I SA/Kr 474/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J.F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej w kwocie 3.000 zł. Kara została nałożona za nieudzielenie wyjaśnień w toku kontroli podatkowej dotyczącej źródeł pochodzenia środków wpłaconych na rachunek bankowy. Organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, wskazując na art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że żądane informacje powinny być uzyskane w drodze przesłuchania, na które skarżący nie musiał wyrażać zgody. WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że 'wyjaśnienia' są czynnością pomocniczą, która nie może zastępować dowodu z przesłuchania strony, stanowiącego środek dowodowy. W ocenie Sądu, żądane przez organ informacje miały kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego i wykraczały poza zakres zwykłych wątpliwości, które można wyjaśnić w trybie art. 155 O.p. Organ powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania strony, a nie oczekiwać wyjaśnień pod rygorem kary porządkowej. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozróżnienie między wyjaśnieniami a przesłuchaniem strony w postępowaniu podatkowym i administracyjnym oraz konsekwencje dla nałożenia kary porządkowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy próbuje uzyskać kluczowe dowody w drodze wezwania do wyjaśnień zamiast przesłuchania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy może nałożyć karę porządkową za nieudzielenie wyjaśnień, gdy żądane informacje powinny być uzyskane w drodze przesłuchania strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może nałożyć kary porządkowej za nieudzielenie wyjaśnień, jeśli żądane informacje mają charakter dowodowy i powinny być uzyskane w drodze przesłuchania strony, na które skarżący nie musiał wyrażać zgody.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił 'wyjaśnienia' od 'zeznań' (przesłuchania). Wyjaśnienia są czynnością pomocniczą, służącą usunięciu wątpliwości na podstawie już rozpoznanego stanu faktycznego. Zeznania natomiast stanowią środek dowodowy, który może stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Żądanie informacji kluczowych dla ustalenia stanu faktycznego w drodze wezwania do wyjaśnień, zamiast przeprowadzenia dowodu z przesłuchania, jest nieprawidłowe i nie może stanowić podstawy do nałożenia kary porządkowej.
Jaka jest różnica między 'wyjaśnieniami' a 'zeznaniami' strony w postępowaniu podatkowym i administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyjaśnienia są czynnością procesową o charakterze pomocniczym, służącą usunięciu wątpliwości organu na podstawie względnie rozpoznanego stanu faktycznego. Zeznania strony (uzyskiwane w drodze przesłuchania) stanowią samodzielny środek dowodowy, który może stanowić podstawę rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na definicję z języka powszechnego oraz piśmiennictwo prawnicze, wskazując, że wyjaśnienia służą jedynie uzupełnieniu informacji i nie mogą zastępować postępowania dowodowego, w przeciwieństwie do zeznań.
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
O.p. art. 262 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący nałożenia kary porządkowej.
Pomocnicze
O.p. art. 155 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do wezwania strony do złożenia wyjaśnień.
O.p. art. 199
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przesłuchania strony i prawa do odmowy zeznań.
O.p. art. 292
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu podatkowym.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane przez organ informacje miały charakter dowodowy i powinny być uzyskane w drodze przesłuchania strony, a nie wezwania do wyjaśnień. • Wyjaśnienia nie mogą zastępować dowodu z przesłuchania strony w postępowaniu podatkowym. • Organ przeniósł ciężar gromadzenia materiału dowodowego na podatnika.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy prawidłowo wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, a nieudzielenie odpowiedzi stanowiło bezzasadną odmowę. • Wyjaśnienia mogą uzupełniać posiadane przez organ dokumenty i zeznania strony. • Organ ma prawo wyboru środka procesowego do uzyskania informacji.
Godne uwagi sformułowania
wyjaśnienia są wyłącznie przekazem informacji kierowanym od strony do organu podatkowego • wyjaśnienia nie mogą zastępować zeznań, a wezwanie do ich złożenia [...] nie może być głównym instrumentem służącym do odtworzenia stanu faktycznego • organ przeniósł ciężar gromadzenia materiału dowodowego na podatnika
Skład orzekający
Paweł Dąbek
przewodniczący
Michał Niedźwiedź
sprawozdawca
Grzegorz Karcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między wyjaśnieniami a przesłuchaniem strony w postępowaniu podatkowym i administracyjnym oraz konsekwencje dla nałożenia kary porządkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy próbuje uzyskać kluczowe dowody w drodze wezwania do wyjaśnień zamiast przesłuchania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jasno rozgranicza procedury dowodowe w postępowaniu podatkowym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak organy mogą nadużywać wezwań do wyjaśnień.
“Wyjaśnienia czy przesłuchanie? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy kara porządkowa jest niezasadna.”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.