I SA/Kr 508/22

I SA/Kr 508/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-08-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Inga Gołowska
Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1261/23 - Wyrok NSA z 2024-08-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 266
art. 28 ust. 2,3 i 3b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Inga Gołowska WSA Michał Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 stycznia 2022 r., nr UP-50/2021, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, skargę oddala.
Uzasadnienie
1.1. Decyzją z 29 września 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. U. – nazywanemu dalej "Skarżącym", umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, jak również Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Jako materialnoprawną podstawę decyzji organ wskazał art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej jako "u.s.u.s.").
1.2. Rozpoznawszy wniosek Skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z 18 stycznia 2021 r. (znak sprawy 070000/71/640635/2020-RED-PUM-AL.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że pismem z 12 czerwca 2020 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku tym strona wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą o 1975 r. W 2007 r. rozpoczął się okres powstawania zaległości w opłacaniu składek z uwagi na spadek dochodów oraz problemy zdrowotne Skarżącego oraz jego rodziców. Skarżący otrzymuje obecnie emeryturę w kwocie 1.690 zł, nie przysługuje mu natomiast zasiłek chorobowy z uwagi na wzrastające zadłużenie. Ponadto strona przewiduje, że z uwagi na swój wiek i stan zdrowia po ustaniu pandemii nie będzie mógł wrócić do wykonywania dotychczasowej działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu zagranicznych przewozów autokarowych. Tym samym Skarżący nie będzie miał możliwości dalszego regulowania rat przewidzianych w układzie ratalnym.
Dalej organ przedstawił sytuację materialną Skarżącego, którą ustalił między innymi na podstawie oświadczenia strony o stanie majątkowym i rodzinnym, Centralnej Ewidencji Pojazdów, Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, oświadczeń dotyczących otrzymywania pomocy de minimis.
Następnie organ skoncentrował się na wyrażonej w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przesłance nieściągalności, która warunkuje możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Odniósł się przy tym do przewidzianych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. poszczególnych przypadków, w których zachodzi nieściągalność. W tym zakresie organ wyjaśnił między innymi, że sytuacja majątkowa Skarżącego wskazuje, iż istnieje możliwość prowadzenia dalszych czynności egzekucyjnych – stąd też nie można stwierdzić, aby wystąpiła przesłanka nieściągalności należności.
Rozważając przesłankę umorzenia należności, o której jest mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, organ zwrócił uwagę, że dotyczy ona zasadniczo trzech sytuacji. Po pierwsze przesłanka ta występuje wówczas, gdy opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Po drugie dotyczy ona strat poniesionych na skutek nadzwyczajnych zdarzeń, a egzekwowanie należności pozbawiałoby stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Po trzecie wiąże się z przewlekłymi chorobami lub koniecznością sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającymi stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W tym zakresie organ zwrócił uwagę, że jakkolwiek Skarżący powołuje się na zły stan zdrowia, nie przedstawił na tę okoliczność żądnych dowodów. Przy czym pomimo choroby Skarżący dalej prowadzi działalność gospodarczą, jak również został zgłoszony jako osoba wykonująca umowę zlecenia.
Dalej organ podniósł, że Skarżący systematycznie nie opłacał składek, chociaż jako przedsiębiorca był do tego zobowiązany. Przy czym działanie Skarżącego było na tyle rażące, że w konsekwencji doprowadziły do powstania kilkusettysięcznego zadłużenia wobec ZUS. Sam zaś fakt, że należności te są znaczne nie może prowadzić do ich umorzenia. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której dłużnicy celowo uchylaliby się od zapłaty, tak aby stała się na tyle znaczna, że jej wyegzekwowanie w całości stawałoby się niemożliwe.
Organ wziął również pod uwagę udzielenie pomocy związanej z epidemią wirusa SARS-Cov-2, w ramach której zwolniono Skarżącego z obowiązku opłacania składek za okresy od marca do maja 2020 r. oraz od lipca do września 2020 r. Ponadto 8 maja 2020 r. Starosta Powiatowy udzielił stronie pomocy w wysokości 5.000 zł. Zaznaczył przy tym, że zaległości strony nie były związane z epidemią, ponieważ obejmują one okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2018 r.
W ocenie organu, za umorzeniem zaległości nie przemawiała również sytuacja materialna Skarżącego. Zgodnie z jego oświadczeniem, w 2019 r. Skarżący osiągnął bowiem dochód w wysokości 8.244,11 zł, a jego przychody wynosiły 144.630,40 zł. Tymczasem przy racjonalnej polityce kosztowej tak wysokie przychody powinny generować znacznie wyższy dochód.
Dalej organ ocenił sytuację majątkową strony uwzględniając kryterium minimum socjalnego, które wynosiło 2.105,39 zł dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego. Zaznaczył przy tym, że emerytura Skarżącego wynosi 1.693,09 zł netto, natomiast jego żona pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.300 zł. Pośród wydatków znalazły się opłaty za energię elektryczną (200 zł), odbiór odpadów (46 zł), leczenie (200-250 zł), podatek od nieruchomości (rocznie 1.720 zł) oraz zakup opału (rocznie 3.000-3.500 zł). Organ nie uwzględnił podstawowych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, te bowiem ponoszone są prze ogół społeczeństwa i nie mogą przemawiać za koniecznością umorzenia zaległości. Organ zauważył również, że Skarżący jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości gruntowych.
Ponadto Skarżący prowadzi działalności gospodarczą, a co za tym idzie ponosi ryzyko związane z poniesieniem straty, którego nie może przenosić na Skarb Państwa.
2.1. W skardze na powyższą decyzję Skarżący nie sformułował zarzutów naruszenia konkretnych przepisów.
Niemniej jednak w poszczególnych punktach wskazał, że skoro jego zadłużenie wynosi łącznie, nie licząc odsetek, 232.050 zł, gdyby przeznaczył na jego spłatę całą swoją emeryturę, zajęłoby to przeszło 11 lat. Przy czym znaczną część jego zadłużenia stanowią odsetki, których nie spłaca.
Dalej Skarżący wskazał, że wskazane przez organ nieruchomości gruntowe znajdują się na terenach zalewowych i nie mają większej wartości. Natomiast autokar o wartości 20.000 zł ma już 21 lat, co oznacza, że w najbliższym czasie zostanie zezłomowany. Pozostałe autokary, które widnieją w CEPIK, zostały sprzedane bądź zezłomowane. Skarżący wskazał również, że z akt sprawy nie wynika, aby komornik sądowy bądź Naczelnik Urzędu Skarbowego nie stwierdzili braku majątku, z którego można było prowadzić egzekucję.
Skarżący nie zgodził się również ze stwierdzeniem organu, że nie wykazał, aby w okresie, w którym powstały zaległości, był chory. Załączył na tę okoliczność dowody.
Ponadto, zdaniem Skarżącego, stanowisko organu dotyczące ponoszenia kosztów działalności świadczy o braku pojęcia o jej prowadzeniu, zwłaszcza w zakresie transportu. Tym bardziej, że z uwagi na długotrwałe zwolnienia oraz pobyty w szpitalu Skarżący nie może prowadzić jej przez cały rok. Zwrócił przy tym uwagę, że ze względu na swój wiek, stan zdrowia, stan epidemii oraz wiek autokaru, nie ma perspektyw zarobkowych.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
2.3. W piśmie z 30 maja 2022 r. Skarżący złożył replikę na odpowiedź organu na skargę.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Mając na uwadze zakres wniosku Skarżącego oraz treść zaskarżonej decyzji zaznaczyć należy, że została ona wydana w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Wydanie aktu uznaniowego poprzedzić musi należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji.
W konsekwencji sądowa kontrola legalności takich decyzji ograniczona jest w tym znaczeniu, że Sąd me może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności. Wybór kierunku rozstrzygnięcia musi bowiem wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a stan faktyczny sprawy znajduje potwierdzenie w zebranych dowodach. Sąd nie ma jednak kompetencji aby samodzielnie rozpoznawać wniosek o umorzenie należności składkowych.
3.3. Wskazane przez stronę należności mogły zostać umorzone w pierwszej kolejności na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Zaznaczyć przy tym należy, że wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 u..s.u.s. ma charakter wyczerpujący, a tym samym stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tej normie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Artykuł 28 ust. 2 u.s.u.s. jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Jednocześnie w przypadku stwierdzenia braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, nie ma prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Zdaniem organu, nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Stąd też nie było podstaw, aby stwierdzić, że wystąpił stan całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu, stanowisko to jest prawidłowe. W tym zakresie Skarżący sformułował jedynie zastrzeżenia dotyczące przesłanki wyrażonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.
Przy czym z treści skargi oraz pisma strony z 30 maja 2022 r. trudno jest wywnioskować, na czym miałoby polegać uchybienie temu przepisowi. Skarżący zarzuca bowiem organowi, że naczelnik urzędu skarbowego nie przesłał do ZUS żadnych informacji na ten temat. Rzecz jednak w tym, że przesłanka całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. zachodzi wówczas, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdza brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Stwierdzenie to następuje w formie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, w którym organ egzekucyjny wskazuje na brak majątku, z którego można byłoby prowadzić egzekucję. Niemniej jednak postępowanie inicjowane wnioskiem o umorzenia zaległości nie musi być prowadzone równolegle do postępowania egzekucyjnego. Równocześnie organ nie ma obowiązku występowania do naczelnika urzędu skarbowego o udzielenie informacji na ten temat, ponieważ ciężar dowodzenia przesłanek warunkujących umorzenie zaległości spoczywa zasadniczo na wnioskodawcy. Przy czym nawet z załączonego przez stronę pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z 22 lutego 2022 r. wynika, że organ ten nie stwierdził, aby wydał tego rodzaju postanowienie. Przeciwnie, wskazał, że względem strony zostało zainicjowane postępowanie egzekucyjne, które zostało jedynie zawieszone z uwagi na zawarcie porozumienia ratalnego z ZUS. Ponadto, co należy również podkreślić, Skarżący nie kwestionuje tego, że na dwóch nieruchomościach ustanowiono zabezpieczenie hipoteczne z tytułu należnych składek na ubezpieczenia, jest właścicielem samochodu osobowego oraz autokaru (nawet jeżeli ma on 21 lat, a jego wartość wynosi ok. 20.000 zł). Stąd też Skarżący posiadał majątek, z którego możliwa byłaby egzekucja.
W tym kontekście należy również podkreślić, że w dotychczas prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dokonywano zajęć bankowych, a uzyskane kwoty przewyższały koszty egzekucyjne. Stąd też w przypadku nie wypełnienia przez Skarżącego postanowień układu ratalnego, postępowanie to może zostać wznowione.
3.4. Mimo braku całkowitej nieściągalności, w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którym zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), zgodnie z którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Również w tym zakresie, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a następnie przyjął, na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, że żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła. Zaznaczyć przy tym należy, że oceniając, czy spłata należności pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki na przykład poprzez pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych – bierze się pod uwagę stan aktualny strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 września 2011 r., I GSK 832/10, 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1705/12; 24 lutego 2022 r., I GSK 2214/18).
Jak trafnie zauważył organ, jednym z kryteriów pozwalających na ocenę, czy spłata należności skutkować będzie wskazanym powyżej skutkami jest minimum socjalne, które określa koszty utrzymania gospodarstw domowych na podstawie koszyka dóbr służących zaspokajaniu potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na relatywnie niskim poziomie. Minimum to należy zatem zestawić z dochodami osiąganymi przez stronę oraz jego rodzinę, jak również faktycznie ponoszonymi wydatkami. W dacie orzekania przez organ jest minimum socjalne wynosiło dla dwuosobowego emeryckiego gospodarstwa domowego 2.105.39 zł, podczas gdy Skarżący i jego żona otrzymywali świadczenie emerytalne w kwocie 2.993,09 zł. Przy czym Skarżący został zgłoszony do ubezpieczeń, jako osoba wykonująca umowę zlecenia, a z tego tytułu osiągał dodatkowo wynagrodzenie (w listopadzie 2020 r. wynosiło ono 108,28 zł). Żona Skarżącego również osiągała wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia. Ponadto z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnego wynika, że jeden z dłużników Skarżącego reguluje zobowiązania przez komornika sądowego w wysokości 300 zł miesięcznie. Z ustaleń organu wynikało również, że 8 maja 2020 r. Skarżący otrzymał od Starosty Powiatowego pomoc publiczną w kwocie 5000 zł.
Natomiast z zestawienia kosztów utrzymania wynika, że wynosiły one w przybliżeniu 950 zł miesięcznie w zakresie kosztów leczenia, opłat za energię elektryczną, odbiór odpadów komunalnych, podatku od nieruchomości oraz zakupu opału. Nawet jeżeli weźmie się pod uwagę pozostałe wydatki ponoszone na utrzymanie gospodarstwa domowego (jedzenie, ubrania, środki higieniczne), pozostała kwota pozwala na dalsze regulowanie należności z tytułu składek bez uszczerbku dla możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Kolejnym elementem, który należy wziąć pod uwagę oceniając tę przesłankę jest majątek posiadany przez stronę. Na ten zaś składały się między innymi nieruchomości gruntowe (użytki rolne), na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego zaległości z tytułu składek. Jak trafnie zauważył organ, nie mają one wpływu na wysokość osiąganych przez Skarżącego oraz jego żonę dochodów – stąd też w przypadku ich sprzedaży uzyskana kwota pozwoliłaby przynajmniej częściowo pokryć zaległości z tytułu składek.
Ponadto Skarżący wykonywał zawarte wcześniej porozumienie ratalne, co potwierdza, że dysponował środkami, które mógł przeznaczyć na spłatę należnych składek.
Rozważając przesłankę wyrażoną w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. organ prawidłowo zwrócił uwagę, że prowadząc działalność gospodarczą Skarżący robi to na własne ryzyko, tak z ponoszeniem strat jak i osiąganiem dochodów. Skutki prowadzenia nierentownej działalności obciążają przedsiębiorcę. Nie można bowiem dopuścić, aby koszty prowadzonej działalności przenoszone były na instytucje państwowe i innych płatników. Równocześnie argumenty Skarżącego związane z problemami w prowadzonej działalności nie mogą uzasadniać rezygnacji wierzyciela publicznoprawnego z dochodzenia zadłużenia.
3.5. Odnosząc się do przywołanej w skardze kwestii stanu zdrowia strony skarżącej, należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania administracyjnego Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczności. Zostały one złożone dopiero jako załączniku do skargi. Tymczasem, jak wynika z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), zakres postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym ograniczony jest do dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przy czym celem tego postępowania dowodowego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne wówczas, gdy postulowany bądź dopuszczony z urzędu dowód będzie pozostawał w związku z przeprowadzaną przez sąd oceną legalności działalności organu administracji publicznej. Postępowanie to nie może zatem służyć uzupełnieniu materiału dowodowego w sytuacji, gdy ciężar dowiedzenia danej okoliczności spoczywał na stronie skarżącej w toku postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę zakres tez dowodowych zgłoszonych przez stronę, uwzględnienie wskazanych w skardze dowodów prowadziłoby zatem do przeprowadzenia przez Sąd samodzielnych ustaleń faktycznych. Tymczasem zakres kognicji sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, co następuje w oparciu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej.
Oceniając znaczenie tej okoliczności, Sąd miał również na względzie to, że Skarżący – chociaż podnosi, iż od wielu lat jest chory – wciąż prowadził działalność gospodarczą, jak również był zgłoszony, jako osoba wykonująca umowę zlecenia. Tymczasem zgodnie z przywołanym rozporządzeniem choroba powinna wpływać na możliwość uzyskiwania dochodu. Stąd też należy zgodzić się z organem, że dotychczasowy stan zdrowia strony uniemożliwiał prowadzenie działalności gospodarczej oraz wykonywanie umowy zlecenie, a co za tym idzie uzyskiwanie również dochodów.
3.6. Odnosząc się końcowo do argumentacji strony dotyczącej niemożliwości wyegzekwowania w całości należnych składek z uwagi na ich znaczną wysokość, należy zwrócić uwagę, że organ wykazał, iż wciąż istniała możliwość chociażby częściowego ich uregulowania z uwagi na posiadany majątek oraz uzyskiwane dochody.
Ponadto, jak już Sąd wyjaśnił, zasadnicze znaczenie dla oceny przesłanek umorzenia należności miała aktualna sytuacja strony, a nie stan przyszły. Równocześnie decyzje w przedmiocie umorzenia nie towarzyszy walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej) (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 211/20). Stąd też Sąd nie może uwzględnić przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji tej części argumentacji strony, która dotyczy zmiany sytuacji majątkowej, która nastąpiła w okresie pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy przez organ, a rozstrzygnięciem skargi. Przywołane w pismach strony okoliczności (takie jak zwiększone koszty utrzymania gospodarstwa domowego w związku z awarią pieca grzewczego, inflacją, przy równoczesnym spadku dochodów strony i jego żony) nie mogły być bowiem znane organowi w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
3.7. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.