I SA/Kr 512/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego za 1996 rok, uznając prawidłowość oszacowania przychodu przez organy podatkowe z powodu braku rzetelnej ewidencji.
Sprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok. Organy podatkowe określiły podatek, szacując przychód z powodu braku rzetelnej ewidencji przez podatnika. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu oraz wadliwe oszacowanie podstawy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące szacowania przychodu w przypadku braku wymaganej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę T. J. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego za 1996 rok. Organy podatkowe określiły podatek, szacując przychód z powodu braku rzetelnej ewidencji przez podatnika, który nie złożył wymaganych oświadczeń w terminie i nie prowadził właściwej dokumentacji. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz wadliwe oszacowanie podstawy opodatkowania. Izba Skarbowa uznała zarzuty za bezzasadne, wskazując na zapewnienie stronie czynnego udziału i prawidłowość zastosowanej metody szacowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące szacowania przychodu (art. 30 ust. 7 ustawy o PDOF oraz art. 23 Ordynacji podatkowej) w sytuacji braku rzetelnej ewidencji. Sąd uznał, że zastosowane przepisy były właściwe zarówno w dacie uzyskania przychodu, jak i w dacie wydawania decyzji, a naruszenia przepisów procesowych nie miały wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma prawo oszacować przychód podatnika w drodze oszacowania, jeśli podatnik nie prowadzi lub nierzetelnie prowadzi ewidencję przychodów, zgodnie z art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 23 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące szacowania przychodu, ponieważ podatnik nie prowadził wymaganej ewidencji sprzedaży VAT ani ewidencji przychodów, a jedynie ewidencję zakupu VAT, która nie zawierała dokumentów potwierdzających rzetelność wpisanych kwot sprzedaży. Brak rzetelnej dokumentacji uprawniał organy do oszacowania przychodu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Organ podatkowy w razie nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym uprawniony jest do określenia wartości nie zaewidencjonowanego przychodu w tym również w drodze oszacowania i ustalenia od tej kwoty podatku w wysokości 20 %.
o.p. art. 23 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Ustalenie podstawy obliczania podatku w drodze oszacowania może nastąpić, jeżeli brakuje danych niezbędnych do ustalenia tej podstawy (np. gdy brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia albo gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania).
u.z.p.d.o.f. art. 17
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Regulacja dotycząca określenia wartości niezaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania.
Pomocnicze
o.p. art. 193 § par. 6
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stwierdzenia nierzetelności księgi przychodów i rozchodów.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 200 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
rozp. MF z 14.12.1995 art. 1 § ust. 3 pkt 1 lit a
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ryczałtowego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych innych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Określenie warunków podlegania opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
rozp. MF z 14.12.1995 art. 9 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych
Określenie limitu przychodu dla stwierdzenia nierzetelności księgi.
u.p.t.u. art. 27 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący prowadzenia ewidencji sprzedaży dla celów VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące szacowania przychodu w przypadku braku rzetelnej ewidencji. Podatnikowi zapewniono czynny udział w postępowaniu. Naruszenia przepisów proceduralnych, jeśli wystąpiły, nie miały wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123, art. 200 Ordynacji podatkowej). Wadliwe oszacowanie podstawy opodatkowania. Błąd w ustaleniach faktycznych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnego prawa podatkowego (powołanie art. 30 ust. 7 ustawy o PDOF zamiast art. 17 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym).
Godne uwagi sformułowania
brak jest danych do określenia podstawy opodatkowania zryczałtowanego podatku dochodowego wobec nieprowadzenia w okresie od [...] marca 1996 r. do [...] grudnia 1996 r. ewidencji przychodów. organ podatkowy zasadnie zastosował dyspozycję przepisu art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zarzucane w skardze naruszenie prawa materialnego nie miałoby wpływu na wynik sprawy. organy podatkowe prawidłowo dokonały ustalenia wartości niezaewidencjonowanego przychodu stosując szacowanie podstawy opodatkowania i do tak określonej wartości wymierzyły podatek w wysokości 20%. zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia oraz braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych stwierdzić należy, że zarzuty te nie są poparte konkretnymi argumentami.
Skład orzekający
Anna Znamiec
sprawozdawca
Bogusław Wolas
członek
Ewa Długosz-Ślusarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących szacowania przychodu przez organy podatkowe w przypadku braku rzetelnej ewidencji przez podatnika oraz znaczenie wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ewidencji przychodów w konkretnym roku podatkowym i zastosowania przepisów obowiązujących w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii prowadzenia dokumentacji podatkowej i konsekwencji jej braku. Jest to typowy, ale ważny przypadek dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.
“Brak ewidencji przychodów – jak organy podatkowe mogą oszacować Twój podatek?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 512/05 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Znamiec /sprawozdawca/ Bogusław Wolas Ewa Długosz-Ślusarczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Sygn. akt I SA/Kr 512/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, Asesor WSA Anna Znamiec (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005r., sprawy ze skargi T. J., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 11 czerwca 2001r. Nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok, skargę oddala Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].12.2000r. Nr [...] Urząd Skarbowy określił T. J. należny zryczałtowany podatek dochodowy za 1996 r. biorąc za podstawę opodatkowania przychód w kwocie [...] zł według stawki 3,3 % w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł wraz z odsetkami oraz wartość nie zaewidencjonowanego przychodu w 1996 r. w kwocie [...] zł i ustalił zryczałtowany podatek dochodowy wg stawki 20% w kwocie [...] zł. Podatnik w zeznaniu rocznym PIT-33 za 1996 r. wykazał przychód z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i dochód w wysokości [...] zł. Organ podatkowy ustalił natomiast w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada I997 r., że T. J. w 1996 r. mógł być opodatkowany wyłącznie zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Podatnik nie zrzekł się opodatkowania w formie ryczałtu w 1996 r. i nie złożył zawiadomienia o wyborze formy opodatkowania w 1996 r. w określonym terminie w związku z czym nie mógł korzystać z możliwości opodatkowania na zasadach ogólnych. Organ podatkowy uznał bowiem, że skoro podatnik osiągnął w 1995 r. przychód niższy od kwoty [...] zł, to zgodnie z par. 1 ust 3 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ryczałtowego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych innych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. nr 148 poz. 719 z późn. zm.) powinien w 1996 r. opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych uzyskanych z prowadzonej działalności gospodarczej, nie dokonał bowiem do dnia 20 stycznia 1996 r. zrzeczenia się opodatkowania w tej formie. Nie złożył także wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, lub zawiadomienia o założeniu księgi od dnia 01 stycznia roku podatkowego Stosowne oświadczenia złożono dopiero w dniu [...] września 1997 r. -tj. w toku postępowania .Nieterminowe złożenie zawiadomienia zostało potwierdzone przez podatnika do protokółu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 1997 r. Za bezpodstawne uznano także zgłoszone w toku postępowania twierdzenia, iż podatnik uzyskiwał również przychody z tytułu świadczenia usług w zakresie pośrednictwa w sprzedaży płodów rolnych, maszyn i urządzeń, co stosownie do przepisu par. 3 ust. 1 pkt 3 lit e cytowanego rozporządzenia wyłączałoby podatnika z opodatkowania wg ryczałtu. Fakturę, która miała to potwierdzać, wystawił PRHU "F." sp. z o.o., której prezesem jest ojciec podatnika S. J. Ponadto podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 1997 r. skarżący takich dowodów nie przedstawił, a do protokółu z kontroli w zakresie podatku od towarów i usług z dnia [...] maja 1998r. oświadczył, że sprzedaży udokumentowanej w 1996 r. w ogóle nie prowadził tj. nie wystawiał żadnych rachunków i faktur na sprzedaż. Istotne jest także iż w zgłoszeniu zakresu działalności gospodarczej nie wymienił usług pośrednictwa jako rodzaju wykonywanej działalności. W okresie od [...].01.1996 r. do [...].03.1996 r. podatnik prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, a od [...].03.1996 r. zaniechał jej prowadzenia. Ustalono, że podatnik nie prowadził innej dokumentacji podatkowej tj. ewidencji sprzedaży dla celów podatku dochodowego oraz ewidencji sprzedaży VAT dla celów podatku od towarów i usług. Podatnik prowadził jedynie ewidencję zakupów VAT. Dla określenia należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych w okresie od [...].01.1996 do [...].03.1996 r. Urząd Skarbowy przyjął kwoty przychodów wskazane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W okresie od [...].03 do [...].12.1996 r. podatnik zaprzestał prowadzenia jakiejkolwiek ewidencji dla celów podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług. Według oświadczenia podatnika złożonego podczas kontroli przychód do wyliczenia podatku od towarów i usług brał z dowodów wpłat sklepowych od sprzedawczyń, a po wykorzystaniu niszczył te dokumenty. Ustalenia te zostały potwierdzone przez podatnika podczas kontroli w dniu [...].05.1998 r. Podatnik nie okazał organowi podatkowemu dowodów dokumentujących osiągane przychody. Wobec braku danych niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania Urząd Skarbowy na podstawie przepisu art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) wobec nie prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym określił wartość nie zaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania w kwocie [...] zł i ustalił od tej kwoty podatek w wysokości [...] zł przy zastosowaniu 20 % stawki. Do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania podatkiem dochodowym od przychodów osób fizycznych w 1996 r. organ podatkowy przyjął remanent początkowy, którego wartość przyjęto według zeznań podatnika, remanent końcowy, zakup towarów na podstawie dowodów zakupu oraz ewidencji zakupu VAT oraz protokół kontroli za lata 1996 i 1997. Średnią marżę ważoną w oparciu o zeznania podatnika ustalono w wysokości 17,10 %. Wysokość ubytków przyjęto zgodnie z zeznaniami podatnika w wysokości 0,5 %. Łącznie przychód nie zaewidencjonowany w całym 1996 r. wyniósł [...] zł, w związku z tym wysokość nie zaewidencjonowanego przychodu przekroczyła limit 0,5% przychodu określony w przepisie par 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych ( Dz. U. Nr 148, poz. 719 z późn. zm.). Z tego względu stwierdzono nierzetelność podatkowej księgi przychodów i rozchodów w trybie art. 193 par. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Podatnik nie zgodził się z powyższą decyzją zarzucając w odwołaniu, iż decyzja Urzędu Skarbowego w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych za 1996 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z rażącym naruszeniem zasady czynnego udziału strony wysokość postępowaniu administracyjnym wyrażoną w art. 123 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Przed wydaniem decyzji organ podatkowy nie wyznaczył stronie 3 - dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego czym naruszono przepis art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Izba Skarbowa decyzją z dnia 11.06.2001 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając w całości argumentację organu l instancji. Zastosowaną metodę szacunkowego określenia przychodu uznano z prawidłową gdyż oparta została na danych zeznanych przez samego podatnika, oraz wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w związku z czym najlepiej odzwierciedla rozmiary prowadzonej przez skarżącego działalności. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa Izba Skarbowa uznała ten zarzut za bezzasadny. Postanowieniem z dnia [...].09.2000 r. Urząd Skarbowy zawiadomił pełnomocnika podatnika o przysługującym prawie wynikającym z art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, skutkiem czego w dniu [...].09.2000 r. został spisany protokół z zapoznania pełnomocnika strony ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, do którego pełnomocnik nie wniósł uwag i zastrzeżeń. Uwagi pełnomocnik wniósł w piśmie z dnia [...].09.2000 r., do których odniósł się organ podatkowy wydając decyzję. Organ podatkowy zapewnił zatem podatnikowi czynny udział w postępowaniu. Na powyższą decyzję Izby Skarbowej podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono naruszenie przepisów art. 120, art. 121 par.1, art. 122, art.123, art. 124, art.180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191, art. 200 par. 1 art. 210 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, oraz zastosowanie art. 23 par. 1 powyższej ustawy wbrew przesłankom art. 23 par. 3 tej ustawy, a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i wadliwe oszacowanie postawy opodatkowania. W uzasadnieniu podkreślono, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej bowiem powołano się w niej na powołanie art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26.07.1991 r. oraz par. 7 ust 1 rozporządzenia Ministra Finansów, z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zamiast art. 17 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne . Decyzja ma charakter konstytutywny, a w związku z czym zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą jej doręczenia. Przy wydawaniu takich decyzji organy podatkowe powinny stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydania decyzji. Bezpodstawnie zastosowano także szacunkowe określenie przychodu wbrew treści art. 23 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż podatnik posiadał dane niezbędne do prawidłowego określenia przychodu , ponieważ prowadził ewidencje zakupu VAT oraz sporządzał struktury zakupu i sprzedaży VAT, składał deklaracje w podatku od towarów i usług VAT - 7 za kolejne miesiące 1996 r. Organy podatkowe nie mogły się oprzeć na samym tylko oświadczeniu podatnika złożonym do protokołu kontroli w którym twierdzi , że nie prowadzi ewidencji sprzedaży, ani rejestru sprzedaży VAT, gdyż pozostaje ono w ocenie skarżącego w sprzeczności z ustalonymi w czasie kontroli faktami. W związku z tym zdaniem skarżącego przychody były faktycznie ewidencjonowane, bowiem podatnik prowadził faktycznie ewidencje o której mowa w art. 27 ust 4 ustawy o podatku od towarów i usług . Dlatego też spełniał przesłanki określone w par. 10 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r., jak i par. 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 1998 r. sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Podkreślono również, iż przyjęta metoda szacowania jest nieadekwatna i została oparta na wadliwych założeniach, w sposób dowolny opierano się raz na oświadczeniach podatnika. Nie wyjaśniono także dlaczego zastosowano tę, a nie inną metodę szacowania Powołano się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące obowiązku uzasadnienia w decyzji przyjętej metody szacowania. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie . Powtórzono dotychczasową argumentację. Podkreślono, iż podatnik sam podał do protokołów z dnia [...] listopada 1997r. oraz [...] maja 1998r. że nie prowadził od [...] marca 1996 r. podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów, ani też ewidencji sprzedaży dla potrzeb podatku VAT, co zresztą zostało przyznane w skardze. Prowadził jedynie ewidencję zakupu VAT, w której wpisywał kwoty sprzedaży. Nie posiadał jednak żadnych dokumentów na potwierdzenie rzetelności wpisywanych w ewidencję zakupu kwot sprzedaży. Twierdził jedynie, że kwoty te spisywał na kartkach, które później wyrzucił i obecnie ich nie posiada. Ponieważ podatnik dla potrzeb podatku od towarów i usług prowadził jedynie ewidencję zakupu a nie sprzedaży, w związku z czym spełnione zostały przesłanki aby zastosować przepisy art. 30 ust. 7 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wyjaśniono również, iż zachowanie podatnika nie spełniało postanowień par. 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.12.1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ponieważ nie prowadził on ewidencji sprzedaży, o której mowa w art. 27 ust. 1 lub 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z zachowaniem warunków o których mowa w wyżej wymienionym przepisie rozporządzenia, a jedynie ewidencję zakupu. Za bezzasadne uznano także zarzuty dotyczące protokółu w zakresie kontroli VAT, ponieważ ustalenia w nim zawarte nie są przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej ani poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego. Także powołane wyroki w skardze Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają charakteru wiążącego. Zgodnie z przepisem art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest, że T. J. w 1996 r. podlegał opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. Pełnomocnik skarżącego w skardze przyznał fakt nieprowadzenia przez podatnika ewidencji sprzedaży VAT oraz ewidencji przychodów. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe i ustaliły, że brak jest danych do określenia podstawy opodatkowania zryczałtowanego podatku dochodowego wobec nieprowadzenia w okresie od [...].03.1996 r. do [...].12.1996 r. ewidencji przychodów. Wobec powyższego organ podatkowy zasadnie zastosował dyspozycję przepisu art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. Z 1993 r., Nr 90, poz. 416 z późn. zm.), na mocy którego organ podatkowy w razie nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym uprawniony jest do określenia wartości nie zaewidencjonowanego przychodu w tym również w drodze oszacowania i ustalenia od tej kwoty podatku w wysokości 20 %. Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w części dotyczącej powołania jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji przepisu art. 30 ust. 7 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis obowiązywał bowiem w roku podatkowym, w którym stwierdzono zaewidencjonowanie przychodów. Stwierdzić również należy, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywała tożsama regulacja prawna w tym zakresie, a mianowicie na mocy przepisu art. 17 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ) w razie nieprowadzenia lub prowadzenia ewidencji bez zachowania warunków do uznania jej za dowód w postępowaniu podatkowym organ podatkowy określi wartość nie zaewidencjonowanego przychodu, w tym również w drodze oszacowania i określi od tej kwoty ryczałt od przychodu ewidencjonowanego w wysokości 20 %. Zatem zarówno rozstrzygnięcie organu podatkowego podjęte według stanu prawnego obowiązującego w dacie uzyskania przez podatnika przychodu tj. w roku 1996 jak i w dacie wydawania przez organ podatkowy decyzji byłoby takie samo, gdyż regulacja prawna była taka sama. Skoro zastosowanie podstawy prawnej nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie organu podatkowego to przyjąć należałoby, że zarzucane w skardze naruszenie prawa materialnego nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Dla uznania naruszenia prawa materialnego istotne jest aby istniał związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna. Organy podatkowe właściwie zastosowały prawo materialne, przyjmując przedstawiony sposób ustalenia wartości niezaewidencjonowanego przychodu. Swoje rozstrzygnięcie oparły przy tym na przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu, obowiązującym w roku podatkowym 1996. Od roku podatkowego 1995 w celu zastosowania tej podwyższonej stawki podatkowej do niezaewidencjonowanego przychodu organ podatkowy mógł określić wartość tego przychodu "również w drodze oszacowania". Do dochodów uzyskanych od dnia [...] marca 1996 roku, należało przyjąć, że w razie nieprowadzenia ewidencji przychodów przez podatnika do tego zobowiązanego, organ podatkowy mógł zastosować, przy określaniu wartości niezaewidencjonowanego przychodu osiągniętego w roku podatkowym 1996, taką metodę, jaką uznał za celową lub konieczną w ustalonym stanie faktycznym, oczywiście w granicach wyznaczonych przez art. 30 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zastosowane zostały zatem przepisy cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w również art. 23 ustawy, regulujący kwestię stosowania przez organ podatkowy metody oszacowania przy określaniu podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 23 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, ustalenie podstawy obliczania podatku w drodze oszacowania może nastąpić, jeżeli brakuje danych niezbędnych do ustalenia tej podstawy (np. gdy brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia albo gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania). Organy podatkowe po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdziły, że dowody przedstawione przez podatnika były niewystarczające do określenia podstawy opodatkowania. Podatnik prowadził jedynie ewidencję zakupu VAT, w którą wpisywał kwoty sprzedaży jednakże na potwierdzenie rzetelności wpisywanych kwot podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów twierdząc, że kwoty te spisywał na kartkach, które później wyrzucał. Uwzględniając regulację wynikającą zarówno z art. 30 ust. 7 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jak i z art. 23 par. 1 i 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo dokonały ustalenia wartości niezaewidencjonowanego przychodu stosując szacowanie podstawy opodatkowania i do tak określonej wartości wymierzyły podatek w wysokości 20%. Przepis art. 30 ust. 7 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sankcjonuje określoną w nim stawką podatkową zarówno nieprowadzenie, jak i nierzetelne prowadzenie ewidencji przychodów. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy podatkowe nie naruszyły również ogólnych zasad postępowania. Zgodnie z powszechnie przyjętym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.09.2000 r., sygn. akt ł S.A./Ka 559/99) zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. Na mocy przepisu art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną musi być dokonana zgodnie -z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa). Organy podatkowe kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej, mają w toku postępowania obowiązek, stosownie do art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Przepis art. 191 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wyraża zarówno zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Wynika z niego, że organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalania prawdy materialnej i według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia oraz braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych stwierdzić należy, że zarzuty te nie są poparte konkretnymi argumentami. Organy l i II instancji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie. Organy podatkowe dokonały oceny dowodów opierając się na wszechstronnie rozpatrzonym i kompletnym materiale dowodowym. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Strona zgodnie z dyspozycją przepisu art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa przed wydaniem decyzji miała możliwość zapoznania się ze zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego treści. Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI