I SA/Kr 498/23

I SA/Kr 498/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Paweł Dąbek
Waldemar Michaldo /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 3, art. 133 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2070
art. 1, art. 7, art. 13 ust. 1, art. 25
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t. j)
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 27 par. 1 pkt 10, art. 33 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.EA/418/63/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach prowadzi wobec S. w K. (zwanego dalej także S.) postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawiony przez Prezydenta Miasta Krakowa w dniu 26 czerwca 2019 r. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący opłaty dodatkowe za niezapłacone parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w K. w dniach 16, 22, 24 i 28 listopada 2017 r. oraz 12 grudnia 2017 r. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony S. w dniu 26 lipca 2019 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2019 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] .
Pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. S. w K. wniosło zarzuty do ww. tytułu wykonawczego, któremu zarzuciło naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr 2417-SEE-1.711.1791.2019.MW organ egzekucyjny wezwał S. o doprecyzowanie pisma w sprawie zarzutów, poprzez wskazanie, który dokładnie przepis art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi podstawę jego żądania. Organ wskazał również, że w przypadku braku odpowiedzi rozpoznanie zarzutu nastąpi w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi S. nadesłało pismo z dnia 4 września 2019 r.,
w którym podniosło, że skarżone tytuły wykonawcze rażąco naruszają prawo i są nieważne. Poza tym zostały nieprawidłowo podpisane i opieczętowane. Ponadto S. wniosło o doręczenie kopii wezwania do zapłaty z potwierdzeniem doręczenia i wykazania w jaki sposób kierowało przedmiotowym pojazdem.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. nr 364/2019 znak: FW.313.34.41.2019 Prezydent Miasta Krakowa uznał wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut za nieuzasadniony. Wierzyciel wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Z kolei w myśl art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych każdorazowy postój bez wniesionej wymaganej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje użytkownika (właściciela) pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej. Prezydent Miasta Krakowa wskazał, ze w przedmiotowej sprawie kontroler strefy płatnego parkowania stwierdził brak aktualnego dowodu opłaty dodatkowej wewnątrz pojazdu o nr rej. [...], czego konsekwencją było wystawienie zawiadomień.
Po rozpatrzeniu zażalenia S., postanowieniem z dnia 19 lutego 2020 r. nr SKO.EA/418/7/2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 grudnia 2019 r.
S. w K. wniosło skargę na powyższe postanowienie SKO w Krakowie, która jednak została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 381/20 z uwagi na brak kognicji Sądu do jej rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2020 r. nr 2417-SEE-1.711.1315.2020.CK Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach uznał wniesiony przez S. zarzut do tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2019 r. za nieuzasadniony.
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr 2401-IEE1_.711.631.2020.2.AG/146844 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach z dnia 19 czerwca 2020 r.
Na postanowienie to S. w K. wniosło skargę.
Wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r. sygn. akt l SA/GI 1250/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2020 r. W ocenie Sądu, przekazane akta administracyjne sprawy nie pozwalają na dokonanie oceny prawidłowości wydanych rozstrzygnięć. Sąd wskazał, że w przekazanych aktach brakuje dokumentów stanowiących podstawę do wydania przez wierzyciela postanowienia z dnia 30 grudnia 2019 r., które zostały w tym postanowieniu powołane. Sąd wskazał, że z uwagi na dostrzeżone braki, ocena prawidłowości wydanych zarówno przez wierzyciela, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, jak i organ egzekucyjny i organ nadzoru postanowień, byłaby przedwczesna. Dalej Sąd wskazał, że wezwanie z dnia 19 sierpnia 2019 r. organu egzekucyjnego do sprecyzowania zarzutów zostało doręczone S. w dniu 28 sierpnia 2019 r. i zdaniem organów pozostało bez odpowiedzi. Jednakże WSA w Gliwicach zauważył, że z pisma organu egzekucyjnego z dnia 11 września 2019 r. skierowanego do wierzyciela, wynika że S. w dniu 4 września 2019 r. ( a zatem przed upływem 7-dinowego terminu) wniosło pismo do organu egzekucyjnego. Pismo to nie zostało dołączone do akt sprawy, a zatem nie jest, zdaniem Sądu, możliwa ocena, czy rację miał organ egzekucyjny, iż wezwanie pozostało bez odpowiedzi, czy też wskazane pismo należało uznać jako odpowiedź na wezwanie. WSA w Gliwicach uznał zatem, że doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nakazał by przy ponownej ocenie organ nadzoru w pierwszej kolejności uzupełni materiał dowodowy i w oparciu o cały materiał wydał rozstrzygnięcie, oceniając przy tym kwestię, czy słusznie organ egzekucyjny uznał, że jego wezwanie z dnia 19 sierpnia 2019 r. pozostało bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. nr 2401-IEE.711.953.2021.12.MD Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach uchylił postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach z dnia 19 czerwca 2020 r. nr 2417-SEE-1.711.1315.2020.CK i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pominięcie przez organ egzekucyjny w swoim postanowieniu informacji o udzielonej w terminie przez S. odpowiedzi z dnia 4 września 2019 r. miało wpływ na wynik sprawy, a zarzut wniesiony przez dłużnika powinien zostać również zakwalifikowany jako zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach nakazał zatem by organ egzekucyjny po otrzymaniu stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów, dokonał ponownego rozpoznania sprawy, uwzględniając rozstrzygnięcia wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów.
Pismem z dnia 17 lutego 2022 r. 2417-SEE.711.864.2022.CK/199781 Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach ponownie przesłał Prezydentowo Miasta Krakowa pismo S. z dnia 2 sierpnia 2019 r. celem zajęcia stanowiska w sprawie pod kątem zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr 238/2022 Prezydent Miasta Krakowa oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do podniesionego przez S. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10, tj. niespełnienia wymagań co do treści tytułu wykonawczego, wierzyciel stwierdził, że zarzut dotyczy wymagań wynikających z ustawy, a nie z obowiązującego na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 czerwca 2019 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2367), które w 1 i 2 określa wzory tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych i obowiązków o charakterze niepieniężnym. Z wzorów tych wynika, że w tytule wykonawczym są umieszczane także elementy, których zamieszczenia art. 27 i 27c nie wymagają. Organ dodał, że elementy wymienione w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są obligatoryjne, muszą się znaleźć w tytule wykonawczym, aby mógł on stanowić podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W ocenie Prezydenta Miasta Krakowa, tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 26 czerwca 2019 r. zawiera wszystkie wymagane zgodnie z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dane. Wystawiony został również według określonego wzoru, zgodnego z ww. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. Organ wyjaśnił, że Zarząd Dróg Miasta Karkowa w Krakowie reprezentowany był przez [...] B.J., działającą w ramach udzielonego upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa do wystawiania tytułów wykonawczych oraz występowania w postępowaniu egzekucyjnym w imieniu Prezydenta Miasta Krakowa dotyczącym egzekucji należności pieniężnych w zakresie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy tytuł wykonawczy musi zawierać datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. W tytule wykonawczym [...] z dnia 26 czerwca 2019 r. w polu nr 2 wskazano datę wystawienia tytułu wykonawczego, zaś w polu F-7 znajduje się podpis, imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe B.J. ([...]), upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Tym samym zdaniem Prezydenta Miasta Krakowa wspomniany tytuł wystawiony został prawidłowo, zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, i jako taki nie zawiera braków formalnych, co błędnie kwestionuje zobowiązany w swoim piśmie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa S. w K. wniosło o jego uchylenie z powodu rażącego naruszenia prawa. S. oświadczyło, że podtrzymuje złożone zarzuty do tytułu wykonawczego nr [...] , gdyż nie spełnia on wymogów ustawy, a w szczególności nie zawiera klauzuli wykonalności (art. 27 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Ponadto S. podtrzymało swoje twierdzenie, że nie było użytkownikiem drogi i nie ma obowiązku wskazywania kierowcy. To organ powinien podjąć stosowne czynności celem dokonania takich ustaleń. S. podkreśliło, że nie kierowało i nie parkowało pojazdu.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.EA/418/63/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 kwietnia 2021 r. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela, albowiem zobowiązany zarzuca brak zawarcia w tytule wykonawczym klauzuli wykonalności. Kolegium - po dokonaniu analizy akt sprawy, w tym załączonego przez zobowiązanego tytułu wykonawczego - a także obowiązujących w dacie wystawienia tytułu wykonawczego przepisów prawa, w tym wzoru tytułu wykonawczego określonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych, stwierdziło, iż rację ma wierzyciel, że tytuł wykonawczy spełnia wszystkie prawem przewidziane wymogi. Podnoszona bowiem przez zobowiązanego argumentacja o braku nadania klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu w świetle załączonego tytułu wykonawczego nie jest prawidłowa, gdyż wypełniona została rubryka "oznaczenie i klauzula organu egzekucyjnego". Tym samym zarzut podniesiony przez zobowiązanego należy, zdaniem Kolegium, uznać za nieuzasadniony.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie S. w K. pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. wniosło na nie skargę, domagając się jego uchylenia, gdyż rażąco narusza ono prawo.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do rozpoznania wniesionej w niniejszej sprawie skargi. W niniejszej sprawie tut. Sąd postanowieniem z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 381/20 stwierdził już raz brak swojej właściwości do rozpoznania skargi na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela. Wynikało to z treści obowiązującego wówczas art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Tym samym, wedle tego przepisu, postanowienia wierzyciela nie podlegały odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego; sąd sprawował nad nimi kontrolę pośrednią w ramach kontroli postanowień organu egzekucyjnego, dla którego postanowienie wierzyciela było wiążące. Treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. została jednak zmieniona na podstawie art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070, zwanej dalej: ustawą zmieniającą) i od dnia 30 lipca 2020 r. obowiązuje w następującym brzmieniu: "kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie".
Wyjaśniając zatem kwestię w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis w niniejszej sprawie wskazać należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej, do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 (tj. p.p.s.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z dnia 31 maja 2023 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie ustawy zmieniającej), to podlega ona rozpoznaniu przez tut. Sąd na podstawie aktualnie obowiązującego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
W dalszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), a w szczególności jej art. 33 § 1. Wskazać należy, że na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano również m.in. art. 33 u.p.e.a.. Analiza treści art. 13 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.e.a.), i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż tytuł wykonawczy został wydany w dniu 26 czerwca 2019 r., a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (tj. 30 lipca 2020 r.).
Zgodnie zatem z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
W trakcie postępowania egzekucyjnego strona skarżąca złożyła zarzuty egzekucyjne, które przez organy egzekucyjne zostały zakwalifikowane jako zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 u.p.e.a., tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., poprzez brak klauzuli wykonalności (pkt 10). To właśnie ten ostatni zarzut stanowił przedmiot zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia.
W tym miejscu należy przypomnieć, iż zgodnie z art. art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Przepis art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera: klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej.
Mając na uwadze treść art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.. nadanie przez organ egzekucyjny klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji jest w ocenie Sądu niezbędnym warunkiem formalnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu podpis osoby uprawnionej do nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji jest elementem koniecznym tejże klauzuli (por. wyroki WSA: w Gliwicach z 26 listopada 2009r. sygn. akt I SA/GL 352/09, w Warszawie z 23 lutego 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1508/10). Równocześnie w świetle treści wskazanych powyżej przepisów należy uznać, iż tytułem wykonawczym jest tylko jego oryginał, a nie jego odpis. Znajduje ono nadto swoje potwierdzenie w ugruntowanej linii orzeczniczej sadów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 146/06 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2632/11, Lublinie z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 307/10, Gliwicach z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 360/09, z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 980/18), zgodnie z którą tytułem wykonawczym jest tylko jego oryginał, a nie jego odpis.
Jak wskazuje się w orzecznictwie przepis art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. reguluje zawartość tytułu wykonawczego, a nie jego odpisu. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela i uzupełnionego przez organ egzekucyjny. Odpis tytułu wykonawczego nie jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego lecz dokumentem, którego doręczenie zobowiązania stanowi zdarzenie wszczynające egzekucję (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Tytułem wykonawczym jest tylko oryginał. W obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 146/06). Reasumując należy stwierdzić, iż w obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu.
W aktach sprawy brak jest jednak oryginału tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 26 czerwca 2019 r. nr [...] , a znajduje się jedynie kopia jego odpisu nadesłana przez stronę skarżącą wraz z zażaleniem na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr 238/2022. Powyższy brak uniemożliwia Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie tego, czy ww. tytuł wykonawczy zawiera klauzulę wykonalności.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.
Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że nadesłane przez organ akta sprawy, z uwagi na swoje braki, uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń. Wymaga podkreślenia, że Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja lub postanowienie jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. W konsekwencji brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonego postanowienia, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami, a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. Zdaniem Sądu analiza przekazanych przez organ akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przedmiotowe akta nie zawierają podstawowego dokumentu źródłowego jakim jest oryginał tytułu wykonawczego.
Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, obligowały Sąd do jego wyeliminowania z porządku prawnego wraz z poprzedzającym je postanowieniem wierzyciela. Należy przy tym zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza kwestii zasadności podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu egzekucyjnego, gdyż wskazane braki akt sprawy uniemożliwiają Sądowi odniesienie się do twierdzeń organu o prawidłowości wydanego tytułu wykonawczego. Z akt sprawy nie wynika, aby organy (zwłaszcza organ II instancji) analizowały pod kontem zasadności podniesionego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. oryginał kwestionowanego tytułu wykonawczego.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uzupełni akta sprawy o oryginał tytułu wykonawczego wraz dowodami jego doręczenia jak i dowodami doręczenia zajęcia rachunku bankowego.
Mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela naruszają przepisy postępowania Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu – jak w pkt I wyroku.
Podstawą uchylenia przez Sąd postanowienia wydanego przez organ I instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa jego uchylenie stało się konieczne.
O zwrocie kosztów postępowania dla strony skarżącej Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.