Orzeczenie · 2025-08-29

I SA/Kr 444/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-08-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneopłaty egzekucyjneopłata manipulacyjnaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjikoszty egzekucyjneTrybunał Konstytucyjnysądy administracyjneprzepisy przejściowenowelizacja ustawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości opłaty manipulacyjnej i opłaty za czynności egzekucyjne. Sprawa miała długą historię procesową, obejmującą wcześniejsze wyroki WSA i NSA, które uchylały poprzednie rozstrzygnięcia organów. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów Konstytucji RP oraz wyroków Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, które miały nakazywać miarkowanie kosztów egzekucyjnych. Skarżący domagał się obniżenia opłat do maksymalnych kwot określonych w art. 64 u.p.e.a. po nowelizacji. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy przejściowe (art. 7 i 8 ustawy nowelizującej). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że koszty egzekucyjne wyegzekwowane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (20 lutego 2021 r.) w kwocie przekraczającej nowe limity (100 zł opłaty manipulacyjnej, 40 000 zł opłaty za czynności egzekucyjne) nie podlegają zmniejszeniu ani zwrotowi. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo wykonały wytyczne sądów dotyczące ustalenia kosztów w oparciu o rzeczywisty nakład pracy i skomplikowanie czynności, a następnie zastosowały przepisy przejściowe. Wyegzekwowana kwota 106 884,69 zł nie podlegała dalszemu zmniejszeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej postępowanie egzekucyjne w administracji, zasady ustalania i miarkowania kosztów egzekucyjnych w kontekście orzecznictwa TK i NSA, oraz stosowanie wytycznych sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy koszty egzekucyjne (opłata manipulacyjna i opłata za czynności egzekucyjne) wyegzekwowane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a przekraczające nowe limity, podlegają zmniejszeniu lub zwrotowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty egzekucyjne wyegzekwowane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, które przekraczają nowe limity, nie podlegają zmniejszeniu ani zwrotowi, zgodnie z przepisami przejściowymi.

Uzasadnienie

Przepisy przejściowe (art. 7 i 8 ustawy nowelizującej) jasno stanowią, że zmniejszeniu podlegają jedynie niewyegzekwowane lub niezapłacone opłaty ponad nowe limity. Jeśli opłaty zostały już wyegzekwowane w kwocie nie niższej niż nowe limity, nie pobiera się ich ponownie, a nadwyżka nie podlega zwrotowi ani zaliczeniu na inne należności.

Czy organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały wytyczne sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące miarkowania kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły koszty egzekucyjne, uwzględniając rzeczywisty nakład pracy i skomplikowanie czynności, a następnie zastosowały przepisy przejściowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy egzekucyjne wykonały zalecenia sądów, najpierw ustalając koszty egzekucyjne zgodnie z wytycznymi (uwzględniając nakład pracy i skomplikowanie), a następnie stosując przepisy przejściowe. Uzasadnienie postanowienia organu zawierało szczegółowy opis stanu faktycznego i sposobu wyliczenia kosztów.

Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznane przez TK za niezgodne z Konstytucją, nadal obowiązują w zakresie nieobjętym orzeczeniem TK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te nadal obowiązują, ale muszą być interpretowane i stosowane zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Wyrok TK miał charakter zakresowy negatywny (dotyczący pominięcia prawodawczego), co oznacza, że zakwestionowane fragmenty przepisów nie utraciły mocy obowiązującej, ale muszą być stosowane w sposób zgodny z Konstytucją i wytycznymi TK.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę W. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie dotyczące opłat manipulacyjnych i egzekucyjnych.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis przejściowy dotyczący opłaty manipulacyjnej, określający zasady jej poboru po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

u.p.e.a. art. 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis przejściowy dotyczący opłaty za czynności egzekucyjne, określający zasady jej poboru po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie nieokreślenia maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne, ale nadal obowiązujący w interpretacji zgodnej z TK.

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie nieokreślenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, ale nadal obowiązujący w interpretacji zgodnej z TK.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania sądu i organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada kierowania się proporcjonalnością.

Dz.U. 1966 nr 23 poz. 153 art. 64 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określenie wysokości opłat za czynności egzekucyjne.

Dz.U. 1966 nr 23 poz. 153 art. 64 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określenie wysokości opłaty manipulacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty egzekucyjne wyegzekwowane przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie podlegają zmniejszeniu ani zwrotowi, jeśli przekraczają nowe limity, zgodnie z przepisami przejściowymi. • Organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały wytyczne sądów dotyczące miarkowania kosztów egzekucyjnych, uwzględniając nakład pracy i skomplikowanie czynności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego i proceduralnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów Konstytucji RP oraz wyroków TK i sądów administracyjnych. • Obciążenie skarżącego opłatą egzekucyjną i manipulacyjną w wysokości przekraczającej opłaty maksymalne, mimo uznania przepisów za niezgodne z Konstytucją. • Niezastosowanie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, które utraciły moc obowiązującą. • Naruszenie zasady praworządności poprzez zastosowanie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. • Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i zasady proporcjonalności. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez brak oceny poprawności działania organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Zatem raz jeszcze stwierdzić należy, że nie ma żadnego przepisu, który nakazywałby co do zasady zmniejszenie (zwrot lub zaliczenie na poczet innych zaległości) nadwyżki ponad kwoty 100 zł i 40.000 zł. • Wyrok TK był wyrokiem zakresowym o charakterze negatywnym, dotyczącym pominięcia prawodawczego, co oznacza, że nie spowodował utraty mocy obowiązującej przez przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., które nadal obowiązują w systemie prawnym. • Redukowanie kosztów egzekucyjnych według zasad określonych w przepisach przejściowych, powinno być natomiast poprzedzone procesem ustalenia ich w prawidłowej wysokości.

Skład orzekający

Grzegorz Klimek

przewodniczący sprawozdawca

Borys Marasek

sędzia

Grzegorz Karcz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej postępowanie egzekucyjne w administracji, zasady ustalania i miarkowania kosztów egzekucyjnych w kontekście orzecznictwa TK i NSA, oraz stosowanie wytycznych sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu podatników i przedsiębiorców – zasad naliczania kosztów egzekucyjnych, które były przedmiotem wieloletnich sporów sądowych i wyroków TK. Pokazuje złożoność przepisów przejściowych i ich interpretację.

Wyegzekwowane koszty egzekucyjne: czy można je odzyskać po zmianie przepisów? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst