I SA/Kr 468/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-11-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATcena rynkowazwiązek rodzinnywycenapodatek należnykontrola podatkowapostępowanie dowodowebiegły rzeczoznawcaOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej prawidłowości ustalenia wartości rynkowej naczepy sprzedanej bratu, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące powiązań rodzinnych.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy podatkowe wartości rynkowej naczepy sprzedanej przez W.S. swojemu bratu. Organy uznały, że cena transakcyjna była zaniżona z uwagi na pokrewieństwo między stronami i określiły podatek VAT na podstawie przeciętnej ceny rynkowej. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez NSA i ponownym postępowaniu, organy podatkowe ponownie określiły zobowiązanie podatkowe. Podatnik zaskarżył decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W.S. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1998 roku. Sprawa wywodziła się z kontroli faktur VAT, która wykazała rozbieżności w wartościach netto i VAT między oryginałami a kopiami faktur. Kluczowym elementem sporu była sprzedaż naczepy marki "F" przez W.S. bratu za kwotę netto [...] zł. Organy podatkowe zakwestionowały tę wycenę, powołując biegłego rzeczoznawcę, który oszacował wartość rynkową na [...] zł. Po uchyleniu przez NSA pierwszej decyzji z powodu niewystarczającego ustalenia ceny rynkowej, organy podatkowe przeprowadziły ponowne postępowanie. Ostatecznie, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że pokrewieństwo między sprzedającym a kupującym miało wpływ na zaniżenie ceny transakcji. Podatnik zaskarżył tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 122, 123, 190) oraz ustawy o VAT (art. 17). Zarzuty dotyczyły m.in. nieprawidłowego zawiadomienia o oględzinach, braku wskazania wpływu pokrewieństwa na cenę oraz nieprawidłowego ustalenia wartości rynkowej. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, ponieważ związek rodzinny między stronami miał wpływ na cenę. Sąd uznał, że organy dostatecznie ustaliły przeciętną cenę rynkową, opierając się na informacjach od stowarzyszenia rzeczoznawców i opinii biegłego. Zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej również uznano za bezzasadny, ponieważ podatnik został prawidłowo zawiadomiony o dowodzie z opinii biegłego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, określając obrót na podstawie przeciętnej ceny rynkowej, ponieważ związek rodzinny miał wpływ na zaniżenie ceny transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły przeciętną cenę rynkową naczepy, opierając się na informacjach od stowarzyszenia rzeczoznawców i opinii biegłego, co pozwoliło wykazać, że związek rodzinny między stronami wpłynął na zaniżenie ceny sprzedaży.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 17 § 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku gdy między kupującym a sprzedającym lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające lub nadzorcze istnieje związek mający m.in. charakter powiązań rodzinnych, organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w dniu wykonania świadczenia.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 17 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 172

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły cenę rynkową naczepy, uwzględniając związek rodzinny między stronami. Podatnik został prawidłowo zawiadomiony o dowodzie z opinii biegłego, co czyni zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej bezzasadnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 123, 190) poprzez nieprawidłowe zawiadomienie o oględzinach i brak informacji o prawach strony. Naruszenie art. 17 ustawy o VAT, ponieważ brak było wskazania przyczyn wpływu pokrewieństwa na cenę oraz nieprawidłowe ustalenie wartości rynkowej. Uzasadnienie decyzji zawiera nieścisłości dotyczące informacji o cenie rynkowej i opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe wykazały , iż związek ten miał wpływ na ustalenie ceny. Sąd orzekł, iż organy podatkowe we wcześniejszym postępowaniu nie ustaliły dostatecznie, jaka była przeciętna cena danego rodzaju naczepy stosowana w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, czyli ceny rynkowej. Czynny udział strony nie oznacza aktywności samego podatnika , lecz obowiązek organu podatkowego umożliwienia podatnikowi wykorzystania tych uprawnień.

Skład orzekający

Anna Znamiec

przewodniczący

Jarosław Wiśniewski

sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie ceny rynkowej w transakcjach między podmiotami powiązanymi, stosowanie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1998 roku, choć zasady interpretacji przepisów o powiązaniach rodzinnych i ustalaniu ceny rynkowej pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących powiązań rodzinnych w transakcjach handlowych i ustalania ceny rynkowej, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych.

Czy sprzedaż naczepy bratu za niższą cenę to oszustwo podatkowe? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 468/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec /przewodniczący/
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Znamiec Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek AWSA Jarosław Wiśniewski (spr) Protokolant Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r. sprawy ze skargi W. S- Zarobkowy Przewóz Towarów w [...] na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 6 lutego 2003r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1998 rok -skargę oddala-
Uzasadnienie
W wyniku kontroli "krzyżowej" faktur VAT, przeprowadzonej u Pana W.S. i jego kontrahenta "B" [...], ul. [...], stwierdzono istnienie rozbieżności pomiędzy wartościami netto i kwotami podatku VAT wykazanymi na oryginałach faktur, będących w posiadaniu Podatnika a kopiami faktur posiadanymi przez ich wystawcę -przedsiębiorstwo "B". W miesiącu [...] 1998r. różnice te dotyczyły faktury VAT z dnia [...].1998r. nr [...], dokumentującej zakup żarówki oraz oleju napędowego. W oryginale faktury wykazano wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł, podczas gdy kopia zawiera odpowiednio: [...] zł oraz [...] zł.
Ponadto w dniu [...].1998r. Pan W. S. sprzedał naczepę marki "F" o nr rej. [...] na fakturę VAT nr [...] opiewającą na kwotę netto [...] zł, podatek VAT 22% [...] zł, wystawioną dla brata -G.S.
Jak wynikało z wyjaśnień Podatnika, wartość naczepy została ustalona na podstawie wartości ewidencyjnej z ewidencji środków trwałych pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne dokonane w latach 1995-1998.
Urząd Skarbowy w [...] zakwestionował dokonaną przez Pana W. S. wycenę naczepy uznając , iż jej wartość jest za niska . W celu oszacowania jej wartości rynkowej Urząd powołał więc biegłego rzeczoznawcę w zakresie techniki motoryzacyjnej. Ocena techniczna naczepy wydana została po dokonaniu oględzin pojazdu w dniu [...].1999r. Oszacowana wartość na dzień [...].1998r. wyniosła [...] zł.
W wyniku powyższych ustaleń, Urząd Skarbowy w [...] decyzją z dnia [...].1999r., znak: [...] określił w zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1998r. w kwocie [...] zł i zaległość podatkową w kwocie [...] zł.
Od tej decyzji Pełnomocnik Podatnika - Pan L.L. złożył odwołanie do Izby Skarbowej w [...], wnosząc ojej uchylenie. Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa w dniu [...] .1999r. decyzją znak: [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Następnie Pełnomocnik Podatnika zaskarżył decyzję organu podatkowego drugiej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 08.11.2001r. decyzja ta została przez Sąd uchylona. W uzasadnieniu tegoż wyroku (sygn. akt: I SA/Kr 1248/99) NSA stwierdził, iż zarzuty odnośnie odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez PHU "B" są nieuzasadnione. W kwestii określania podatku należnego z tytułu sprzedaży naczepy "F" Sąd orzekł, iż organy podatkowe nie ustaliły dostatecznie, jaka była przeciętna cena danego rodzaju naczepy stosowana w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, czyli ceny rynkowej. Wg Sądu powołany rzeczoznawca podał zaś jedynie ogólnikowo jaka była wartość naczepy w dniu sprzedaży, nie wykazał natomiast jaką wartość miała ona w dacie dokonania wyceny, czy i na ile zwiększyły ją nakłady dokonane po sprzedaży, jaki był rodzaj wykonywanych robót itp. Zdaniem Sądu nie ustalono jaka , była przeciętna cena danego rodzaju naczepy stosowana w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia a więc tzw. ceny rynkowej .
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa w [...] stwierdziła, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do rozstrzygnięcia sprawy i decyzją z dnia [...].2002r. znak: [...]i uchyliła decyzję organu pierwszej instancji znak: [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W trakcie przeprowadzonego postępowania uzupełniającego Urząd Skarbowy w [...] uzyskał oświadczenie od biegłego K. S. dotyczące sposobu dokonania wyceny oraz informację z "I". dotyczącą wyceny naczepy marki Fruehauuf typ T 34
W dniu w dniu [...].2002r. Urząd Skarbowy w [...] wydał decyzję znak: [...], którą podtrzymał poprzednie stanowisko i określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1998r. w kwocie [...] zł. i zaległość podatkową w kwocie [...] zł.
Urząd Skarbowy ponownie zakwestionował dokonaną przez podatnika wycenę naczepy, z uwagi na fakt że znacznie odbiegała ona od wartości rynkowej tego rodzaju naczep.
W oparciu o informację uzyskaną od Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego "I " Sp. zo.o [...] Urząd ustalił , iż cena rynkowa naczepy o parametrach posiadanej przez podatnika wynosiła [...] zł. Z informacji uzyskanej od stowarzyszenia wynikało, że wartość rynkowa tego rodzaju naczepy , o zbliżonych parametrach w [...] 1998r wynosiła [...] zł. Z uwagi na inny rodzaj zawieszenia w naczepie zdaniem "I" podaną wartość należało obniżyć o 2%-5%
Stosując się do tych uwag Urząd obniżył wartości naczepy o współczynnik procentowy uzyskując kwotę [...] zł. ,która zdaniem organu stanowiła wartość naczepy wyposażonej standardowo , w dobrym stanie technicznym , bez uszkodzeń i wad.
Posiłkując się opinią biegłego rzeczoznawcy, która uwzględniała stan techniczny z dnia sprzedaży ustalono wartość sprzedaży na dzień [...]1998r w kwocie brutto [...] zł , Urząd Skarbowy podkreślił , iż rzeczoznawca ustalając w dniu [...] 1999r. cenę rynkową spornej naczepy oparł się na wydawnictwie "I" Wartości Rynkowe [...] 1998r oraz ogłoszeniach w prasie ogólnopolskiej i regionalnej. W dniu dokonania wyceny biegły nie stwierdził śladów napraw i remontów wykraczających poza bieżące naprawy i przeglądy, zaś jej wartość rynkowa na dzień [...]1999r. stanowiła [...] zł. Przeprowadzone postępowanie w zakresie remontów przeprowadzanych przy naczepie po dacie jej zakupu a jeszcze przed dokonaniem wyceny wykazało , że były to naprawy dotyczące bieżącej eksploatacji naczepy, które to świadczone były usługi w transporcie międzynarodowym. Ustalona wartość rynkowa naczepy uwzględniała więc stan techniczny naczepy i właściwości decydujące o jej niższej atrakcyjności od naczepy o zbliżonych parametrach , ale dobrym stanie technicznym. Ustalona przez organ podatkowy wartość rynkowa naczepy znacznie odbiegała od wartości wykazanej przez podatnika w wystawionej na sprzedaż fakturze VAT dla brata. Zdaniem Urzędu istniejące pomiędzy stronami transakcji pokrewieństwo miało wpływ na ustalenie ceny sprzedaży naczepy, która nadal na podstawie umowy dzierżawy była wykorzystywana przez podatnika do wykonywania usług transportowych.
Kwestionując wartość naczepy ustaloną w oparciu o fakturę VAT nr [...] Urząd Skarbowy oparł się o art. 17 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
Od tej decyzji Pełnomocnik Pana W. S. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej w [...] wnioskując o jej uchylenie i umorzenie postępowania podatkowego w części dotyczącej określenia podatku należnego VAT od sprzedaży naczepy, a w pozostałym zakresie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 17 ust. 1 ustawy o VAT. W uzasadnieniu odwołania Pełnomocnik podnosi, że w decyzji brak jest wskazania przyczyn, które wskazywałyby, że pokrewieństwo istniejące pomiędzy sprzedającym a kupującym w/w naczepę miało jakikolwiek wpływ na ustalenie ceny transakcji, nie podano ewentualnych korzyści z zaniżenia tej ceny. Ponadto Pełnomocnik zauważył, że Urząd Skarbowy nie określił wartości naczepy na podstawie ceny rynkowej, a jedynie na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy. Opinia ta nie wskazuje wartości naczepy w dacie dokonywania jej wyceny. Pełnomocnik dodał również, że zaskarżona decyzja zawiera nieścisłości. Dotyczą one powoływanej przez Urząd informacji "I " Sp. z o.o. na temat ceny rynkowej naczepy o parametrach zbliżonych do parametrów naczepy będącej przedmiotem sprawy. Zdaniem Pełnomocnika, nie wiadomo na ile parametry te są do siebie zbliżone. Nieścisłości pojawiają się też w opinii biegłego rzeczoznawcy, gdyż stwierdził on, że ślady napraw naczepy nie wykraczają poza bieżące naprawy i przeglądy, a jednocześnie podał, że naczepa ma widoczne ślady naprawy ramy.
Pełnomocnik Podatnika zarzucił także niedopełnienie przez Urząd Skarbowy wymagań przewidzianych w art. 190 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe zawiadomienie podatnika o terminie przeprowadzenia oględzin naczepy i nie poinformowanie go o przysługującym mu prawie do zadawania pytań biegłemu oraz składania wyjaśnień.
Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa w [...] decyzją z dnia [...] 2003 r. znak [...] utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji podzielając w pełni argumentacje zawartą w decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż skoro w lutym 1998r. przeciętna cena rynkowa naczepy "F" wynosiła [...] zł oraz w ocenie biegłego rzeczoznawcy sprzedana naczepa miała wartość [...] zł, a Pan W. S. sprzedał ją bratu za cenę netto [...] zł, to ustalenie tak niskiej ceny transakcji należy wytłumaczyć istnieniem pokrewieństwa między stronami tej transakcji. Korzyścią z tego tytułu było zaniżenie przez Podatnika należnego podatku VAT oraz podatku dochodowego. Ponadto Izba Skarbowa zauważyła , że sprzedana naczepa była nadal wykorzystywana przez Pana W. S. do prowadzenia działalności gospodarczej, a mianowicie była ona regularnie dzierżawiona od właściciela -G. S. Z tego tytułu w okresie: [...] - [...] 1998r. czynsz dzierżawny wg faktur VAT wyniósł [...] zł netto, natomiast za cały okres od [...]1998r. do [...] 2002r. Podatnik zapłacił bratu z tytułu dzierżawy naczepy kwotę netto w wysokości [...] zł oraz podatek VAT w kwocie [...] zł. Zdaniem organu doświadczenie życiowe wskazuje, że Podatnik nie zawierałby transakcji na takich warunkach z podmiotem niepowiązanym.
Organ wykazał , iż metoda ustalenia ceny rynkowej naczepy o dobrym stanie technicznym , bez uszkodzeń była prawidłowa .
Jednak ze względu na niestandardową długość sprzedanej przez Podatnika naczepy oraz jej stan techniczny, tj. zużycie opon w 60%, spawanie i wzmocnienie ramy oraz skrzywienie płyty czołowej - cena [...] zł za tą konkretną naczepę nie byłaby możliwa do uzyskania na rynku. Zatem posiłkując się opinią biegłego rzeczoznawcy, organy podatkowe uznały, że kwota [...] zł była najbardziej prawdopodobną do uzyskania ceną sprzedaży naczepy w [...] 1998r. przy założeniu, że strony transakcji byłyby od siebie niezależne, co stanowi warunek ustalenia ceny rynkowej.
Izba Skarbowa wyjaśniła ponadto , iż w wyniku postępowania uzupełniającego, przeprowadzonego przez Urząd Skarbowy w [...] ustalono, że dokonane naprawy były naprawami dotyczącymi bieżącej eksploatacji naczepy. Takich wyjaśnień udzielił do protokołu z dnia [...].2002r. wspólnik "A ". Również biegły rzeczoznawca podczas oględzin naczepy w dniu [...].1999r. nie stwierdził napraw i remontów wykraczających poza bieżące naprawy i przeglądy. W związku z tym przeprowadzone naprawy naczepy nie podwyższyły jej wartości w okresie od sprzedaży do wyceny biegłego.
W kwestii, poruszanych przez Pełnomocnika nieścisłości co do napraw naczepy, tut. Izba stwierdziła, że istotne znaczenie ma fakt, że rzeczoznawca w wycenie wartości naczepy uwzględnił dokonanie naprawy elementów ramy. Natomiast rozstrzyganie czy naprawa ramy jest naprawą związaną z bieżącą eksploatacją, czy też wykracza poza jej zakres, nie należy do kompetencji organów podatkowych. Może to stwierdzić specjalista w dziedzinie motoryzacji, jakim bezspornie był powołany rzeczoznawca. Zatem stwierdzenia zawarte w jego opinii technicznej należy przyjąć za właściwe, tym bardziej, że potwierdzają je wyżej cytowane wyjaśnienia wspólnika "A".
Według organu podatkowego również zarzut pojawienia się nieścisłości w piśmie nadesłanym do Urzędu przez "I" Sp. z o.o. również nie zasługuje na uwzględnienie gdyż parametry naczepy w piśmie zostały podane w sposób precyzyjny.
Wyjaśniono także , iż zarzut naruszenia art 190 ustawy ordynacja podatkowa nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.
Na decyzję Izby Skarbowej w [...] podatnik, reprezentowany przez radcę podatkowego - L. L. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów art. 122, art. 123, art. 127, art. 172, art. 190 § 2 i art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Pełnomocnik twierdzi, iż Podatnik nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie przeprowadzenia oględzin naczepy i nie został poinformowany o przysługującym mu prawie do zadawania pytań biegłemu oraz składania wyjaśnień.
2) naruszenie przepisów art. 17 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Pełnomocnik podnosi, że w decyzji brak jest wskazania przyczyn, które wskazywałyby, że pokrewieństwo istniejące pomiędzy sprzedającym a kupującym w/w naczepę miało jakikolwiek wpływ na ustalenie ceny transakcji. Nie podano ewentualnych korzyści dla stron transakcji ze świadomego zaniżenia tej ceny. Ponadto Pełnomocnik stwierdza, że organ podatkowy nie określił wartości naczepy na podstawie ceny rynkowej, a jedynie na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy. Opinia ta nie wskazuje wartości naczepy w dacie dokonywania jej wyceny.
Pełnomocnik podniósł również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera nieścisłości. Dotyczą one powoływanej przez Urząd informacji "I" Sp. z o.o. na temat ceny rynkowej naczepy o parametrach zbliżonych do parametrów naczepy będącej przedmiotem sprawy. Zdaniem Pełnomocnika, nie wiadomo na ile parametry te są do siebie zbliżone. Nieścisłości pojawiają się też w opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia [...].1999r., gdyż stwierdził on, że ślady napraw naczepy nie wykraczaj ą poza bieżące naprawy i przeglądy, a jednocześnie podał, że naczepa ma widoczne ślady naprawy ramy.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie powielając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z tymi przepisami. Rozpoznając niniejszą sprawę
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Zgodnie z art 17 ust 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 1993 r. nr 11 poz. 50 z póz zm. ) w przypadku, gdy między kupującym, a sprzedającym lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające lub nadzorcze istnieje związek mający m.in. charakter powiązań rodzinnych, organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w dniu wykonania świadczenia (pomniejszonych o podatek, gdyby miał on wpływ na ustalenie ceny).
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że między stronami umowy sprzedaży naczepy istniał związek, o którym mowa w w.w. art. 17 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 cyt. ustawy , skoro umowa kupna sprzedaży była zawarta między braćmi. Organy podatkowe wykazały , iż związek ten miał wpływ na ustalenie ceny .
Mając powyższe na uwadze organy podatkowe prawidłowo zastosowały instytucję określoną w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, pomijać treść umowy sprzedaży naczepy i określając obrót z tytułu .sprzedaży naczepy w wysokości przeciętnej ceny takiego samochodu w miesiącu [...] 1998 r.
Podkreślić należy , iż kwestia, ta była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 8.11.2001 r. sygn. akt I SA/Kr 1248/99.
Sąd orzekł, iż organy podatkowe we wcześniejszym postępowaniu nie ustaliły dostatecznie, jaka była przeciętna cena danego rodzaju naczepy stosowana w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, czyli ceny rynkowej co miało decydujące znaczenie dla wykazania związku między kupującym a sprzedającym przewidzianym w art. 17 ust 1 pkt. Cyt. ustawy .
Stosując się do zaleceń Sądu organy podatkowe przeprowadziły dodatkowe postępowanie w trakcie, którego wyjaśniły wszystkie podniesione przez Sąd wątpliwości.
Przede wszystkim ustaliły wartość rynkową spornej naczepy w oparciu o informację od Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego "I" Sp. z o.o. w [...] jak i opinie biegłego rzeczoznawcy .
Wartość rynkowa została ustalona w sposób właściwy i nie budzący zastrzeżeń . Organy podatkowe najpierw określiły wartość rynkową określonego typu naczepy , w dobrym stanie technicznym, bez uszkodzeń i wad, aby następnie określić wartość rynkową naczepy będącej przedmiotem sprzedaży.
Sposób w jaki została dokonana wycena danego typu naczepy należy uznać za prawidłowy znajdujący się odzwierciedlenie w zasadach logiki i racjonalnego rozumowania. Określono ją bowiem według cen z [...] 1998 r,. ( miesiąc , w którym dokonano sprzedaży naczepy) w oparciu ten sam typ naczepy uniwersalnej o podobnych parametrach, dokonując jednocześnie zmniejszenia jej wartości z uwagi na inny rodzaj zawieszenia . Zwrócić należy , iż wyceny takiej dokonano zgodnie ze wskazówkami Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowe "I" sp. z o.o. czyli jednostki jak najbardziej kompetentnej w tym zakresie.
Prawidłowość tej wyceny została potwierdzona w wycenie biegłego rzeczoznawcy , która w niniejszej sprawie ma zasadnicze znaczenie , gdyż w oparciu o tą opinie ostatecznie określono wartości rynkową naczepy
Zaznaczyć przy tym należy , iż organy podatkowe realizując zalecenia Sądu ustaliły jaka była wartość naczepy w dacie dokonywania oględzin tj. w dniu [...].1999r jak również to, że biegły rzeczoznawca ustalając wartość naczepy na dzień [...].1998r. oparł się na wydawnictwie "I" Wartości Rynkowe [...] 1998r. oraz ogłoszeniach w prasie regionalnej i ogólnopolskiej. Spełnione wiec zostały przesłanki określenia wartości sprzedaży w oparciu o cenę stosowaną na danym rynku .
Opinia biegłego jest rzeczowa logiczna i nie nasuwa zastrzeżeń. Ponadto wydana została przez osobę kompetentną w granicach przyznanych uprawnień.
Skoro więc rzeczoznawca ustalił wartość naczepy opierając się na średniej cenie rynkowej z miesiąca sprzedaży oraz stopniu zużycia ocenionego w trakcie oględzin, uwzględniając bieżące naprawy i przeglądy, to nie można tej wycenie zarzucić , iż jest dowolna i nieprawidłowa .
Prawidłowe ustalenie wartości rynkowej spornej naczepy ma istotne znaczenie, gdyż pozwoliło organom podatkowym wykazać , iż związek między kupującym a sprzedającym, o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt 3 cyt. ustawy miał wpływ na ustalenie ceny.
W sytuacji gdy żadne inne okoliczności poza ustalonym związkiem między stronami umowy nie wyjaśniają rozbieżności cen , organ podatkowy ma prawo zakwestionować wykazaną między stronami cenę i określić wartość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia .
Nietrafny jest również, w ocenie Sądu, zarzut odnośnie naruszenia art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż nie znajduje on uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym . Jak wynika bowiem z akt sprawy, Pan W. S. pismem z dnia [...].1998r. znak: [...] (data odbioru pisma na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - [...].1998r.) został zawiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego.
Art 190 cyt. ustawy będący konkretyzacją czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, nakłada na organy podatkowe obowiązek zawiadomienia strony m.in. o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zasada wyrażona wart. 123 i 190 cyt. wyżej ustawy ma zagwarantować stronie czynny udział i określone prawa w toczącym się postępowaniu . Nie uzależnia natomiast możliwości przeprowadzenia dowodu od obecności strony , tym bardziej gdy prawidłowo zawiadomiona sama rezygnuje z możliwości czynnego udziału w postępowaniu .
Czynny udział strony nie oznacza aktywności samego podatnika , lecz obowiązek organu podatkowego umożliwienia podatnikowi wykorzystania tych uprawnień . (Ustawa ordynacja podatkowa-Komentarz. Cezary Kosikowski , Henryk Dzwonkowski , Andrzej Huchla. Dom wydawniczy ABC)
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić , iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Opinia biegłego jest rzeczowa logiczna i nie nasuwa zastrzeżeń. Ponadto wydana została przez osobę kompetentną w granicach przyznanych uprawnień.
Skoro więc rzeczoznawca ustalił wartość naczepy opierając się na średniej cenie rynkowej z miesiąca sprzedaży oraz stopniu zużycia ocenionego w trakcie oględzin, uwzględniając bieżące naprawy i przeglądy, to nie można tej wycenie zarzucić , iż jest dowolna i nieprawidłowa .
Prawidłowe ustalenie wartości rynkowej spornej naczepy ma istotne znaczenie, gdyż pozwoliło organom podatkowym wykazać , iż związek między kupującym a sprzedającym, o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt 3 cyt. ustawy miał wpływ na ustalenie ceny.
W sytuacji gdy żadne inne okoliczności poza ustalonym związkiem między stronami umowy nie wyjaśniają rozbieżności cen , organ podatkowy ma prawo zakwestionować wykazaną między stronami cenę i określić wartość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia .
Nietrafny jest również, w ocenie Sądu, zarzut odnośnie naruszenia art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż nie znajduje on uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym . Jak wynika bowiem z akt sprawy, Pan W.S. pismem z dnia [...].1998r. znak: [...] data odbioru pisma na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - [...].1998r.) został zawiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego.
Art 190 cyt. ustawy będący konkretyzacją czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, nakłada na organy podatkowe obowiązek zawiadomienia strony m.in. o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zasada wyrażona wart. 123 i 190 cyt. wyżej ustawy ma zagwarantować stronie czynny udział i określone prawa w toczącym się postępowaniu . Nie uzależnia natomiast możliwości przeprowadzenia dowodu od obecności strony , tym bardziej gdy prawidłowo zawiadomiona sama rezygnuje z możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Czynny udział strony nie oznacza aktywności samego podatnika , lecz obowiązek organu podatkowego umożliwienia podatnikowi wykorzystania tych uprawnień . (Ustawa ordynacja podatkowa-Komentarz. Cezary Kosikowski , Henryk Dzwonkowski , Andrzej Huchla. Dom wydawniczy ABC)
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić , iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI