I SA/Kr 486/03

I SA/Kr 486/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /przewodniczący/
Halina Jakubiec
Tadeusz Wołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Sygn. powiązane
I GSK 1057/06 - Wyrok NSA z 2006-12-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie : WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r sprawy ze skargi "[...]" K. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 13 lutego 2003 r Nr : [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe skargę oddala
Uzasadnienie
W dniu [...] .02.2002 r Agencja Celna [...] działając jako przedstawiciel [...] K. D., zgłosiła w Oddziale Celnym w [...] ówczesnego Urzędu Celnego w [...] , do procedury składu celnego towar- maszynki do strzyżenia [...] w ilości 20 856 sztuk zakupiony w Belgii i dostarczony od producenta z Chin. Zgłoszenie sprawdzono pod względem formalnym i przyjęto bez weryfikacji, towar objęto procedurą składu celnego na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym i zwolniono po złożeniu zabezpieczenia kwoty długu celnego i podatku VAT oraz złożono w składzie celnym [...] "[...] " w [...].
Przy przyjmowaniu towaru do składu celnego w dniu [...] .02.2002 r. stwierdzono brak [...] szt. maszynek do strzyżenia o wartości [...] USD. Kontener w momencie przystępowania do rozładunku miał oryginalne plomby, morską nadawcy z plecionką stalową bez możliwości otwarcia i znakach chińskich, urzędu celnego niemieckiego z godłem państwa i końcówką.
W dniu [...]. 03.2002 r. Strona złożyła wniosek o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe z uwagi na zaistniałą różnicę w ilości i wartości towaru. Poinformowała, iż kontener dostarczyła firma transportowa [...] z Hamburga i dostawca zagraniczny uznał stwierdzony niedobór, przedkładając notę kredytową z [...] .02.2002r. na kwotę [...] USD, wystawioną na belgijskiego pośrednika, firmę "[...]".
W toku prowadzonego postępowania organ celny wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających, na jaką kwotę dokonano przelewu z tytułu zapłaty za towar ujęty w fakturze i nocie kredytowej. Wątpliwości wzbudził zapis o braku [...] szt. maszynek z faktury [...] , bez oznaczenia numeru faktury literą "C". Strona dostarczyła organowi celnemu pismo firmy [...] wyjaśniające, iż rozliczenie z tytułu niedoboru towaru nastąpi poprzez pomniejszenie sumy wekslowej na wekslu za dostawę maszynek do strzyżenia w lipcu 2002r., fakturę nr [...] z dnia [...].12.2001 r. na kwotę [...] USD, potwierdzającą dokonanie przelewu na kwotę [...] USD i poinformowała, iż faktura ta obejmuje cztery faktury cząstkowe o tym samym numerze łamanym przez kolejne litery: A,B,C,D. Różnica pomiędzy całkowitą kwotą, na którą została wystawiona faktura a kwotą przelewu w wysokości [...] USD zostanie rozliczona w terminie późniejszym. Strona przedłożyła także wykazy księgowych zobowiązań wekslowych wobec belgijskiej , firmy [...] , oraz oryginał faktury nr [...] z dnia [...] .05.2002r. na kwotę [...] USD, z której wynika, iż zobowiązanie z jej tytułu zostało pomniejszone o kwotę [...] USD wynikającą z noty uznaniowej nr [...] . Natomiast brak jest zapisu potwierdzającego dokonanie przelewu na resztę zobowiązania z tytułu faktury nr [...] . Organ celny przesłuchał w charakterze świadka M. S. - właściciela firmy,. [...] " z Belgii, który zeznał, iż na odcinku [...] - [...] dokonano kradzieży brakującego towaru. Wykluczył kradzież na terenie Chin, bo każdy kontener przed wysłaniem jest tam ważony, dlatego, że eksporterzy chińscy otrzymują zwrot kosztów związanych z eksportem, ale i stwierdził, że strona chińska uznała brak towaru.
Ponadto Oddział Celny w [...] na zapytanie organu celnego stwierdził, że przesyłka kontenerowa nie była ważona w momencie przekraczania granicy. Przesłuchano również w charakterze świadka pracownika składu celnego J. S..
Naczelnik Urzędu Celnego l w [...] decyzją z dnia [...] .10.2002r., [...] uznał zgłoszenia celne za prawidłowe.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w [...].
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 13.02.2003r. nr: [...] decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ celny II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Stan towaru organ celny przyjął zgodnie z dołączonymi do zgłoszenia dokumentami, m.in. fakturą, listem przewozowym CMR, DWC. Zgodnie z art. 64 § i § 2 Kodeksu celnego zgłoszenie zostało dokonane na właściwym formularzu, było podpisane i dołączone wszystkie dokumenty, których przedstawienie było wymagane do objęcia towaru procedurą, do której był zgłaszany i dlatego organ celny nie miał powodu, by nie przyjąć zgłoszenia. Przyjęcie zgłoszenia jest równoznaczne z objęciem towaru procedurą celną - w tym wypadku procedurą składu celnego, która to procedura wymaga złożenia zabezpieczenia w wysokości wyliczonej w dokumencie SAD. Zgodnie z art. 70 §1 Kodeksu celnego organ celny może przystąpić do weryfikacji, polegającej na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów lub rewizji celnej towarów. Zaniechanie czynności fakultatywnej nie może być kwalifikowane jako tzw. niedbalstwo. Przyjęcie bez weryfikacji zgłoszenia było podyktowane tym, iż dokumenty do niego dołączone były prawidłowe i kompletne. Wygląd kontenera (brak uszkodzeń, zaplombowany), nie wskazywał na konieczność przeprowadzenia rewizji. Art. 83 Kodeksu celnego przewiduje możliwość podjęcia przez organy celne z urzędu lub na wniosek czynności zmierzających do zweryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towarów (tzw. kontrola postimportowa). Organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów. Zasadne więc było wezwanie organu celnego do przedstawienia sposobów dokonywania rozliczeń pomiędzy skarżącą a kontrahentem w ramach postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, z art. 122 Ordynacji podatkowej. Ten sposób postępowania był konieczny ze względu na dużą wartość brakującego towaru i sam protokół rozbieżności nie był wystarczającym dokumentem do wydania rozstrzygnięcia. Konieczna stała się konfrontacja tego protokołu z innymi dokumentami. Po ich analizie, organ celny doszedł do wniosku, że zarówno dokumenty dołączone do zgłoszenia, jak i zgromadzone w trakcie postępowania, nie wskazują na fakt zaginięcia towaru w trakcie transportu na trasie Hong- Kong-Hamburg-[...] . Przesłuchany w charakterze świadka, prezes firmy "[...] " M. S., zasugerował, że w grę wchodziłaby kradzież towaru. Dokumenty dołączone do przesyłki w momencie eksportu towaru z Chin tj. faktura nr [...] z [...] .12.2001 r., v nr [...] potwierdzają fakt wysyłki kontenera o łącznej wadze 14251,60 kg brutto. Fakt ten znajduje odzwierciedlenie w kolejnych dokumentach dołączanych do przesyłki już podczas transportu drogą lądową Z zeznań św. M. S. wynika, że strona chińska nie potwierdza faktu wysłania mniejszej ilości towaru i wystawiając notę uznaniową godząc się na pokrycie strat, powołała się jedynie na długoletnią wzajemną współpracę. Wszystkie te dokumenty, a to: karnet TIR nr [...] list przewozowy CMR nr [...] , faktura za transport nr PIE1 [...] z dnia [...].02.2002r. wskazują, iż waga przesyłki wynosiła brutto 14.251 kg. Ponadto, na liście przewozowym CMR, w rubryce 18 znajduje się pieczątka o treści "kontener pobrano zaplombowany bez możliwości sprawdzenia ilości i jakości ładunku". Z tego zapisu wynika, że wygląd kontenera nie wzbudzał żadnych zastrzeżeń przewoźnika w momencie jego przyjęcia. Towar nie był ważony w trakcie przekraczania granicy.
W chwili obecnej nie ma możliwości sprawdzenia, czy i kiedy nastąpiła sugerowana kradzież towaru. Nie zostały przedstawione żadne dowody na tę okoliczność, a dane zawarte w dokumentach, jak i stan kontenera wskazują na zgodność ilości towaru w chwili wyjazdu z Chin do momentu dotarcia na miejsce przeznaczenia tj. do [...] i przyjęcia zgłoszenia celnego. W swoich zeznaniach św. M. S. domniemuje jedynie fakt kradzieży i to na odcinku Hamburg -[...] , na którą to okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów. Znajduje to potwierdzenie w stanie samego kontenera, który zgodnie z opisem w protokole rozbieżności z dnia [...] .02.2002r. jak i zeznaniami świadka J.S. -magazyniera składu celnego, przybył na oryginalnych plombach, nałożonych jeszcze w kraju wysyłki, a także w trakcie dalszego transportu przez niemiecki urząd celny. Kontener nie był uszkodzony i wobec braku śladów włamania jest niemożliwe stwierdzić, iż rzeczywiście nastąpił fakt kradzieży towaru z transportu. Strona mogła zażądać przeprowadzenia oględzin kontenera przez Policję na okoliczność możliwości wyciągnięcia towaru bez naruszania plomb.
Fakt nie wpisania braku towaru w odpowiedniej rubryce listu przewozowego CMR przez Skład Celny, jest uchybieniem Składu, a nie Strony, lecz nie umieszczenie tej adnotacji również wpływa na roszczenie Strony.
Od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego tj. [...] .02.2002r. do dnia wydania decyzji w I instancji tj. dnia [...] .10.2002r. upłynęło 8 miesięcy, co nie było jednak spowodowane celową opieszałością organu celnego, lecz m.in. reorganizacją w służbie celnej. Postępowanie w sprawie wymagało zebrania wielu dowodów, wyjaśnień (przesłuchano dwóch świadków), a także analizy dokumentów księgowych firmy, co w konsekwencji doprowadziło do jego przedłużenia
Na terenie Urzędu Celnego I w dniu [...] .07.2002r. miała miejsce rozmowa pomiędzy właścicielem firmy [...], główną księgową i pełnomocnikiem firmy a funkcjonariuszką celną, na okoliczność, której został sporządzony protokół i notatka służbowa. Spotkanie to, było konsekwencją zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego, z czego strona skorzystała, lecz nie wniosła żadnych nowych dowodów do sprawy, przerzucając na organ celny obowiązek wskazania tychże w celu pozytywnego załatwienia sprawy, mimo, iż zgodnie z art. 65 §4a Kodeksu celnego, to strona winna wskazać dowody uzasadniające swoje żądanie.
Przedłożone przez stronę wykazy księgowych zobowiązań wekslowych organ celny poddał analizie, która wykazała fakt częściowej zapłaty za towar ujęty w fakturze nr [...] z [...] .12.2001 r., natomiast strona nie przedstawiła dowodów bankowych potwierdzających, że do dnia wydania decyzji w I instancji uregulowała rozliczenia finansowe z tytułu zapłaty za przedmiotowy towar. Jak wynika, bowiem z okazanych zestawień księgowych firmy, strona z tytułu zobowiązania z faktury [...] opiewającej na kwotę [...] USD zapłaciła sumę w wys. [...] USD, która to wartość została pomniejszona o kwotę [...] USD z noty uznaniowej nr [...] .
Odnośnie, powołanych przez stronę w odwołaniu decyzji dotyczących identycznych spraw, w których zapadły odmienne rozstrzygnięcia niż w przedmiotowym postępowaniu, organ celny wyjaśnił, iż każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie w związku z czym nie może być podstawą rozstrzygnięcia inna decyzja. Skoro strona przytacza analogiczne sprawy, w których organ celny stwierdził nieprawidłowość zgłoszenia, to oznacza, że przypadki braku towarów były zjawiskiem dość częstym. Wiedząc o tego typu zdarzeniach i mając na celu ochronę swoich interesów, mogła zażądać od organu celnego przeprowadzenia rewizji celnej towaru. W stanie obecnym, nie można jednak uznać zgłoszenia za nieprawidłowe opierając się tylko na protokole rozbieżności, skoro cała dołączona do sprawy dokumentacja nie potwierdza faktu zaginięcia części towaru podczas transportu.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] - K. D. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzuciła naruszenie prawa materialnego, art. 64, 65 § 1 pkt 1, 73 §2, 85 § 1 Kodeksu celnego, oraz procesowego, art. 120, 121§1, 122, 125, 180, 187, 188, 190, 194§3 Ordynacji podatkowej. W szczególności skarżąca wskazała, że organ celny ma obowiązek i prawo przyjęcia zgłoszenia celnego, gdy zgłoszenie celne odpowiada wymogom określonym w art. 64 Kodeksu celnego a więc celowa i konieczna jest kontrola zgłoszenia celnego. Nie przeprowadzając kontroli zgłoszenia celnego nie wykonał ustawowych obowiązków. Przyjęcie zgłoszenia celnego nie ma ostatecznego charakteru, bo skarżąca, na podstawie art. 65 ust. 4 Kodeksu celnego może złożyć wniosek o stwierdzenie nieprawidłowości zgłoszenia celnego, czego nie wyłącza art. 73 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w przypadku nie przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego, podstawą do zastosowania procedury celnej są dane zawarte w zgłoszeniu. Wystarczyło porównać dokumenty księgowe określające stan towarów, ich przychód oraz rozchód, dokumenty prowadzącego skład celny oraz wizytę w składzie celnym.
Skoro towar przyszedł w ilości wskazanej w SAD, to wobec braku zakończenia procedury składu celnego ciągle znajduje się on w magazynach składu celnego, chyba żeby przyjąć, iż prowadzący skład z pominięciem procedury celnej wyprowadza towar ze składu celnego. Skarżąca ma nadal otwartą procedurę składu celnego i płaci za wynajem pustej powierzchni ponosząc szkodę. Wykonanie decyzji organów celnych i zamknięcie procedury składu celnego, skutkowałoby dalszym utrzymywaniem fikcji, a jednocześnie popełnieniem przestępstwa. Wymagałoby od skarżącej zakończenia procedury dotyczącej towarów, których nie ma, czyli wykonania decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.
Brak weryfikacji zgłoszenia celnego oraz kontroli zgłoszenia celnego wynikał wyłącznie z zaniechania organów celnych, bo skarżąca nie występowała z wnioskiem o przyjęcie zgłoszenia celnego bez weryfikacji. Nie przeprowadzenie weryfikacji jest przerzucaniem na stronę negatywnych konsekwencji zaniechania dokonania czynności urzędowych. Organ celny przed zwolnieniem towaru powinien dokonać oględzin zamknięć celnych nałożonych na kontener w celu stwierdzenia ewentualnych naruszeń plomb celnych. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego stwierdza "funkcjonariusz celny dokonujący odprawy celnej nie sprawdził stanu zamknięć" natomiast Dyrektor Izby Celnej, że"Wygląd kontenera (brak uszkodzeń, zaplombowany) nie wskazywał na konieczność przeprowadzenia rewizji." Jest to zdaniem skarżącej, oczywista sprzeczność.
Stwierdzona bez czynności kontrolnych prawidłowość i kompletność zgłoszenia celnego oraz dołączonych do niego dokumentów, oraz oceniony pozytywnie, bez oględzin, wygląd kontenera uzasadnia, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, niedokonanie również kontroli postimportowej, czyli zweryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towaru z art. 83 Kodeksu celnego. Z tej możliwości organ nie skorzystał.
Żądania organu przedstawienia sposobów dokonywania rozliczeń pomiędzy skarżącą a kontrahentami są niezrozumiałe w świetle wniosku skarżącej -stwierdzenia czy wartości wykazane na dokumencie SAD pozostają w zgodzie ze stanem faktycznym. Negowanie sposobu rozliczeń dokonywanych z kontrahentami jest ingerencją w sposób organizacji gospodarczej jednostki. Organy celne nadinterpretują zeznania M.S. dyrektora generalnego firmy [...] , który podał, że strona chińska wystawiła notę uznaniową i zgodziła się na pokrycie strat, dlatego, że [...] jest głównym europejskim kontrahentem firmy chińskiej i dla dobra współpracy zgodziła się pokryć straty.
W dowolny sposób organ celny traktuje twierdzenia skarżącej dotyczące rozmowy przeprowadzonej na terenie Urzędu Celnego dnia [...] .07.2002 r. W rozmowie tej uczestniczyli właściciel firmy K. D., B. D. (główna Księgowa) oraz pełnomocnik firmy Ł. M.. Strona wskazywał na ignorancję funkcjonariusza celnego E. M., która stwierdziła, że sprawa zostanie załatwiona odmownie, ale nie potrafiła stanowiska uzasadnić. Po tym poprosiła o przerwę, w celu zapoznania się z aktami sprawy i po tym stwierdziła, iż podstawą odmowy jest nieprzedstawienie przez Spółkę rozliczenia zapłaty za towar objęty dokumentem SAD. Na pytanie, czy dokument wskazujący sposób dokonywania rozliczeń strony z jej kontrahentami będzie podstawą do stwierdzenia nieprawidłowości przedmiotowego zgłoszenia celnego odpowiedziała twierdząco. Na wniosek o zapisanie tego stwierdzenia w protokole zapoznania się z aktami sprawy. E. M. odmówiła powołując się na art. 172 §2 Ordynacji podatkowej, twierdząc, iż katalog czynności, z których sporządza się protokół ma charakter zamknięty. Dlatego pełnomocnik zwrócił się o zaprotokołowanie ustnie wniesionego podania, o wskazanie wymienionych z nazwy przez E.M. dokumentów, które pozwolą stronie na pozytywne i szybkie załatwienie sprawy i o wyjaśnienie przesłanek, którymi kierowała się odmawiając wskazania tych dowodów w protokole. Również ta prośba spotkała się z odmową. Po czym E.M. powiedziała, że udaje się z tą sprawą do Naczelnika I Urzędu Celnego a po powrocie zgodziła się dokonać stosownych zapisów w protokole. W odwołaniu skarżąca zakwestionowała wszystkie inne, dotyczące w/w rozmowy a podane w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji stwierdzenia, które mijały się z prawdą. Pełnomocnik nie mógł odmówić sporządzenia protokołu na okoliczność zapoznania się z aktami sprawy z tego powodu, iż nigdy nie został o sporządzenie takiego protokołu poproszony a wg art. 172 Ordynacji podatkowej protokół sporządza organ celny a nie pełnomocnik. Pomimo zrelacjonowania przebiegu rozmowy oraz powołania dowodów, w tym w szczególności dokumentu urzędowego - protokołu z dnia [...] .07.2002 r. -potwierdzających powyższe, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż do twierdzeń Strony nie sposób przychylić się pozytywnie. W opinii Dyrektora Izby Celnej, niebudzące wątpliwości zeznania trzech świadków nie zasługują na uznanie. Podobnie na uznanie nie zasługuje dokument urzędowy sporządzony przez podległą Dyrektorowi pracownicę, co oznacza, że Dyrektor Izby Celnej kwestionuje prawidłowość dokumentów sporządzanych przez pracowników I Urzędu Celnego, a pośrednio ich kwalifikacje zawodowe.
W wydanej decyzji Dyrektor Izby Celnej nie wskazał przyczyn,. dla których pewnym dowodom dał wiarę, a innym odmówił wiarygodności. Zdaniem skarżącej, ocena materiału dowodowego dokonana przez organy celne jest dowolna Tendencyjne jest pominięcie dokumentów księgowych skarżącej. Na niekorzyść skarżącej organ celny interpretuje fakt powołania identycznych spraw, po rozpoznaniu których stwierdzano nieprawidłowość dokumentów SAD. Część identycznych spraw była rozpatrywana przez istniejący wówczas Urząd Celny w [...] , przy [...] . Wszystkie zostały załatwione szybko i pozytywnie a wszystkie, identyczne sprawy przekazane do rozpatrzenia nowopowstałemu I Urzędu Celnego w [...] zostały rozpatrzone odmownie. Aktualnie w obrocie prawnym istnieją dwie całkowicie sprzeczne ze sobą wersje decyzji rozstrzygających identyczne sprawy.
Decyzja uznająca SAD za prawidłowy w swej istocie obala prawdziwość protokołu spisanego przez prowadzącego skład celny, który posiada zezwolenie na prowadzenie działalności wydane przez właściwy organ. Skoro podmiot prowadzący skład celny złożył fałszywe oświadczenie, to konsekwencją po winno być zawiadomienie prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Czynności takie nie zostały podjęte i nie odebrano [...] "[...] " statusu składu celnego. Oznacza to, iż oświadczenie to nie budzi wątpliwości również w opinii organów celnych zaś skutkiem tego powinno być wyeliminowania z obrotu prawnego dokumentu niezgodnego ze stanem faktycznym. Po uzyskaniu oświadczenia o niezgodności stanu towaru z dokumentem SAD Naczelnik Urzędu Celnego powinien z urzędu podjąć postępowanie zmierzające do uznania dokumentu SAD za nieprawidłowe. Brak podjęcia takiego postępowanie świadczy o nieznajomości przepisów, lub zaniechaniu obowiązków służbowych.
Dyrektor Izby Celnej zdaniem skarżącej, narusza zasadę zaufania do organów celnych. Kwestionowanie dowodów z oświadczeń skarżącej oraz przedstawionych dokumentów budzi wątpliwości, bo okoliczność, na którą powołuje się organ celny nie została udowodniona, skoro wszystkie środki dowodowe są w postępowaniu podatkowym równorzędne a pominięcie wyjaśnień skarżącej przy wydawaniu decyzji świadczy o niekompletności materiału dowodowego.
Organ celny łamie zasadę szybkości postępowania, bo skróceniu postępowania może sprzyjać wykorzystanie materiałów innych podmiotów lub innego postępowania- pomimo posiadania materiałów [...] "[...]" jak i Urzędu Celnego przy [...] - Dyrektor Izby Celnej nie skorzystał. O ile reorganizacja służby celnej może tłumaczyć opieszałość organów, to nie jest przyczyną uzasadniającą sposób, w jaki organy obu instancji interpretują fakty przemawiające na korzyść strony. Dla uzyskania koniecznej korelacji pomiędzy stanem faktycznym a stanem prawnym wystarczyło stwierdzić, czy dane wskazane w dokumencie SAD odpowiadają prawdzie. Działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa organ celny mógł dokonać tego zarówno przed, w trakcie, jak i po przyjęciu zgłoszenia celnego. Z możliwości takiej jednak - mimo wniosku - nie skorzystał. Decyzja Dyrektora Izby Celnej nie znajduje oparcia w żadnych udowodnionych okolicznościach i oparta jest na domniemaniach.
Dyrektor Izby Celnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270).
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi.
Bezsporną w sprawie jest okoliczność faktu ujawnienia mniejszej ilości towaru celnego przy przyjmowaniu towaru do składu celnego po zwolnieniu towaru, niż ta, która wynikała z dokumentów przedstawionych organowi celnemu. Według art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Niewątpliwe jest zdaniem Sądu, że przez ustawowe określenie "stan towaru" należy rozumieć stan towaru, jaki miał miejsce w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego a więc jego jakość, formę, postać, ilość. W przedmiotowej sprawie stan towaru w dniu dokonywania przez stronę zgłoszenia celnego w dniu [...] .02.2002 r., według dokumentu SAD i dołączonych do niego dokumentów, m.in. faktury nr [...] z dnia [...] .12.2001r., listu przewozowego CMR, DWC, stanowiły maszynki do strzyżenia w ilości [...] sztuk, wartości [...] USD, wadze 14 252 kg i taki stan został przyjęty przez organ celny.
Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 Kodeksu celnego, tzn. powinno zostać dokonane na właściwym formularzu, być podpisane i zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną. Zgodnie z art.64§2 Kodeksu celnego do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której towar jest zgłaszany. Złożenie takiego zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów, co wynika z art. 64§2a Kodeksu celnego. Jeżeli składane zgłoszenie celne nie odpowiada wymogom formalnym określonym w wyżej wymienionych przepisach, organ celny odmawia jego przyjęcia, wskazując przyczyny odmowy w formie pisemnej zgodnie z brzmieniem art. 64§3 Kodeksu celnego. Zgłoszenie celne dokonane przez skarżącą odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 Kodeksu celnego i wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty, zatem organ celny - stosując się do dyspozycji art. 65 § 1 Kodeksu celnego, przyjął je niezwłocznie. Przyjęcie zgłoszenia celnego zgodnie z art. 65 §3 Kodeksu celnego, spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną -w tym wypadku procedurą składu celnego. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowiły zgodnie z art.65 §2 Kodeksu celnego dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny i po złożeniu zabezpieczenia kwoty długu celnego towar zwolniono.
Na podstawie art. 70§ 1 Kodeksu celnego, organ celny po przyjęciu zgłoszenia celnego może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, rewizji celnej towaru. Z tego przepisu wynika, iż organ celny ma dwa uprawnienia. Po pierwsze przyjmuje zgłoszenie celne bez weryfikacji pod warunkiem, że odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 64 Kodeksu celnego, po wtóre przyjmuje zgłoszenie celne i przystępuje do jego weryfikacji. Zatem przeprowadzenie weryfikacji zgłoszenia celnego jest czynnością fakultatywną, uzależnionym od uznania organu celnego. Wobec nie przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego -według art. 73 §2 Kodeksu celnego, podstawą do zastosowania procedury celnej składu celnego stały się dane zawarte w zgłoszeniu. Bez weryfikacyjny tryb przyjęcia zgłoszenia celnego był podyktowany tym, iż dokumenty do niego dołączone były prawidłowe i kompletne, a i wygląd kontenera nie przemawiał za koniecznością przeprowadzenia rewizji. Do przyjęcia zgłoszenia celnego nie jest konieczna jego weryfikacja, a jej nie przeprowadzenie nie jest potwierdzeniem, iż organ celny nie wykonał ciążących na nim ustawowych obowiązków.
Trafnie organ celny stwierdził, że skoro skarżąca wcześniej występowała przed organem celnym w analogicznych sprawach, zakończonych stwierdzeniem nieprawidłowości zgłoszenia celnego, to wiedziała, iż ujawniony niedobór w importowanym towarze jest zdarzeniem, które miało miejsce już niejednokrotnie. Mając na względzie przypadki kradzieży bez naruszenia kontenera powinna i mogła przypuszczać, iż różnice w jego ilości mogą się powtarzać i dlatego winna wystąpić do organów celnych o uprzednie zbadanie towaru, w tym sprawdzenie jego ilości. Ponadto zdaniem Sądu, decyzje organów celnych z uwagi na ich indywidualny charakter nie wiążą tych organów w innych sprawach chociażby występowała tożsamość przedmiotu postępowania i podmiotów w nim występujących. Dlatego też, nie ma podstaw do stwierdzenia, iż organ celny wydający zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 64, 65§ 1 pkt 1, 73 §2, 85§ 1 Kodeksu celnego.
Niezasadne są także, zdaniem Sądu, zarzuty skarżącej, w kwestii naruszenia przepisów postępowania w sprawach celnych, w szczególności art. 120, art. 121 §1, art. 122, art. 125, art. 180, art. 187, art. 188, art. 190, art. 194§3 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w przedmiotowej sprawie celnej prowadzone było zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej, a także zgodnie z art. 121 Ordynacji podatkowej, w sposób budzący zaufanie do organów celnych, przejawiający się przestrzeganiem przepisów procesowych oraz prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, z uwzględnieniem zasady bezstronności. W toku postępowania podjęło wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, stosując się do treści zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 Ordynacji podatkowej. Organ celny realizując tę zasadę przestrzegał określonych reguł postępowania dowodowego, w szczególności zasady z art. 187§1 Ordynacji podatkowej-zupełności postępowania dowodowego. Zgodnie z tą zasadą był obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero wówczas, gdy rozporządzał już całokształtem materiału dowodowego pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy -jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści - dokonał ustaleń faktycznych i podjął prawidłową decyzję. Ocena całościowa zgromadzonego materiału i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przekonywującym, co do prawidłowości i zasadności rozstrzygnięcia.
Natomiast, co do zasady wyrażonej w art. 125§1 Ordynacji podatkowej, stanowiącej, iż organy celne powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, należy uznać wyjaśnienia dokonane przez organ celny drugiej instancji wskazujące na reorganizację służby celnej i konieczność przeprowadzenia wielu czynności w sprawie.
W zakresie zarzutu skarżącej naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe w sprawach celnych, w szczególności art. 180. art. 187, art. 188, art. 190, art. 194§3 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, iż celem postępowania dowodowego jest wydanie prawidłowego pod względem prawnym rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie celnej, w oparciu o wyczerpująco ustalone okoliczności faktyczne. Jako dowód, zgodnie z art. 180§1 Ordynacji podatkowej, należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organ celny uwzględniając zasadę prawdy obiektywnej zobligowany jest w toku postępowania do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego, co nakłada na niego podejmowanie wielu czynności dowodowych z własnej inicjatywy. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie celne obowiązku wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia jednak strony postępowania od aktywnego współudziału w realizacji tego obowiązku. W gestii strony leży wykazanie istnienia faktów, uzasadniających jej twierdzenia i przedłożenie dowodów je potwierdzających. Z treści przepisów nakładających na organ celny obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy te zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia, a z takim żądaniem zwraca się do organu celnego. Przemawia za tym treść art. 65 §4 a Kodeksu celnego, który stanowi, iż wniosek strony o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe powinien wskazywać, które elementy zawarte w zgłoszeniu celnym są nieprawidłowe, zakres żądania wnioskodawcy oraz dowody uzasadniające to żądanie. W postępowaniu celnym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie celnym lub stronie postępowania - w zależności od tego, który z tych podmiotów będzie wywodził z danego faktu skutki prawne.
Organ celny w toku przedmiotowego postępowania uwzględnił wszelkie wnioski dowodowe skarżącej a także wezwał skarżącą do przedłożenia dowodów na poparcie faktów, z których wywodziła skutki prawne. Dlatego nietrafnym jest powoływanie się przez skarżącą na naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Nie jest także trafny zarzut skarżącej pominięcia przy ocenie materiału dowodowego jej oświadczeń, ponieważ organ celny kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów uznał fakty, na które się powoływała strona za nieudowodnione a zarzut naruszenia art. 194 §3 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony. Po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organ celny wywiódł słuszny wniosek, że dokumenty dołączone do przesyłki i do zgłoszenia celnego oraz zgromadzone w trakcie postępowania, tj. faktura nr [...] z [...] .12.200Ir., [...] nr [...] wskazują, iż z kraju wywozu wysłano towar o wadze 14251.60 kg brutto. Dokumenty te nie potwierdziły też zaginięcia towaru przed dokonaniem zgłoszenia celnego, poprzez kradzież, na które powoływała się skarżąca. Przedłożone przez skarżącą wykazy księgowych zobowiązań wekslowych organ celny poddał analizie, która wykazała fakt częściowej < zapłaty za towar ujęty w fakturze nr [...] z [...].12.2001 r., natomiast skarżąca nie przedstawiła dowodów bankowych potwierdzających, że do dnia wydania decyzji przez organ celny I instancji uregulowała rozliczenia finansowe z tytułu zapłaty za przedmiotowy towar. Jak wynika, bowiem z zestawień księgowych firmy, skarżąca z tytułu zobowiązania z faktury [...] opiewającej na kwotę [...] USD zapłaciła sumę w wys. [...] USD, która to wartość została pomniejszona o kwotę [...] USD z noty uznaniowej nr [...]. Zapisy księgowe ujęte w zestawieniach księgowych firmy przedstawionych przez skarżącą zdaniem organu celnego, nie były wystarczającym dowodem dla uznania braku towaru. Jedynym dowodem potwierdzającym twierdzenia skarżącej był protokół rozbieżności sporządzony podczas rozładunku w składzie celnym, ale nie został uznany przez organ celny za dowód wystarczający do dokonania rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej. W ramach dopuszczalnej oceny dowodów zdaniem Sądu, organ celny mógł nie uznać zgłoszenia za nieprawidłowe opierając się tylko na protokole rozbieżności, skoro cała dołączona do sprawy dokumentacja nie potwierdziła faktów, na które powoływała się skarżąca.
Przeprowadzone w przedmiotowej sprawie przez organ celny postępowanie dowodowe dało pełny obraz faktów i pozwoliło na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organ celny uwzględnił i obiektywnie przeanalizował wszystkie dowody zebrane w postępowaniu dowodowym. Wydając decyzję dokonał prawidłowego opisu stanu faktycznego sprawy, jak i w sposób wyczerpujący wskazał motywy decyzji z przytoczeniem treści przepisów, na podstawie których wydał rozstrzygnięcie.
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Organy celne nie naruszyły przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani też przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji.