 3.800,00 zł.
Przepis art. 89 u.p.e.a. dotyczy sytuacji gdy konkretny podmiot (określony jako zobowiązany) jest dłużnikiem wobec urzędu skarbowego i jednocześnie jest wierzycielem w stosunku do innego podmiotu (określonego jako dłużnik zobowiązany). W takiej sytuacji organ egzekucyjny przesyła dłużnikowi zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego wraz z wezwaniem, aby należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu, a nie zobowiązanemu. Jednocześnie dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek złożyć w terminie 7 dni oświadczenie, o którym mowa w art. 89§3 u.p.e.a. W razie zaś niewykonania tego obowiązku może zostać nałożona na niego kara pieniężna.
Analiza powyższych przepisów u.p.e.a. wskazuje, iż przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest skuteczne zawiadomienie dłużnika zobowiązanego o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego. W sytuacji natomiast, gdy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności nie zostało przesłane dłużnikowi zobowiązanego, tylko podmiotowi, który nie jest dłużnikiem i nie może być stroną postępowania, to uznać należy, że nie doszło do skutecznego zajęcia tej wierzytelności. Konsekwencją tego jest, iż nie można nałożyć na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 168e§1 u.p.e.a. (p. wyrok WSA w Łodzi z 26 lutego 2009r., sygn. akt: III SA/Łd 401/08- dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.qov.pl.).
Treść art. 168e§1 u.p.e.a. jest zatem w tym zakresie jasna - karą pieniężną można ukarać wyłącznie dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją. Dopóki nie zostanie jednoznacznie ustalone, że skarżący będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności uchylał się od prawidłowego wykonania ciążących na nim obowiązków, nie jest dopuszczalne nakładanie na niego kary pieniężnej (p. wyrok WSA w Lublinie z 7 grudnia 2017r., sygn. akt: I SA/Lu 870/17).
Pozycję prawną dłużnika zajętej wierzytelności określają szczegółowo przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, normujące egzekucję należności pieniężnych. Przepisy te przewidują, że w razie zajęcia wierzytelności dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Ponadto na dłużniku zajętej wierzytelności ciążą też inne, szczegółowo określone w ustawie obowiązki (np. obowiązek naliczania odsetek, obowiązek zawiadamiania organu egzekucyjnego o wskazanych w ustawie okolicznościach).
Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować natomiast jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.
Pogląd ten jest powszechnie akceptowany zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prawniczym (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., sygn. akt: I FSK 984/06, Lex nr 364771, wyrok NSA z 14 czerwca 2007r. sygn. akt: II FSK 751/06, Jur. Pod. 2008, nr 2, str. 51, R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, organ nakładając karę pieniężną na skarżącego naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zawartą w art. 15 k.p.a. Zasada ta polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez dwa różne organy. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania, sprawa administracyjna rozstrzygnięta po raz pierwszy jest otwarta do ponownego orzekania, jeżeli zostanie wniesiony środek odwoławczy. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zatem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że nie spełnia tego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji oraz ogólnikowe wskazanie, bez odniesienia się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego ustaleń, że organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty i dowody zgromadzone w sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2017r. sygn. akt: II OSK 1266/15, z dnia 9 listopada 2016r. sygn. akt: II OSK 261/15, z dnia 17 września 2015r. sygn. akt: II GSK 1217/14 oraz z dnia 8 kwietnia 2011r. sygn. akt: I OSK 1899/19).
Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, skarżący poinformował Zakład Karny w T. o zajęciu rachunku bankowego oraz kierował korespondencję do tegoż celem wyjaśnienia zaistniałego stanu rzeczy. Stosowna korespondencja zalega w aktach sprawy i była znana organowi odwoławczemu. Dodatkowo należy zaakcentować, że kwestie te zostały podniesione w zażaleniu a następnie powtórzone w skardze.
Organ odwoławczy uchylił się od zbadania kwestii podnoszonych przez skarżącego a przede wszystkim tego czy skarżący jest w ogóle dłużnikiem zobowiązanym, w sytuacji gdy pracę u skarżącego wykonywała osoba skazana, odbywająca karę, skierowana do pracy przez Zakład Karny.
Co ważne, kwestię zatrudniania skazanych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lutego 2004r. w sprawie szczegółowych zasad zatrudniania skazanych (Dz. U z 2018r. poz. 1887 ze zm.).
Jak wynika z art. 3§1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, podobnie pozycję ustrojową sądów administracyjnych określa art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492 ze zm ), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego zastępowanie organów administracyjnych w ich ustawowych obowiązkach i kompetencjach, w szczególności nie jest zaś rzeczą sądu rozstrzyganie sprawy za organ, ale jedynie kontrolowanie przeprowadzonego postępowania i wydanych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem.
W tej sytuacji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie będzie obowiązane rozpoznać sprawę tak, jak to powinien uczynić organ II Instancji oraz odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania. W razie potrzeby powinien zapoznać się z treścią umowy łączącej skarżącego (jego firmę) z Zakładem Karnym tak by jednoznacznie ustalić czy skarżący jest dłużnikiem zobowiązanym.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie zostało uchylone na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205§2 w zw z art. 209 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 597,00 zł składa się: kwota 100,00 zł tytułem uiszczonego wpisu, kwota 480,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika adwokata reprezentującego Stronę, ustalona jako stawka minimalna na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w
sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015r. poz. 1800) oraz kwota 17,00 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa.