Orzeczenie · 2025-10-15

I SA/Kr 436/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-10-15

NSApodatkoweWysokawsa

VATzaległości podatkoweumorzenieodsetki za zwłokęprzedawnieniehipotekapostępowanie karne skarbowepomoc de minimisOrdynacja podatkowasąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2007-2010, wraz z odsetkami. Podatnik argumentował, że zobowiązania uległy przedawnieniu, a organy nie przeprowadziły należytej analizy jego sytuacji finansowej. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uznały, że zobowiązania nie przedawniły się, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego, a następnie zobowiązania te mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki przymusowej ustanowionej na nieruchomościach podatnika. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły brak instrumentalnego charakteru postępowania karnego skarbowego i że przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mimo zastrzeżeń konstytucyjnych, nadal obowiązuje i wiąże organy, co oznacza, że zobowiązania zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu w zwykłym trybie. Ponadto, sąd uznał, że okoliczności powstania zaległości podatkowych nie były nadzwyczajne, a umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, która nie powinna być stosowana w sytuacji, gdy zaległości wynikają z nierzetelnego prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd podkreślił również, że podatnik posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję, a jego obecna sytuacja finansowa, mimo trudności, nie uzasadnia umorzenia zaległości, zwłaszcza że posiada on potencjał do zwiększenia dochodów w przyszłości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką (art. 70 § 8 O.p.) oraz ocena instrumentalności postępowania karnego skarbowego jako podstawy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Potwierdzenie uznaniowego charakteru decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, którego zaległości podatkowe były zabezpieczone hipoteką i były przedmiotem postępowania karnego skarbowego. Interpretacja art. 70 § 8 O.p. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem, ale podkreśla potrzebę zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego podobnego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu w zwykłym trybie, a po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Mimo zastrzeżeń konstytucyjnych wobec art. 70 § 8 O.p., przepis ten nadal obowiązuje i jest wiążący dla organów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzeczenie TK SK 40/12, które zakwestionowało art. 70 § 6 O.p., ale podkreślił, że art. 70 § 8 O.p. nadal obowiązuje i nie został usunięty z porządku prawnego. Organy podatkowe nie są uprawnione do niestosowania obowiązującej regulacji ustawowej.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego. Zostało wszczęte na wniosek prokuratury w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw skarbowych, a nie w celu sztucznego przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd analizował całokształt okoliczności, w tym datę wszczęcia postępowania kontrolnego i karnego skarbowego w stosunku do dat przedawnienia. Stwierdzono, że postępowanie było uzasadnione ustaleniami kontroli podatkowej i miało realne podstawy, a nie było jedynie narzędziem do wstrzymania biegu przedawnienia.

Czy sytuacja materialna i finansowa podatnika uzasadnia umorzenie zaległości podatkowych z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja materialna podatnika nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowych. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, a okoliczności powstania zaległości nie były nadzwyczajne. Podatnik posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję, a jego obecna sytuacja nie jest na tyle trudna, aby umorzenie było konieczne.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że podatnik posiada dochody i majątek, które pozwalają na spłatę zobowiązań, a jego obecne potrzeby bytowe są zaspokojone. Podkreślono, że zaległości powstały w wyniku nierzetelnego prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z przyczyn niezależnych od podatnika. Umorzenie naruszałoby zasadę równego traktowania podatników i interes publiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, utrzymującą w mocy odmowę umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług.

Przepisy (34)

Główne

O. p. art. 67a § § 1

Ordynacja podatkowa

Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną i uznaniową, wymagającą istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Brak możliwości finansowych sam w sobie nie stanowi podstawy do umorzenia.

O. p. art. 70 § § 8

Ordynacja podatkowa

Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednak po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Dz.U. 2021 poz 1540 art. 67a § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70 § § 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O. p. art. 70 § § 6

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

O. p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.

u. k. w. i h. art. 94

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O. p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 59 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 154 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

k. k. s. art. 78 § § 2