I SA/Kr 433/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-09-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacjeoświatadoskonalenie zawodowenauczycielewydatkizwrot środkówkontrolafinanse publiczneplacówka przedszkolna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej uznania wydatków na doskonalenie zawodowe nauczyciela za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem dotacji oświatowej.

Sprawa dotyczyła prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej przez Fundację Q. w 2019 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, uznając część dotacji (14.200 zł) za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem na wynagrodzenie A.A. za działania szkoleniowe i instruktażowe wobec nauczyciela M.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił tę decyzję w zaskarżonej części, uznając, że wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogą być finansowane z dotacji oświatowej, a kluczowe jest, czy służą one realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych placówki, a nie bezpośredni beneficjent.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Fundacji Q. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o zwrocie części dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Sporna kwota dotyczyła wynagrodzenia A.A. za działania szkoleniowe i instruktażowe wobec nauczyciela M.M. w punkcie przedszkolnym. Organy administracji uznały te wydatki za niezgodne z przeznaczeniem, argumentując, że bezpośrednim beneficjentem był nauczyciel, a nie dzieci. Sąd administracyjny uznał jednak, że wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogą być finansowane z dotacji oświatowej, jeśli służą realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych placówki. Sąd podkreślił, że nauczyciel jest zawsze pierwszym beneficjentem szkolenia, a dopiero pośrednio dzieci. Wskazał również na wadliwość uzasadnienia decyzji organów administracji, które nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego wydatki te nie spełniają kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwoty 14.200 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi, wskazując na konieczność ponownego zbadania, czy wydatki te służą realizacji celów statutowych placówki i czy są odpowiednio udokumentowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogą być finansowane z dotacji oświatowej, jeśli służą realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych placówki. Kluczowe jest, czy dana forma doskonalenia odpowiada na potrzeby uczniów i przyczynia się do polepszenia funkcjonowania placówki w tym zakresie, a nie kto jest bezpośrednim beneficjentem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis, stawiając niemożliwy do spełnienia wymóg, aby bezpośrednimi beneficjentami szkoleń nauczycieli były dzieci. Podkreślono, że nauczyciel jest zawsze pierwszym beneficjentem szkolenia, a dopiero w dalszej kolejności dzieci korzystają z jego nowo nabytych umiejętności. Kluczowe jest powiązanie wydatków z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych placówki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.f.z.o. art. 35 § 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym na pokrycie wydatków bieżących, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki. W orzecznictwie i doktrynie dopuszcza się finansowanie z dotacji wydatków na doskonalenie zawodowe nauczycieli, jeśli służą one realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych placówki.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, a także wyjaśnienie podstawy prawnej.

p.o. art. 10 § 1

Ustawa - Prawo oświatowe

Organ prowadzący szkołę jest obowiązany do zapewnienia warunków działania szkoły, w tym wspierania rozwoju innowacyjnej działalności oświatowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogą być finansowane z dotacji oświatowej, jeśli służą realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych placówki. Kryterium oceny kwalifikowalności wydatków na doskonalenie zawodowe jest ich związek z realizacją funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej placówki, a nie bezpośredni beneficjent. Uzasadnienie decyzji organu administracji było wadliwe, nie spełniało wymogów formalnych dotyczących wskazania podstawy prawnej i faktycznej.

Godne uwagi sformułowania

bez względu na to z jakim rodzajem szkolenia nauczycieli mamy do czynienia, bez względu na jego formę (...) w każdym przypadku w pierwszej kolejności z tego szkolenia korzysta nauczyciel, a dopiero w wyniku uzyskania przez nauczyciela uzyskanych umiejętności – uczniowie danej jednostki oświatowej. Nie można przeprowadzić szkolenia nauczycieli (...) w ten sposób – jak wymaga tego Organ – aby nauczyciel nie był bezpośrednim beneficjentem tego szkolenia, ale aby bezpośrednimi beneficjentami szkolenia były dzieci. Kryterium, w oparciu o które rozstrzygane jest czy dana forma doskonalenia zawodowego może być opłacona ze środków pochodzących z dotacji oświatowej, jest okoliczność czy określona forma i tematyka doskonalenia zawodowego służy realizacji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej funkcji konkretnej placówki wychowania przedszkolnego, w tym czy odpowiada na potrzeby uczniów danej placówki.

Skład orzekający

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Jarosław Wiśniewski

przewodniczący

Michał Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych na doskonalenie zawodowe nauczycieli oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania placówki oświatowej z dotacji i wydatków na szkolenia, ale ogólne zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków i wymogów uzasadnienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu finansowania edukacji i interpretacji przepisów dotyczących wydatkowania środków publicznych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak sąd może korygować błędne interpretacje organów.

Czy szkolenie nauczyciela z dotacji oświatowej to zawsze wydatkowanie niezgodne z przeznaczeniem? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 14 200 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 433/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Michał Niedźwiedź
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję w zaskarżonej części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi F. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2022 r. nr SKO.SW/4101/233/2021 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2019 roku I. uchyla decyzję w zaskarżonej części, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 4.026 zł (cztery tysiące dwadzieścia sześć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. zarządza od Skarbu Państwa – Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz skarżącej zwrot kwoty 78 zł (siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 stycznia 2022r. nr SKO.SW/4101/233/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej również jako: Organ, Kolegium, SKO), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji Q. z siedzibą w K. prowadzącej P. z siedzibą w K. (dalej również jako: Strona, Skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 września 2021r. nr EK-07.4431.2.23.2020.MS określającą należności stanowiące kwotę dotacji podlegającą zwrotowi w wysokości: 17.600 zł z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2019r. oraz nakazującą dokonania zwrotu ww. należności, wraz odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
1. W okresie od 8 maja do 30 czerwca 2020r. w P. z siedzibą przy ul.[...] w K., prowadzonym przez Skarżącą, przeprowadzona została kontrola prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonej w 2019r. P. W 2019r. punkt ten otrzymał 108.751,28 zł dotacji.
W toku kontroli ustalono, że część dotacji w łącznej wysokości 38.000,00 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w związku z wypłatą na rzecz firmy A., wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia w wysokości 38.000,00 zł. Powołano się na zapisy protokołu, zgodnie z którymi A.A. zgodnie z umową towarzyszyła nauczycielowi przedszkolnemu podczas dnia pracy w P. Wskazano, że zestawienie wykonywanych czynności jest zbieżne z zakresem obowiązków wykonywanych przez M.M., zatrudnionego na stanowisku nauczyciela oraz całkowicie odmienne od zakresu czynności M.K., zatrudnionej na analogicznym stanowisku asystenta nauczyciela. Analiza zakresu obowiązków, wykonywanych czynności, wytworzonych dokumentów oraz posiadanych kwalifikacji wskazuje, że A.A. jest nauczycielem zgodnie z kwalifikacjami wynikającymi z art. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli - obowiązującym w 2019r., pełniła funkcję nauczyciela, a w pewnych aspektach pracy przejmowała kompetencje kierownika placówki, w związku z tym nie mogła zostać zatrudniona na podstawie umowy zlecenia. Szczegółowa analiza wydatków oraz szczegółowe ustalenia kontroli zostały przedstawione w protokole kontroli znak [...] .
W dniu 15 lipca 2020r. do organu I instancji wpłynęły zastrzeżenia do protokołu kontroli kwestionujące wnioski i ustalenia kontrolne. W zastrzeżeniach zawarto wyjaśnienie charakteru czynności przeprowadzonych przez A.A. oraz przedstawiono metodę [...] , wiążąc poszczególne jej założenia z określonymi czynnościami wykonywanymi przez A.A. Stwierdzono, że koncepcja i założenia P., z racji wzorowania na modelach światowych, są swoistego rodzaju innowacją i sposób pracy z dziećmi odbiega od znanych metod prowadzenia placówek przedszkolnych.
W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 31 lipca 2020r. znak [...] Prezydent Miasta Krakowa stwierdził, że w 2019r. część dotacji w wysokości 38.000,00 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, w związku z wypłatą na rzecz firmy A., wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia.
W dniu 21 sierpnia 2020r. Skarżąca zwróciła się do organu I instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśniła, że czynności wykonywane przez A.A. są niewłaściwie interpretowane. Podniesiono m.in. iż towarzyszenie nauczycielowi przedszkolnemu podczas dnia pracy nie było skierowane na pracę z dziećmi, lecz na wspomaganie rozwoju nauczyciela. Mylnie zinterpretowano czas wykonywanego zlecenia polegający na towarzyszeniu nauczycielowi, porównując go z całodziennym czasem pracy nauczyciela placówki. Zawarta umowa ma charakter zlecenia, zatem wynagrodzenie wypłacane jest za wykonanie określonego zadania, a nie za pracę liczoną godzinowo. Zapis w dzienniku dotyczy czasu pracy z dziećmi na sali przedszkolnej, jest udokumentowaniem zajęć prowadzonych bezpośrednio z dziećmi przez A.A. Podkreślono, że to nie A.A. była nadzorowana w czasie wykonywanych czynności, ale to ona obserwowała pracę nauczyciela P. w czasie towarzyszenia mu podczas dnia pracy. Działania podejmowane przez A.A. są działaniami w zakresie kształcenia, opieki i wychowania, co jest najistotniejsze i dlatego dotacja przekazana na ich realizację została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Prezydent Miasta Krakowa, w związku z niedokonaniem przez Stronę zwrotu należności stanowiącej część dotacji otrzymanej w 2019r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, mimo stwierdzenia podstaw dla zwrotu w wystąpieniu pokontrolnym, zawiadomieniem z dnia 7 grudnia 2020r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Prezydent Miasta Krakowa w oparciu o dokumentację z kontroli znak [...] , a także wyjaśnienia Strony oraz dokumenty zgromadzone w przeprowadzonym postępowaniu uznał, że kontrolująca częściowo błędnie ustaliła stan faktyczny, tj. charakter czynności wykonywanych przez A.A. Uznała bowiem ogół tych czynności za czynności nauczycielskie, czy pedagogiczne, wnioskując o nich w szczególności w oparciu o przyjęte przez siebie znaczenie czynności określonych w umowie jako towarzyszenie nauczycielowi przedszkolnemu oraz na podstawie spostrzeżenia zbieżności zakresu niektórych czynności wykonywanych przez tę osobą oraz przez nauczyciela – M.M. Tymczasem już w wyjaśnieniach przedstawiciela kontrolowanego podmiotu z dnia 10 czerwca 2020r. wskazano, że w placówce jest zatrudniony jeden nauczyciel na umowę o pracę. Osobą wspierająca pedagogicznie prace P. jest A.A., prowadząca działania instruktażowe, superwizyjne i zajęcia wspomagające rozwój dzieci korzystając z pomocy i metody [...] , metodyki [...] , kwalifikacji pedagoga specjalnego, a także prowadząca szkolenia oraz spotkania z rodzicami dzieci zapisanych do P., przedstawiając niejednorodny, zróżnicowany zakres czynności Pani A.A.
Zdaniem organu I instancji A.A. wykonywała zasadniczo czynności trojakiego rodzaju, w postaci:
działań superwizyjnych, instruktażowych, szkoleniowych, których beneficjentem był nauczyciel - Pan M.M.;
działań pedagogicznych, których beneficjentem były dzieci uczęszczające do P.;
działań warsztatowo-szkoleniowych, których beneficjentem byli rodzice, a także inne działania o charakterze mniejszościowym (w znaczeniu ich udziału w ogóle czynności) lub incydentalnym.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, Prezydent Miasta Krakowa – decyzją z dnia 29 września 2021r nr EK-07.4431.2.23.2020.MS – określił należną do zwrotu wysokość dotacji przyznanej w 2019r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 17.600 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że po pierwsze zindywidualizowane zajęcia prowadzone przez A.A. były – zgodnie z wyjaśnieniami przedstawiciela kontrolowanego podmiotu, a później Strony – zajęciami dodatkowymi, w małych grupach, w określonej formule/metodzie, w której specjalistą jest A.A. Po drugie, zawodowa relacja pomiędzy A.A. a nauczycielem - M.M., pełniącym obowiązki kierownika punktu, była co najmniej specyficzna: A. regularnie i kompleksowo bowiem obserwowała, instruowała, szkoliła nauczyciela, omawiała jego pracę - była to jedna z jej zasadniczych ról.
Następnie organ I instancji wskazał, iż nie jest w stanie stwierdzić bez wątpliwości czy w treści łączącego strony (A.A. oraz Fundację Q.) stosunku prawnego wystąpiła przewaga cech charakterystycznych dla stosunku pracy czy też nie. W związku z tym stwierdził, że druga przesłanka skorzystania z wyjątku co do formy zatrudnienia nauczyciela, ustalonego w art. 10a ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela, została wypełniona, a co za tym idzie w tych konkretnych okolicznościach zatrudnienie A.A. w kontekście jej czynności nauczycielskich (pedagogicznych) na podstawie umowy zlecenia było prawidłowe. W konsekwencji wskazano, iż część dotacji w kwocie 17.400 zł (8 x 2.000 zł + 2 x 500 zł + 200 zł + 200 zł), stanowiącej część wynagrodzenia A.A. wypłaconego w okresie od marca do grudnia 2019r., w kontekście czynności nauczycielskich (pedagogicznych), została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Natomiast, odnosząc się do działań A.A. o charakterze superwizyjnym, instruktażowym, szkoleniowym, podejmowanych wobec nauczyciela - M.M., ich niezaprzeczalnym beneficientem był nade wszystko nauczyciel. Ukierunkowane były one na jego rozwój zawodowy oraz rozwój jego warsztatu pracy. Działania te nadto nie były doraźne czy incydentalne, lecz miały charakter permanentny i regularny. Prowadzono więc kompleksowe, ciągłe działania dokształcające nauczyciela, które finansowano środkami pochodzącymi z dotacji przeznaczonymi wyłącznie na zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Organ nie podzielił stanowiska Strony co do zgodności ww. działań dokształcających (superwizyjnych, instruktażowych, szkoleniowych) z tym zakresem. Bezpośrednimi beneficjentami zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki powinny być bowiem dzieci. Przyszły i niepewny rezultat doskonalenia zawodowego nauczyciela może (ale nie musi) mieć z dziećmi co najwyżej potencjalny i pośredni związek, co nie wystarczy dla uzasadnienia poniesienia ze środków pochodzących z dotacji wydatków dotyczących tego rodzaju działań. Ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych jest być może innym zadaniem punku przedszkolnego, w perspektywie treści art. 17 Kodeksu pracy, ale zdecydowanie nie jest to zadanie w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, ponieważ takowe dotyczą działań podejmowanych przez podmiot oświatowy bezpośrednio wobec dzieci (dotyczą ich kształcenia, a nie kształcenia nauczyciela, dla którego legitymowanie się odpowiednim poziomem wykształcenia jest warunkiem wstępnym dopuszczenia go do pracy z dziećmi).
Ponadto zdaniem organu I instancji trudno oprzeć się wrażeniu jakoby całościowy sposób funkcjonowania P. ukonstytuowano w znacznej mierze pod kątem permanentnego, regularnego doskonalenia zawodowego nauczyciela. Pomijając kwestię wydatków poniesionych na ten cel z dotacji, poważne wątpliwości prawnooświatowe budzi notoryczne, niemal stałe funkcjonowanie w przestrzeni podmiotu oświatowego osoby, która nie jest ani nauczycielem, ani pomocą nauczyciela, ani osobą wykonującą nadzór pedagogiczny (z ramienia kuratora oświaty), ale obserwuje, szkoli nauczyciela. Taki model nie wydaje się w opinii organu być zgodny z ustrojem polskiego systemu oświaty i nie wydaje się być zgodny z przepisami. W szczególności w sali przedszkolnej, podczas zajęć mogą być obecne tylko osoby pełniące ściśle określone role. Raczej nie ma wśród nich miejsca dla osoby prowadzącej kompleksowe działania ukierunkowane na doskonalenie zawodowe nauczyciela.
W związku z charakterem superwizyjnych, instruktażowych, szkoleniowych działań A.A., część dotacji w kwocie 14.200 zł (8 x 1.200 zł + 8 x 200 zł + 2 x 300 zł + 1.800 zł + 600 zł), stanowiącej część wynagrodzenia tej osoby wypłaconego w okresie od marca do grudnia 2019r. w kontekście tych działań, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Odnośnie działań warsztatowo-szkoleniowych A.A. podejmowane wobec rodziców organ stwierdził, że nie można utożsamiać ich z okresowymi lub doraźnymi konsultacjami nauczyciela przedszkolnego dla rodziców. Beneficjentami powyższych regularnych, organizowanych, działań byli, bez wątpienia rodzice. Środki pochodzące z tzw. dotacji oświatowej służą dofinansowaniu zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, czyli tych podejmowanych przez podmiot oświatowy bezpośrednio wobec dzieci, a nie dofinansowaniu każdego rodzaju przedsięwzięć, choćby w szerszej perspektywie były one szczytne i zasadne.
W związku z powyższym, zdaniem Organu, część dotacji w kwocie 2.600 zł (9 x 200 zł + 800 zł), stanowiącej część wynagrodzenia A.A. wypłaconego w okresie od marca do grudnia 2019r. w kontekście prowadzenia spotkań warsztatowo-szkoleniowych dla rodziców, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Część dotacji w kwocie 800 zł (8 x 100 zł), stanowiącej część wynagrodzenia A.A. wypłaconego w okresie od marca do czerwca od września do grudnia 2019r., w kontekście dbania o wizerunek P. w sieci, również została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Natomiast część dotacji w kwocie 3000 zł, stanowiącej część wynagrodzenia A.A. wypłaconego w określę od marca do grudnia 2019r., w kontekście następujących czynności:
przygotowanie pomocy dydaktycznych (8 x 100 zł + 200 zł = 1000 zł),
udział w pracach porządkowych dotyczących prowadzonych czynności dydaktycznych i wychowawczych w P. (2 x 200 zł = 400 zł),
opracowanie koncepcji nowych kącików zabaw i przygotowanie przestrzeni przedszkolnej zgodnie z potrzebami rozwojowymi dzieci (1.600 zł),
została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Czynności te bowiem mieszczą się w zakresie zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki, bezpośrednio dotycząc dzieci i pracy z nimi, co nie budzi wątpliwości i nie wymaga głębszego uzasadnienia.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w części dotyczącej stwierdzenia, iż wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji w wysokości 14.200 zł oraz część dotacji w wysokości 2.600 zł, tj. łącznie 16.800 zł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez określenie w zaskarżonej decyzji części dotacji w wysokości 14.200,00 zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pomimo, iż otrzymana przez P. część dotacji w wysokości 14.200,00 zł została wykorzystana na wydatki związane z wynagrodzeniem osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej przeznaczone na doskonalenie zawodowe nauczyciela prowadzącego bezpośrednio zajęcia z uczniami P.; przy czym strona w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji wskazywała, iż celowe, w przypadku jakichkolwiek niejasności co do metod pracy z dziećmi w P., jest wezwanie A.A., która szkoliła nauczyciela Punktu w zakresie metodyki w ujęciu [...] , z którego to środka dowodowego organ I instancji nie skorzystał, poprzestając na własnych, błędnych i nieuzasadnionych wnioskach;
2) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez określenie w zaskarżonej decyzji części dotacji w wysokości 2.600 zł, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pomimo, iż otrzymana przez P. część dotacji w wysokości 2.600,00 zł została wykorzystana na wydatki związane z wynagrodzeniem osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej przeznaczone na konsultacje oraz warsztaty z rodzicami uczniów P.; przy czym strona w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji wskazywała, iż celowe, w przypadku jakichkolwiek niejasności co do metod pracy z dziećmi w P., jest wezwanie A.A., która prowadziła konsultacje z rodzicami uczniów oraz prowadziła dla nich warsztaty w zakresie metodyki w ujęciu [...], z którego to środka dowodowego Organ I instancji nie skorzystał, poprzestając na własnych, błędnych i nieuzasadnionych wnioskach;
3) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu której wskazano błędnie, iż podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie jest zadaniem w zakresie kształcenia, wychowania i opieki; nadto, iż sposób funkcjonowania P. budzi "poważne wątpliwości prawnooświatowe" bez określenia jakie normy prawa oświatowego organ ma na myśli, pisząc także, iż taki model nie wydaje się być zgodny z ustrojem polskiego systemu oświaty - bez wskazania rzekomo naruszonej przez Stronę normy prawa oraz zanegowanie zasadności ponoszenia z dotacji oświatowej wydatków na konsultacje specjalisty z rodzicami uczniów Punktu; podczas gdy obowiązkiem organu jest, działając w interesie społecznym i interesie obywateli, tak przeprowadzić postępowanie dowodowe, a następnie ocenić zgromadzony materiał dowodowy, aby ta ocena nie była dowolna, lecz wynikała z przytoczonych przez organ faktów i przepisów prawa - czego w przedmiotowej sprawie zabrakło.
3. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia Organ stwierdził, że kwota dotacji wynosząca 800,00 zł, która została wypłacona A.A. z tytułu dbania o wizerunek niepublicznego punktu przedszkolnego została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Czynności podejmowane w tym zakresie miały charakter informacyjno-promocyjny i niewątpliwie nie mieszczą się w pojęciu zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki.
Z kolei część udzielonej Skarżącej w 2019r. dotacji w kwocie łącznej 3.000 zł została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Dotyczy ona wynagrodzenia z tytułu czynności podejmowanych przez A.A. na podstawie zawartych przez nią ze Skarżącą umów, które dotyczyły przygotowania pomocy dydaktycznych, udziału w pracach porządkowych dotyczących prowadzonych czynności dydaktycznych i wychowawczych w niepublicznym punkcie przedszkolnym oraz opracowania koncepcji nowych kącików zabaw i przygotowanie przestrzeni przedszkolnej zgodnie z potrzebami rozwojowymi dzieci. Kolegium stwierdziło, iż stanowisko to jest zasadne, gdyż powyższe czynności dotyczą zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a beneficjentami tych działań były bezpośrednio dzieci.
Zdaniem Organu, również kwota w wysokości 17.400 zł, która została wypłacona A.A. ze środków pochodzących z dotacji tytułem wynagrodzenia została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie była ocena zasadności wydatkowania środków pochodzących z dotacji na pokrycie wynagrodzenia z tytułu działań podejmowanych na podstawie zawartych umów przez Panią A.A. mających charakter szkoleniowy i instruktażowy w stosunku do prowadzącego zajęcia nauczyciela Pana M.M.. Za czynności te wypłacono wynagrodzenie w łącznej kwocie 14.200,00 zł. Ich beneficjentem, jak słusznie ocenił organ I instancji, był bezpośrednio nauczyciel, któremu Pani A.A., uznana i wykwalifikowana specjalistka w zakresie metody [...], towarzyszyła podczas jego dnia pracy. Były one kierunkowane na rozwój zawodowy nauczyciela oraz rozwój jego warsztatu pracy w zakresie metody [...] . Jak Kolegium zwróciło uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogą w pewnych sytuacjach być finansowane z dotacji oświatowej jako związane z kształceniem, wychowaniem lub opieką wychowanków, uczniów lub słuchaczy tej jednostki. Niemniej jednak w stanie faktycznym, którego dotyczyła rozpatrywana sprawa, brak było ku temu podstaw. Podkreślić należy, iż czynności powyższe były wykonywane regularnie przez cały okres trwania umów zlecenia zawartych z Panią A.A.. Działania mające na celu szkolenie i nadzór nauczyciela miały zatem charakter ciągły i kompleksowy i miały na celu bezpośrednio kształcenie nauczyciela w zakresie wspomnianej wyżej metody. On był zatem bezpośrednim beneficjentem działań podejmowanych przez Panią A.A. w tym zakresie, natomiast można mówić jedynie o pośredniej korzyści dla dzieci uczęszczających do punktu przedszkolnego. Jak słusznie stwierdził organ I instancji, warunkiem wstępnym dopuszczenia nauczyciela do pracy z dziećmi jest legitymowanie się odpowiednim poziomem wykształcenia. W tym kontekście istotnie budzi wątpliwości stałe i permanentne uczestniczenie w zajęciach osoby, która ich nie prowadzi bezpośrednio jako nauczyciel, czy też nie asystuje nauczycielowi, natomiast ma go nadzorować. W związku z tym w opinii Kolegium wydatkowanie środków z dotacji w tym zakresie nie spełnia kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania wydatkowania tych środków, a co za tym idzie, nie można uznać, iż stanowi ono realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w rozumieniu art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Chodzi tutaj w szczególności o brak przejrzystości w zakresie rozdziału ról osób uczestniczących w procesie wychowawczym i edukacyjnym oraz w procesie nadzoru i szkolenia, a także w zakresie organizacji samego szkolenia nauczyciela (trwającego de facto na przestrzeni całego okresu prowadzenia zajęć przez nauczyciela w zakresie, którego dotyczy rozpatrywana sprawa). W związku z tym nie można było uznać w opinii Kolegium, iż beneficjentem działań, które zostały pokryte z dotacji w tym zakresie były dzieci.
Kolegium podtrzymało również stanowisko, iż kwota wypłaconego Pani A.A. wynagrodzenia wynosząca 2.600,00 zł, w związku z działaniami podejmowanymi wobec rodziców i mającymi charakter warsztatowoszkoleniowy nie spełniała kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Bezpośrednim beneficjentem tych działań byli rodzice, natomiast można mówić jedynie o pośredniej korzyści dla dzieci uczęszczających do punktu przedszkolnego. Kolegium podkreśla, iż katalog wydatków bieżących, które można sfinansować środkami pochodzącymi z dotacji, jest zawężony do wydatków dotyczących zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. W tym zakresie zatem zarzuty odwołania, w którym podniesiono, iż wydatki związane z dokształcaniem I doskonaleniem zawodowym nauczycieli stanowią wydatki bieżące, nie zasługują na uwzględnienie. Zakres kształcenia, wychowania i opieki jest kryterium nadrzędnym wydatków dopuszczalnych. Istotny jest bezpośredni związek tych wydatków z zakresem kształcenia, wychowania i opieki. Środkami pochodzącymi z dotacji nie można finansować zadań innego rodzaju, choćby również należały one do zadań podmiotów oświatowych. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę, bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków.
4.1. Pismem z dnia 9 marca 2022r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ww. decyzję w części dotyczącej stwierdzenia, iż wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji w wysokości 14.200,00 zł. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i wadliwe uznanie, iż wydatki na doskonalenie zawodowe nauczyciela M.M. w kwocie 14.200,00 zł poniesione w 2019r. z dotacji oświatowej otrzymanej przez Skarżącą, zostały poniesione niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi, albowiem były ukierunkowane na rozwój zawodowy ww. nauczyciela, rozwój jego warsztatu pracy w zakresie metody [...] oraz nauczyciel ten był bezpośrednim beneficjentem działań szkoleniowych i instruktażowych podejmowanych przez osobę szkolącą; podczas gdy beneficjentem każdej formy doskonalenia zawodowego w pierwszej kolejności jest nauczyciel, a dopiero w wyniku uzyskania przez nauczyciela określonych kompetencji, w dalszej kolejności - uczniowie danej szkoły czy przedszkola, zaś kryterium, w oparciu o które rozstrzygane jest czy dana forma doskonalenia zawodowego może być opłacona ze środków pochodzących z dotacji oświatowej, jest - nie - beneficjent, a okoliczność, czy określona forma doskonalenia zawodowego służy realizacji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej funkcji konkretnej placówki wychowania przedszkolnego, w tym czy odpowiada na potrzeby uczniów danej placówki;
2. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, co oznacza błędne przyjęcie, iż wydatki na doskonalenie zawodowe nauczyciela M.M. w kwocie 14.200 zł poniesione w 2019 r. z dotacji oświatowej otrzymanej przez Skarżącą, zostały poniesione niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi, pomimo, że na Skarżącej jako na organie prowadzącym P. z siedzibą w K. spoczywa obowiązek realizacji zadań określonych w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, w tym zapewnienie warunków działania ww. P., zaś wspieranie rozwoju innowacyjnej i alternatywnej działalności oświatowej, w szczególności podejścia [...] jest jednym ze statutowych celów skarżącej, zatem uzasadnione są wydatki Skarżącej na cele szkolenia nauczyciela w zakresie metody [...], co odpowiada na potrzeby uczniów P.;
3. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i wadliwe uznanie, iż wydatki na doskonalenie zawodowe nauczyciela M.M. w kwocie 14.200 zł poniesione w 2019r. z dotacji oświatowej otrzymanej przez Skarżącą, zostały poniesione niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi, który to wniosek wynikł z dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów przez organ II instancji, wskutek której organ II instancji błędnie przyjął, iż osoba szkoląca nadzorowała nauczyciela, a także, iż stale i permanentnie uczestniczyła w zajęciach, podczas gdy czynności polegające na towarzyszeniu nauczycielowi podczas dnia pracy w P. "nie były określone konkretną datą, były ustalane na bieżąco w zależności od dni wolnych od pracy w placówce, dysponowanego czasu przez A.A., czy też potrzebą wydłużenia czasu obserwacji nauczyciela w grupie, acz obejmowały zakres dwóch godzin tygodniowo bezpośrednich działań na sali w czasie dnia pracy nauczyciela z dziećmi oraz dodatkowych godzin poświęconych na omówienie";
4. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, iż wydatkowanie środków na doskonalenie zawodowe nauczyciela M.M. w kwocie 14.200 zł stanowiące wynagrodzenie osoby szkolącej, ,,nie spełnia kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania wydatkowania tych środków", pomimo, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika na jakich faktach i dowodach oparł się organ II instancji oraz z jakich przyczyn innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie podnoszonego wadliwego przyjęcia jak wyżej, tj. iż wydatkowanie środków z dotacji na doskonalenie zawodowe nauczyciela M.M. w kwocie 14.200 zł nie spełnia kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania wydatkowania tych środków, w zaskarżonej decyzji brak także wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej formułowanego przez organ II instancji ww. zarzutu.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przytoczyła argumenty, które jej zdaniem, przemawiają za zasadnością podniesionych zarzutów.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
4.2. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
5.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej ustawa o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
5.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
5.3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
5.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli, a następnie postępowania prowadzonego przez organy obydwu instancji była prawidłowość wykorzystania dotacji udzielonej w 2019r. P. w łącznej kwocie 108.751,28 zł.
Organy niektóre z wydatków uznały za wykorzystane zgodne z przepisami, inne za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa). Strona w toku kontroli i postępowania, zgodziła się z niektórymi zastrzeżeniami organów (nie skarżąc tych ustaleń), natomiast niektóre stanowiska organów kwestionowała.
Finalnie jednak, w skardze do tut. Sądu, Strona zaskarżyła ww. decyzję Kolegium jedynie w zakresie stwierdzenia, iż wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji w wysokości 14.200,00 zł, przeznaczonej na szkolenie, doskonalenie zawodowe nauczyciela zatrudnionego w P.
5.5. W tej kwestii zauważyć należy, że podstawę prawną dotyczącą spornej kwestii dotacji stanowi art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017r. poz. 2203 z późn. zm.). Jest on bardzo rozbudowany, ale w niniejszej sprawie znaczenie ma następujący fragment:
Art. 35 ust. 1.
"Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
(...)".
W orzecznictwie (szeroko przytoczonym przez Stronę w treści skargi) dopuszcza się, aby wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogły być ponoszone z dotacji oświatowej otrzymywanej przez jednostki oświatowe.
Również w doktrynie (zob. M. Pilich (red.), Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, WKP 2020 – Komentarz do art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych; dostępny w aplikacji LEX) podnosi się, że w ramach pojęcia "dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki" mieszczą się również wydatki na szkolenie kadry organu prowadzącego, dyrekcji szkoły i kadry pedagogicznej.
Kwestia ta jest – co do zasady – niesporna, albowiem również Kolegium, w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdza, że wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogą w pewnych sytuacjach być finansowane z dotacji oświatowej jako związane z kształceniem, wychowaniem lub opieką wychowanków, uczniów lub słuchaczy tej jednostki.
W tym jednak przypadku wydatki te zakwestionowano, ponieważ – zdaniem SKO (podobne stanowisko zajął organ I instancji) – ich beneficjentem był bezpośrednio nauczyciel, któremu Pani A.A., uznana i wykwalifikowana specjalistka w zakresie metody [...] , towarzyszyła podczas jego dnia pracy. Były one kierunkowane na rozwój zawodowy nauczyciela oraz rozwój jego warsztatu pracy w zakresie metody [...] . Natomiast – zdaniem organów – bezpośrednimi beneficjentami zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki powinny być dzieci. Przyszły i niepewny rezultat doskonalenia zawodowego nauczyciela może (ale nie musi) mieć z dziećmi co najwyżej potencjalny i pośredni związek, co nie wystarczy dla uzasadnienia poniesienia ze środków pochodzących z dotacji wydatków dotyczących tego rodzaju działań.
Zdaniem Sądu stanowisko to nie ma żadnego oparcia w przepisach prawa. Co więcej jest wewnętrznie sprzeczne, a wręcz – nielogiczne.
Albowiem bez względu na to z jakim rodzajem szkolenia nauczycieli (podkreślenie Sądu) mamy do czynienia, bez względu na jego formę (teoretyczne lub praktyczne) czy też zakres tematyczny (językowe, komputerowe, inne w tym z metody [...] – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), w każdym przypadku w pierwszej kolejności z tego szkolenia korzysta nauczyciel, a dopiero w wyniku uzyskania przez nauczyciela uzyskanych umiejętności – uczniowie danej jednostki oświatowej.
Nie można przeprowadzić szkolenia nauczycieli (podkreślenie Sądu), w którym to ten nauczyciel nie będzie bezpośrednim beneficjentem tego szkolenia. Zawsze w takim przypadku jest tak, że najpierw jakąś wiedzę, jakieś umiejętności praktyczne musi nabyć szkolony nauczyciel, a dopiero – w drugiej kolejności – ta jego nowo nabyta wiedza (lub umiejętności) mogą być wykorzystywane w pracy z uczniami w szkole lub w przedszkolu.
Nie da się przeprowadzić szkolenia nauczyciela (podkreślenie Sądu) w ten sposób – jak wymaga tego Organ – aby nauczyciel nie był bezpośrednim beneficjentem tego szkolenia, ale aby bezpośrednimi beneficjentami szkolenia były dzieci. Aby spełnić wymogi Organu należałoby na szkolenia wysłać dzieci. Wtedy z pewnością nauczyciel nie byłby beneficjentem takiego szkolenia, z pewnością nie nabyłby żadnych nowych umiejętności, natomiast to dzieci nabyłyby nowe umiejętności. W takim przypadku należy zadać jednak retoryczne pytanie: czy byłoby to jeszcze "szkolenie nauczyciela"?.
W konsekwencji należy stwierdzić, że stanowisko SKO jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony dopuszcza bowiem aby wydatki na doskonalenie zawodowe nauczycieli mogły być finansowane z dotacji oświatowej jako związane z kształceniem, wychowaniem lub opieką wychowanków, uczniów lub słuchaczy tej jednostki, z drugiej strony stawia zaś wymóg (nauczyciel nie może być bezpośrednim beneficjentem tego szkolenia, a tymi beneficjentami maja być dzieci), który powoduje, że żadne (podkreślenie Sądu) szkolenie nauczycieli nie będzie mogło być finansowane z dotacji oświatowej.
Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że nie da się przeprowadzić szkolenia nauczycieli (podkreślenie Sądu), w którym to nauczyciele nie byliby bezpośrednimi beneficjentami tego szkolenia, nie nabyliby żadnych nowych umiejętności, które mogliby później wykorzystywać pracy z dziećmi, a wyłącznymi bezpośrednimi beneficjentami tychże szkoleń były dzieci.
W tym zakresie należy zgodzić się ze Skarżącą, że kryterium, w oparciu o które rozstrzygane jest czy dana forma doskonalenia zawodowego może być opłacona ze środków pochodzących z dotacji oświatowej, jest okoliczność czy określona forma i tematyka doskonalenia zawodowego służy realizacji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej funkcji konkretnej placówki wychowania przedszkolnego, w tym czy odpowiada na potrzeby uczniów danej placówki.
Jak również podnosi się w literaturze (zob. M. Pilich (red.), Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, WKP 2020 – Komentarz do art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych; dostępny w aplikacji LEX) tak długo, jak długo można wykazać, iż wydatki takie przyczyniają się do polepszenia funkcjonowania szkoły w sferze realizacji przez nią zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, można uważać je za wydatki kwalifikowalne z punktu widzenia ustawy. Wykładni takiej sprzyja brzmienie przepisu mówiące o "każdym" wydatku poniesionym na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki.
Oczywiście ma rację Organ stwierdzając, że warunkiem wstępnym dopuszczenia nauczyciela do pracy z dziećmi jest legitymowanie się odpowiednim poziomem wykształcenia. Jednakże są to warunki minimalne, wynikające z odrębnych przepisów, a spełnienie ww. ustawowych podlega kontroli organów nadzorczych. W spornych szkoleniach chodzi jednak o nabycie umiejętności dodatkowych (poza wymagane minimum), które mają uatrakcyjnić ofertę szkół i przedszkoli oraz zapewnić lepsze (ponad wymagane minimum), bardziej atrakcyjne wypełnianie funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej konkretnej placówki.
Zatem to nie kryterium bezpośredniości beneficjenta, a okoliczność czy określona forma i tematyka doskonalenia zawodowego nauczyciela służy realizacji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej funkcji konkretnej placówki wychowania przedszkolnego, powinna być kryterium oceny Organu w niniejszej sprawie.
W tym zakresie Skarżąca podnosi (w zarzucie drugim skargi), że to na Skarżącej jako na organie prowadzącym P. spoczywa obowiązek realizacji zadań określonych w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, w tym zapewnienie warunków działania ww. P., zaś wspieranie rozwoju innowacyjnej i alternatywnej działalności oświatowej, w szczególności podejścia [...] jest jednym ze statutowych celów Skarżącej, zatem – jej zdaniem – uzasadnione są wydatki Skarżącej na cele szkolenia nauczyciela w zakresie metody [...], co odpowiada na potrzeby uczniow P.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu to ta kwestia (a nie zagadnienie bezpośredniej korzyści beneficjenta szkolenia) powinna być przedmiotem badania przez Organ i główną przesłanką uznania spornych wydatków, za wydatki które mogą (lub nie mogą) być sfinansowane z dotacji oświatowej.
Mając powyższe na uwadze zarzut pierwszy skargi należy uznać za zasadny.
5.6. Zasadny jest również zarzut skargi dotyczący stanowiska Organu, że sporne wydatki nie spełniają kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania tych środków.
Należy zgodzić się ze Skarżącą, że z wydanej przez Organ decyzji nie wynika na podstawie jakich faktów, dowodów oraz przepisów prawa Organ przyjął, iż wydatkowanie środków z dotacji na doskonalenie zawodowe nauczyciela M.M. nie spełnia kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania wydatkowania tych środków.
W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunku określonego w art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie którymi uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Tak lakonicznie sporządzone uzasadnienie nie poddaje się kontroli Sądu. Sąd, na podstawie tak sporządzonego uzasadnienia nie jest w stanie poznać toku rozumowania Organu, nie jest w stanie poznać powodów, dla których Organ uznał, że ww. wydatki nie spełniają kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania tych środków.
Dodatkowo, w tym miejscu – niejako na marginesie – należy również podnieść za Skarżącą, że wynagrodzenie A.A. wyniosło w 2019 roku łącznie 38.000,00 zł. W toku postępowania Strona przedstawiła dowody księgowe na całą ww. kwotę, które w ocenie organów w części potwierdzają prawidłowe wydatkowanie dotacji w zakresie wynagrodzenia A.A. (przeznaczonego na działania inne niż ww. sporne wydatki). Zatem organy takie same dowody księgowe w zakresie części wydatków uznały za wiarygodne, potwierdzające prawidłowe wydatkowanie dotacji, a w innej części (dotyczącej spornych wydatków) za niespełniające kryteriów przejrzystości i należytego udokumentowania.
Sąd nie przesądza zatem czy ww. wydatki rzeczywiście spełniają kryteria przejrzystości i należytego udokumentowania, bo nie jest w stanie tego ocenić. Kwestia ta wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania i – przede wszystkim – dokładniejszego uzasadnienia w ponownie wydanej decyzji.
5.7. Przeprowadzenia dodatkowego postępowania wymaga również kwestia przebiegu spornego szkolenia, w tym w szczególności sposobu wykonywania czynności nadzorczych, superwizyjnych.
Organ w treści decyzji przesądził bowiem, że Pani A. stale i permamentnie uczestniczyła w zajęciach jako osoba, która ich nie prowadziła bezpośrednio jako nauczyciel lub asystent nauczyciela. Z uzasadnienia decyzji nie wynika na podstawie jakich dowodów Organ doszedł do takich wniosków. Natomiast Strona konsekwentnie przeczy takiemu przebiegowi szkolenia (czynności superwizyjnych), podnosząc, że czynności te "nie były określone konkretną datą, były ustalone na bieżąco w zależności od dni wolnych od pracy w placówce, dysponowanego czasu przez p. A., czy też potrzebą wydłużenia czasu obserwacji nauczyciela w grupie, acz obejmowały zakres dwóch godzin tygodniowo bezpośrednich działań na sali w czasie dnia pracy nauczyciela z dziećmi oraz dodatkowych godzin poświęconych na omówienie".
Sąd również nie przesądza tej kwestii, gdyż uzasadnienie decyzji również w tym zakresie nie pozwala na poznanie motywów i podstaw takiego stanowiska SKO. Kwestia ta również wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania i – przede wszystkim – dokładniejszego uzasadnienia w ponownie wydanej decyzji. W postepowaniu tym Organ ustali zatem (jeśli w świetle powyższego stanowiska Sądu będzie to miało jeszcze wpływ na wynik sprawy) jak rzeczywiście przebiegało ww. szkolenie, w tym czynności superwizyjne, a w uzasadnieniu decyzji wskaże dowody, na których się oparł i na podstawie których doszedł do takich wniosków oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 107 § 3 O.p.).
5.8. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania Organ zastosuje wskazaną wyżej ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania.
5.9. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 4.026 zł.
Zgodnie z brzmieniem § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 535) wpis stosunkowy w niniejszej sprawie wynosi 3% wartości przedmiotu zaskarżenia (14.200 zł), tj. 426 zł.
Skarżąca uiściła tytułem wpisu kwotę 504 zł, zatem w punkcie III wyroku zarządzono zwrot kwoty 78 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI