III SA/GL 627/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-10-28
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
COVID-19Tarcza Antykryzysowaskładki ZUSzwolnienie ze składekPKDprzeważająca działalnośćCEIDGREGONprawo administracyjneubezpieczenia społeczne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ZUS odmawiającą zwolnienia ze składek, uznając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko wpis w rejestrze.

Sprawa dotyczyła odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r. dla L.S. Organ odmówił, powołując się na to, że przeważający kod PKD w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. (78.30.Z) nie uprawniał do zwolnienia, mimo że skarżący twierdził, iż faktycznie prowadzi działalność z kodem 49.39.Z. Sąd uchylił decyzję, podkreślając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis w rejestrze, co narusza zasadę równości i proporcjonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę L.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze za listopad 2020 r. Organ odmówił zwolnienia, ponieważ według rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalnością skarżącego był kod PKD 78.30.Z, który nie był uwzględniony w wykazie uprawniającym do zwolnienia na mocy ustawy o COVID-19. Skarżący argumentował, że od co najmniej dwóch lat świadczy usługi zgodnie z kodem PKD 49.39.Z, który został dodany do jego działalności w 2018 r. Sąd, odwołując się do orzecznictwa, w tym wyroku WSA we Wrocławiu, uznał, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie wyłącznie formalny wpis w rejestrze CEIDG/KRS. Sąd podkreślił, że ustawa Tarcza Antykryzysowa ma na celu realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii, a ścisłe trzymanie się wpisu w rejestrze, bez możliwości wykazania faktycznego stanu rzeczy, narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa. Sąd zwrócił uwagę, że wpis w rejestrze ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony. Dodatkowo, sąd wskazał na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w G., który potwierdził, że faktyczną przeważającą działalnością skarżącego była działalność transportowa (PKD 49.39.Z). W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za wadliwą, i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie tylko formalny wpis w rejestrze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ścisłe trzymanie się wpisu w rejestrze CEIDG/KRS jako jedynego kryterium przyznania zwolnienia z opłacania składek narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa, ponieważ może wykluczyć podmioty, które faktycznie spełniają warunki, ale mają nieaktualny lub nieprecyzyjny wpis w rejestrze. Podkreślono, że wpis ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony, a celem ustawy jest realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 10 i 11

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten określa warunki zwolnienia z opłacania składek, w tym wymóg prowadzenia przeważającej działalności według określonego kodu PKD na dzień 30 września 2020 r. Sąd zinterpretował, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko wpis w rejestrze.

Pomocnicze

ustawa o COVID-19 art. 31zy § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ obowiązku należytego uzasadnienia decyzji.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. art. 138 § § 1 pkt 1

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.KRS art. 40 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.o.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

u.o.s.p. art. 46

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

rozporządzenie PKD

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)

rozporządzenie o metodologii art. 9 § ust. 1 i 2 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie tylko wpis w rejestrze CEIDG/KRS. Wpis w rejestrze CEIDG/KRS ma charakter deklaratoryjny i może być wzruszony. Ścisłe stosowanie wpisu w rejestrze narusza zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa. Celem ustawy o COVID-19 jest realne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że przeważający kod PKD w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. (78.30.Z) nie uprawniał do zwolnienia, a zmiana kodu PKD nastąpiła po tym terminie.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe jest poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności" wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu przyjęty przez organ sposób weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, w postaci wpisu do CEIDG/KRS, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii i jest ukierunkowane na realne wsparcie podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z epidemią wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym) przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG/KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przeważającej działalności\" na potrzeby przepisów Tarczy Antykryzysowej, znaczenie faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w porównaniu do formalnego wpisu w rejestrach, zasada proporcjonalności i równości wobec prawa w kontekście wsparcia publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o COVID-19 i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, gdzie znaczenie ma wyłącznie formalny wpis w rejestrze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu Tarczy Antykryzysowej i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście realnych potrzeb przedsiębiorców, podkreślając znaczenie faktycznego stanu rzeczy nad formalnymi zapisami.

Czy wpis w CEIDG decyduje o Twoim wsparciu z Tarczy? Sąd administracyjny mówi: liczy się faktyczna działalność!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gl 627/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 176/22 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 31zo ust. 10 i 11
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] r., nr [...], którą odmówiono L. S. (dalej: Strona, Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 do 31 listopada 2020r.
W podstawie powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. art. 31zq ust. 8 i art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19).
W uzasadnieniu powołując się na powyższe normy zaakcentował, że 30 grudnia 2020 r. Strona złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. Decyzją z [...] r. Zakład odmówił prawa do zwolnienia bowiem ustalono, że zgodnie ze stanem na dzień 30 września 2020 r. nie była Strona przedsiębiorcą, który prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek z Ustawy Tarcza 6.0. Kod wiodący PKD tj. 78.30.Z na wskazany dzień był inny niż ten, który podała we wniosku o zwolnienie tj. 49.39.Z.
Strona nie zgodziła się z wydaną w pierwszej instancji decyzją i we wniosku o ponowne zakwestionowała jej prawidłowość. Podniosła, że spełnia przesłanki wskazane w ustawie; świadczy usługi z kodem PKD 49.39.Z od co najmniej 2 lat. Kod PKD 49.39.Z został dodany do rodzaju wykonywanej działalności w dniu 29 marca 2018 r.
Organ nie uznał zasadności zarzutów i podkreślił w zaskarżonej decyzji, że w tej sprawie nie został spełniony pierwszy warunek otrzymania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020 r. Zgodnie ze zgłoszeniem w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 30 września 2020 r. przeważającym kodem działalności Strony był PKD 78.30.Z, który nie jest uwzględniony w wykazie jako uprawniający do zwolnienia, zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o C0VID-19. W dniu 5 października 2020 r. Strona dokonała zmian we wpisie w CEIDG z kodu przeważającej działalności 78.30.Z na kod przeważającej działalności 49.39.Z z datą obowiązywania od 2 października 2020 r. Jednakże brak było – zdaniem organu - podstaw prawnych do uwzględnienia dokonanej zmiany we wpisie po 30 września 2020 r., umożliwiającej zwolnienie z opłacenia należności za listopad 2020 r. bowiem ustawa, na podstawie której udzielane jest prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach nie przewiduje odstępstw od konieczności spełnienia warunków określonych w art. 31zo ust. 10.
Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podkreślając rzeczywiste prowadzenie przeważającej działalności i błędnego ustalenia przez organy pojęcia przeważającej działalności, błędnego oznaczenia PKD. Zaakcentowała, że przeważająca działalność firmy może nie mieć nic wspólnego z przeważającym kodem wykazanym w rejestrze REGON, gdyż tak naprawdę to z dokumentów firmy będzie ostatecznie wynikała działalność przeważająca. Świadczy usługi zgodne z kodem PKD 49.39.Z od co najmniej dwóch lat, a kod PKD 49.39.Z został dodany do rodzaju wykonywanej działalności w dniu 29 marca 2018 r.
W konsekwencji zawnioskowała o dopuszczenie dowodu z dokumentów na okoliczności wskazane w skardze tj.: kopii umów sprzedaży i faktur.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy sądowej Skarżący podtrzymał zarzuty skargi i dodatkowo przedłożył prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. o sygn. akt [...] na potwierdzenie zasadności swych argumentów.
Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji wskazując na niewiążący charakter w/w wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).
W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając zaskarżoną decyzję, odmawiającą skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za przedmiotowy miesiąc, według podanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres listopada 2020 r., w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. działalności objętej kodem PKD, uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ stwierdził, iż na ten dzień w rejestrach REGON przeważającym kodem działalności był PKD 78.30.Z, który nie jest uwzględniony w wykazie jako uprawniający do zwolnienia, zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o C0VID-19 i dopiero 5 października 2020 r. Strona dokonała zmian we wpisie w CEIDG z kodu przeważającej działalności 78.30.Z na kod przeważającej działalności 49.39.Z. z datą obowiązywania od 2 października 2020 r.
Natomiast Skarżący podkreśla, że świadczy usługi zgodne z kodem PKD 49.39.Z od co najmniej dwóch lat, a kod PKD 49.39. Z został dodany do rodzaju wykonywanej działalności w dniu 29 marca 2018 r.
Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że w świetle art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 płatnikowi składek, prowadzącemu na dzień 30 listopada 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami z § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, przysługuje zwolnienie się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego.
Ponadto w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Na gruncie przywołanego uregulowania, dla wyjaśnienia sprawy, konieczne jest poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności". Interpretacją tego terminu zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20, którego stanowisko skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne.
WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.); dalej: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej określanej skrótem u.o.s.p.). W tym akcie, w kwestii "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
Nadto w u.o.s.p. w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.o.s.p. nie zawarto definicji terminu "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.); dalej: "rozporządzenie o metodologii", w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 1, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Na gruncie powyższego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do uzyskania zwolnienia, to podmiot prowadzący na dzień 30 września 2020 r., przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Wskazać także należy, że ustawa o COVID wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii Sars-Cov 2, Covid 19. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić tak polskie państwo, jako całość, jak i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa).
Prawidłowe więc zdefiniowanie terminu "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii. Jak wynika z tych przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność, we wskazanym zakresie, według podanego PKD.
W ocenie WSA we Wrocławiu, po takim odkodowaniu terminu "przeważającej działalności", konieczne jest odniesienie się do charakteru zapisów w KRS. Przepis art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112), stanowi, że w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy, z tym że w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji przedmiot działalności i przedmiot przeważającej działalności określa się dla oddziału. Bardziej szczegółowych uregulowań tej kwestii brak.
Wreszcie w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku nie może różnić się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak. np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy powinien mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności.
Jednocześnie, z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego, organ ewidencyjny, ani później podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności, np. podatnik, zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.
Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, WSA we Wrocławiu przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki wydane zostały na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN, wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę, stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko, że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej."
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem sądu, istotne na gruncie właściwego odczytania znaczenia wpisu w/g stanu na konkretny dzień, w rozpoznawanej sprawie na dzień 30 września 2020 r. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawiona argumentację, w ocenie sądu, przyjęty przez organ sposób weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, w postaci wpisu do CEIDG/KRS, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.
WSA we \Wrocławiu podkreślił, że wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii i jest ukierunkowane na realne wsparcie podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z epidemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w jednej CEIDG/KRS - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrze CEIDG/KRS, nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku.
Zdaniem sądu, wpis w CEIDG/KRS, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako uproszczenie procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym).
Nadto, przywoływane już rozporządzenie PKD stanowi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca, czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, aby odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Tak więc, zdaniem sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania wsparcia w postaci zwolnienia od obowiązku opłacenia składek na gruncie tej ustawy jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze CEIDG/KRS, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, zostały pozbawione dostępu do dotacji. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG/KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, wpis w CEIDG/KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, o ile oczywiście, jak to ma miejsce w sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie innego, wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19.
Nadto zauważyć należy, że w przedłożonym na rozprawie przez stronę skarżącą prawomocnym wyroku z dnia [...] r., o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w G. przesądził, iż faktycznie przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę była działalność transportowa określona w PKD pod nr 49.39.Z. Wyrok ten został wydany w sprawie Skarżącego przeciwko ZUS na skutek odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania prawa do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego.
Z powyższych względów zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję ocenić zatem należy jako wadliwą. Wadliwie przyjęto, że Skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Zwłaszcza w sytuacji, gdy z podnoszonych argumentów wynika, że skarżącego działalność określona jest kodem PKD 49.39.Z, na co wskazuje w załączonych do skargi dowodach.
W wydanej decyzji ZUS nie odniósł się do powyższych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie wykonywanej przez stronę skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą oraz czy na dzień 30 września 2020 r. prowadziła ona działalność gospodarczą wyłącznie oznaczoną kodem PKD 49.39.Z. Nie udzielił również stosownych do okoliczności pouczeń.
Nadto organ dokonał nieprawidłowej wykładni analizowanego przepisu, bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek podmiotu prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami.
Takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, gdyż pomija kwestię prowadzenia faktycznej, przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19.
Wskazać również należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem jej zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając tego przyczyny. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W rezultacie, przy ponownym rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko sądu i przyjmie, że ustawodawca nie zastrzegł w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze, lecz o faktycznie prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę