I SA/Kr 490/23

I SA/Kr 490/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dąbek
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 108, 118 par. 1, 70 par. 1, 115
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 490/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Paweł Dąbek, Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Trojnar, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 14 lipca 2023 roku, sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2023 roku nr 220100/71/2021/RED-EGZ-Z-2/IA-3 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, wierzyciel, organ) zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r. znak 220100/71/2021/RED-EGZ-Z-2/IA-3, utrzymał w mocy postanowienie z 26 kwietnia 2022 r. znak 220100/71/2021/RED-EGZ- Z-2/IA o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z 14 czerwca 2021 r. nr [...] obejmujące nieopłacone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2021 r. do kwietnia 2021 r.
Na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniami z 29 kwietnia 2022 r. nr ZAR220121001190, ZAR220121001191 i 2AR220121001192 zajął wierzytelności gromadzone na rachunku bankowym H. sp. z o.o. (dalej: Spółka, Skarżąca) w banku [...].
W dniu 25 czerwca 2021 r. do ZUS wpłynęły zarzuty złożone przez Spółkę w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a także skarga na czynność organu egzekucyjnego, która została rozstrzygnięta w ramach odrębnego postępowania.
Dnia 30 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie nr 220000/71/2021-RED-EGZ-P44/IA o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ZUS, jako wierzyciel, postanowieniem z 27 lipca 2021 r. oddalił zarzut.
Spółka pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z 6 września 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie z 27 lipca 2021 r.
Na postanowienie z dnia 6 września 2021 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1399/21 (prawomocnym dnia 29 marca 2022 r.) uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS oraz poprzedzające je postanowienie Oddziału ZUS w Nowym Sączu.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r. oddalił zarzuty w sprawię prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Na skutek wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes ZUS postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022r. utrzymał w mocy postanowienie z 26 kwietnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 9 listopada 2022r. sygn. akt I SA/Kr 832/22 (data uprawomocnienia: 02.02.2023r.) uchylił ww. postanowienie Prezesa ZUS z dnia 9 czerwca 2022r.
Sąd w uzasadnieniu zarzucił, że w zaskarżonym postanowieniu w zakresie przedawnienia należności z tytułu składek zawarte są ustalenia, które nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i tym samym Sąd nie mógł stwierdzić, czy ustalony przez organy stan faktyczny w zakresie przedawnienia zaległości składkowych jest stanem faktycznym ustalonym na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W opinii Sądu tylko zupełny materiał dowodowy daje podstawę do oceny merytorycznej sprawy, zaś zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Na organie spoczywa obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego rozstrzygnięcia i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem.
Ponadto Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wskazać jakie wystąpiły okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia indywidualnie w odniesieniu do każdej należności z tytułu składek, a ustalenia tych kwestii powinny wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego i mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 31 marca 2023r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 26 kwietnia 2022 r. Organ wyjaśnił, że rozliczanie wpłat Spółki było prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. Dodatkowo wskazał, że koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne ulegają przedawnieniu w terminie przedawnienia należności głównej.
Dnia 12 maja 2023 r. Spółka złożyła skargę na postanowienie z dnia 31 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której zarzuciła naruszenie:
art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie zarzutu mimo nieistnienia obowiązku
§ 12 ust. 1-5 rozporządzenia z 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędne zaliczenie wpłat na przedawnione zaległości
art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez zaliczanie wpłat na przedawnione należności podczas gdy składki zabezpieczone hipoteką po upływie terminu przedawnienia należności mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który powoduje brak zaufania jego uczestników do władzy publicznej
naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w sytuacji gdy do takiego zawieszenia nie doszło.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania według nom przepisanych.
W uzasadnieniu skargi m.in. wskazano, że organ błędnie zaliczył wpłacone środki na przedawnione należności zasłaniając się tym, iż należności nie uległy przedawnieniu, bo zostały zabezpieczone hipotecznie na majątku nieruchomym Spółki. Skarżąca przywołała art. 24 ust.4 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm., dalej: u.s.u.s.), zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zdaniem Skarżącej należności te na które ZUS zaliczył wpłaty już dawno uległy przedawnieniu i dokonanych wpłat nie wolno było zaliczyć w sposób, w jaki zrobił to ZUS. Skarżąca podniosła również w skardze, że twierdzenie organu o prowadzeniu od ponad 12 lat postępowania egzekucyjnego też jest błędne. Organ nie wykazał, że prowadził egzekucję od 2011 r. do chwili obecnej w sposób ciągły. Skarżąca podniosła, że nie było prób podejmowania jakiejkolwiek czynności.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że nawet ogólnikowe wskazanie w skardze na wadliwość czy nieprawidłowość decyzji lub postanowienia, nie uwalnia sądu administracyjnego od rozpoznania takiej skargi we wszystkich jej aspektach w granicach sprawy administracyjnej. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z przywołanych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), a w szczególności jej art. 33 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
W myśl § 2 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
nieistnienie obowiązku;
określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
błąd co do zobowiązanego;
brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
brak wymagalności obowiązku w przypadku:
odroczenia terminu wykonania obowiązku,
rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że podstawy zawarte w art. 33 u.p.e.a. stanowią wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy zarzutów. Natomiast kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Podkreślić także należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.
W niniejszej sprawie strona skarżąca w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżąca podniosła, że wskazane w tytułach wykonawczych z dnia 14 czerwca 2021 r. należności z tytułu składek za okres od lutego 2021 r. do kwietnia 2021 r. zostały przez nią opłacone. Zdaniem Spółki, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był uprawniony do zaliczenia dokonanych przez nią wpłat na poczet wcześniejszych należności składkowych, w tym także przedawnionych.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 49 wprowadza delegację ustawową dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w zakresie regulacji dotyczących kolejności i sposobu zaliczenia wpłat na należności Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na inne należności, do których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Na mocy tego przepisu wydano Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1771), w którym to znalazł się §12 stanowiący, że
Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1.
Kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z uwzględnieniem § 13 ust. 1.
Kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Emerytur Pomostowych podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.
Kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenie zdrowotne podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.
Kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy podlega zaliczeniu na należności z tych tytułów, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.
Tym samym podnoszone przez Skarżącą okoliczności nie świadczą o tym, by doszło do nieuprawnionego zaliczenia dokonywanych wpłat na najstarsze należności z tytułu składek. Obowiązek zaliczenia wpłat na pokrycie najstarszych należności wynika z wyżej przytoczonego przepisu.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że składki za okres od czerwca 201 Or. do listopada 2011 r. nie zostały zapłacone. W opinii Sądu kluczowe jest zatem ustalenie czy nie uległy one przedawnieniu.
W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
Wskazać należy, że przepisy w tym zakresie były wielokrotnie nowelizowane. Zmianie ulegały w sposób istotny zarówno przepisy regulujące termin przedawnienia należności, jak również określające przesłanki przerwania a następnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei Ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadzono art. 24 ust. 5b u.s.u.s., który stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.
Następnie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został zmieniony przez art. 10 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264) z dniem 1 lipca 2004 r. i otrzymał brzmienie: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Z dniem 11 lipca 2011 r. weszła w życie kolejna zmiana ustawy i dodany został art. 24 ust. 5f, zgodnie z którym, w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
Kolejna zmiana, tym razem dotycząca okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r.
Na mocy Ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 24 ust. 5b u.s.u.s. otrzymał nowe następujące brzmienie - bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia oznacza, że z chwilą wystąpienia przesłanki powodującej takie zawieszenie termin nie biegnie, a zaczyna biec w dalszym ciągu dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia, wskazanej w danym przepisie. Do wygaśnięcia należności dochodzi wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia nie nastąpiła żadna przyczyna zawieszenia jego bieg (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r" III FSK 3443/21).
Wskazać należy, że według art. 1a pkt 2 u.p.e.a.,
przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym, to (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych) rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku. Pojęcie czynności egzekucyjnej oraz środka egzekucyjnego wskazuje, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach postępowania egzekucyjnego, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Należy przy tym rozróżnić wszczęcie egzekucji administracyjnej od wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., następuje co do zasady z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i odbywa się w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma miejsce z chwilą złożenia przez wierzyciela do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, jego wszczęcie nastąpi z chwilą pierwszego aktu procesowego organu (czynności procesowej) lub pierwszej czynności egzekucyjnej rozumianej jako działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Odnosząc powyższe rozważania do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy zauważyć, że przepis ten nie daje w swojej warstwie językowej wystarczających wskazówek do stwierdzenia, kiedy najwcześniej może dojść do podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, ani czyja to może być czynność. Według wymienionego przepisu, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Czynność ta nie musi być czynnością organu egzekucyjnego, egzekutora lub poborcy skarbowego, a nawet nie musi być to czynność dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjne. Mogłaby to więc nawet być czynność wierzyciela dokonana nawet przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości Sądu, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego np. wierzytelności z rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych; podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek (por. wyrok NSA z 9 lutego 2022 r., I GSK 1210/21, wyrok WSA w Gdańsku z 12 lipca 2017 r., I SA/Gd 737/17; wyrok WSA w Szczecinie z 19 lipca 2016 r., I SA/Sz 637/16).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie należy zatem stwierdzić, że należności z tytułu składek za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. nie uległy przedawnieniu ze względu na okoliczności przerywające bieg terminu przedawnienia. Taką okolicznością było m.in. wystawienie tytułów egzekucyjnych dla należności za wskazane miesiące. Postępowanie egzekucyjne w sprawie prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Gorlicach X.Y. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gorlicach sygn. akt [...] (sygnatura akt komorniczych [...]). Postanowieniem z 9 stycznia 2023 r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Gorlicach X.Y. umorzył postępowanie egzekucyjne. Wraz ze wskazanym postanowieniem sądowy organ egzekucyjny zwrócił do Zakładu oryginały tytułów wykonawczych obejmujących zaległości składkowe za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r.
Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazane wyżej należności nie uległy przedawnieniu. Nie ma przy tym znaczenia jakie czynności wykowane były w toku postępowania egzekucyjnego. Art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawiesza bieg terminu przedawnienia na czas do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie wiąże go natomiast z częstotliwością i rodzajem podejmowanych czynności egzekucyjnych. W związku z powyższym za prawidłowe należy uznać zaliczenie dokonanych wpłat na poczet najwcześniej wymaganych składek, które nie uległy przedawnieniu. W konsekwencji w niniejszej sprawie zarzuty skargi okazały się niezasadne.
W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).
Wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl
-----------------------
Sygn. akt I SA/Kr 490/23
11
Sygn. akt I SA/Kr 490/23