I SA/Kr 458/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-21
NSApodatkoweWysokawsa
VATdropshippingpośrednictwosprzedaż towarówe-commercekontrola podatkowauzasadnienie decyzjikwestionowanie rozliczeń

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, uznając jego działalność polegającą na sprzedaży akcesoriów przez internet za sprzedaż towarów, a nie usługi pośrednictwa (dropshipping), co skutkowało opodatkowaniem pełnej kwoty sprzedaży.

Podatnik prowadził sprzedaż akcesoriów przez internet, twierdząc, że działał w modelu dropshippingu, czyli jako pośrednik w zakupie towarów od chińskich dostawców dla klientów. Organy podatkowe i sąd uznały jednak, że jego działalność polegała na imporcie i odsprzedaży towarów, a nie na usługach pośrednictwa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były niejasne zapisy w regulaminie, brak ujawnienia danych dostawców i prowizji klientom, a także fakt, że towary często trafiały do siedziby podatnika przed wysyłką do klienta. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając opodatkowanie całej kwoty sprzedaży.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wyższe zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2020 rok. Podatnik prowadził sprzedaż akcesoriów przez internet, twierdząc, że część jego działalności stanowiła usługi pośrednictwa (dropshipping), a nie sprzedaż towarów. Organy podatkowe zakwestionowały ten model, uznając, że podatnik faktycznie importował i odsprzedawał towary, a jego ewidencje były nierzetelne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie charakteru transakcji: czy była to sprzedaż towarów, czy usługi pośrednictwa. Podatnik argumentował, że jego regulamin jasno wskazywał na rolę pośrednika i udzielone pełnomocnictwo. Organy i sąd uznali jednak, że regulamin był niejasny, nie zawierał kluczowych informacji o pośrednictwie i prowizji, a sposób realizacji transakcji (towary trafiające do siedziby podatnika, zbiorcze zamówienia, brak ujawnienia danych dostawców) wskazywał na sprzedaż towarów, a nie usługi. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że kwalifikacja prawnopodatkowa musi opierać się na rzeczywistym przebiegu transakcji, a nie tylko na zamiarach czy niejasnych zapisach umownych. Stwierdzono, że podatnik działał jak sprzedawca, a nie pośrednik, co skutkowało koniecznością opodatkowania całej kwoty sprzedaży.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Działalność podatnika należy zakwalifikować jako sprzedaż towarów, a nie usługi pośrednictwa. Opodatkowaniu podlega cała kwota otrzymana od kupujących.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób realizacji transakcji, w tym niejasny regulamin, brak ujawnienia danych dostawców i prowizji klientom, a także fakt, że towary często trafiały do siedziby podatnika przed wysyłką do klienta, wskazuje na sprzedaż towarów, a nie usługi pośrednictwa. Kluczowe było ustalenie rzeczywistego charakteru transakcji, a nie tylko zamiaru stron czy zapisów umownych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 7 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja dostawy towarów, przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

u.p.t.u. art. 19a § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Moment powstania obowiązku podatkowego - z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.

u.p.t.u. art. 19a § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku otrzymania zapłaty przed dostawą/wykonaniem usługi.

u.p.t.u. art. 29a § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania - wszystko, co stanowi zapłatę.

Dz.U. 2018 poz 2174 art. 7 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

t. j. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

t. j. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

t. j. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

t. j. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu.

t. j. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek decyzji.

t. j. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

t. j. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

t. j. art. 193 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stwierdzenie nierzetelności ewidencji.

t. j. art. 193 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nieuznanie nierzetelnej ewidencji za dowód.

t. j. art. 199a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo organu do samodzielnego ustalenia kwalifikacji prawnopodatkowej działań podatnika.

t. j. art. 210 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

t. j. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu faktów, dowodów i przyczyn oceny dowodów.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja świadczenia usług.

u.p.t.u. art. 22 § 2 i 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dostawy towarów w transakcjach łańcuchowych.

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1186/2009 art. 23 i 24

Zwolnienia celne dla przesyłek o niewielkiej wartości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność podatnika polegała na sprzedaży towarów, a nie usługach pośrednictwa, co wynika z rzeczywistego przebiegu transakcji. Regulamin i sposób prezentacji ofert na platformie X. nie wskazywały jednoznacznie na charakter pośrednictwa. Brak ujawnienia klientom danych dostawców i wysokości prowizji. Towary często trafiały do siedziby podatnika przed wysyłką do klienta, co jest sprzeczne z modelem czystego dropshippingu. Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Podatnik działał jako pośrednik w modelu dropshippingu, a nie jako sprzedawca towarów. Regulamin i udzielone pełnomocnictwo jednoznacznie określały charakter transakcji jako pośrednictwo. Organy podatkowe dokonały dowolnej oceny dowodów i błędnie zakwalifikowały transakcje.

Godne uwagi sformułowania

"(...) z całokształtu zebranych dowodów wynika, iż klienci Skarżącego swoją wiedzę na temat szczegółów oferty mogli czerpać jedynie z tytułu i opisu danej aukcji oraz z regulaminu, ewentualnie z zakładki 'o sprzedającym'. Niewątpliwie rację ma organ II instancji, że konsumenci, którym oferowana jest odbiegająca od typowej umowy sprzedaży towaru sprzedaż usługi pośrednictwa, winni być jasno i klarownie poinformowani, co jest przedmiotem oferty." "W treści tego regulaminu ani razu nie występują słowa: pośrednik, pośrednictwo, dropshipping, ani prowizja." "Co znamienne, Skarżący przez całe postępowanie, również w odwołaniu ani skardze, nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających bezpośrednią dostawę towarów od chińskiego dostawcy do klienta z X." "Sąd podziela przy tym przywołane przez Skarżącego stanowisko Sądu Najwyższego, że wykładnia umowy nie może polegać na odczytywaniu jej pojedynczych fragmentów, powinna raczej prowadzić do wszechstronnej oceny wszystkich postanowień, ponadto uwzględniać okoliczności pozatekstowe, jak cel umowy, rozumienie jej postanowień, zachowania stron podczas negocjacji i sposobu jej wykonywania."

Skład orzekający

Wiesław Kuśnierz

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Dąbek

sędzia

Piotr Głowacki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawnopodatkowa transakcji w modelu dropshipping, znaczenie regulaminu i sposobu realizacji umowy dla określenia charakteru działalności (sprzedaż vs. pośrednictwo), ocena dowodów przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki modelu dropshipping realizowanego przez platformę X. i może wymagać analizy indywidualnych okoliczności w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego modelu biznesowego e-commerce (dropshipping) i jego konsekwencji podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów i regulaminów.

Dropshipping: Sprzedaż czy pośrednictwo? Sąd rozstrzyga o VAT w e-commerce.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 458/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Paweł Dąbek
Piotr Głowacki
Wiesław Kuśnierz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 5, art. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 120-124, art. 187, art. 191, art. 193, art. 199a, art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie SWSA Paweł Dąbek SWSA Piotr Głowacki Protokolant Referent Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 1201-IOP2-2.4103.35.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. skargę oddala.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Myślenicach (dalej: NUS, organ I instancji) przeprowadził wobec M. (dalej: Strona, Podatnik, Skarżący) kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Na podstawie przedłożonych przez Stronę paragonów fiskalnych, faktur Vat dokumentujących zakupy i sprzedaż, wyciągów z rachunków bankowych oraz spisów z natury kontrolujący dokonali ustaleń w zakresie zaniżenia przez Podatnika podstawy opodatkowania oraz podatku należnego.
W toku kontroli podatkowej kontrolujący dokonali badania ewidencji sprzedaży JPK_VAT za badany okres i sporządzili protokół badania ksiąg podatkowych.
W szczególności kontrolujący stwierdzili, że Podatnik zaniżył dostawę towarów i podatek należny w związku z niezaewidencjonowaniem całości sprzedaży towarów handlowych oraz usług pośrednictwa w kwocie brutto 180.162,36 zł. Kontrolujący stwierdzili również nieprawidłowości w zakresie brakującej ilości zakupionych, jak i sprzedanych towarów i ustalili, że Podatnik nie zaewidencjonował w całości sprzedaży towarów handlowych oraz dokonał sprzedaży towarów nieudokumentowanych fakturami na zakup.
W związku z powyższym organ kontrolujący stwierdził, że prowadzona przez Podatnika ewidencja sprzedaży JPK_VAT za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. jest nierzetelna w zakresie wykazanej dostawy i podatku należnego. Organ kontrolujący nie uznał ich za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów dotyczących dostawy i podatku należnego z tytułu nieewidencjonowania sprzedaży z prowadzonej działalności gospodarczej za ww. okres.
Przebieg kontroli podatkowej został udokumentowany w protokole kontroli podatkowej doręczonym 12 stycznia 2023 r. W dniu 26 stycznia 2023 r. do organu kontrolującego wpłynęły zastrzeżenia do protokołu kontroli podatkowej, które nie zostały uwzględnione przez organ kontrolujący.
Biorąc pod uwagę ujawnione w toku kontroli nieprawidłowości, NUS postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r. nr 1216-SPV.4103.41.2023.1 wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.
W toku postępowania organ I instancji dokonał ponownego badania ksiąg podatkowych. W wyniku tego badania NUS stwierdził, że prowadzone przez Podatnika ewidencje sprzedaży JPK_VAT za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. są nierzetelne w zakresie wykazanego obrotu i podatku należnego. Organ I instancji nie uznał ksiąg podatkowych za dowód tego co wynika z zawartych w nich zapisów dotyczących obrotu i podatku należnego z prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach tych ustaleń w dniu 23 lipca 2024 r. sporządzony został protokół badania ksiąg podatkowych.
W dniu 20 sierpnia 2024 r. Podatnik reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole badania ksiąg podatkowych z dnia 23 lipca 2024 r., w których w całości nie zgodził się z ustaleniami zawartymi w przedmiotowym protokole.
Zgromadzone w sprawie dowody doprowadziły NUS do wniosku, iż dokonane przez Podatnika transakcje stanowią dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.; dalej: u.p.t.u.).
W efekcie poczynionych ustaleń NUS decyzją z dnia 30 września 2024 r. nr 1216-SPV.4103.41.2023.93 określił Stronie wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. w kwotach odmiennych od zadeklarowanych, to jest za: styczeń 2020 r. w kwocie 635,00 zł, luty 2020 r. - 691,00 zł, marzec 2020 r. - 5.231,00 zł, kwiecień 2020 r. - 4.160,00 zł, maj 2020 r. - 4.813,00 zł, czerwiec 2020 r. - 5.721,00 zł, lipiec 2020 r. - 6.208,00 zł, sierpień 2020 r. - 13.662,00 zł, wrzesień 2020 r. - 18.243,00 zł, październik 2020 r. - 25.025,00 zł, listopad 2020 r. - 31.012,00 zł oraz grudzień 2020 r. w kwocie 32.893,00 zł.
W ocenie organu bowiem pomimo zamieszczenia w regulaminie informacji o udzieleniu Podatnikowi pełnomocnictwa, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że w rzeczywistości dokonywane przez Podatnika transakcje nie stanowią świadczenia usług pośrednictwa, a czynności wykonywane przez Podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wypełniają znamiona handlu towarami.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, zarzucając w nim m.in.:
- dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, stojący w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przy jednoczesnym pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- dokonywanie oceny zrealizowanych w badanych okresach czynności w całkowitym oderwaniu od faktycznego ich przebiegu, wyłącznie w celu maksymalizacji wysokości określonego przez organ zobowiązania podatkowego (m.in. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, wbrew posiadanym przez organ dowodom, że podatnik nie pośredniczył w realizowanych dostawach towarów, a zamiast tego nabywał i odsprzedawał te towary),
- błędne założenie, że dostawcy z Chin wystawiali faktury na rzecz Podatnika, które to okoliczności nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym,
- oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym pominięciu innych dowodów oraz istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111; dalej: O.p.), decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. znak: 1201-IOP2-2.4103.35.2024 utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia 30 września 2024 r.
Na wstępie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym niniejszym postępowaniem Podatnik prowadził działalność gospodarczą pod nazwą M. Z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że działalność gospodarczą rozpoczął [...] r. Jako przeważającą działalność gospodarczą wskazał kod PKD: 47.91.Z – Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet.
W okresie od 1 stycznia 2015 r. do 25 lutego 2021 r. prowadził działalność gospodarczą pod adresem: [...], [...], natomiast od dnia 25 lutego 2021 r. pod adresem: [...], ul. [...]. W roku 2020 posiadał jedną aktywną kasę rejestrującą o numerze ewidencyjnym [...], numerze unikatowym [...] oraz numerze fabrycznym [...]. Nie zatrudniał pracowników, działalność gospodarczą wykonywał samodzielnie. Sprzedaży towarów dokonywał za pośrednictwem platformy X. (jako użytkownik: M., t., N. i F.) oraz własnego sklepu internetowego www.[...].pl, a także stacjonarnie, w siedzibie firmy.
Przedmiotem dokonywanej sprzedaży były akcesoria do odkurzaczy (ścierki, filtry, szczotki, mopy), akcesoria do telefonów (etui, szkła, folie, słuchawki, kable, ładowarki, uchwyty samochodowe), maski silikonowe, filtry hepa do masek silikonowych, maski do biegania oraz szczoteczki soniczne do twarzy, peelingi kawitacyjne, frezarki, masażery soniczne, odkurzacze do twarzy, depilatory laserowe, szczoteczki soniczne do zębów czy pulsometry medyczne.
Dalej organ II instancji przedstawił w formie tabeli wartości zadeklarowane przez Stronę za poszczególne miesiące 2020 r. w deklaracjach VAT-7 i porównał z ewidencją sprzedaży i zakupów JPK_VAT.
Wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie faktycznego rodzaju prowadzonej przez Podatnika działalności gospodarczej, a w konsekwencji określenie prawidłowej podstawy opodatkowania oraz podatku należnego VAT.
Rozstrzygnięcie ww. sporu wymaga zatem ustalenia, czy czynności podejmowane przez Stronę w ramach kwestionowanych transakcji polegały na sprzedaży w imieniu własnym towarów przez internet, co powoduje skutki w postaci opodatkowania podatkiem VAT obrotu z tej sprzedaży, rozumianego jako całość zapłaty otrzymanej od kupujących, czy też polegały na pośrednictwie handlowym w zakupie towaru od innego sprzedawcy, w imieniu i na rzecz kupujących na portalu X., w oparciu o tzw. dropshipping, co prowadzi do opodatkowania jedynie prowizji, stanowiącej różnicę między kwotą otrzymaną od kupującego, a kwotą należną sprzedawcy za towar. W związku z tym DIAS poddał ocenie charakter transakcji realizowanych przez Stronę przy wykorzystaniu portalu aukcyjnego X. i sklepu internetowego www.[...].pl., celem ustalenia czy stanowią one sprzedaż towarów – działalność handlową, czy usługę pośrednictwa w sprzedaży / dropshipping.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że Podatnik prowadził w całości sprzedaż towarów i nie doszło w żadnym przypadku do sprzedaży w ramach tzw. dropshippingu.
Z kolei według Podatnika, prowadził on w okresie objętym postępowaniem równolegle dwa niezależne modele transakcyjne: sprzedawał towary oraz dokonywał transakcji w ramach tzw. dropshippingu.
Wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że w prawie krajowym nie występują jakiekolwiek regulacje, które wprost normowałyby dropshipping, czy określały co należy rozumieć pod tym terminem. Zgodnie z Wielkim Słownikiem Języka Polskiego PAN, dropshipping to "sprzedaż prowadzona przez sklep internetowy, który nie magazynuje towarów, lecz przekazuje zamówienia klientów dostawcy, by ten wysyłał towar bezpośrednio do nich".
Powołując się na powszechnie dostępne w internecie źródła branżowe organ II instancji wskazał, że dropshipping jest to model logistyczny wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej zazwyczaj w branży e-commerce. Występują w nim trzy podmioty: sprzedawca, klient, oraz dostawca (czyli np. hurtownia). Różnica pomiędzy dropshippingiem a tradycyjną sprzedażą wysyłkową polega na przeniesieniu procesu wysyłki towaru na dostawcę. W tym modelu sprzedażowym klient kontaktuje się ze sprzedawcą, celem złożenia zamówienia, a po złożeniu zamówienia sprzedawca przekazuje informację do hurtowni/dostawcy. Proces logistyczny związany z przygotowaniem i realizacją zamówienia leży po stronie dostawcy, jednak przed klientem odpowiedzialność za wykonanie lub niewykonanie umowy (a także z tytułu rękojmi) ponosi sprzedawca" (źródło: Marciń Staniszewski, -: https://rpms.pl/dropshipping-najwazniejsze-informacje by-legalnie-i-bezpiecznie-sprzedawac-w-tym-modelu-logistycznym/).
Z kolei zgodnie z definicją zawartą w "Słowniku języka polskiego PWN" "pośrednictwo" to: "działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy".
Następnie organ odwoławczy przywołując wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 2007 r w sprawie C-453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde oraz z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services, Rec. str. I-10237, pkt 39, wskazał, że pojęcie "pośrednictwa" zawarte w art. 13 część B lit. d) pkt 1-5 VI Dyrektywy nie jest przez nią zdefiniowane i obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy i wskazuje stronie danej umowy okazję do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.
Organ II instancji podkreślił, że umowa pośrednictwa, jako konsensualna, dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenie woli stron. Zatem samo powołanie się przez Stronę w toku postępowania na fakt przyjęcia w realizowanej działalności modelu biznesowego polegającego na pośrednictwie handlowym, nie świadczy jeszcze o faktycznym prowadzeniu tego rodzaju działalności, ani też nie implikuje oceny prawno-podatkowej prowadzonej działalności jako świadczenia usług pośrednictwa.
W obrocie gospodarczym pośrednictwo w nabywaniu rzeczy odbywa się jawnie, w sposób akceptowalny przez wszystkie strony umowy, które mają świadomość zawarcia umowy z pośrednikiem i zgadzają się na zapłatę określonej kwoty prowizji. Wynagrodzenie za taką usługę pośrednictwa należy do istotnych warunków umowy i musi być określone między stronami, więc zleceniodawca musi mieć wiedzę o wysokości tego wynagrodzenia co najmniej w dacie zawierania umowy (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 150/20).
Dalej DIAS przytoczył szereg okoliczności przemawiających jego zdaniem za uznaniem, że Podatnik nie prowadził "sprzedaży" w ramach dropshpingu.
W pierwszej kolejności wskazał, że w dniu 18 maja 2022 r. Podatnik został przesłuchany w charakterze strony. W odpowiedzi na pytanie, w jakim zakresie prowadził działalność gospodarczą w 2020 r. wyjaśnił, że prowadził sprzedaż na X. towarów (akcesoriów do telefonów i odkurzaczy) "z tytułu importu zakupionego w Chinach", które były importowane przez przewoźników takich jak [...], przesyłki były odprawiane przez agencję celną, wystawiano dokument SAD, były dopuszczone do obrotu. Podatnik nabywał te towary, płacił cło, vat. Towary te sprzedawał następnie na X. Miał kilku dostawców, towar dostarczany był do siedziby firmy i odbierany osobiście przez Stronę. Zakupów Podatnik dokonywał poprzez portal Y., tj. Z. Tam były składane zamówienia, towar opłacany i wysyłany.
Kolejno zapytany, czy pośredniczył w sprzedaży na X., zeznał, że tak, a polegało to na wystawianiu ofert na X., gdzie była możliwość zakupów towarów za pośrednictwem, osoba nabywająca produkt przekazywała należność z tytułu kwoty produktu w celu przekazania tych należności w celu nabycia towaru i przekazania go do kupującego. Zeznał, że na X. w regulaminie sprzedawcy był regulamin pośrednictwa sprzedaży produktów.
Na pytanie, w jaki sposób dokonywał rozliczenia z tytułu pośrednictwa w sprzedaży na X. Podatnik zeznał, że brał wpłaty od kupujących na X., które przekazywał zbiorczo lub pojedynczo do Chin, do sprzedawców na portalu Y., a towar wysyłany był w późniejszym terminie do kupujących. Kupujący wpłacał z góry należność, która składała się z ceny towaru i prowizji Podatnika.
W piśmie z 15 czerwca 2022 r. Podatnik poinformował, że w przypadku działalności polegającej na pośrednictwie w sprzedaży, w zw. z tym, że działał na rachunek swojego klienta, czyli kupującego towar, towar zamawiany był pod tego konkretnego klienta. W przypadku działalności polegającej na sprzedaży towarów handlowych, generalnie towar nie był zamawiany pod konkretnego klienta, choć mogły mieć miejsce tego rodzaju transakcje, w których towar był zamawiany celem jego odsprzedaży dla konkretnego klienta.
Realizując zamówienia klientów w ramach pośrednictwa w sprzedaży na portalu X. Strona, wykorzystując powierzone Jej środki finansowe przelane przez usługobiorców, zamawiał zamówione przez swoich klientów towary z Z. Co. Ltd przez platformę Y., płacąc za nie pieniędzmi zleceniodawców. Za pośrednictwem platformy Y. działał na rachunek swoich klientów (zleceniodawców), składał zamówienia na zamówione przez tych klientów towary, przelewał pozyskane od nich pieniądze na poczet ceny sprzedaży, potwierdzane były płatności, wystawiane były dokumenty sprzedaży oraz dostawy, składane były reklamacje.
Podatnik poinformował, że sprzedaż towarów handlowych, a więc towarów, które nabywał na własny rachunek, była ewidencjonowana na kasie fiskalnej w momencie przygotowania towarów do wysyłki do kupujących.
Sprzedaż usługi pośrednictwa (prowizji) ewidencjonowana była zaś dopiero po wykonaniu usługi, a więc po nabyciu za powierzone przez zleceniodawców środki towarów przez nich zamówionych. Wcześniej nie było możliwości ostatecznego ustalenia prowizji z tytułu tych usług. Jeżeli z okoliczności towarzyszących (np. okres świąteczny, problemy z transportem, wydłużony czas realizacji transportu) wynikało prawdopodobieństwo wydłużonego czasu doręczenia zleceniodawcom nabytych przez nich towarów, to sprzedaż usługi pośrednictwa ewidencjonowana była dopiero w momencie wysłania do nich towarów. Zdarzało się, że prowizje uzyskane z kilku usług pośrednictwa ewidencjonowane były zbiorczo. Strona uzyskiwała prowizję w zakresie pośrednictwa w sprzedaży, w ramach którego działała na zlecenie i rachunek nabywców, a więc kupujących towar. W ramach pośrednictwa Podatnik nie kupował towarów handlowych – nabywał towary na rzecz swoich zleceniodawców i za ich pieniądze. W tym zakresie uzyskiwał prowizję, którą stanowiła różnica w cenie pomiędzy tą ceną, w jakiej kupujący zlecali nabycie towaru na ich rzecz i rachunek, a faktyczną ceną nabycia zamówionego przez nich towaru, jaką Podatnik był w stanie uzyskać.
W ww. piśmie Podatnik zacytował również treść regulaminu pośrednictwa w sprzedaży:
"Każdy Klient, dokonujący zakupu oferowanych produktów, akceptuje wystawianie i przesyłanie przez Sprzedawcę faktur, paragonów w formie elektronicznej zgodnie z art. 106n ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm.).
Twoje dane osobowe mogą zostać przekazane poza Europejski Obszar Gospodarczy, gdzie nie chroni Cię RODO.
§ Regulamin
§ 1. Oferta
§ 1.1 Każdy przedmiot sprzedawany na naszych aukcjach jest fabrycznie nowy.
§ 1.2 Firma M. nie dokonuje importu przedmiotu zamówienia.
§ 1.3 Firma M. zobowiązuje się przeprowadzić transakcję z należytą starannością stawiając na pierwszym miejscu zadowolenie kupującego.
§ 2. Klauzula
Klauzula dotycząca przetwarzania danych osobowych zgodnie z ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. Ustaw z 2018, poz. 1000) oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych, wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez M. [...] NIP:[...] REGON:[...] w celach związanych z realizacją zawartej umowy. Wyrażam również zgodę na przekazanie moich danych osobowych innym podmiotom, przez których posiadanie tych danych jest niezbędne, aby umowa mogła zostać należycie wykonana.
§ 3. Umowa
§ 3.1 Skorzystanie z opcji "Kup Teraz" na stronie przedmiotu jest jednoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (pkt 3.2) firmie M. przez kupującego oraz wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych (pkt 3).
§ 3.2 Firma M. automatycznie przyjmuje pełnomocnictwo kupującego w chwili kliknięcia przez niego opcji "Kup Teraz" na aukcji.
§ 3.3 Kupujący powinien wypełnić formularz dostawy i płatności, udostępniony przez serwis X.pl, w którym niezbędne jest wskazanie adresu dostawy przedmiotu zamówienia. Firma M. dopuszcza także podanie adresu dostawy za pomocą wiadomości email.
§ 3.4 Kupujący w ciągu 7 dni od chwili skorzystania z opcji "Kup Teraz" powinien uregulować należność, o której mowa na stronie przedmiotu poprzez system A. lub na wskazany rachunek bankowy.
§ 3.5 W przypadku przelewu bankowego w tytule przelewu zawsze powinna znajdować się nazwa użytkownika z portalu X.pl.
§ 3.6 Firma M. nie może przystąpić do realizacji zamówienia jeśli nie zostaną spełnione warunki opisane w pkt 3.3, 3.4, 3.5.
§ 3.7 Każda paczka pakowana i wysyłana jest osobno, dlatego też przy zamówieniu kilku przedmiotów koszta przesyłki się sumują.
§ 3.8 Czas realizacji zamówienia podany jest na każdej naszej aukcji w zakładce "Dostawa i płatność" Jeżeli po upływie zadeklarowanego czasu przesyłka nie zostanie dostarczona do Kupującego gwarantujemy całkowity zwrot kosztów.
§ 4. Dane
§ 4.1 Po zawarciu umowy dane Kupującego mogą być przekazywane następującym podmiotom: - Podmiot realizujący dostawę (firmy kurierskie, pocztowe) - Dostawca płatności – Biuro rachunkowe prowadzące księgowość firmy
§ 4.2 Kupującemu przysługują następujące prawa: - prawo dostępu, - prawo sprostowania oraz usunięcia swoich danych, - prawo ograniczenia ich przetwarzania, - prawo do ich przenoszenia, - prawo niepodlegania zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu, - prawo do wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania swoich danych osobowych.
§ 5. Podatki i cło
§ 5.1 Zgodnie z postanowieniami art. 23 i art. 24 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych zwolnione z należności celnych przywozowych są przesyłki zawierające towary o niewielkiej wartości (wysyłki komercyjne, np. rzeczy zmówione przez internet - zamówienie wysyłkowe) wysyłane bezpośrednio z państwa trzeciego do odbiorcy znajdującego się we Wspólnocie. Za "towary o niewielkiej wartości" uważa się towary, których rzeczywista wartość nie przekracza 150 EUR na przesyłkę.
§ 6. Zwroty
§ 6.1 Czas na odstąpienie od umowy zakupu: 14 dni
§ 6.2 Koszt przesyłki zwrotnej pokrywa: Kupujący
§ 7. Postanowienia końcowe
§ 7.1 Wybierając opcję "Kup teraz" na stronie przedmiotu akceptuję postanowienia niniejszego regulaminu.
§ 7.2 Kwestie nieuregulowane niniejszym regulaminem zostaną rozwiązane polubownie.
§ 7.3 W przypadku zastrzeżeń co do należytego wykonania usługi przez Firma M. w pierwszej kolejności należy kontaktować się korespondencyjnie (poprzez email, pocztę tradycyjna lub telefon) z Firma M. w celu znalezienia najlepszego rozwiązania dla wszystkich stron umowy."
Kolejno Podatnik z pismem z dnia 26 lipca 2022r. przedłożył zestawienie transakcji na X. z wyliczonym przez siebie podziałem na koszt zakupu i prowizję.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że przy piśmie z dnia 18 sierpnia 2022 r. Podatnik przedłożył faktury wystawione na Jego rzecz przez Z. Co. Ltd., mające potwierdzać kwoty ujęte przez Stronę na paragonach jako DROPSHIPPING KOSZTY ZAKUPU:
- [...] z 31.03.2020 r. na kwotę 9.980,68 zł,
- [...] z 30.04.2020 r. na kwotę 33.432,68 zł,
- [...] z 31.05.2020 r. na kwotę 24.578,34 zł,
- [...] z 30.06.2020 r. na kwotę 32.689,87 zł,
- [...] z 31.07.2020 r. na kwotę 23.802,98 zł,
- [...] z 31.08.2020 r. na kwotę 69.938,73 zł,
- [...] z 30.09.2020 r. na kwotę 78.992,02 zł,
- [...] z 31.10.2020 r. na kwotę 125.347,98 zł,
- [...] z 30.11.2020 r. na kwotę 134.990,78 zł,
- [...] z 31.12.2020 r. na kwotę 151.746,93 zł.
Faktury te dokumentują zakup urządzeń i akcesoriów, które Podatnik wystawiał na aukcjach na X., co do których twierdzi, że pośredniczył w ich sprzedaży. DIAS stwierdził, że wszystkie te faktury zostały wystawione na Stronę. Do faktur tych Podatnik dołączył bankowe potwierdzenia zapłaty. Faktury te stanowiły podstawę do ustalania kosztów wykazywanych na paragonach fiskalnych jako "dropshipping koszty zakupu".
W piśmie z 22 września 2022 r. Podatnik poinformował dodatkowo, że towary zakupione przez Stronę w wykonaniu usługi dropshippingu towary nigdy nie były Jej własnością, nie były odsprzedawane i nie stanowiły towarów handlowych. W wykonaniu usługi Podatnik przekazywał te towary ich właścicielom, a więc zleceniodawcom dropshippingu. Jako, że te towary należały do zleceniodawców, nie były ujmowane w remanencie. W przychodzie Podatnik ujmował prowizję, jaką otrzymywał w zamian za realizację usługi. Według Strony tak długo, jak kontrolujący nie dokonają odróżnienia czynności sprzedaży towarów handlowych, a więc – towarów nabytych przez Stronę za własne pieniądze, na własny rachunek i do odsprzedaży, od czynności wykonywania usług pośrednictwa w zakupie, a więc kupowania przez Stronę, za pieniądze pochodzące od zleceniodawców, wskazanych przez tych zleceniodawców towarów, które od początku do końca stanowiły własność zleceniodawców, tak długo wyjaśnienie czegokolwiek niestety nie jest możliwe.
Dalej DIAS wskazał, że w zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 26 stycznia 2023 r. ponownie Podatnik wyjaśnił, że: "w przypadku świadczenia usług, zleceniodawcy zlecali kontrolowanemu wykonanie na ich rzecz usługi (dropshippingu) - polegającej na kupnie we własnym imieniu kontrolowanego, ale na rachunek zleceniodawcy i za jego pieniądze, które ten zleceniodawca wcześniej przekazał na rachunek bankowy kontrolowanego wraz z «potencjalną» prowizją kontrolowanego, wskazanych przez zleceniodawcę towarów (...)
W ewidencji kontrolowany ujmował «rzeczywistą» prowizję jaką otrzymywał w zamian za realizację usługi. Dopóki kontrolowany nie odebrał zamówionych na rzecz zleceniodawców towarów, nie był w stanie stwierdzić czy i w jakiej wysokości powstanie prowizja z tego tytułu. Dopiero po podsumowaniu ostatecznie poniesionych kosztów i rzeczywistym odebraniu towarów, kontrolowany mógł ustalić wysokość prowizji. Tylko wówczas gdy zamówione towary, w terminie określonym w aukcji, zostały rzeczywiście dostarczone do kontrolowanego i mógł on wysłać je do usługobiorców, usługa mogła zostać uznana za wykonaną. Zdarzało się, iż zamówione na rzecz usługobiorców towary nie docierały albo docierały ze zbyt dużym opóźnieniem. W obu wypadkach usługa nie mogła zostać uznana za wykonaną, a kontrolowany zwracał pieniądze. Pieniądze przekazane przez zleceniodawców - do czasu wykonania usługi, nie stanowiły środków finansowych kontrolowanego, którymi mógł dysponować w innym celu niż wydatkowanie ich na zakup towarów, zaś prowizja kontrolowanego miała charakter potencjalny. Z chwilą dostarczenia towarów nabytych na rzecz usługobiorców, kontrolowany wiedział, że wykonał usługę i nadwyżka pozostała z ceny jest jego «rzeczywistą» prowizją, którą może swobodnie dysponować. Do tego momentu środki finansowe przekazane przez usługobiorców należały do nich, zaś kontrolowany miał tylko możliwość wydatkowania ich na zakup zamówionych przez usługobiorców usług. (...) zarówno w przypadku towarów handlowych jak i usługi pośrednictwa, zamawiał towary we własnym imieniu. Jednak tylko w przypadku towarów do odsprzedaży robił to we własnym imieniu i na własny rachunek. W przypadku świadczenia usługi kontrolowany nabywał towary we własnym imieniu ale na rzecz swoich zleceniodawców."
W toku postępowania organ I instancji wezwał Stronę o szczegółowe wyjaśnienie stosowanego modelu sprzedaży internetowej "dropshipping" na przykładzie dwóch transakcji udokumentowanych paragonami nr:
1) [...] z 6.05.2020 r.,
2) [...] z 4.09.2020 r.
W odpowiedzi w piśmie z 19 maja 2023 r. Podatnik złożył następujące wyjaśnienia.
Odnośnie transakcji udokumentowanej paragonem [...] z 4.09.2020 r. wskazał: dane dot. klienta sklepu internetowego log. kupującego ([...]) G. D., [...] W., platforma sprzedażowa X., data zamówienia 3.09.2020 r., numer zamówienia ([...]), kwota płatności 95 zł + 8,99 koszt dostawy, forma płatności przelew na konto, data uregulowania płatności za zamówienie 3.09.2020 r., płatność na rachunek bankowy nr [...], uzgodniona dostawa wg. formularza zamówienia X., moment zaewidencjonowania zlecenia zamówienia 4.09.2020 r. Nazwa sprzedawcy: O., platforma sprzedażowa Y., data i numer zamówienia 31.08.2020 r., zamówienie numer [...], forma płatności: karta płatnicza, płatność z rachunku bankowego [...], uzgodnienia dotyczące dostawy – dostawa zbiorcza zamówienia, dokument z zamówienia pobrany z platformy sprzedażowej Y., w przypadku tego zamówienia brak podania danych klienta sklepu internetowego kontrahentowi z Chin, podano dane kontrolowanego do wysyłki zamówienia jako osoby pośredniczącej w zamówieniu. Dane dotyczące wysyłki towaru do klienta sklepu internetowego: adres dostawy – Paczkomat [...] W., firma odpowiedzialna za transport – [...], ze względu na odległy czas brak możliwości pobrania numeru przesyłki do tego zamówienia.
Dodatkowo Strona przedłożyła następujące dokumenty:
a) wydruk z X. zawierający następujące informacje:
sprzedany przedmiot: [...] PEELING [...] DO TWARZY ([...])
metoda dostawy: X. Paczkomaty [...]
dane odbiorcy przesyłki: G.D., [...]
W.
razem do zapłaty z góry: 103,99 zł
kwota za zakupy: 95,00 zł
koszt dostawy: 8.99 zł
b) kopia paragonu fiskalnego z 4.09.2020r. z następującymi wartościami:
Dropshipping przychód sprzedaży 1*95,00 = 95,00
Dropshipping koszty zakupu 1*68,55 = 68,55
Dropshipping przychód sprzedaży -1*95,00 = -95,00
Dropshipping koszty zakupu -1*68,55 = -68,55
Dropshipping prowizja sprzedaży 1*26,45 = 26,45
SUMA PLN 26,45
c) Faktura (Invoice) z 31.08.2020 r.
- wystawiona przez Z. Co. LTD na rzecz: S. N., [...],
- na kwotę 6.810,79 zł (cena produktów: 9.446,75, rabat: 2.635,96),
- zamówione produkty (Wysyłka z Polski):
[...] ultradźwiękowe urządzenie do peelingu twarzy – [...]: 60 szt, cena za sztukę 94,47 zł,
[...] ultradźwiękowe urządzenie do peelingu twarzy – [...]: 30 szt, cena za sztukę 94,47 zł,
[...] ultradźwiękowe urządzenie do peelingu twarzy – [...] 10 szt, cena za sztukę 94,47 zł
d) potwierdzenie płatności kartą na kwotę 1850,00 USD na rzecz Y.com, potwierdzenie zakupu waluty w kwocie 1.850,00 USD za 6.855,36 zł wg kursu 3,7056.
Z kolei odnośnie transakcji udokumentowanej paragonem [...] z 6.05.2020 r. Strona wskazała, że: dane dot. klienta sklepu internetowego: log. kupującego ([...]) D. B., ul. [...] W., platforma sprzedażowa X., data zamówienia: 27.04.2020 r., numer zamówienia ([...]), kwota płatności 95 zł + 25 zł koszt dostawy, forma płatności przelew na konto, data uregulowania płatności za zamówienia 27.04.2020 r., płatność na rachunek bankowy nr [...], uzgodniona dostawa według formularza zamówienia X., moment zaewidencjonowania zlecenia zamówienia – 27.04.2020 r. Nazwa sprzedawcy S., platforma sprzedażowa Y., data i numer zamówienia 28.08.2020r., zamówienie nr [...], forma przelew z rachunku bankowego [...], uzgodnienia dotyczące dostawy: dostawa zbiorcza zamówienia, dokument z zamówienia pobrany z platformy sprzedażowej Y., w przypadku tego zamówienia brak podania danych klienta sklepu internetowego kontrahentowi z Chin, podano dane kontrolowanego do wysyłki zamówienia jako osoby pośredniczącej w zamówieniu.
Dane dotyczące wysyłki towaru do klienta sklepu internetowego adres dostawy: D. B., [...] W., firma odpowiedzialna za transport [...], ze względu na odległy czas brak możliwości pobrania numeru przesyłki do tego zamówienia.
Dodatkowo przedłożył Pan następujące dokumenty:
a) wydruk z X. zawierający następujące informacje:
sprzedany przedmiot: [...] PEELING [...] ([...])
metoda dostawy: Kurier [...]
dane odbiorcy przesyłki: D. B., W.
data przekazania wpłaty: 27.04.2020r.
razem do zapłaty z góry: 124,00 zł
W tym koszt dostawy: 25,00 zł
b) kopia paragonu fiskalnego z 6.05.2020 r. z następującymi wartościami:
Dropshipping przychód sprzedaży 1*124,00 = 124,00
Dropshipping koszty zakupu 1*90,90 = 90,90
Dropshipping przychód sprzedaży -1*124,00 = -124,00
Dropshipping koszty zakupu -1*90,90 = -90,90
Dropshipping prowizja sprzedaży 1*33,10 = 33,10
SUMA PLN 33,10
c) Faktura (Invoice) z 28.04.2020 r.
- wystawiona przez Z. Co. LTD na rzecz: S. N., [...],
- na kwotę 2727,17 zł (cena produktów: 3066,79 zł, rabat: 411,38 zł, koszt dostawy 71,76 zł),
- zamówione produkty:
[...] ultradźwiękowy jonowy peeling do twarzy – [...]: 15 szt, cena za sztukę 102,23 zł,
[...] ultradźwiękowy jonowy peeling do twarzy – [...]: 15 szt, cena za sztukę 102,23 zł,
d) potwierdzenie przelewu [...] na kwotę 2.727,17 zł.
W przypadku obu ww. paragonów procedura transportu od złożenia zamówienia u Chińskiego sprzedawcy była kompletowana zbiorczo ze względu na negocjacje ceny i otrzymanej prowizji z tyt. pośrednictwa sprzedaży, w przypadku tego zamówienia towar był dostarczany prawdopodobnie z centrum logistycznego M.1 [...] S., niestety ze względu na odległy czas brak możliwości pobrania numeru przesyłki; po otrzymaniu przesyłki do siedziby kontrolowanego następnie zamówienie zostało przepakowane na odpowiednią formę dostawy oraz nadane poprzez firmę przewozową, w tym przypadku [...], na adres podany podczas zamówienia na portalu X.; działając na podstawie zlecenia zamówienia w związku z zakupem i zawarciem umowy o wykonanie usługi pośrednictwa czas realizacji zamówień wynosił przeważnie do 14 dni od dnia złożenia zamówienia na portalu X.; kupujący w regulaminie portalu X. był powiadomiony o pośrednictwie sprzedaży; kupujący każdorazowo akceptował treść regulaminu określającego zasady wykonywania zamówień towaru za pośrednictwem firmy kontrolowanego na rzecz kupującego, z którego wynikało, że Podatnik działa jako pośrednik, który w imieniu i na rzecz kupującego dokonuje zamówienia od sprzedającego.
W toku postępowania Podatnik został również wezwany na przesłuchanie w charakterze strony, jednak skorzystał z prawa odmowy wyrażenia zgody na przesłuchanie.
W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia pisemnych wyjaśnień, w piśmie z dnia 3 sierpnia 2023 r. poinformował dodatkowo, że towary zakupione w ramach dropshippingu wysyłane były z Chin, z magazynów położonych na terenie UE oraz z Polski. Towary dostarczane były przez firmy przewozowe kurierskie, były to opakowania kartonowe do 20 kg. Stronie wydaje się, że nadawcą przesyłek były firmy logistyczne, które zajmowały się pakowaniem przesyłek z centrów logistycznych w Polsce oraz krajów UE. "Z tego co Pan pamięta" w ramach świadczonych usług pośrednictwa towary trafiały bezpośrednio do zleceniodawcy, jak również do siedziby firmy, gdzie następnie je przepakowywano i wysyłano do finalnego zleceniodawcy (klienta) sklepu internetowego. Towary przychodziły do siedziby firmy w celu przepakowania i nadania zgodnie z wyborem dostawy zleceniodawcy (klienta), w innym przypadku były również wysyłane bezpośrednio do zleceniodawcy (klienta).
Strona dysponuje fakturami oraz wyciągami z rachunku bankowego potwierdzającymi płatności dokumentującymi zakup towarów w ramach "dropshippingu", nie posiada zgłoszeń celnych ponieważ towary z dropshippingu nie były Jego własnością, odprawy celne były prawdopodobnie dokonywane przez nadawcę z Chin na terenie UE. Do zaprzestania stosowania modelu dropshippingu skłoniła Podatnika dostępność i możliwość bezpośredniego zakupu towarów u dostawcy w Chinach, bezpośredni import większej ilości towaru z Chin do kraju, dostępność towarów w kraju oraz bezpośrednia szybka wysyłka z Polski do klienta.
Na pytanie, czy kiedykolwiek podawał dane swoich klientów chińskim sprzedawcom, Podatnik odpowiedział, że dane odbiorcy były podawane na portalu Y. w przypadku dostawy bezpośredniej do zleceniodawcy. Klienci nie mieli wpływu na wartość kupowanego towaru, zawierali umowę za pomocą opcji "kup teraz". W momencie zawierania transakcji klienci nie mieli informacji, kto jest zagranicznym dostawcą towaru. Nie mieli również informacji o pobranej prowizji. Podatnik nie załączał do przesyłki z towarem paragonów za zrealizowaną usługę pośrednictwa. Na życzenie klienta przekazywał paragon za zrealizowaną usługę. Strona pamięta o jednej sytuacji, gdzie klient zażyczył sobie wystawienia faktury do paragonu z tyt. pośrednictwa w sprzedaży, ponieważ wszystkie transakcje z tyt. pośrednictwa sprzedaży "dropshipping" były rozliczane i ewidencjonowane na kasie fiskalnej na paragonach.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji przywołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1, art. 19a ust. 1 i ust. 8 oraz art. 29a ust. 1 u.p.t.u. i wskazał, że podstawę opodatkowania określono na podstawie wpłat gotówkowych udokumentowanych paragonami lub fakturami, a także wpłat otrzymanych od kupujących za pośrednictwem firm płatniczych A. i B. oraz wpływów na należące do Strony rachunki bankowe za dokonane transakcje sprzedaży towarów, z uwzględnieniem zwrotów środków pieniężnych nabywcom.
DIAS wskazał, że organ I instancji pozyskał od firmy B. S.A. dane udostępnione w formie elektronicznej, zawierające informacje w zakresie zrealizowanych przez spółkę usług płatniczych na rzecz firmy Podatnika, dla wykorzystywanych przez Niego kont: - N., - t., - M., oraz – F. Zestawienie zawierające wszystkie wymienione transakcje zostało przedstawione w decyzji I instancji na stronach 25-102.
Z kolei na podstawie informacji od firmy A. S.A. w zakresie zrealizowanych przez spółkę usług płatniczych na rzecz Podatnika organ I instancji sporządził zestawienie miesięcznych wpłat dokonanych przez klientów Strony oraz zwrotów zrealizowanych na ich rzecz decyzji organu I instancji (s. 102-199 decyzji I instancji).
Na podstawie powyższych danych uzyskanych od spółek B. i A. organ II instancji sporządził zestawienia miesięcznych wpłat dokonanych przez klientów Podatnika oraz zwrotów zrealizowanych na ich rzecz (s. 25 decyzji).
Organ odwoławczy przedstawił również tabele zawierające (s. 25-29 decyzji):
1) sumy kwot uznań dokonanych za pośrednictwem firm płatniczych w poszczególnych miesiącach,
2) listy paragonów zaewidencjonowanych na kasie fiskalnej, dla których płatność nastąpiła w formie gotówki,
3) listy przelewów dokonanych na rachunki bankowe o numerach:
- [...],
- [...].
Dokonując wyliczenia podstawy opodatkowania oraz kwoty należnego podatku od towarów i usług od poszczególnych transakcji DIAS przyjął, że otrzymana przez Podatnika kwota zawiera już w sobie kwotę należnego podatku od towarów i usług. Zatem podatek należny, stosownie do art. 106e ust. 7 u.p.t.u., został wyliczony rachunkiem "w stu", w wysokości 23%.
Moment otrzymania środków pieniężnych od klientów organ II instancji uznał za moment powstania obowiązku podatkowego, zgodnie z treścią art. 19a ust. 8 u.p.t.u. Analogicznie uznał, że zwrot środków pieniężnych klientom stanowił w danym okresie podstawę zmniejszenia podstawy opodatkowania.
Kolejno organ odwoławczy przedstawił zestawienie wysokości podatku należnego zadeklarowanego przez Skarżącego z wysokością podatku należnego ustalonego na podstawie wpłat bezgotówkowych z A. i B. oraz dokonanych bezpośrednio na rachunek bankowy, a także wpłat gotówkowych udokumentowanych paragonem lub fakturą.
Dodatkowo DIAS wskazał na inne nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli i postępowania polegające na ewidencjonowaniu sprzedaży na kasie fiskalnej w stawce VAT 0% oraz jako sprzedaż zwolnioną. W ewidencji sprzedaży JPK_VAT nie stwierdzono ewidencjonowania sprzedaży w takich stawkach. Zrealizowana sprzedaż w całości opodatkowana była stawką podstawową VAT - 23%. Stwierdzono także rozbieżności pomiędzy wartościami wynikającymi ze sporządzonych raportów miesięcznych z kasy fiskalnej, a zaewidencjonowanymi w ewidencjach sprzedaży na podstawie dowodów wewnętrznych jako sprzedaż z kasy fiskalnej.
W JPK_VAT za grudzień 2020 r. Podatnik nie wykazał faktur sprzedażowych od numeru FA [...] do FA [...] o łącznej wartości netto: 812,12 zł, podatek VAT: 186,77 zł. Przedmiotowe faktury zostały wykazane w JPK_FA. Według wyjaśnień Strony z dnia 27 marca 2024 r. program księgowy nie uwzględnia faktur automatycznie po ich wprowadzeniu. Następuje to po zatwierdzeniu ręcznym w danym miesiącu i Strona nie zna powodu, dla którego faktury nie zostały pobrane i zaksięgowane do JPK_VAT. Przypuszcza, że nie wszystkie faktury zostały zatwierdzone do pobrania i zaksięgowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów PKPiR z chwilą wysłania pliku JPK_VAT. Wskazane faktury zostały zaksięgowane w PKPiR w miesiącu grudniu 2020 r.
Końcowo organ II instancji przedstawił szczegółowe rozliczenia w podatku VAT za poszczególne miesiące 2020 r. Odpowiedział też na zarzuty odwołania.
Na powyższą decyzję DIAS z dnia 30 kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W skardze na ww. decyzję DIAS Skarżący zarzucił naruszenie art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 121 O.p. poprzez:
- dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, stojący w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przy jednoczesnym pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- dokonywanie oceny zrealizowanych w badanych okresach czynności w całkowitym oderwaniu od faktycznego ich przebiegu, wyłącznie w celu maksymalizacji wysokości określonego przez organ zobowiązania podatkowego (m.in. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, wbrew posiadanym przez organ dowodom, że podatnik nie pośredniczył w realizowanych dostawach towarów, a zamiast tego nabywał i odsprzedawał te towary),
- stwierdzenie zaistnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy (błędne założenie, że dostawcy z Chin wystawiali faktury na rzecz podatnika), które to okoliczności nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym,
- oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym pominięciu innych dowodów oraz istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego,
- przeprowadzenie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób mający potwierdzić z góry przyjętą przez organ tezę o wadliwości rozliczeń Skarżącego.
Wskazując na powyższe uchybienia Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzję organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
Wniósł również o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, nie wyłączając kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi Skarżący podkreślił, że prowadził w okresie objętym postępowaniem równolegle dwa niezależne modele transakcyjne: sprzedawał towary oraz dokonywał transakcji w ramach tzw. dropshippingu. W tym drugim przypadku Skarżący nie nabywał towarów jako właściciel i nie dokonywał ich odsprzedaży, a działał jako pośrednik, za co pobierał prowizję od kupujących, bowiem to z nimi zawierał umowę. Nie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na Skarżącego, a tym samym nie mógł on dokonać odsprzedaży takiego towaru.
Dalej Skarżący zarzucił, że organy podatkowe bardzo powierzchownie i wyrywkowo odniosły się do treści regulaminu stosowanego przez Podatnika w ramach prowadzonej działalności, a każdorazowo akceptowanego przez kupującego. Tymczasem z tego właśnie regulaminu wynika jednoznacznie, że kupujący zawierali z Podatnikiem umowę o świadczenie usług pośrednictwa w sprzedaży towarów, a Podatnik działał jako ich pełnomocnik.
Zdaniem Skarżącego powyższe wynika z treści regulaminu, przykładowo z jego fragmentów:
- "§ 1.2 Firma M. nie dokonuje importu przedmiotu zamówienia",
- "§ 3.1 Skorzystanie z opcji "Kup Teraz" na stronie przedmiotu jest jednoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (pkt 3.2) (...)",
- "§ 3.2 Firma M. automatycznie przyjmuje pełnomocnictwo kupującego w chwili kliknięcia przez niego opcji "Kup Teraz" na aukcji",
- "§ 7.1 Wybierając opcję "Kup teraz" na stronie przedmiotu akceptuję postanowienia niniejszego regulaminu",
- "§ 7.3 W przypadku zastrzeżeń co do należytego wykonania usługi przez Firma M. w pierwszej kolejności należy kontaktować się korespondencyjnie (poprzez email, pocztę tradycyjna lub telefon) z Firma M. w celu znalezienia najlepszego rozwiązania dla wszystkich stron umowy".
Z tych postanowień zdaniem Skarżącego wynika jednoznacznie, że poprzez akceptację regulaminu (bez akceptacji nie dało się przeprowadzić transakcji), kupujący wyrażali zgodę na zawarcie umowy, której przedmiotem jest usługa pośrednictwa, a Podatnik jest ich pełnomocnikiem na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa. Każdy nabywca wiedział zatem dokładnie na czym transakcja polega. To regulamin określa przedmiot transakcji – umowy jaka była zawierana każdorazowo. Z żadnego fragmentu regulaminu nie wynikało, że Podatnik sprzedaje towar do kupującego, że następuje przeniesienie własności czy prawa do rozporządzania tym towarem jak właściciel na nabywcę – trudno byłoby wyciągnąć taki wniosek, kiedy w regulaminie jest mowa o pełnomocnictwie, usłudze, braku importu towarów – są to to elementy charakterystyczne dla dropshippingu.
Według Skarżącego z regulaminu wprost wynika, że dotyczy przedmiotu każdego zamówienia składanego przez kupującego, że dotyczy on towarów oferowanych na aukcji, wynika więc kto komu udziela pełnomocnictwa. Jednoznacznie wiadomo zatem jaki jest zakres pełnomocnictwa. Dodatkowo w regulaminie jest informacja, że Firma M. nie dokonuje importu, a zgodnie z postanowieniami art. 23 i art. 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 zwolnione z należności celnych przywozowych są przesyłki zawierające towary o niewielkiej wartości (wysyłki komercyjne, np. rzeczy zmówione przez Internet - zamówienie wysyłkowe) wysyłane bezpośrednio z państwa trzeciego do odbiorcy znajdującego się we Wspólnocie. Za "towary o niewielkiej wartości" uważa się towary, których rzeczywista wartość nie przekracza 150 EUR na przesyłkę.
Wiadome jest zatem zdaniem Skarżącego, że towar jest importowany z kraju trzeciego oraz że Skarżący nie jest jego importerem. Bez trudu można zatem ustalić, że dostawcą nie jest Skarżący. Trudno, aby "na sztywno" napisać w regulaminie kto jest dostawcą czy wymienić go z nazwy bowiem te dane mogą się zmieniać (dostawcy mogą być różni i mogą pochodzić z różnych krajów). Według Skarżącego kupujący wie też skąd pochodzi towar i kto jest jego dostawcą z oznaczenia na danej aukcji kraju wysyłki towaru.
Skarżący podniósł konieczność dokonywania wykładni oświadczenia woli z uwzględnieniem zasad Kodeksu cywilnego (art. 65), a zatem z uwzględnieniem okoliczności, w których złożone zostało, zasad współżycia społecznego oraz ustalonych zwyczajów. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Organ całkowicie pominął te wytyczne i nie uwzględnił, że model dropshippingu jest modelem zwyczajowo przyjętym, szeroko stosowanym i znanym zarówno kupującym jak i dostawcom. Organ nie odniósł się do tego, jaki był zamiar strony. Zdaniem Skarżącego z uwagi na treść regulaminu i złożone wyjaśnienia nie ulega wątpliwości, że taki był od samego początku zamiar Strony.
Przywołując wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2024 r. II CSKP 1456/22 Skarżący podniósł, że wykładnia umowy nie może polegać na odczytywaniu jej pojedynczych fragmentów, powinna bowiem prowadzić do wszechstronnej oceny wszystkich postanowień, ponadto uwzględniać okoliczności pozatekstowe, jak cel umowy, rozumienie jej postanowień, zachowania stron podczas negocjacji i sposobu jej wykonywania.
Według Skarżącego w okolicznościach przedmiotowej sprawy wiadome jest kto jest stroną umowy pośrednictwa w modelu dropshippingu (Podatnik i kupujący), jaki jest jego zakres (pośredniczenie przy zakupie przedmiotu transakcji), skąd pochodzi towar i kto jest jego dostawcą, jaka jest cena, którą ma uiścić kupujący. Wszystkie najważniejsze elementy są zatem jasne i klarowne dla obu stron. Można by postawić pytanie, jaki był cel zawarcia takich elementów w regulaminie przez Podatnika, jeśli nie zastosowanie pośrednictwa w modelu dropshippingu.
Odnosząc się do wskazania przez organ II instancji, że "przedsiębiorca, ma obowiązek tak sformułować treść regulaminu, aby jasno z niego wynikało, co jest przedmiotem umowy", Skarżący podniósł, że Podatnik działa jako mikroprzedsiębiorca, prowadzi działalność jednoosobowo, nie posiada zaplecza prawnego ani zespołu specjalistów, którym dysponują większe podmioty. Wszelkie działania podejmuje samodzielnie, z należytą starannością, ale w granicach swojej wiedzy i możliwości jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Nie sposób wymagać, aby jako mikroprzedsiębiorca posiadał wiedzę z każdej dziedziny – zwłaszcza w zakresie precyzyjnego formułowania regulaminów na poziomie prawniczym. Treść regulaminu została przygotowana w dobrej wierze i zgodnie z najlepszym rozeznaniem, przy zachowaniu staranności stosownej do skali i charakteru prowadzonej działalności. Zarzut, że treść regulaminu nie precyzuje jednoznacznie przedmiotu umowy nie powinien zdaniem Skarżącego prowadzić do automatycznego uznania, że Podatnik działał w sposób nieprawidłowy czy nieprofesjonalny. Organ powinien wziąć pod uwagę realia funkcjonowania jednoosobowych działalności gospodarczych, a także proporcjonalnie oceniać sposób działania przedsiębiorców – z uwzględnieniem skali i charakteru działalności.
Skarżący podniósł, że żaden przepis kodeksu cywilnego nie określa elementów umowy pośrednictwa zwłaszcza w modelu dropshippingu. Taki model transakcji jest umową nienazwaną, która łączy w sobie różne elementy.
Kolejno Skarżący zarzucił, że organ wskazał w decyzji na ogólnodostępne w Internecie definicje dropshippingu ze źródeł o wątpliwej jakości. Według Skarżącego modeli dropshippingu i ich definicji jest bardzo wiele właśnie z uwagi na to, że jest to model niezdefiniowany prawnie. Model sklepu internetowego oparty na dropshippingu może przybierać różne formy, podobnie jak transakcje oparte o ten model mogą wykazywać odmienne cechy.
Odnosząc się do definicji pośrednictwa ze "Słownika języka polskiego PWN" wskazanej przez organ, w ocenie Skarżącego jest ona spełniona, bowiem dzięki zamieszczeniu informacji jakie towary można nabyć u hurtowników, z którymi współpracuje, umożliwiał kojarzenie kontrahentów (kupujących i sprzedających). W jego efekcie następowała wymiana gospodarcza świadczeń, gdzie jedna strona udzielała mu pełnomocnictwa do działania.
Zdaniem Skarżącego również przywołany przez organ wyrok TSUE w sprawie C-453/05 potwierdza stanowisko Skarżącego, gdyż Podatnik nie był stroną transakcji.
W ocenie Skarżącego pozostałe okoliczności towarzyszące transakcji nie mają przesądzającego znaczenia i nie zmieniają charakteru zawartej umowy, na którą obie strony świadomie się zgodziły i której nie kwestionowały.
Skarżący podkreślił, że w części, w jakiej realizowany był dropshipping, pierwotnie żadne faktury nie były wystawiane na Podatnika przez dostawców z Chin – dopiero na żądanie organu w trakcie kontroli Podatnik wygenerował zbiorcze zestawienie z konta Y. poprzez program służący do takiego generowania.
Zdaniem Skarżącego organy podatkowe bardzo mocno zaakcentowały tę okoliczność i w głównej mierze na niej oparły swoje rozstrzygnięcie. Jednak organ nie uwzględnił w tym zakresie niezwykle istotnego faktu, że dokumenty te zostały wygenerowane przez portal służący sprzedaży, a nie przez dostawców towarów z Chin. To nie platforma Z. była bowiem dostawcą towaru, tylko określony podmiot, który żadnej faktury w tym zakresie na Podatnika nie wystawiał. Zupełnie różnymi podmiotami są sam portal oraz dostawcy - hurtownicy towarów, którzy z tego portalu korzystają. Organ wydaje się nie dostrzegać tych okoliczności. Dokumenty, na które powołał się w rozstrzygnięciu organ, przypisując im miano faktur, stanowią jedynie zestawienie transakcji z konta portalu - nie są to faktury w rozumieniu polskich przepisów dokumentująca zakup towarów przez Podatnika. Natomiast Podatnik wykonując swoją usługę dokumentował na kasie fiskalnej jedynie swoją prowizję, tylko bowiem to była jego "sprzedaż" na rzecz konsumentów.
Skarżący podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż sposób formalny dokumentowania nie ma przesądzającego znaczenia, co więcej podkreśla się, że nie ma istotnego znaczenia nawet to, gdyby podatnik ewidencjonował cały obrót w kasie fiskalnej (błędnie zamiast tylko prowizję za pośrednictwo) – tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt: I FSK 166/17, I FSK 167/17, I FSK 168/17, I FSK 253/17, I FSK 254/17.
Skarżący podniósł, że nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających import towarów, bo nie dokonywał importu towarów (co wynika z regulaminu). Nie posiada również żadnych dokumentów potwierdzających transport tych towarów, bo nie był ich nabywcą i nie odpowiadał za ten transport. Na zestawieniach tych nie są wyszczególnione żadne dodatkowe koszty, w tym z tytułu cła, transportu do UE, ani z innego Państwa UE do Podatnika - nie mogły się na nich znaleźć, bo Podatnik nie był nabywcą a portal Z. nie był sprzedawcą.
Skarżący wskazał, że wiedza o tym, w jakim charakterze działa firma Z., jest wiedzą powszechnie i łatwo dostępną. Z pierwszej informacji napotkanej w intrenecie już wynika, że "Z. com to [...]." Portal Z. nie sprzedał towarów Podatnikowi, bo jego zadaniem jest umożliwienie dostępu do chińskich hurtowników.
Skarżący podniósł, że firma logistyczna M.1 Sp z o.o. odpowiedzialna za magazynowanie towaru potwierdziła w piśmie z 27 listopada 2023 r., że jej klientem nie był Podatnik, co pośrednio świadczy o tym, że to dostawcy z Chin obsługiwali i zlecali transport.
Skarżący zarzucił, że organ w ogóle nie wskazał, dlaczego uznaje fakt dostawy do Podatnika, a nie do kupującego bezpośrednio, za przesądzający o charakterze umowy i braku pośrednictwa, czyli dropshippingu.
Tytułem przykładu Skarżący wskazał, że w praktyce również w przypadku sprzedaży towaru w sytuacji transakcji łańcuchowych w rozumieniu art. 22 u.p.t.u. następuje dostawa od razu do ostatniego w kolejności, a nadal to jest sprzedaż towaru.
Zatem zdaniem Skarżącego sam obieg towaru nie ma znaczenia dla kwalifikacji transakcji, bowiem w praktyce występują niemal wszystkie modele logistyczne i nie jest tak, że jeden sposób dostawy determinuje od razu przedmiot transakcji.
Według Skarżącego tak jak transakcja, gdzie dostawa towaru bezpośrednio od dostawcy do ostatniego kupującego (z pominięciem podmiotu kupującego i odsprzedającego będącego "w środku") nadal jest sprzedażą towaru, tak transakcja, gdzie dostawa towaru najpierw jest do pośrednika, a potem do kupującego, może być pośrednictwem. Sposób dostawy towarów, zwłaszcza gdy jest uzasadniony logistycznie i ekonomicznie, nie wyznacza charakteru transakcji (nie zmienia zamiaru stron, jaki im przyświecał przy zawieraniu umowy).
Dodatkowo Skarżący wskazał, że na początku działalności Podatnika transport towarów odbywał się wyłącznie bezpośrednio do kupujących. W miarę jednak jak rósł wolumen transakcji, powtarzalność transakcji tych samych towarów zamawianych przez kupujących, dostawcy z Chin zaproponowali zbiorcze wysyłanie towarów - przykładowo zamiast wysłania 50 paczek z etui na telefony i poniesienia kosztów 50 przesyłek kurierskich taniej było wysłać jedną paczkę z 50 produktami z magazynów chińskich znajdujących się w Europie: Belgia, Francja, Polska – [...]. Pojawiała się jednak wówczas konieczność przepakowania tych paczek i stąd następowała potem ich wysyłka od Podatnika z Polski. Taki model logistyczny znacznie obniżał koszty wysyłki a także koszty całej transakcji dla nabywcy (trzeba bowiem mieć na uwadze, że możliwy był sposób dostaw z magazynów w Europie tylko poprzez firmę kurierską, gdzie koszty przesyłek były bardzo wysokie i szukano możliwości zmniejszenia kosztów dostaw bezpośrednich do kupujących).
Nie jest jednak zdaniem Skarżącego tak, że taki model powodował przekwalifikowanie transakcji i że stawała się ona przez to sprzedażą towaru. Nadal bowiem obowiązywał ten sam regulamin, nadal nie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na Podatnika. Przepakowywanie nie powodowało naruszenia opakowania pojedynczego towaru, nie dawało możliwości skorzystania z niego, towar był fabrycznie zapakowany, Podatnik nie miał możliwość zajrzeć do środka pojedynczego opakowania, sprawdzić jego zawartości, sprawdzić, czy towar jest niewadliwy i kompletny. Podatnik nie przejmował odpowiedzialności za utratę czy uszkodzenie towaru – nie stawał się jego właścicielem.
Skarżący powtórzył, że z regulaminu jasno wynikało, iż Podatnikowi zostaje udzielone pełnomocnictwo, była mowa o usłudze i braku importu towarów – są to to elementy charakterystyczne dla dropshippingu i w ocenie Podatnika są wystarczające dla kwalifikacji transakcji.
Dodatkowo Skarżący wskazał, że po przeanalizowaniu kilku dostępnych w intrenecie regulaminów sprzedaży w ramach dropshippingu w żadnym z nich nie ma informacji jaka prowizja należy się pośrednikowi. Trudno zresztą wyobrazić sobie taki zapis, bowiem prowizje mają różne wysokości. Podatnik przypomniał również, że fiskalizował prowizje na kasie fiskalnej - nie jest zatem tak, że nie była wiadoma kwota tej prowizji, czy też, że nie można było jej ustalić.
Odnosząc się do kolejnych stwierdzeń organu, że na portalu sprzedażowym Skarżący występował w roli sprzedawcy, a nie pośrednika, cena na aukcjach dotyczyła ceny zakupu towaru, a nie wynagrodzenia za usługę pośrednictwa, z kolei klient nie otrzymywał informacji o wysokości prowizji za świadczone usługi dropshippingu, na żadnym etapie składania zamówienia i zakupu nie był świadomy wysokości tej prowizji, Skarżący podniósł, że zastrzeżenia organu w tych tematach wynikają z błędnego rozumienia dropshippingu dokonywanego przez platformę sprzedaży internetowej.
Po pierwsze, portal X. nie oferował formalnie możliwości prowadzenia transakcji w ramach pośrednictwa/dropshippingu. Chcąc wykorzystywać tę platformę należało się zatem dostosować do formy i nazewnictwa jaką narzucało X. Mimo tego zjawiskiem powszechnym było prowadzenie "sprzedaży" w ramach tego modelu na X. zwłaszcza w okresie Covid, dlatego właśnie kwestia, jaki charakter miała umowa zawierana z kupującym, określana była w regulaminie. Przyjęte nazewnictwo nie zmienia jednak charakteru umowy. Nie miało znaczenia to, że należało kliknąć opcję "kup teraz" i nie powodowało to, że transakcja z tego powodu stawała się "sprzedażą towarów". Nie było również możliwości wskazania jako ceny tylko kwoty prowizji. Nie są to jednak okoliczności, które mają znaczenie co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych, które zapadły w podobnych przypadkach świadczenia dropshippingu przy użyciu platformy X.
Przywołując wyroki NSA z dnia: 7 maja 2019 r. sygn. akt I FSK 667/17 LEX nr 3059906 i 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I FSK 120/17, LEX nr 2621724, Skarżący podniósł, że argument, iż nie działał jako pośrednik, gdyż oferowane przez niego przedmioty polskim konsumentom zostały umieszczone na portalu aukcyjnym X. w dziale sprzedaży oraz, że transakcje dokonywane były na licytacjach za pomocą tradycyjnych form sprzedaży online za pomocą opcji "Kup teraz" nie mógł mieć prawnie doniosłego znaczenia, skoro warunkiem skorzystania z tej formy nabycia towaru było uprzednie zaakceptowanie przez Kupującego "Regulaminu" oraz udzielenie wystawcy aukcji pełnomocnictwa do zakupu towaru w jego imieniu i na jego rzecz. Pełnomocnictwo to było udzielane w momencie skorzystania na stronie przedmiotu z opcji "Kup Teraz". Kupujący - co wynikało z zebranego materiału dowodowego - w pełni zdawali sobie sprawę, względnie przy zachowaniu zwykłej staranności mogli zdawać sobie sprawę z tego, że skarżący nie jest sprzedawcą towarów, lecz pośrednikiem (pełnomocnikiem).
Z kolei przytaczając treść wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 września 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 511/23, LEX nr 3620213 Skarżący podniósł, że każdorazowo kupujący poprzez kliknięcie "kup teraz" akceptuje warunki zaproponowane przez Sprzedawcę oraz regulamin serwisu X. Jak wynika z art. 5.1. regulaminu serwisu X. "informacje zawarte w treści Oferty mogą dotyczyć wyłącznie jej przedmiotu".
W związku z powyższym na stronie aukcji w części "opis aukcji" nie było możliwe umieszczenie regulaminu zawierającego szczegółowe informacje dotyczące aukcji, w tym, że przedmiotem jest usługa pośrednictwa w zakupie eksponowanego towaru. Wszelkie informacje dotyczące prowadzonej działalności zostały zatem zawarte w zakładce "o sprzedającym" dostępnej na każdej aukcji. Nie ulega wątpliwości, że kupujący mieli możliwość zapoznania się z zawartymi tam informacjami. W związku z powyższym, kupujący w pełni zdawali sobie sprawę, względnie przy zachowaniu zwykłej staranności mogli zdawać sobie sprawę z tego, że "sprzedający" nie jest sprzedawcą towarów, lecz pośrednikiem (pełnomocnikiem), a oferowana usługa polegała na zamówieniu i przekazaniu należnych pieniędzy w imieniu kupującego na konto dostawcy. Użyte w tej sytuacji argumenty, że sprzedający nie działał jako pośrednik, gdyż oferowane przez niego przedmioty polskim konsumentom zostały umieszczone na portalu aukcyjnym X. w dziale sprzedaży, nie mogły mieć prawnie doniosłego znaczenia, skoro warunkiem skorzystania z tej formy nabycia towaru było uprzednie zaakceptowanie przez Kupującego regulaminu oraz udzielenie pełnomocnictwa do zakupu towaru w jego imieniu i na jego rzecz.
Przygotowanie oferty w sposób odbiegający od regulaminu X. skutkowałoby usunięciem oferty z serwisu. Aby dana oferta mogła zostać umieszczona w kategorii usług musiałaby być z góry wyceniona co nie jest możliwe w przypadku dropshipping na rożne towary. W związku z tym, sprzedający nie mógł umieścić ogłoszenia w kategorii usług, ponieważ zostałoby one usunięte z serwisu. Trzeba także odnotować, że art. 7 ust. 1 u.p.t.u. definiując dostawę towarów kładzie akcent na ekonomiczny charakter tej czynności; wskazuje, że chodzi o przeniesienie prawa do rozporządzania towarami "jak właściciel". Aby przyjąć, że sprzedający działając jak właściciel sprzedał towary kupującym w Polsce, należałoby ustalić, że w takim samym charakterze nabył te towary od producenta lub przedstawiciela handlowego mającego siedzibę w Chinach, który był właścicielem przedmiotów oferowanych na aukcjach. W toku postępowania podatkowego nie wykazano, że sprzedający działając w ramach udzielanego mu przez kupujących pełnomocnictwa do zakupu nabył towary w imieniu własnym i na własną rzecz od kontrahentów zagraniczny oraz, że rozporządził tymi towarami "jak właściciel". Sprzedający nie nabywał towarów "w imieniu własnym", lecz w imieniu kupującego, co wykluczało przyjęcie, że działał w tej sprawie jako sprzedawca.
Pośrednik jako tzw. zastępca bezpośredni (przedstawiciel), działa w imieniu i na rachunek zastępowanego, podczas gdy tzw. zastępca pośredni (np. powiernik) działa wprawdzie na rachunek zastępowanego, ale "w imieniu własnym".
W takim stanie rzeczy czynności wykonywane przez sprzedającego kwalifikowały się do usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Gdyby bowiem przyjąć punkt widzenia prezentowany przez organy podatkowe, to całkowicie zostałby pominięty rzeczywisty cel transakcji, tj. pośredniczenie w nabyciu towarów przez osoby krajowe od chińskich sprzedawców.
Obrót towarowy pomiędzy wskazanymi podmiotami mógł zostać zorganizowany w różny sposób, jednakże mając na uwadze, że uzgodniono, iż nabycie towarów nastąpi na podstawie pełnomocnictwa, zaś zagraniczni kontrahenci fakturowali dostawy na nabywców towarów z pominięciem sprzedającego, przeto dokonane przez niego czynności należało kwalifikować jako świadczenie usług, a nie jako dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
Podsumowując stanowisko z ww. wyroku Skarżący stwierdził, że okoliczności takie jak: status jako "sprzedawca" na X., ustalenie ceny całościowo i z góry, wybór opcji "Kup teraz" czy też fakt, że to Skarżący ustalał swoje wynagrodzenie jako prowizyjne, nie mają w sprawie niniejszej znaczenia.
Skarżący podkreślił, że nie był pośrednikiem nieruchomości, na czym wydaje się opierać organ formułując twierdzenia, tylko korzystał z modelu dropshippingu, który jest innym modelem biznesowym. W dropshippingu nie wyszukuje się ofert pod konkretne zlecenie tylko współpracuje się z dostawami zagranicznymi (hurtownikami) pośrednicząc w sprzedaży oferowanego przez nich towaru informacja, o którym jest tylko zamieszczana w "sklepie" pośrednika, na jego stronie lub na portalu, przy pomocy którego działa. Jest to zupełnie inny model pośrednictwa niż ten, na którym wydaje się wzorować organ. Gdyby przyłożyć kryteria organu do warunków rynkowych to okazałoby się, że każdy dropshipping jest inaczej nazwaną sprzedażą towarów.
Organ nie wskazuje na jakiej podstawie uznał, że Podatnik stał się właścicielem towarów. Podobnie centra logistyczne i firmy, które oferują różne usługi na towarach w tym ich magazynowanie i przepakowywanie, nie stają ich właścicielami, gdy działają na podstawie ustalonych warunków.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze DIAS zauważył, że w przeważającej części są one powieleniem zarzutów podnoszonych w toku postępowania odwoławczego, w związku z czym w tym zakresie DIAS w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych, które nie zostały podniesione w skardze, a są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących wówczas przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a., sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, w których zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Rozpatrując sprawę w powyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu w całości, albowiem zaskarżona decyzja DIAS jest właściwa i odpowiada prawu.
Jak słusznie podniósł DIAS w odpowiedzi na skargę, istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do oceny, czy część czynności podejmowana przez Skarżącego w ramach kwestionowanych transakcji, polegały na sprzedaży (odsprzedaży) w imieniu własnym towarów przez internet, co powoduje skutki w postaci opodatkowania podatkiem VAT obrotu z tej sprzedaży, rozumianego jako całość zapłaty otrzymanej od kupujących, czy też, jak twierdzi Skarżący, polegały na pośrednictwie handlowym w zakupie towaru od innego sprzedawcy, w imieniu i na rzecz kupujących na portalu X., w oparciu o tzw. dropshipping, co prowadziłoby do opodatkowania jedynie prowizji, stanowiącej różnicę między kwotą otrzymaną od kupującego, a kwotą zapłaconą sprzedawcy za towar.
Innymi słowy należało ocenić charakter działalności Skarżącego przez pryzmat definicji zawartych w przepisach u.p.t.u., które są kluczowe z punktu widzenia skutków podatkowych. Konieczna była ocena, czy rzeczywistym (a nie zamierzonym) działaniom Skarżącego można przypisać wskazywany przez niego rodzaj działalności, a mianowicie świadczenie usług pośrednictwa w sprzedaży.
Bezsporne przy tym było, że w obrocie gospodarczym istnieje forma działalności oparta na pośrednictwie w nabyciu danych rzeczy, również poprzez oferowanie klientom X. zakupów np. na Y. Pośrednictwo takie odbywa się jednak jawnie, w sposób akceptowany przez wszystkie strony umowy, które mają świadomość zawarcia umowy z pośrednikiem i świadomie godzą się na zapłatę określonej prowizji. Przyjmuje się przy tym, że wynagrodzenie za usługę pośrednictwa należy do istotnych warunków umowy i musi być określone między stronami, a zatem zleceniodawca musi mieć wiedzę o wysokości tego wynagrodzenia, co najmniej w dacie zawierania umowy (por. prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 150/20).
Tymczasem z faktycznie podejmowanych działań Skarżącego na portalu X. nie wynika, aby informował on jednoznacznie klientów o prowadzeniu działalności w ramach usług pośrednictwa oraz aby informował ich o wysokości prowizji pobieranej za rzekomo świadczoną usługę. Co więcej, z ustaleń organu wynika szereg okoliczności faktycznych, które przemawiają za tym że Skarżący w obrocie gospodarczym występował jako sprzedawca (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 138/25).
Skarżący skupił swoje zarzuty na wskazaniu naruszenia przepisów postępowania podatkowego, przede wszystkim poprzez wadliwą ocenę dowodów w sprawie. Zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie, jako niezasadne.
Organy podatkowe przeprowadziły bowiem w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy, zgodnie z wymogami przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działały w niniejszej sprawie na podstawie przepisów prawa. Stosownie do art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W myśl art. 124 O.p., wbrew zarzutom, organy podatkowe wyjaśniły Skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Zapewniły też Podatnikowi czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły Mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 123 § 1 O.p.).
Zdaniem Sądu organy podatkowe w sprawie prowadziły postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W myśl art. 191 O.p. oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dane okoliczności zostały udowodnione. Należy podkreślić, że przepis ten formułuje tzw. zasadę swobodnej oceny dowodów. Zasada ta zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia.
Kryteria prawidłowej oceny materiału dowodowego nie zostały wprost wskazane w przepisach, jednak aby ocenę dowodów można było uznać za swobodną (a nie dowolną, arbitralną) powinna ona być po pierwsze wszechstronna, a więc uwzględniająca wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Po drugie, ocena ta musi być zgodna z regułami logicznego rozumowania. Po trzecie, wnioski wyciągnięte z powyższej oceny dowodów powinny być zgodne z doświadczeniem życiowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3863/14 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co istotne w niniejszej sprawie, ocena dowodów nie może być przeprowadzona w sposób wybiórczy w oparciu tylko o wybrane dowody. Moc i wiarygodność każdego dowodu powinna zostać zbadana i oceniona na podstawie całego zebranego materiału przy uwzględnieniu wszystkich pozostałych dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz okoliczności towarzyszących, mających znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 48/13). Zatem materiał dowodowy jest dopiero wówczas zupełny, gdy zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość.
W rozpoznawanej sprawie, w zarzutach skargi podniesiono, że okoliczności faktyczne zostały ustalone dowolnie, a dowody ocenione sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przy jednoczesnym pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, zrealizowane czynności oceniono w całkowitym oderwaniu od faktycznego ich przebiegu, błędnie założono, że dostawcy z Chin wystawiali faktury na rzecz Skarżącego, a w końcu oparto rozstrzygnięcie wyłącznie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym pominięciu innych dowodów oraz istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego, co miało wskazywać na przeprowadzenie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób mający potwierdzić z góry przyjętą przez organ tezę o wadliwości rozliczeń podatnika.
Z tak sformułowanymi zarzutami nie sposób się zgodzić. Organy podatkowe podjęły bowiem w sprawie szereg działań mających na celu odtworzenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń mających wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług. W tym celu należycie przeprowadziły postępowanie w sprawie, wywodząc z zebranego materiału dowodowego logiczne i spójne wnioski, które zostały przedstawione w obszernym uzasadnieniu decyzji, którego fragmenty Sąd przytoczył w pierwszej części niniejszego uzasadnienia.
Świadczą o tym zebrane przez organy i przedstawione w formie tabelarycznej wartości podatku VAT, szczegółowe omówienie całości dokumentacji przedstawionej przez Skarżącego, a także dokumentów i informacji przekazanych m.in. przez X., A. oraz B. składane przez Skarżącego wyjaśnienia oraz treść zamieszczanych przez Skarżącego na tym portalu X. oraz regulaminu.
Przechodząc do analizy zgromadzonego materiału dowodowego należy dostrzec, jak trafnie wskazał DIAS, że z całokształtu zebranych dowodów wynika, iż klienci Skarżącego swoją wiedzę na temat szczegółów oferty mogli czerpać jedynie z tytułu i opisu danej aukcji oraz z regulaminu, ewentualnie z zakładki "o sprzedającym". Niewątpliwie rację ma organ II instancji, że konsumenci, którym oferowana jest odbiegająca od typowej umowy sprzedaży towaru sprzedaż usługi pośrednictwa, winni być jasno i klarownie poinformowani, co jest przedmiotem oferty.
Tymczasem we wszystkich tworzonych przez Skarżącego aukcjach, jako przedmiot wskazany był towar, a nie usługa pośrednictwa w jego nabyciu. Tytuł aukcji nie zawierał żadnego opisu, który wskazywałby, że dotyczy ona pośrednictwa w zakupie. Aukcje wystawiane były w dziale przeznaczonym do sprzedaży towarów, a nie usług, a w opisie aukcji jako przedmiot transakcji wskazany był sam towar. Natomiast dla usług serwis X. zawiera osobną kategorię USŁUGI, przeznaczoną do zamieszczania ofert świadczenia usług.
Równocześnie organ odwoławczy trafnie przyznał, że samo powyższe umiejscowienie usługi w kategorii towary, nie stanowiłoby dla potrzeb podatkowych samoistnej przeszkody aby uznać, iż miało miejsce świadczenie usługi pośrednictwa w zakupie prezentowanego towaru, a nie sprzedaż tegoż towaru, gdyby kupujący mieli możliwość – przy zachowaniu należytej staranności - powziąć wiedzę co jest faktycznym przedmiotem tej aukcji.
Przesłanka ta byłaby niewątpliwie spełniona np. poprzez zamieszczenie w tytule aukcji, na stronie aukcji w części "opis aukcji" lub też precyzyjnie w regulaminie lub zakładce "o sprzedającym", nie tylko prezentacji towaru, ale także opisu zawierającego szczegółowe informacje dotyczące aukcji, przede wszystkim to, że przedmiotem jest usługa pośrednictwa w zakupie eksponowanego towaru oraz wszelkie niezbędne informacje (zasady i warunki tej usługi, w tym dane podmiotu sprzedającego), aby nie było wątpliwości co do stosunku prawnego zawiązanego między stronami.
Analiza zarchiwizowanych przez X. ofert Skarżącego pokazuje, że w opisach ofert nie zawierał informacji o rzekomo oferowanym pośrednictwie w zakupie. Informacji takiej nie ma też wprost zawartej w regulaminie. Zatem klienci Skarżącego nie mogli pozyskać jednoznacznej informacji, że przedmiotem oferty jest usługa pośrednictwa w nabyciu towaru, a nie sam towar, którego dotyczy opis.
Według Skarżącego poprzez kliknięcie na aukcji KUP TERAZ klienci zawierali ze Skarżącym umowę pośrednictwa, a "kupujący każdorazowo akceptował treść regulaminu określającego zasady wykonywania zamówień towaru za pośrednictwem firmy kontrolowanego na rzecz kupującego z którego wynikało, że podatnik działa jako pośrednik, który w imieniu i na rzecz kupującego dokonuje zamówienia od sprzedającego".
Innymi słowy zdaniem Skarżącego regulamin zawiera informacje wskazujące, że nie jest On sprzedawcą, a jedynie pośrednikiem, działającym w modelu dropshippingu, a Jego wynagrodzenie stanowi prowizja.
Sąd podziela wnioski z analizy ww. regulaminu dokonanej przez organ II instancji. Mianowicie, w treści tego regulaminu ani razu nie występują słowa: pośrednik, pośrednictwo, dropshipping, ani prowizja.
Co więcej, w żadnym miejscu w tym regulaminie nie napisano wprost, że Skarżący nie jest sprzedawcą, tylko świadczy usługi pośrednictwa na rzecz kupujących. Nie wspomniano także w żaden sposób o prowizji z tytułu pośrednictwa ani sposobie jej wyliczania.
Wręcz przeciwnie, treść § 6.1 regulaminu "Czas na odstąpienie od umowy zakupu: 14 dni" sugeruje, że przedmiotem zawieranej umowy jest "zakup", a nie pośrednictwo.
Odnosząc się do twierdzenia, że to z postanowień regulaminu wynika, iż poprzez akceptację regulaminu kupujący wyrażali zgodę na zawarcie umowy, której przedmiotem jest usługa pośrednictwa, a Skarżący jest ich pełnomocnikiem na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, organ odwoławczy słusznie wskazał, że do obligatoryjnych elementów pełnomocnictwa należy określenie zakresu umocowania, a więc konkretnego rodzaju czynności prawnej, którą obejmuje pełnomocnictwo.
Zawarte w § 3.1 regulaminu zdanie dotyczące pełnomocnictwa:
"Skorzystanie z opcji "Kup Teraz" na stronie przedmiotu jest jednoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (pkt 3.2) firmie M. przez kupującego oraz wyrażeniem zgody na przetwarzanie danych osobowych (pkt 3)" nie określa w wystarczający sposób przedmiotu tego pełnomocnictwa, to jest że kupujący udzielają pełnomocnictwa do zakupienia w ich imieniu wybranych towarów.
Nie można wymagać od zwykłych konsumentów, by domyślali się na podstawie niejasnych sformułowań zawartych w regulaminie, co było intencją przedsiębiorcy, a co ma doniosłe skutki w aspekcie np. dochodzenia uprawnień z rękojmi za wady towaru od sprzedawcy.
Podsumowując, z całokształtu materiału dowodowego sprawy, w tym z treści wystawianych na X. ofert, ani z ich opisu, ani z przedstawionego regulaminu czy zakładki "o sprzedającym", nie wynika, by Skarżący rzeczywiście działał w kwestionowanych transakcjach jako pośrednik.
Jak trafnie wskazał DIAS, typowy dropshipping jest modelem biznesowym sprzedaży internetowej, w którym sprzedawca nie posiada fizycznego zapasu produktów w magazynie. Zamiast tego, kiedy klient składa zamówienie w sklepie internetowym opartym na modelu dropshippingu, sprzedawca kupuje produkt bezpośrednio od dostawcy i kieruje go bezpośrednio do klienta. Czyli analogicznie, jak w przypadku transakcji trójstronnych lub łańcuchowych (gdy pośrednik nie wchodzi w realne posiadanie towaru). Natomiast w przypadku Skarżącego, jak sam poinformował organ, towar w większości przypadków trafiał do firmy Skarżącego (zamówienia zbiorcze), gdzie był przepakowywany i następnie wysyłany do klienta końcowego.
Zatem działanie Skarżącego należało uznać w rzeczywistości za formę importu i odsprzedaży towarów, któremu jedynie w regulaminie przyporządkowano niektóre zapisy charakterystyczne dla umowy dropshippingu (takie jak wspomnienie pełnomocnictwa, co znamienne - bez załączenia jego treści lub wzoru; usłudze, czy braku importu towarów).
Należy podkreślić, że organy podatkowe zobowiązane są do oceny nie tyle samych założeń, według których Skarżący zamierzał realizować złożone przez klientów za pośrednictwem X. zamówienia, ale obowiązane były ocenić rzeczywisty charakter (przebieg i realizację) transakcji oraz ich skutki podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług.
Podmioty gospodarcze mogą oczywiście dowolnie i swobodnie podejmować decyzje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, kierując się kryteriami własnego rachunku ekonomicznego, na co słusznie wskazano w skardze. Jednak kwalifikacja wykonywanych czynności musi opierać się na przepisach prawa podatkowego. Jakkolwiek strony mogą w ramach zasady swobody kształtowania umów co do zasady bez ograniczeń kształtować swoje prawa i obowiązki w zawieranych umowach, które to prawa i obowiązki nie mogą być przedmiotem ingerencji organów podatkowych, to w sytuacji, gdy skutki tych umów odnoszą się do zobowiązań podatkowych podatników, organ ma nie tylko prawo, lecz obowiązek dokonać oceny tych skutków, opierając się na przepisach prawa podatkowego. Podkreślić trzeba, że przepisy dotyczące podatku od towarów i usług nie uzależniają kwalifikacji danej dostawy od zamiaru sprzedającego, lecz odnoszą się do rzeczywiście zaistniałych zdarzeń gospodarczych.
Dlatego Sąd aprobuje dowody przeprowadzone przez organy podatkowe z dwóch wyrywkowo wybranych transakcji, w których Skarżący miał występować jako pośrednik, w porównaniu do transakcji, w których występował jako sprzedawca, które nota bene stanowiły dominującą część Jego działalności przed i po 2020 r.
Sąd podziela wnioski płynące z dokonanego przez DIAS ww. porównania. I tak, w przypadku dwóch przykładowo wyżej szerzej opisanych transakcji, wykonanych rzekomo w modelu dropshippingu, zamówione towary zostały dostarczone w zbiorczych opakowaniach do siedziby firmy Skarżącego, a tam przepakowane i wysłane do klienta końcowego.
W obu przypadkach towary te były częścią większych zamówień na Y. (Z. Co. Ltd.) i dotyczyły odpowiednio zakupu:
- w dniu 28 kwietnia 2020 r. łącznie 30 szt. [...] ultradźwiękowy jonowy peeling do twarzy, na łączną kwotę 2727,17 zł;
- w dniu 31 sierpnia 2020 r. łącznie 100 szt. [...] ultradźwiękowe urządzenie do peelingu twarzy na łączną kwotę 6.810,79 zł.
W obu przypadkach kontrahentowi z Chin Skarżący nie podał danych klienta sklepu internetowego, natomiast podał swoje dane do wysyłki zamówienia.
Co więcej, w przypadku transakcji udokumentowanej paragonem z 4 września 2020 r., klient zamówił u Skarżącego towar na X. w dniu 3 września 2020 r. Natomiast Skarżący zamówił towar na Y. w dniu 31 sierpnia 2020 r., czyli 3 dni wcześniej, zanim klient złożył u Skarżącego zamówienie na X.
Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego, w transakcjach, w których określał się mianem pośrednika, nie zawsze zamawiał towar pod konkretnego klienta i nie zawsze płacił za niego pieniędzmi przekazanymi uprzednio przez tego klienta.
Co do zasady nie przekazywał danych "chińskiego sprzedawcy" swoim klientom z X., jak również nie przekazywał danych klienta z X. chińskiemu sprzedawcy.
Takie działanie jest w sposób istotny sprzeczne z definicją pośrednictwa, które polega na kojarzeniu ze sobą kontrahentów w celu zawarcia przez nich umowy, co nie jest przecież możliwe, jeżeli nie znają oni nawet swoich danych identyfikacyjnych. Ponadto klienci nie mieli również informacji o pobranej prowizji. Skarżący co do zasady nie załączał bowiem do przesyłki z towarem paragonów za zrealizowaną usługę pośrednictwa, zrobił to tylko na życzenie konkretnego klienta.
Podsumowując, klienci Skarżącego nie mieli wiedzy o kluczowych z punktu widzenia umowy pośrednictwa elementach tej umowy: nazwie kontrahenta, w transakcji z którym Skarżący miał pośredniczyć, ani wysokości prowizji jako wynagrodzenia pośrednika. Cena przedstawiana na aukcjach dotyczyła jedynie towaru, a nie usługi pośrednictwa, zaś konsument akceptując cenę towaru nie miał świadomości, jaką jej część stanowi wynagrodzenie należne za zamówienie, a jaka faktyczna jest cena samego towaru.
Arbitralne decydowanie o wysokości zarobku przy poszczególnych transakcjach przez samego Skarżącego nie jest cechą charakterystyczną umowy pośrednictwa, ale świadczy o dalekiej samodzielności przedsiębiorcy w wykonywaniu działalności na własny rachunek i możliwości kształtowania ceny towaru w zależności jedynie od realiów rynkowych, w tym wielkości popytu na dany towar – czyli o działaniu jak niezależny sprzedawca. Tak ustalane wynagrodzenie zdecydowanie bliższe jest marży należnej sprzedawcy, aniżeli prowizji pośrednika.
Z powyższego wynika, że sposób realizacji transakcji sprzedaży od transakcji rzekomego pośrednictwa w rzeczywistości nie różnił się od siebie w żaden istotny sposób.
Jedyne różnice pomiędzy nimi polegały na sposobie ich ewidencjonowania przez Skarżącego, na co wskazały organy, oraz na formalnym akceptowaniu regulaminu przez kupującego poprzez kliknięcie przycisku "Kup Teraz", w przypadku sprzedaży rozliczanej przez Skarżącego jako dropshipping, co nie miało miejsca w przypadku klasycznej sprzedaży, a co trafnie podniósł Skarżący.
Dodatkowo należy wskazać, że przekazane wraz z wyjaśnieniami dokumenty zakupowe (invoice – podstawowe znaczenie słowa – faktura) wystawione na rzecz Skarżącego pokazują, że zamawiał te towary w hurtowych ilościach, co również jest charakterystyczne dla działalności handlowej typu arbitrażowego (operacja zakupu dobra na jednym rynku po niskiej cenie i sprzedaż tego dobra na innym rynku po wyższej cenie w celu osiągnięcia zysku na różnicy cen), a nie dla pośrednictwa. Notoryjnym faktem jest, że powyższa praktyka kupowania towarów z użyciem platform sprzedażowych Z.com oraz Y.com i odsprzedawania np. na X., jest w wielu branżach powszechnie praktykowana. Zdarza się sporadycznie, że takie zakupy są oferowane również w formie dropshippingu, czyli pośrednictwa w zawarciu umowy zakupu. W takich przypadkach jednak, odmiennie niż w niniejszej sprawie, po pierwsze, w tytule, treści aukcji lub jednoznacznie w regulaminie (względnie w zakładce "o sprzedającym") wskazane jest, że sprzedaży podlega usługa pośrednictwa, a właściciel polskiego sklepu jest jedynie pełnomocnikiem do zawarcia umowy przez kupującego z zagranicznym (najczęściej chińskim) eksporterem lub producentem. Po drugie, treść pełnomocnictwa lub jego wzór jest zawarty w treści ogłoszenia, załączony do regulaminu lub w zakładce "o sprzedającym" w sposób dostępny konsumentowi. Po trzecie, pełnomocnik kupującego podaje jego dane adresowe eksporterowi, a dane eksportera kupującemu. Wysyłka zawsze następuje bezpośrednio od eksportera do kupującego.
Odpowiadając na argumentację Skarżącego Sąd stwierdza, że jest świadomy, iż portal Z. com jest platformą typu B2B (business-to-business), który co do zasady sam nie sprzedaje towarów, a umożliwia dostęp do zakupu u chińskich hurtowników. Powyższe nie zmienia oceny, że zgodnie ze zbiorczymi dokumentami invoice przesłanymi przez Z. Co. Ltd., odbiorcą zamawianych towarów był Skarżący ("[...] S. N. [...], M., Poland").
Odnosząc się do argumentacji Skarżącego co do różnych modeli dropshippingu, warto przytoczyć co na ten temat podaje sam platforma X., z której korzystał i korzysta Skarżący. Mianowicie na witrynie https://X.pl/[...] wskazano, że zamysł dropshippingu opiera się na wynajęciu magazynu przez sprzedawcę z branży e-commerce. Jednak takie działanie nie ogranicza się wyłącznie do korzystania z przestrzeni do przechowywania. W jej ramach firma zajmująca się magazynowaniem świadczy także dodatkowe usługi na rzecz sklepu internetowego, m.in. pakowanie zamówień, etykietowanie przesyłek czy zarządzanie zwrotami.
W dropshippingu biorą udział trzy strony, a nie dwie, tak jak w przypadku standardowej sprzedaży (sprzedający-kupujący). Dodatkowym ogniwem jest tutaj właściciel magazynu, którym może być producent, hurtownia lub firma świadcząca usługę fulfillment. Cały proces logistyczny opiera się na ścisłej współpracy między sprzedawcą a dostawcą, który realizuje wysyłkę do klienta. Transakcja rozpoczyna się od nawiązania kontaktu pomiędzy klientem a sprzedawcą, a kończy na dostawie towaru. W tym modelu sprzedaży istotne znaczenie ma automatyzacja przekazywania zamówień, terminowość dostaw oraz skuteczna obsługa klienta.
Charakterystyczne dla dropshippingu na X. lub na dowolnych innych platformach sprzedażowych jest to, że sprzedawca nigdy nie ma do czynienia z fizycznym towarem. Etap polegający na wysłaniu przesyłki z produktem odbywa się tylko pomiędzy dystrybutorem a ostatecznym nabywcą. To oznacza, że po dokonaniu transakcji w sklepie internetowym sprzedawca pobiera płatność i zleca dostawcy (może to być hurtownik lub producent) wysłanie paczki do klienta. Ten model sprzedaży pozwala sprzedawcy skupić się na działaniach takich jak promocja oferty, obsługa klienta, marketing oraz budowanie rozpoznawalności marki, bez konieczności angażowania się w proces magazynowania i wysyłki. Sprzedawca jedynie przekazuje informację o zamówieniu do dostawcy (hurtowni, producenta lub dostawcy dropshippingowego).
Realizacja, wysyłka zamówienia i dostawa produktu do klienta końcowego jest wyłączną domeną dostawcy, kompletuje on zamówienie, pakuje produkt i organizuje wysyłkę bezpośrednio do klienta. Całość obsługi logistycznej pozostaje po stronie dostawcy.
Mając powyższe na uwadze ponownie należy zatem stwierdzić, że rzeczywisty przebieg transakcji, w których przycisk "Kup Teraz" oznaczał akceptację regulaminu zawierającego niejednoznaczne postanowienia, które Skarżący interpretuje jako opisujące usługę pośrednictwa, nie odbiega od warunków zwykłego kupowania na jednym rynku taniej, hurtowo, i odsprzedawania na innym rynku drożej, detalicznie, które to działania nota bene Skarżący praktykował wcześniej i praktykuje nadal.
Sąd podziela przy tym przywołane przez Skarżącego stanowisko Sądu Najwyższego, że wykładnia umowy nie może polegać na odczytywaniu jej pojedynczych fragmentów, powinna raczej prowadzić do wszechstronnej oceny wszystkich postanowień, ponadto uwzględniać okoliczności pozatekstowe, jak cel umowy, rozumienie jej postanowień, zachowania stron podczas negocjacji i sposobu jej wykonywania. Takie właśnie prawidłowe wszechstronne odczytanie przez organy podatkowe wszystkich postanowień regulaminu i sposobu wykonywania kwestionowanych umów doprowadziły organy do słusznych wniosków, że ze strony kupującego konsumenta zawierana umowa nie różniła się istotnie od zawierania, a zwłaszcza realizacji umowy sprzedaży przez Skarżącego.
Powyższych konkluzji nie może zmienić argumentacja Skarżącego, że organ powinien wziąć pod uwagę realia funkcjonowania jednoosobowych działalności gospodarczych, a także proporcjonalnie oceniać sposób działania przedsiębiorców – z uwzględnieniem skali i charakteru działalności. Niesporne i oczywiste naturalne ograniczenia w możliwościach profesjonalizacji działalności dla niektórych mikroprzedsiębiorców nie mogą skutkować niepewnością i dodatkowym ryzykiem dla konsumentów.
Odnośnie natomiast argumentacji, że tym co odróżniało transakcje, w których Skarżący był pośrednikiem, od transakcji sprzedaży, był fakt pobierania od klientów z X. płatności z góry i następnie płacenia za towary chińskim kontrahentom tymi pieniędzmi, DIAS słusznie zauważył, że sam ten fakt, który zaistniał w przypadku niektórych zamówień, nie świadczy automatycznie, że nie mamy do czynienia ze sprzedażą. Wszak w obrocie gospodarczym przedpłata jest powszechnym zjawiskiem w obrocie opartym również o klasyczną sprzedaż.
Co znamienne, Skarżący przez całe postępowanie, również w odwołaniu ani skardze, nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających bezpośrednią dostawę towarów od chińskiego dostawcy do klienta z X.
Podsumowując, mając na uwadze całokształt okoliczności występujących w rozstrzyganej sprawie Sąd stwierdza, że DIAS słusznie zakwalifikował dokonane przez Skarżącego transakcje jako dostawę towaru w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
W konsekwencji opodatkowaniu podatkiem VAT powinna podlegać cała kwota otrzymana od klientów, nie zaś jedynie wyliczona prowizja, stanowiąca różnicę między kwotą otrzymaną od kupującego, a kwotą należną zagranicznemu sprzedawcy za towar.
W związku z powyższym, w zakresie zakwestionowanych transakcji w nieprawidłowy sposób Skarżący określił przedmiot sprzedaży oraz moment powstania obowiązku podatkowego uznając, że świadczył jedynie usługi pośrednictwa przy zakupie towarów, zaniżając przez to wartość sprzedaży.
Tymczasem jak słusznie wskazał organ II instancji, zgodnie z art. 19a ust. 1 u.p.t.u. obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.
W myśl zaś art. 19a ust. 8 u.p.t.u., jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.
Z kolei stosownie do art. 29a ust. 1 u.p.t.u. podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Mając na uwadze powyższe słusznie organ odwoławczy zaakceptował podstawę opodatkowania określoną przez NUS na podstawie wpłat gotówkowych udokumentowanych paragonami lub fakturami, a także wpłat otrzymanych od kupujących za pośrednictwem firm płatniczych A. i B. oraz wpływów na należące do Skarżącego rachunki bankowe za dokonane transakcje sprzedaży towarów, z uwzględnieniem zwrotów środków pieniężnych nabywcom.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd zgadza się z organem II instancji, że z jednej strony podmioty gospodarcze mogą dowolnie i swobodnie podejmować decyzje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, kierując się kryteriami własnego rachunku ekonomicznego, z drugiej jednak strony kwalifikacja wykonywanych czynności musi opierać się na przepisach prawa podatkowego.
Co więcej, zgodnie z art. 199a § 1 O.p. organ podatkowy ma prawo samodzielnie ustalić, jakim konstrukcjom wymienionym w ustawie podatkowej odpowiadają działania podatnika. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny stosunków prawnych pod kątem skutków, jakie wywierają one w zakresie obowiązków podatkowych. Tym samym organy podatkowe miały pełne prawo do odmiennej od Skarżącego oceny zapisów zawartych w opisach ofert na platformie X. oraz podejmowanych działań w zakresie, w jakim rzutują na obowiązki publicznoprawne.
Tym samym, na podstawie okoliczności faktycznych towarzyszących prowadzeniu działalności gospodarczej przez Skarżącego, nie można wywieść wniosku, że realizowana faktycznie część działalności miała charakter działalności w zakresie świadczenia usług pośrednictwa. Jeśli dodatkowo Skarżący nie jest w stanie przedstawić dowodów świadczących o tym, że realizowane czynności miały charakter umowy pośrednictwa, nie ma podstaw aby podzielić twierdzenia Skarżącego o takim właśnie charakterze prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Samo powołanie się w treści skargi na fakt przyjęcia w realizowanej działalności modelu biznesowego określanego jako dropshipping nie może automatycznie przesądzać ani o faktycznym prowadzeniu tego rodzaju działalności, ani też nie implikuje oceny prawnopodatkowej prowadzonej przez Skarżącego działalności jako świadczenia usług pośrednictwa. Organ II instancji przy zachowaniu zasad prowadzenia postępowania dowodowego i oceny dowodów dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, których ocena prawnopodatkowa doprowadziła do poprawnych wniosków.
Wobec braku widomych dla konsumentów oznak realizowania innego rodzaju umowy, samo powołanie się przez Skarżącego na tzw. pozorny dropshipping, nie wystarcza do uznania, że taki właśnie model biznesowy był faktycznie realizowany.
W konsekwencji zasadnie na podstawie art. 193 § 2 O.p. organy podatkowe stwierdziły, że prowadzona przez Skarżącego ewidencja sprzedaży JPK_VAT za badany okres jest nierzetelna w zakresie wykazanej dostawy i podatku należnego. Na podstawie art. 193 § 4 O.p. organy prawidłowo nie uznały ich za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów dotyczących dostawy i podatku należnego z tytułu nieewidencjonowania sprzedaży z prowadzonej działalności gospodarczej za ww. okres.
Podsumowując ten wątek, odnosząc się do zarzutów Skarżącego naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że wszelkie czynności podejmowane w sprawie niniejszej przez organy obu instancji miały źródło w obowiązujących przepisach prawa, a także znajdowały swoje odzwierciedlone w sporządzonych dokumentach (zgodnie z zasadą pisemności). W treści dokumentacji, która następnie wchodziła w skład akt postępowania podatkowego, organ I instancji przywoływał właściwą podstawę prawną każdego działania.
Działania te zmierzały do realizacji zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 O.p., a także wypełniały dyspozycję zawartą w art. 121 § 1 O.p. Rozpatrując przedmiotową sprawę organy podjęły wszelkie niezbędne działania realizujące ten cel, zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i na tej podstawie dokonały oceny okoliczności faktycznych zgodnie z prawidłami logiki i doświadczenia życiowego (stosownie do art. 191 O.p.).
Co istotne, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy NUS wielokrotnie zwracał się do Skarżącego o dokonanie określonych czynności i wyjaśnienie okoliczności, a wszystkie kierowane wezwania były precyzyjne i jasne tak, aby umożliwić klarowną odpowiedź. Zapewniono też Stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu – na każdym jego etapie. Skarżący mógł się swobodnie zapoznawać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz składać wyjaśnienia.
Wyrazem zrealizowania wymienionej w art. 122 O.p. zasady prawdy obiektywnej jest wzbogacenie materiału dowodowego sprawy o dokumenty i informacje przekazane m.in. przez X., A. oraz B. Finalnie zgromadzono w sprawie obszerny materiał dowodowy, obejmujący m.in. składane przez Podatnika wyjaśnienia i przedłożone dokumenty jak i dokumentację przesłaną przez portal X., treść zamieszczanych przez Podatnika na tym portalu ofert oraz regulaminu.
Materiał ten pozwolił w sposób wyczerpujący zbadać wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą tak, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowej subsumcji przepisów prawa. Zebrany materiał dowodowy został poddany analizie zgodnie z przyjętymi i powszechnie respektowanymi prawidłami. W szczególności wbrew zarzutom Skarżącego, poszczególne dowody zostały ocenione oddzielnie, jak również pod kątem wzajemnych zależności zachodzących pomiędzy nimi. Efekt dokonanych ustaleń został poddany analizie z punktu widzenia logiki, doświadczenia życiowego, reguł panujących w gospodarce wolnorynkowej, a także racjonalnego gospodarowania. Pozyskane dowody zostały szczegółowo omówione.
Z uwagi na obszerność zgromadzonych dowodów najistotniejsze ustalenia faktyczne, prowadzące organy podatkowe do zakwestionowania zadeklarowanych przez Skarżącego wysokości podatku należnego, zostały przedstawione w części wstępnej uzasadnienia.
Powyższe dowodzi, że organy podatkowe biorąc pod uwagę okoliczności sprawy uwzględniały dowody, które miały znaczenie dla postępowania i nie działały instrumentalnie, ani realizując z góry założoną tezę, dążąc tym samym do ustalenia prawdy obiektywnej.
Skarżący natomiast nie wnosił w trakcie całego postępowania o przeprowadzenie jakichkolwiek kontrdowodów, które mogłyby naświetlić okoliczności sprawy w odmienny sposób od ustalonych przez organy.
Odnosząc się z kolei do przywołanych przez Skarżącego wyroków NSA i WSA w Krakowie należy wskazać, że przywołane w skardze wyroki NSA z dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt: I FSK 667/17, I FSK 665/17 i I FSK 663/17 oraz z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt: I FSK 120/17, I FSK 253/17, I FSK 254/17, I FSK 166/17, I FSK 167/17 i I FSK 168/17 a także nieprzywołane w skardze analogiczne wyroki z dnia: 7 maja 2019 r. sygn. akt: I FSK 662/17, I FSK 664/17 i I FSK 666/17, wszystkie dotyczą jednego podatnika prowadzącego sklep na X. w 2012 i 2013 r.
Jednak przywołane przez Skarżącego obszerne cytaty z ww. judykatów nie mogą znaleźć odniesienia do sprawy niniejszej ze względu na następujące wyraźne różnice w okolicznościach obu sprzedawców o znacznej doniosłości. Mianowicie po pierwsze, już nazwa regulaminu zastosowanego w ww. sprawach przez sprzedającego, brzmi "Regulamin określający zasady wykonywania zamówień towaru za pośrednictwem firmy T. na rzecz Kupującego". Tymczasem w całym regulaminie Skarżącego nie pojawia się słowo "pośrednictwo".
Po drugie, w ww. regulaminie sprzedającego wskazano wprost, że Kupujący akceptując "Regulamin" akceptuje wynikające z niego zasady, w tym to, że sprzedający działa jako pośrednik, który "(...) w imieniu i na rzecz kupującego dokonuje zamówienia od Sprzedającego".
Po trzecie, w dostępnym i akceptowanym przez Kupujących regulaminie sprzedającego znajdowała się pełna treść "Pełnomocnictwa", zawierająca między innymi informację, że "Usługa polega na zamówieniu i przekazaniu należnych pieniędzy w imieniu kupującego na konto dostawcy", którym – o czym kupujący był każdorazowo informowany – był "producent lub jego przedstawiciel handlowy mający siedzibę na terytorium Chin będący właścicielem przedmiotów oferowanych na aukcjach użytkownika odpowiedzialny za wysyłkę towaru i realizację reklamacji.
Po czwarte, producent lub jego przedstawiciel handlowy mający siedzibę na terytorium Chin będący właścicielem przedmiotów oferowanych na aukcjach sprzedającego, odpowiedzialny za wysyłkę towaru i realizację reklamacji, w sporządzanych dokumentach (fakturach/rachunkach) nie wskazywał sprzedającego jako nabywcy. Do wysyłanego przez niego na adres kupującego towaru załączał bowiem dokumenty sprzedaży, w których podawał dane rzeczywistego nabywcy, tj. osoby, która w swoim imieniu i na swoją rzecz udzieliła sprzedającemu pełnomocnictwa do zakupu towaru. Osoba ta – co było bezsporne – była traktowana przez polskie organy celne i podatkowe, jako podatnik podatku od towaru i usług z tytułu importu towaru.
Z kolei odnośnie również przywołanego w skardze nieprawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 września 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 511/23, to i w tej sprawie WSA orzekał w innych okolicznościach niż w sprawie niniejszej. Mianowicie WSA stwierdził w ww. sprawie m.in., że wszelkie informacje dotyczące prowadzonej działalności przez skarżącego, w tym, że przedmiotem jest usługa pośrednictwa w zakupie eksponowanego towaru, zostały zawarte w zakładce "o sprzedającym" dostępnej na każdej aukcji. Kupujący mieli możliwość zapoznania się z zawartymi tam informacjami.
W związku z powyższym w tamtej sprawie, w przeciwieństwie do niniejszej, kupujący w pełni zdawali sobie sprawę, względnie przy zachowaniu zwykłej staranności mogli zdawać sobie sprawę z tego, że wystawca aukcji nie jest sprzedawcą towarów, lecz pośrednikiem (pełnomocnikiem), a usługa oferowana przez skarżącego polegała na zamówieniu i przekazaniu należnych pieniędzy w imieniu kupującego na konto dostawcy.
W konsekwencji przyjęte w ww. wyrokach stanowisko nie jest miarodajne w realiach sprawy niniejszej. Dlatego też nie można uznać za zasadne twierdzenia, że organy podatkowe w sprawie niniejszej selektywnie odwołały się zebranego materiału dowodowego i wynikających z niego ustaleń faktycznych.
W sprawie niniejszej, na podstawie okoliczności sprawy, logiki i doświadczenia życiowego należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący "działając jak właściciel" kupował towary od producenta lub pośrednika mającego siedzibę w Chinach, który był właścicielem przedmiotów oferowanych na aukcjach, a sprzedawał je kupującym w Polsce. Skarżący działał nie w ramach udzielanego mu przez kupujących pełnomocnictwa do zakupu, a nabywał towary w imieniu własnym i na własną rzecz od kontrahentów mających siedzibę w Chinach celem późniejszego rozporządzenia tymi towarami "jak właściciel".
Z kolei odpowiadając na porównanie Skarżącego rzekomych transakcji pośrednictwa do transakcji łańcuchowych, należy wyjaśnić, że instytucja ta zgodnie z art. 22 ust. 2 i ust. 3 u.p.t.u. dotyczy sytuacji, gdy te same towary są przedmiotem kolejnych dostaw oraz są wysyłane lub transportowane bezpośrednio od pierwszego dostawcy do ostatniego w kolejności nabywcy, wysyłkę lub transport przyporządkowuje się wyłącznie jednej dostawie (podkreślenie Sądu).
Dodatkowo przyjmuje się, że w przypadku gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy, również uznaje się, że dostawy towarów dokonał każdy z podmiotów.
Należy jeszcze wyjaśnić, co było bezsporne między stronami, że u.p.t.u. nie zawiera definicji legalnej "pośrednictwa". Wobec tego należało posłużyć się jej znaczeniem słownikowym, w myśl którego pośrednictwo to działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron; kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku pracy (Słownik języka polskiego PWN pod redakcją W. Doroszewskiego).
Zważywszy na powyższe, okoliczności transakcji handlowych zawieranych w sprawie prowadzą do wniosku, że działań Skarżącego nie można uznać za pośrednictwo w zakupie w imieniu i na rzecz kupujących na portalu X. na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Nie można uznać, by działania Skarżącego odbywały się na warunkach zastępstwa bezpośredniego (przedstawicielstwa), ani też zastępstwa pośredniego (powiernictwa).
Przedstawicielstwo polega na dokonywaniu czynności prawnych w imieniu innej osoby i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niej. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela i w zakresie jego umocowania powoduje powstanie praw lub obowiązków bezpośrednio po stronie reprezentowanego. Podstawą przedstawicielstwa jest umocowanie, czyli uprawnienie do działania w imieniu reprezentowanego z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niego i tylko dzięki niemu działanie w cudzym imieniu jest skuteczne (por. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 536/18).
W doktrynie powszechnie akceptuje się obowiązywanie zasady jawności przedstawicielstwa, co oznacza, że przedstawiciel powinien ujawnić fakt działania w cudzym imieniu, by czynność prawna wywołała skutki po stronie reprezentowanego. Może to nastąpić w sposób wyraźny (przez wyraźne oświadczenie, przedstawienie dokumentu, z którego wynika umocowanie) lub dorozumiany. Ważne jest, by z całokształtu okoliczności dokonywania czynności prawnej wynikało, że dana osoba działa w cudzym imieniu i by możliwe było ustalenie osoby reprezentowanego. W sytuacji, gdy przedstawiciel nie ujawnia, że działa w cudzym imieniu, należy przyjąć, że skutki prawne czynności powstają po jego stronie, zaś osiągnięcie skutku w postaci powstania praw czy obowiązków w sferze prawnej reprezentowanego wymaga dokonania dalszych czynności (przelew wierzytelności, przejęcie długu). Oznacza to, że przedstawiciel występuje w takim przypadku jako zastępca pośredni (Kidyba A. (red.), Gawlik Z., Janiak A., Jedliński A., Kopaczyńska-Pieczniak K., Niezbecka E., Sokołowski T., Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, Warszawa 2012).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przedstawiciel (zastępca) wyręcza swego mocodawcę w składaniu oświadczeń woli, a także może uczestniczyć w dokonywaniu czynności faktycznych dla zawarcia umowy. Jednak warunki, w jakich Skarżący prowadził działalność gospodarczą, nie pozwalają uznać, że działał on w charakterze przedstawiciela swoich kontrahentów.
Podsumowując należy wskazać, że gwarancją realizacji zasady swobodnej oceny dowodów jest ustawowy wymóg, aby decyzja podatkowa zawierała m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6 O.p.). Stosownie do art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organ podatkowy ma zatem obowiązek nie tylko ocenić cały materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, ale także musi w wyczerpujący sposób przedstawić swój tok rozumowania w uzasadnieniu decyzji. Dotyczy to w szczególności omówienia, które dowody i z jakich przyczyn uznane zostały przez niego za wiarygodne i wzięte za podstawę ustaleń faktycznych, a którym dowodom i z jakich powodów odmówił on mocy dowodowej.
W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów podatkowych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera jasną i przejrzystą strukturę, która wskazuje na prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy: przedstawia streszczenie stanu faktycznego sprawy, wnioski odwołania, wykazuje określoną wartość podatku należnego, przedstawia spójną i logiczną ocenę ocenianych transakcji.
W tym stanie rzeczy, w świetle przedstawionej przez organy argumentacji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego. Ponadto nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI