I SA/Kr 433/23

I SA/Kr 433/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 433/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 marca 2023 r., nr SKO.Pod/4140/890/2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 697,00 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 2 marca 2023 r. (nr: SKO.Pod/4140/890/2022) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (SKO) utrzymało w mocy decyzję własną z 20 czerwca 2022 r. (sygn. SKO. Pod/4140/1034/2021) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 21 stycznia 2016 r. (Nr RWP.3120.02.2802.2016) w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 rok nieistniejącej na dzień wydania decyzji spółce cywilnej W. spółka cywilna S.D., B.D. (wnioskodawcy, strony).
Decyzja SKO z 20 czerwca 2022 r. o odmowie stwierdzenia nieważności została doręczona wnioskodawcom – S.D. i B.D.
Odwołanie od niej wniósł S.D.
Obecnie zaskarżoną decyzję SKO z 2 marca 2023 r. doręczono wyłącznie S.D.
W treści zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie nie stwierdziło istnienia podnoszonych przez wnioskodawców podstaw pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, w szczególności: przesłanki wskazanej w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (o.p.), a to wydania decyzji ostatecznej bez podstawy prawnej oraz przesłanki wskazanej w art. 247 § 1 pkt 3 o.p., tj. wydanie decyzji ostatecznej z rażącym naruszeniem prawa oraz przesłanki wskazanej w treści art. 247 § 1 pkt 5 o.p., czyli skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Zaskarżona decyzja SKO, jak również poprzedzająca ją decyzja SKO działającego jako organ I instancji w przedmiotowej sprawie, zostały wydane w wyniku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 czerwca 2021 r. (I SA/Kr 588/21), którym to orzeczeniem WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Krakowie z 8 lutego 2021 r. (sygn. SKO Pod/4140/971/2020) oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w Krakowie z 28 października 2020 r. (sygn. SKO.Pod/4140/538/2020).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie wywiodło, że chociaż ostateczna decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach ustalająca spółce cywilnej W. z siedzibą w P. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2016 skierowana jest do spółki cywilnej , to faktu tego nie można uznać za skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jedynie za uchybienie w zakresie prawidłowego określenia formy prawnej strony (w roku 2016 posiadającą formę prawną spółki jawnej). Nadto, w szeroko prezentowanej argumentacji, SKO w Krakowie wykazało, iż na przestrzeni lat uznanie spółki cywilnej za podatnika podatku od nieruchomości budziło szereg kontrowersji, co znalazło wyraz w rozbieżnym orzecznictwie Sądów Administracyjnych , na dowód czego w treści uzasadnienia do zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie powołało szereg wyroków Sądów Administracyjnych. Kwestia ta uległa ujednoliceniu dopiero w wyniku uchwały NSA z 13 marca 201 7r. ( I FPS 5/16 ), która jednoznacznie stanowi, iż podatnikiem podatku od nieruchomości są wspólnicy spółki cywilnej nie zaś spółka. Zarazem SKO w Krakowie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniosło, iż wbrew twierdzeniu wnioskodawców ostateczna decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2016 nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, gdyż jako adresat przedmiotowej decyzji prawidłowo została wskazana spółka W., przy czym jak wynika z zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie jedynie nieprawidłowo została oznaczona jej forma prawna, na poparcie czego SKO w Krakowie przeprowadziło szeroki wywód w zakresie zasad następstwa prawnego na gruncie regulacji ustawy Ordynacja podatkowa.
W skardze do WSA S.D. zarzucił naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego, a to art. 7, art. 120, art. 121, art. 247 § 1 pkt 3 i 5 o.p. - poprzez uznanie nieistniejącej spółki cywilnej za podatnika podatku od nieruchomości w sytuacji, w której stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) za podatnika tego podatku nie może być uznany nieistniejący podmiot, co w konsekwencji doprowadziło do braku stwierdzenia istnienia wskazanych treścią art. 247 § 1 pkt 3 i 5 o.p. podstaw dla stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach w sytuacji, w której decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości została wydana i skierowana do podmiotu, który stosownie do obowiązujących w tym zakresie regulacji nie może zostać uznany za podatnika podatku od nieruchomości; jak i poprzez uznanie, iż pomimo przekształcenia w roku 2002 spółki cywilnej W. w spółkę jawną W. nadal istniała podstawa prawna w oparciu o treść regulacji art. 6 ust. 7 u.p.o.l. w związku z treścią art. 21 § 1 pkt 2 o.p. dla wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wobec spółki jawnej, a zatem spółki osobowej prawa handlowego, niemającej osobowości prawnej w sytuacji, w której w związku z treścią art. 6 ust. 9 u.p.o.l. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wobec takich podmiotów powstaje na zasadzie ustalonej treścią art. 21 § 1 pkt 1 o.p., a organ podatkowy nie ma w takim wypadku żadnej podstawy prawnej dla wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na dany rok podatkowy.
Nadto zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 1 u.p.o.l., poprzez uznanie, że nieistniejąca spółka cywilna, a to W. spółka cywilna, która w roku 2002 została przekształcona w spółkę jawną, a także powstała w wyniku jej przekształcenia spółka jawna, jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do budynku zlokalizowanego na działce numer [...] o powierzchni [...] , w sytuacji w której spółka ta w roku 2016 nie istniała oraz nie posiadała do przedmiotowego budynku żadnego tytułu prawnego wskazanego w treści art. 3 ust. 1 u.p.o.l.
W związku z powyższym skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 2 marca 2023 r. oraz o uchylenie poprzedzającej tą decyzję - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu I instancji z 20 czerwca 2022 r. Nadto wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023r., poz. 259, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W wyniku dokonanej oceny pod względem kryterium legalności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p., co spowodowało konieczność jej uchylenia.
Zgodnie z powołanym powyżej przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Konieczne jest zatem łączne wystąpienie dwóch przesłanek: brak udziału w całości lub części postępowania podatkowego oraz brak winy strony. Do wznowienia postępowania na tej podstawie prawnej niewystarczające jest stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest również wykluczenie jej zawinienia. Konieczne jest to, aby strona wykazała brak zawinienia w związku z faktem, że nie brała udziału w postępowaniu. Zadaniem strony jest wobec tego powołanie takich okoliczności i zdarzeń, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, uniemożliwiły jej udział w postępowaniu podatkowym. Przyjmuje się bowiem, że od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony stanowi o jej zawinieniu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 4 o.p.
Sytuacja braku udziału strony postępowania w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji bez jej winy zaszła w przedmiotowej sprawie. Zauważenia bowiem wymaga, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 21 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 rok spółce cywilnej W. został złożony przez obydwu wspólników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzję z 20 czerwca 2022 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice doręczyło obydwu stronom. Odwołanie od tej decyzji złożył S.D. Tymczasem SKO doręczyło zaskarżoną obecnie decyzję z 2 marca 2023 r. wyłącznie odwołującemu się z pominięciem uczestnika B.D. Stosownie zaś do art. 133 § 1 stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Podsumowując, w wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obiegu prawnego wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, będącego podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Stwierdzając powyższe, Sąd nie może przejść do badania zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym stanie sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 697 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł; koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1687) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł.