I SA/KR 494/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-06-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty na postępowanie egzekucyjneprzywrócenie terminudoręczenie zastępczeKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjizaległości składkoweZUSbrak winy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy odmowę przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, uznając, że zobowiązany nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.

Skarżący A.W. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości składkowych, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich złożenia. Organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu, wskazując na uchybienie 7-dniowego terminu od doręczenia tytułu wykonawczego w trybie zastępczym w 2017 roku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a jego twierdzenia o niedoręczeniu korespondencji nie obaliły domniemania prawidłowego doręczenia zastępczego.

Sprawa dotyczyła skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości składkowych. Skarżący twierdził, że nie otrzymał upomnienia ani tytułów wykonawczych, a także że nie mieszkał pod adresem wskazanym w ZUS od 2008 roku. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali, że tytuły wykonawcze zostały doręczone w trybie zastępczym w 2017 roku, a skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów, wskazując na jego niedbalstwo w nieaktualizowaniu danych adresowych w ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, stwierdzając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a prawidłowo doręczone zawiadomienia o zajęciu świadczeń nie mogą być obalone jedynie przez twierdzenia o wadliwości poczty. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące braku doręczenia upomnienia i naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu są bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, termin nie może zostać przywrócony, jeśli zobowiązany nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów, ponieważ nie aktualizował swoich danych adresowych w ZUS przez wiele lat, co świadczy o jego niedbalstwie. Twierdzenia o niedoręczeniu korespondencji nie obaliły domniemania prawidłowego doręczenia zastępczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

k.p.a. art. 58

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie zastępcze uznane za prawidłowe, jeśli spełnione są wymogi (np. dwukrotne awizowanie, przechowywanie korespondencji).

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nie zawsze wymagane jest doręczenie upomnienia, jeśli egzekucja dotyczy należności powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznym orzeczeniu.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o COVID-19 art. 15 § zzs4 ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie tytułów wykonawczych w trybie zastępczym było prawidłowe. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów. Niedbalstwo skarżącego w nieaktualizowaniu danych adresowych w ZUS wyklucza brak winy. Nie było obowiązku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Niedoręczenie upomnienia i tytułów wykonawczych. Niewłaściwy adres do doręczeń. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i czynnego udziału strony. Brak aktualizacji danych adresowych w ZUS nie jest przesłanką do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązany nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Argumentacja Zobowiązanego świadczy jedynie o niedbałości Zobowiązanego, związanej z brakiem aktualizacji w zgłoszeniu/zmianie danych płatnika składek w ZUS. Domniemania doręczenia wynikającego z prawidłowo wypełnionego dokumentu doręczenia korespondencji, nie może obalić jedynie "wiedza wynikająca z doświadczenia życiowego Skarżącego, że poczta działa wadliwie", bez przedstawienia żadnych innych konkretnych przeciwdowodów. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania.

Skład orzekający

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Michał Niedźwiedź

członek

Urszula Zięba

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu egzekucyjnym, skuteczności doręczenia zastępczego oraz obowiązku aktualizacji danych adresowych przez zobowiązanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, z uwzględnieniem przepisów k.p.a. i u.p.e.a. obowiązujących przed zmianami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie aktualizacji danych adresowych i konsekwencje niedbalstwa w tym zakresie dla możliwości obrony swoich praw w postępowaniu egzekucyjnym. Jest to typowy, ale ważny problem praktyczny.

Nieaktualny adres w ZUS kosztował Cię utratę prawa do obrony w egzekucji? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz liczyć na przywrócenie terminu.

Dane finansowe

WPS: 40 942,9 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 494/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź
Urszula Zięba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
I GSK 328/23 - Wyrok NSA z 2024-03-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 16 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lutego 2021r. nr 1201-IEE.711.2.8.2022.2.LJM Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, DIAS, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2021r., poz. 735 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1427, w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020r.; dalej jako u.p.e.a.) po rozpoznaniu zażalenia A.W. (dalej również jako: Strona, Zobowiązany, Skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 17 grudnia 2021r. nr 180400/71/12874/2021-9451326553-RED-MStr odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
1. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego A.W. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 20.10.2017r. nr [...] (k.9-96) obejmujących zaległości z tytułu składek w wysokości 40.942,90 zł. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zgodnie z art. 44 k.p.a. w dniu 09.11.2017r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy k. 97-100).
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z 08.11.2021r. zajął świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Zawiadomienia doręczono pełnoletniemu domownikowi 17.11.2021r. (k. 109-110).
Zobowiązany 24.11.2021r. (k. 113-126) wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu podniósł że wcześniej nie otrzymał żadnej informacji, że zalega z zapłatą składek. Podniósł brak doręczenia upomnienia i przedawnienie obowiązku. Jednocześnie wraz z zarzutami złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.
2. Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., wydał postanowienie z 17.12.2021r. nr 180400/71/12874/2021-9451326553-RED-Mstr odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Postanowienie doręczono Zobowiązanemu 22.12.2021r.
3. Pismem z dnia z 28.12.2021r. Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów w art. 58 i 59 k.p.a., poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie pomimo, że według niego, nie otrzymał on żadnej korespondencji w sprawie oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
W jego treści Zobowiązany podniósł, że wcześniej nie otrzymał żadnej informacji, że zalega z zapłatą składek. Zaznaczył, że organ egzekucyjny nie przytoczył żadnego dowodu na potwierdzenie, ze tytuły wykonawcze zostały przez niego odebrane. Wyjaśnił, że od 2008r. jest wymeldowany z adresu K., ul. [...]. Stwierdził, że dopiero 17.11.2021r. otrzymał przedmiotowe tytuły wykonawcze.
4. W wyniku rozpoznania zażalenia na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 16 lutego 2021r.
W uzasadnieniu postanowienia zaznaczono na wstępie, że zgodnie z art. 13 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 30.07.2020r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej nastąpiło przed 30.07.2020r. Do postępowania egzekucyjnego wszczętego przed tą datą, zastosowanie mają zatem przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020r.
Zgodnie z tymi przepisami, zarzuty z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m. in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zgodnie z art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze) w dniu 09.11.2017r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy k. 97-100). Następnie w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z 08.11.2021r. zajął świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Zawiadomienia doręczono pełnoletniemu domownikowi 17.11.2021r. (k. 109-110).
Zobowiązany 24.11.2021r. (k. 113-126) wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Jednocześnie wraz z zarzutami złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.
Zgodnie z brzmieniem art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zdaniem Dyrektora termin na złożenie zarzutów upłynął 16.11.2017r. Natomiast Zobowiązany złożył je (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) dopiero po kilku latach, tj. 24.11.2021r. To że Zobowiązany nie mieszkał - jak twierdzi - pod wskazanym w zgłoszeniu do ZUS adresem, jak również to, że został wymeldowany z tego adresu (a zgłosił ten adres w ZUS) nie jest przesłanką do przywrócenia terminu do złożenia zarzutów. Dla zachowania terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie ma znaczenia, że Zobowiązany zmieniał adresy zamieszkania, jednocześnie nie aktualizując swoich danych płatnika składek. Nie ma to tym bardziej znaczenia w postępowaniu o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Argumentacja Zobowiązanego świadczy jedynie o niedbałości Zobowiązanego, związanej z brakiem aktualizacji w zgłoszeniu/zmianie danych płatnika składek w ZUS.
W konsekwencji – zdaniem DIAS – Zobowiązany nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, organ egzekucyjny zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
5.1. Pismem z dnia 21 marca 2022r. Strona wniosła skargę do Sądu na powyższe postanowienie, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 58 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo tego że Skarżący podjął wszystkie możliwe działania zmierzające do ustalenia, że w 2017r. korespondencji od organu nie otrzymał,
2) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym do ustalenia czy adres przy ul. [...] był adresem prawidłowym, czy doszło do doręczenia upomnienia warunkującego wszczęcie postępowania egzekucyjnego,
3) art. 15 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie skarżącemu upomnienia,
4) art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego że Strona miała prawo zapoznać się z aktami, a organ ubezpieczeniowy do dnia złożenia skargi nie przesłał Skarżącemu dokumentacji o którą Skarżący wnioskował.
5.2. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
6.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej ustawa o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
6.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.)
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
6 .3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.
6.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy, opisano szczegółowo w części historycznej wyroku. Ustalenia te Sąd w pełni akceptuje, przyjmując je za własne, bez ich ponownego powielania.
6.5. Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że jak podnosi się w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2022r., II OSK 1035/21) aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie 4 następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. wniesienie zarzutów.
Odnośnie pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący tę przesłankę spełnił poprzez złożenie stosownej prośby.
Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97 - LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98 - LexPolonica nr 350238). W wyroku z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96 natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora, że ta przesłanka nie została spełniona przez Skarżącego.
Skarżący podnosi, że wcześniej nie otrzymał żadnej informacji, że zalega z zapłatą składek. Zaznaczył, że organ egzekucyjny nie przytoczył żadnego dowodu na potwierdzenie, że tytuły wykonawcze zostały przez niego odebrane. Wyjaśnił, że od 2008r. jest wymeldowany z adresu K., ul. [...]. Stwierdził, że dopiero 17.11.2021r. otrzymał przedmiotowe tytuły wykonawcze. Ponadto zarzuca, że organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do ustalenia czy adres przy ul. [...] był adresem prawidłowym.
Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż odpisy tytułów wykonawczych doręczono Stronie w trybie art. 44 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze) w dniu 09.11.2017r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy k. 97-100) na adres, który wynikał ze zgłoszeń jakie Skarżący składał w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (dokument ZUS ZFA, zgłoszenie/zmiana danych płatnika składek – osoby fizycznej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych), tj. [...], ul. [...].
Wszelkie adnotacje na kopercie i potwierdzeniu odbioru są prawidłowe, zatem korespondencja może być uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a., tzn. po dwukrotnym awizowaniu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14-dniowego terminu przechowuje się korespondencję w placówce pocztowej.
Domniemania doręczenia wynikającego z prawidłowo wypełnionego dokumentu doręczenia korespondencji, nie może obalić jedynie "wiedza wynikająca z doświadczenia życiowego Skarżącego, że poczta działa wadliwie", bez przedstawienia żadnych innych konkretnych przeciwdowodów.
Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia, czy adres przy ul. [...] był adresem prawidłowym, stwierdzić należy, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, w szczególności w przypadkach, w których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący kwestionuje fakt doręczania pism pod ww. adresem, mimo że sam nie wskazuje jaki adres był dla niego właściwym do doręczeń w 2017r., zatem mamy tutaj do czynienia tylko z polemiką z ustaleniami organów, bez jakiegokolwiek wskazania przeciwdowodów, które zaprzeczyłyby ustaleniom organów.
Po drugie należy za Dyrektorem podnieść, że Zobowiązany – mimo twierdzeń o zmianach adresów zamieszkania i wymeldowaniu go z ww. adresu już w 2008r. – jednocześnie nie zaktualizował swoich danych płatnika składek w ZUS, co świadczy co najmniej o niedbalstwie, a zatem wyklucza działanie Skarżącego z najwyższą starannością, która – w świetle ww. poglądów orzecznictwa, które Sąd w niniejszym składzie podziela – jest konieczna do wykazania braku winy wnoszącego podanie o przywrócenie terminu.
Po trzecie wreszcie, Skarżący twierdzi jednocześnie, że chociaż sporadycznie, to jednak korespondencja do niego pod ten adres przychodziła, o czym był informowany. Zatem potwierdza odbiór korespondencji pod tym adresem.
Podsumowując stwierdzić należy, że nie ma podstaw aby kwestionować fakt doręczenia spornej korespondencji pod ww. adresem w trybie art. 44 k.p.a., jednocześnie zaś Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w szczególności, że nie nastąpiło to wskutek jego niedbalstwa, poprzez brak zaktualizowania danych płatnika składek (tj. wskazania właściwego i aktualnego adresu do korespondencji) przez okres 9 lat (wymeldowanie nastąpiło w 2008r., a sporne doręczenie miało miejsce w 2017r.). Nie wskazuje również innego adresu właściwego w 2017r. do doręczania mu korespondencji.
W świetle powyższego niezasadne są zarzuty naruszenia art. 58 k.p.a.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy zebrały dostępny i zarazem wystarczający do wydania ww. postanowień materiał dowodowy. A stanowisko Skarżącego opiera się tylko na gołosłownej polemice z ustaleniami organów, w szczególności przez cały tok postepowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu, nie wskazuje on adresu właściwego do doręczania mu korespondencji właściwego w 2017r., innego niż ustalony przez organy adres: K., ul. [...].
6.6. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 15 u.p.e.a., poprzez brak dokonania powiadomienia przed wszczęciem egzekucji.
Z treści tytułów wykonawczych jasno wynika bowiem, że w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa umożliwiająca wszczęcie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia, tj. w przypadku gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
6.7. Zgodnie z brzmieniem art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Uzupełnieniem tego przepisu jest m.in. art. 73 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Wgląd w akta sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 236 § 2, następuje z pominięciem danych osobowych osoby składającej skargę (§ 1b). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).
Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżącemu uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu w całym jego toku, w szczególności przez uniemożliwienie wglądu w akta. Ponadto należy zgodzić się z Organem, że to "ostateczne" zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. dotyczy tylko postępowań kończących się decyzją, co jasno wynika z treści przepisu ("a przed wydaniem decyzji umożliwić...").
Strona nie wykazała również jaki to ważny interes strony powoduje, że należało jej doręczyć (a nie tylko – umożliwić wgląd) żądaną dokumentację.
Ponadto w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2022r., I OSK 841/19) podnosi się, a pogląd ten Sąd w niniejszym składzie podziela, że naruszenie tego przepisu – aby mogło być podstawą uchylenia orzeczenia przez sądy – musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Dodatkowo dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania.
Ponieważ tym wymogom Skarżący nie sprostał ww. zarzut również należy uznać za bezzasadny.
6.8. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI