I SA/KR 456/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2019-08-08
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonywewnątrzwspólnotowa dostawafikcyjne transakcjełańcuch dostawoszustwo podatkowedobra wiarakontrola skarbowaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że podatnik świadomie uczestniczył w łańcuchu fikcyjnych transakcji sprzedaży folii stretch, co uniemożliwiło mu odliczenie podatku naliczonego i zastosowanie stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy.

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres I-XII 2011 r. Skarżący K. G. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która określiła mu zobowiązanie podatkowe, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu folii stretch oraz prawa do zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy tej folii. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, uznał, że transakcje te były fikcyjne i stanowiły element zorganizowanego procederu, a skarżący świadomie w nim uczestniczył. W konsekwencji skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres styczeń-kwiecień oraz listopad-grudzień 2011 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący zawyżył podatek naliczony poprzez odliczenie z faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji zakupu folii stretch oraz zawyżył wartość wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że transakcje nie obrazują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd, badając sprawę, stwierdził, że organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy, który pozwolił na ustalenie, że faktury zakupu i sprzedaży folii stretch nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Ustalono, że transakcje były elementem łańcucha fikcyjnych dostaw, a skarżący świadomie w nim uczestniczył, co potwierdzały m.in. brak umów pisemnych, brak weryfikacji kontrahentów, sprzedaż towaru po cenie niższej od producenta oraz brak orientacji w cenach rynkowych. Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, a wykorzystanie stenogramów rozmów telefonicznych było prawidłowe. W konsekwencji, uznając ustalenia organów za prawidłowe i zgodne z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż transakcje zakupu i sprzedaży folii stretch były fikcyjne i stanowiły element zorganizowanego procederu. Podatnik świadomie uczestniczył w tym procederze, co potwierdzały liczne okoliczności, w tym brak umów pisemnych, brak orientacji w cenach rynkowych i sprzedaż towaru po zaniżonych cenach. W związku z tym, faktury dokumentujące te transakcje nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja kwoty podatku naliczonego jako sumy kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Warunki zastosowania stawki podatku 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem śledztwa.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres orzekania sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

Dz.U. 2012 poz 749 art. 13

Dz.U. 2012 poz 749 art. 86

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik świadomie uczestniczył w łańcuchu fikcyjnych transakcji. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów nie miała rzeczywistego charakteru.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 191 o.p. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 181 o.p. przez włączenie w poczet materiału dowodowego materiałów z postępowania karnego. Zarzuty naruszenia art. 122 o.p. przez pominięcie dowodu z przesłuchania stron. Zarzuty naruszenia art. 86 i 88 u.p.t.u. przez przyjęcie, że skarżący świadomie uczestniczył w łańcuchu fikcyjnych transakcji.

Godne uwagi sformułowania

transakcje miały wyłącznie pozorować sprzedaż folii nie osiągały zysków, nie inwestowały je w rozwój działalności, nie reklamowały się jako sprzedawcy folii, nie poszukiwały nowych odbiorców sam łańcuch pośredników oznacza, że firmy nie starały się optymalizować zysków poprzez wyeliminowanie podmiotów pośredniczących nie mały miejsce reklamacje czy zwrot towaru z uwagi na uszkodzenia podmioty nie zawierały między sobą umów pisemnych taki przebieg transakcji w normalnych warunkach gospodarczych nie jest prawdopodobny, a wytłumaczeniem może być jedynie działanie wskazanych podmiotów w ramach zorganizowanego procederu, polegającego na przeprowadzaniu sztucznych transakcji, z góry zaplanowanych, pozostających bez związku z normalną działalnością gospodarczą skarżący powinien posiadać podstawową przynajmniej wiedzę w zakresie działalności, którą prowadzi faktury stanowiące podstawę uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego musi odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych nie wystarcza spełnienie tych wymogów formalnych, ale niezbędna jest również materialna poprawność dokumentów – muszą one odzwierciedlać zdarzenia, które miały miejsce faktyczne

Skład orzekający

Grażyna Firek

przewodniczący sprawozdawca

Inga Gołowska

sędzia

Wiesław Kuśnierz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w kontekście fikcyjnych transakcji i świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym udowodniono świadomy udział podatnika w procederze oszustwa podatkowego. Kluczowe jest wykazanie przez organ podatkowy obiektywnych przesłanek świadczących o wiedzy podatnika o nieprawidłowościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe wykrywają i zwalczają oszustwa podatkowe oparte na fikcyjnych transakcjach, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów kontroli podatkowej i konsekwencji udziału w takich procederach.

Jak fikcyjne transakcje folią stretch doprowadziły do utraty prawa do odliczenia VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 456/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek /przewodniczący sprawozdawca/
Inga Gołowska
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 2245/19 - Wyrok NSA z 2024-01-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 13,86
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.) Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz z dnia 28 lutego 2019 r. Nr [...] przedmiocie podatku od towarów i usług za I - IV oraz XI-XII 2011 r. - skargę oddala -
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzją z dnia 27 czerwca 2016 r., [...] określił K. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług:
- za styczeń 2011 r. w kwocie [...]zł,
- za luty 2011 r. w kwocie [...]zł,
- za marzec 2011 r. w kwocie [...]zł,
- za kwiecień 2011 r. w kwocie [...]zł,
- za listopad 2011 r. w kwocie [...]zł,
- za grudzień 2011 r. w kwocie [...]zł.
Jak wskazano w uzasadnieniu, postanowieniem nr [...] z dnia 1 października 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wszczął postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2011 rok. W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej za rok 2011 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. stwierdził, iż dokonane przez podatnika za ten okres rozliczenie podatku jest nieprawidłowe. Organ ustalił przy tym, że zawyżył podatek naliczony poprzez odliczenie z faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji wystawionych z tytułu zakupu folii stretch przez I. sp. z o.o. w K., Firmę Handlową "P. " P. M.čejko oraz z tytułu zakupu analiz dotyczących rynku surowców wtórnych przez R. sp. z o.o. w W., a nadto zawyżył wartość wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, wykazanej na fakturach wystawionych na rzecz F. s.r.o. Puskinova 16 w Preszowie z tytułu sprzedaży folii stretch.
K. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
- art. 191 o.p. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, iż P. M.čejko oraz Investbud sp. z o.o. nie dokonali na jego rzecz dostawy folii w kontrolowanym okresie oraz przyjęcie, że transakcje pomiędzy skarżącym a R. sp. z o.o. nie obrazują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, następnie przez błędną ocenę zeznań R. oraz J. Ś. polegającą na przyjęciu, że J. Ś. nie świadczyła usług przewozu folii od skarżącego do spółki F. s.r.o. w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że ze stenogramów rozmów telefonicznych wynika brak rzeczywistego obrotu folią typu stretch przez skarżącego w okresie objętym decyzją, jak również błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęciu, że umowa inwestycyjna z dnia 3 stycznia 2011 r. zawarta pomiędzy skarżącym a D. K. jest pozorna.
Skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z dnia 28 lutego 2019 r., [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia spornego zobowiązania. Wskazał, że spełniona została przesłanka uregulowana w art. 70 § 6 pkt 1 o.p., skutkująca zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, a to z uwagi na wszczęcie śledztwa w sprawie doprowadzenia Skarbu Państwa reprezentowanego do niekorzystnego rozporządzania mieniem znacznej wartości i podania nieprawdy w deklaracjach VAT-7. Skarżący został zawiadomiony o prowadzeniu śledztwa i wpływie tego śledztwa na bieg terminu przedawnienia.
Dalej organ wskazał, że w ewidencji zakupów oraz ewidencji sprzedaży za miesiące: styczeń, luty, marzec, listopad oraz grudzień 2011 roku skarżący ujmował faktury dotyczące zakupu i sprzedaży folii stretch, które nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż uczestniczył wspólnie i w porozumieniu z innymi podmiotami w łańcuchu fikcyjnych dostaw tego towaru. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej obszernie omówił ustalenia odnośnie firmy skarżącego oraz jego kontrahentów, wskazując materiał dowodowy, na którym oparł się czyniąc te ustalenia.
Organ uznał, że pomimo faktu wystawienia faktur sprzedaży folii stretch w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz słowackiej spółki F. s.r.o. oraz otrzymania na rachunek bankowy środków pieniężnych tytułem zapłaty za zafakturowaną sprzedaż tych towarów, a także twierdzeń skarżącego, że dostawy te były wykonane, zdarzenia gospodarcze opisane w tych fakturach nie miały w rzeczywistości miejsca. Pomimo dysponowania fakturami zakupu, dokumentami wz wystawionymi przez I. sp. z o.o. oraz F.H. P. , dowodami uregulowania należności oraz pomimo wyjaśnień skarżącego, wskazujących na dokonanie zakupu folii stretch również w tym wypadku organ uznał, że do przedmiotowych transakcji nie doszło. Przeprowadzone transakcje zakupu i sprzedaży folii stretch były elementem łańcucha fikcyjnych dostaw, dokonywanych według z góry zaplanowanego schematu. Stworzona została sieć firm, pomiędzy którymi, przeważnie tego samego dnia, następował fakturowy obrót towarami. Skarżący nie nabył folii stretch, która mogła być przedmiotem dalszej sprzedaży. Również ustalenia w tym zakresie zostały przez organ odwoławczy przedstawione szczegółowo.
Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że skarżący w pełni świadomie uczestniczył w łańcuchu transakcji polegających na fikcyjnej sprzedaży folii stretch. Świadczyły o tym m. in. takie okoliczności, jak zgoda na rolę pośrednika w sprzedaży dużych ilości folii mimo świadomości, że pośrednictwo takie nie ma żadnego gospodarczego uzasadnienia, brak dążenia do optymalizacji zysków, pozyskiwania nowych dostawców albo odbiorców, brak weryfikacji polecanych kontrahentów, brak umów pisemnych, zainteresowania przebiegiem transakcji ani zastrzeżeń w sytuacji, kiedy kontrahent oferował towar po cenie niższej od ceny producenta.
W ostatniej części uzasadnienia organ drugiej instancji obszernie odniósł się do zarzutów odwołania.
K. G. zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił w pierwszej kolejności naruszenie art. 191 o.p., mające polegać na błędnej ocenie materiału dowodowego i:
- przyjęciu, że P. M. oraz I. sp. z o.o. nie dokonali dostawy folii na rzecz podatnika w kontrolowanym okresie;
- przyjęciu, że transakcje pomiędzy skarżącym a RMC sp. z o.o. nie obrazują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych;
- przyjęciu na podstawie błędnej oceny zeznań D. S., prowadzącej działalność pod firmą Z. D. S. oraz R. Ś., że podmioty te nie świadczyły usług przewozu folii od skarżącego do F. s.r.o.;
- przyjęcie, że ze stenogramów rozmów telefonicznych wynika brak rzeczywistego obrotu folią w spornym okresie;
- przyjęcie, że umowa inwestycyjna z dnia 3 stycznia 2011 r., zawarta przez skarżącego z D. K. jest nieważna.
Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 181 o.p. przez włączenie w poczet materiału dowodowego materiałów w postaci protokołów z podsłuchów rozmów telefonicznych, uzyskanych z Prokuratury Okręgowej w K., zgromadzonych w ramach postępowania karnego, bez weryfikacji spełnienia formalnych wymogów pozyskania tego typu dowodów w postępowaniu karnym oraz przez uniemożliwienie stronie zapoznania się z nagraniem rozmów, a jedynie z ich zapisem w formie stenogramu.
Jako kolejny został podniesiony zarzut naruszenia art. 122 o.p. przez pominięcie dowodu z przesłuchania skarżącego, D. K. i A. H. pomimo poprzedniego uwzględnienia tego wniosku dowodowego.
Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, interpretowanych w świetle art. 16 i n. VI dyrektywy przez przyjęcie, że skarżący w pełni świadomie uczestniczył w łańcuchu transakcji, polegających na fikcyjnej sprzedaży folii.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Organy podatkowe odmówiły skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w dwunastu fakturach, wystawionych w roku 2011 (w tym dziesięciu wystawionych z tytułu zakupu folii stretch przez I. sp. z o.o. i P. P. M. oraz dwóch wystawionych z tytułu sprzedaży usług doradczych i analiz rynku przez R. sp. z o.o), a nadto odmówiły zastosowania zerowej stawki podatku z tytułu wykazanej w tymże roku wewnątrzwspólnotowej dostawy folii stretch na rzecz spółki F. s.r.o.
Organy podatkowe miały obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy zgodnie z wymogami przepisów o.p. Stosownie do art. 122 o.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W myśl art. 124 o.p. organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Postępowanie podatkowe powinno nadto być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Zgodnie z art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak wynika z art. 191 o.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Ostatni z przytoczonych przepisów uznaje się za wyrażenie w postępowaniu podatkowym tzw. zasady swobodnej oceny dowodów. Kryteria prawidłowej oceny materiału dowodowego nie zostały wprost wskazane w przepisach, jednak w tym zakresie orzecznictwo wskazuje, że aby ocenę dowodów można było uznać za swobodną (a nie dowolną, arbitralną), powinna być ona po pierwsze wszechstronna, a więc uwzględniająca wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Po drugie, ocena ta musi być zgodna z regułami logicznego rozumowania. Po trzecie, wnioski wyciągnięte z powyższej oceny dowodów powinny być zgodne z doświadczeniem życiowym (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r., II FSK 1658/18; z dnia 1 sierpnia 2018 r., II FSK 2172/16; z dnia 27 czerwca 2018 r., I FSK 1365/16; z dnia 29 listopada 2017 r., I FSK 452/16; z dnia 13 września 2017 r., I FSK 903/17). Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organ, rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć żadnego istotnego dowodu. Pominięcie dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzić wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów. Przyjęta w art. 191 o.p. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy, wszechstronnością oceny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2015 r., I FSK 1148/14). Nie wystarczy wskazać w sposób wybiórczy na określony dowód, ponieważ jego moc i wiarygodność powinna być zbadana i oceniona na podstawie całego zebranego materiału dowodowego przy uwzględnieniu wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., I GSK 48/13).
Ustalenia faktyczne, poczynione przez organy podatkowe odnośnie spornych faktur nie budzą zastrzeżeń Sądu.
Organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy, pozwalający na stwierdzenie, że pomimo wystawienia przez skarżącego faktur sprzedaży folii stretch w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz F. s.r.o. oraz otrzymania przez niego środków pieniężnych za tę sprzedaż, faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podobnie ze zgromadzonych dowodów wynika, że nie miały miejsca faktury zakupów towarów.
Zgodnie z ustaleniami faktycznymi organów, folia była w rzeczywistości sprzedawana i transportowana bezpośrednio z firm: [...] we W. albo do spółki W. sp. z o.o. w D.. Obrót miał zatem miejsce pomiędzy krajowym producentem i krajowym odbiorcą, ale folia – zanim trafiła do odbiorcy – była przedmiotem fakturowej sprzedaży przez firmy: M. , I. , firmę skarżącego - S. oraz spółkę F. s.r.o.
Dalej organy poczyniły ustalenia odnośnie roli w organizacji łańcucha transakcji, jaką odgrywali: D. K. i V. M. . D. K. była, prezesem zarządu spółki F. i jednocześnie sprzedawcą-handlowcem w zakładzie producenta folii (E. sp. z o.o). Miała ona wiedzę na temat działania branży, specyfiki handlu tego rodzaju surowcem. V. M. , mąż P. uczestniczył w planowaniu transakcji, polecił D. K. współpracę z I.
Organy pozyskały szereg dowodów, w tym zeznania skarżącego, zeznania D. K., kierowców, którzy mieli zgodnie z dokumentacją [...] wozić towar do firm na [...], dokumentów M. sp. z o.o. – firmy transportowej, która miała na zlecenie m. in.firmy M. przewozić towar. Zgodnie z informacjami M. miejsca rozładunku towarów znajdowały się w P. , m.in. we W. i D.. Z zeznań świadków wynikało, że były wystawiane listy przewozowe na transport do słowackich firm, ale przejazdy faktycznie się nie odbywały. Przejazdów tego rodzaju nie potwierdziła też analiza zapisów tachografów.
Wzięto też pod uwagę historię rachunku osobistego D. K. oraz stenogramy jej rozmów ze skarżącym. Organy oceniły zebrane dowody, m.in. nie dając wiary zeznaniom D. K., a za podstawę ustaleń przyjmując m. in. zeznania kierowców, wyjaśniania firmy transportowej oraz stenogramy rozmów skarżącego i D. K.. Materiał dowodowy został oceniony jako całość. Oprócz wskazanej wyżej analizy roli D. K. i V. M. organy zwróciły uwagę na działalność firmy P. M. podkreślając, że nie zatrudniała żadnych pracowników, nie posiadała środków transportu ani żadnej infrastruktury przydatnej w działalności, którą miała prowadzić, a pierwsze transakcje w obrocie folią zostały przez nią dokonane niezwłocznie po zgłoszeniu rozpoczęcia działalności. Opisano też rolę w łańcuchu transakcji takich firm jak I. , P. . W tej ostatniej udziałowcami byli P. M. i V. M. , natomiast I. i P. , które miały być najpierw bezpośrednimi dostawcami skarżącego, a następnie firmy P. P. M. . Spółka I. , a następnie spółka P. miały nabywać folię albo w spółce P. albo w firmie M. . I. i P. miały być zarządzane przez M. B..
Organy oceniły zeznania P. M.[...] i M. B. na temat wzajemnej współpracy. Uznały je za niespójne ze sobą, ogólnikowe i na tej podstawie stwierdziły, że P. M. nie prowadziła faktycznej działalności w zakresie sprzedaży folii stretch a powstała, najprawdopodobniej z inspiracji męża tej ostatniej, wyłącznie w celu wydłużenia łańcucha fikcyjnych transakcji i utrudnienia wykrycia oszustwa podatkowego.
Ustalono, że F. s.r.o. nie zatrudniała pracowników, którzy mogliby nadzorować rozładunek i załadunek folii, albo chociaż dokonać sprawdzenia dostawy. N. D. K. przyznała, że folia po rzekomym sprawdzeniu wysyłana była z powrotem do [...].
Powyższe ustalenia dokonano na podstawie wszechstronnej analizy materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, nie naruszały zatem art. 191 o.p. Organy słusznie zauważają, że transakcje miały wyłącznie pozorować sprzedaż folii: poszczególne firmy, uczestniczące w procederze w ogóle nie podejmowały działań nakierowanych na działalność prowadzoną w ramach rzeczywistego legalnego obrotu. Nie osiągały zysków, nie inwestowały je w rozwój działalności, nie reklamowały się jako sprzedawcy folii, nie poszukiwały nowych odbiorców. Sam łańcuch pośredników oznacza, że firmy nie starały się optymalizować zysków poprzez wyeliminowanie podmiotów pośredniczących. Pomimo krótkiego okresu działalności nie miały problemów z pozyskaniem kontrahentów na istniejącym już i działającym rynku obrotu opisywanym towarem, a ich wolumen obrotu od razu był stosunkowo wysoki. Do transakcji dochodziło przy tym niezwykle szybko, towar był często sprzedawany dalej w dniu nabycia, nie mały miejsce reklamacje czy zwrot towaru z uwagi na uszkodzenia. Podmioty nie zawierały między sobą umów pisemnych. Zarówno zasady logicznego rozumowania, jak i doświadczenie życiowe nakazują zatem przyjąć, że taki przebieg transakcji w normalnych warunkach gospodarczych nie jest prawdopodobny, a wytłumaczeniem może być jedynie działanie wskazanych podmiotów w ramach zorganizowanego procederu, polegającego na przeprowadzaniu sztucznych transakcji, z góry zaplanowanych, pozostających bez związku z normalną działalnością gospodarczą.
Nie narusza również zasady swobodnej oceny dowodów ustalenie, że skarżący świadomie brał udział w opisanym procederze. Zaznaczyć należy, że o ile w działalności polegającej na odbiorze surowców wtórnych posługiwał się umowami pisemnymi, o tyle w zakresie handlu folią takich umów nie stosował. Miał nabywać folię od podmiotów wskazanych przez D. K., dowiadując się od niej, że sprzedają oni po cenach niższych niż producent, co powinno wzbudzić wątpliwości skarżącego. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, a także logiką, skarżący powinien posiadać podstawową przynajmniej wiedzę w zakresie działalności, którą prowadzi; działalność polegająca na obrocie towarem polega natomiast na tym, aby osiągnąć zysk w postaci marży, sprzedając towar dalej po cenie wyższej od ceny zakupu. Do tego niezbędna jest znajomość cen, a tymczasem skarżący nie orientował się w cenach folii stretch.
Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy zauważyć, że nie mogło dojść do naruszenia art. 122 o.p. przez organ drugiej instancji, skoro na etapie postępowania odwoławczego nie były formułowane wnioski o ponowne przesłuchanie D. K., A. H. i samego skarżącego, a w materiale dowodowym znalazły się wcześniej złożone zeznania tych osób.
Nie budzi zastrzeżeń Sądu wykorzystanie w toku postępowanie stenogramów rozmów. Skoro Prokuratura Okręgowa w K. przekazała wyciągi ze stenogramów, to istnieje domniemanie, iż zostały one pozyskane i przygotowane w sposób prawidłowy. Co więcej, organ podatkowy miał prawo uznać w rozpatrywanej sprawie, że treść tych materiałów jest zgodna z treścią zdobytych zgodnie z prawem nagrań. Zaznaczyć należy, że dowody te zostały ocenione łącznie z pozostałym materiałem, zgromadzonym w aktach sprawy.
Za prawidłowe należy uznać także ustalenia odnośnie faktur, wystawionych na rzecz skarżącego przez R. sp. z o.o. Organy nie zdołały odnaleźć żadnych informacji o tym podmiocie, z wyjątkiem danych z KRS, przy czym ustalono, że podmiot ten od chwili rejestracji (2003 r.) nie składał do KRS sprawozdań finansowych. Nie odnaleziono siedziby spółki, wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów skierowane do jej prezesa D. P. nie zostało podjęte. Wyjaśnienia skarżącego na temat współpracy z D. P. organy słusznie uznały za niespójne i niewiarygodne. Ewentualna analiza rynku obrotu surowców wtórnych jego potencjału nie była istotna z punktu widzenia potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej i dokonywanej przez sprzedaży opodatkowanej skarżącego, skoro znał on realia tego rynku, wskazywał nawet spółce R. podmioty kontrolujące. Usługi doradcze i analizy były pozbawione ekonomicznego sensu, nadto zawartość analiz budziła szereg wątpliwości. Dane były nieczytelne, do analizy potencjału rynku za 2011 r. użyto danych sprzed trzech lat, a zapisy analiz były ogólnikowe, nie zawierały źródeł danych.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Stosownie do postanowień art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. W myśl natomiast art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Faktura stanowiąca podstawę uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego musi odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych. Spełnienie jedynie wymogów formalnych co do otrzymanych faktur nie stanowi wystarczającej przesłanki pozwalającej skorzystać z uprawnień wynikających z przepisów regulujących funkcjonowanie podatku od towarów i usług. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE prezentuje stanowisko, iż przepisy wspólnotowe należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (por. np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2012r., [...]). Wyraźnie zatem Trybunał wskazał na wymóg dobrej wiary.
Kwestia świadomości podatnika co do tego, czy dane transakcje stanowią nadużycie ma istotne znaczenie dla oceny, czy skarżący miał prawo do odliczenia. Dla skorzystania z prawa do odliczenia podatku niezbędne jest aby spełnione zostały warunki: materialny, czyli dostawa towaru lub wykonanie usługi oraz formalny, czyli dysponowanie fakturą spełniającą warunki formalne do odliczenia podatku. Przy spełnieniu tychże warunków pozbawienie podatnika prawa do odliczenia może mieć miejsce, gdy na podstawie obiektywnych okoliczności zostanie ustalone, że dostawa (usługa) została zrealizowana na rzecz podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar (usługę), uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej. Tymczasem w niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżący świadomie uczestniczył w łańcuchu transakcji polegających na fikcyjnej sprzedaży folii stretch, a w ocenie Sądu ustalenia te są prawidłowe z wyżej wskazanych przyczyn. Również faktury, wystawione przez R. sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy przez wewnątrzwspólnotowa dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Pod warunkami, wskazanymi w art. 42 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %. Niemniej aby podatnik mógł nabyć uprawnienia do zastosowania preferencyjnej stawki podatku nie wystarcza spełnienie tych wymogów formalnych, ale niezbędna jest również materialna poprawność dokumentów – muszą one odzwierciedlać zdarzenia, które miały miejsce faktyczne, a ponadto – z uwagi na treść definicji art. 13 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług dla uznania czynności za wewnątrzwspólnotowa dostawę towaru konieczny jest wywóz towaru z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego, który musi nastąpić w wyniku dostawy. Skoro wewnątrzwspólnotowe dostawy folii stretch nie miały rzeczywistego charakteru, a dokumentacja służyła jedynie upozorowaniu tych dostaw w celu dokonania oszustwa polegającego na nadużyciu konstrukcji podatku od towarów i usług, skarżącemu nie przysługiwało prawo do wykazania w rozliczeniu podatku spornych dostaw jako wewnątrzwspólnotowych, opodatkowanych według stawki.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, biorąc za podstawę art. 151 o.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI