I SA/KR 51/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka W. S.A. zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie podatku VAT, pytając o moment powstania obowiązku podatkowego oraz sposób dokumentowania usługi polegającej na wygaśnięciu przysługującego jej ograniczonego prawa rzeczowego w zamian za odszkodowanie. Spółka argumentowała, że ze względu na nakazowy charakter wygaśnięcia prawa i otrzymanie odszkodowania, obowiązek podatkowy powinien powstawać zgodnie z metodą kasową (w momencie otrzymania zapłaty), powołując się na zasady neutralności i równego traktowania podatników. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi, czyli z chwilą ostateczności decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, a nie z chwilą jego otrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że w przypadku wywłaszczenia prawa własności lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, a odpłatna dostawa towarów w tym kontekście następuje w momencie otrzymania zapłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego VAT w specyficznych sytuacjach wygaśnięcia praw rzeczowych w zamian za odszkodowanie, z uwzględnieniem zasad prawa unijnego i specyfiki polskiego prawa podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego na mocy nakazu organu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie, w kontekście przepisów ustawy o VAT.
Zagadnienia prawne (4)
W którym momencie powstaje obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu usługi polegającej na tolerowaniu sytuacji, w której nastąpiło wygaśnięcie ograniczonego prawa rzeczowego w zamian za odszkodowanie, zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty odszkodowania, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wygaśnięcie ograniczonego prawa rzeczowego w zamian za odszkodowanie, na mocy nakazu organu władzy publicznej, stanowi odpłatną dostawę towarów, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty, co jest zgodne ze specjalnym przepisem ustawy o VAT i zasadą neutralności.
Czy w przypadku powstania obowiązku podatkowego VAT z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego w zamian za odszkodowanie, podatnik jest obowiązany do zamieszczenia w fakturze adnotacji "metoda kasowa"?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty, co implikuje stosowanie metody kasowej.
Uzasadnienie
Choć sąd uchylił interpretację w zakresie pytania nr 1, co czyni odpowiedź na to pytanie zależną od prawidłowego ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego, to logicznie, jeśli obowiązek powstaje z chwilą otrzymania zapłaty (metoda kasowa), faktura powinna zawierać odpowiednią adnotację.
Czy podatnik jest uprawniony do wystawienia faktury VAT w okresie od dnia otrzymania odszkodowania do piętnastego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał odszkodowanie, w przypadku wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty, co pozwala na zachowanie korelacji czasowej między wystawieniem faktury a okresem rozliczeniowym.
Uzasadnienie
Podobnie jak w przypadku pytania nr 2, odpowiedź jest warunkowa. Jeśli obowiązek powstaje metodą kasową, wystawienie faktury w określonym terminie jest uzasadnione zasadą proporcjonalności i zachowaniem korelacji czasowej.
Czy podatnik jest obowiązany do wskazania w treści faktury terminu płatności za usługę polegającą na wygaśnięciu ograniczonego prawa rzeczowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie terminu płatności nie jest obligatoryjne, a jego zamieszczenie zależy od decyzji podatnika.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o VAT i Dyrektywy VAT nie nakładają obowiązku zamieszczania terminu płatności na fakturze, co czyni tę kwestię fakultatywną.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.
u.p.t.u. art. 19a § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Ogólna zasada powstania obowiązku podatkowego (z chwilą wykonania usługi/dostawy towaru).
u.p.t.u. art. 19a § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Szczególne zasady powstania obowiązku podatkowego, w tym z chwilą otrzymania zapłaty w przypadku wywłaszczenia.
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja przedmiotu opodatkowania VAT (odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług).
u.p.t.u. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja dostawy towarów, w tym przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie.
u.p.t.u. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja świadczenia usług.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji (pkt 1 lit. a - naruszenie prawa materialnego).
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
u.p.t.u. art. 106e § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązkowe elementy faktury.
ustawa o inwestycjach w zakresie dróg publicznych
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Podstawa prawna wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego.
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące użytkowania.
k.c. art. 305[1]
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące służebności przesyłu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy VAT w przypadku wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego w zamian za odszkodowanie powstaje z chwilą otrzymania zapłaty (metoda kasowa), zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. b u.p.t.u. • Zasada neutralności i równego traktowania podatników wymaga stosowania metody kasowej w opisanej sytuacji. • Wskazanie terminu płatności na fakturze nie jest obligatoryjne.
Odrzucone argumenty
Obowiązek podatkowy VAT powstaje z chwilą wykonania usługi (ostateczności decyzji ustalającej odszkodowanie), zgodnie z art. 19a ust. 1 u.p.t.u.
Godne uwagi sformułowania
Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. • W tych okolicznościach sprawy poddanej osądowi nie było potrzeby skierowania przez WSA w Krakowie pytania prejudycjalnego na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Skład orzekający
Inga Gołowska
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Dąbek
członek
Waldemar Michaldo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego VAT w specyficznych sytuacjach wygaśnięcia praw rzeczowych w zamian za odszkodowanie, z uwzględnieniem zasad prawa unijnego i specyfiki polskiego prawa podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego na mocy nakazu organu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie, w kontekście przepisów ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego VAT w specyficznej sytuacji prawnej, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Wyrok pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście zasad unijnych.
“Kiedy VAT staje się należny? Wyrok WSA w Krakowie rozstrzyga o momencie powstania obowiązku podatkowego przy wygaśnięciu prawa rzeczowego za odszkodowaniem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.