Orzeczenie · 2025-07-29

I SA/Kr 420/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-07-29

NSApodatkoweWysokawsa

fundacja rodzinnainterpretacja podatkowadywidendaunikanie opodatkowaniaklauzula obejścia prawasztuczność czynnościOrdynacja podatkowaWSAKraków

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Fundacja rodzinna złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej obowiązku potrącania przez spółkę podatku dochodowego od dywidend wypłacanych fundacji. Fundacja wskazała, że otrzymała udziały w spółce wraz z wierzytelnością dywidendową, a spółka miała wątpliwości co do obowiązku poboru zaliczki na podatek od kolejnych transz dywidendy wypłacanych fundacji. Zdaniem Fundacji, wypłaty te nie powinny podlegać opodatkowaniu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 14b § 5b pkt 1 Ordynacji podatkowej (O.p.), zgodnie z którym interpretacji nie wydaje się, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że czynność może stanowić element czynności objętej klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a O.p.). Dyrektor wystąpił do Szefa KAS o opinię, który potwierdził istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że planowane działania mogą stanowić próbę unikania opodatkowania ze względu na ich sztuczność i brak uzasadnienia ekonomicznego. Po otrzymaniu opinii, Dyrektor KIS wydał postanowienie o odmowie wydania interpretacji. Fundacja zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Fundacja argumentowała, że jej działania są zgodne z prawem i celem ustawy o fundacji rodzinnej, a organ nie wykazał konkretnych elementów sztuczności. WSA oddalił skargę Fundacji. Sąd uznał, że Dyrektor prawidłowo odmówił wydania interpretacji, wykazując istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że działania Fundacji mogą być sztuczne i mieć na celu osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. Sąd podkreślił, że w postępowaniu interpretacyjnym organ nie ma możliwości szczegółowego badania stanu faktycznego, a opinia Szefa KAS była dla Dyrektora wiążąca. W ocenie Sądu, przedstawiony schemat działania, polegający na utworzeniu fundacji rodzinnej i przekazaniu jej udziałów wraz z wierzytelnością dywidendową, mógł służyć uniknięciu opodatkowania podatkiem PIT przez fundatora i odroczeniu opodatkowania przez fundację rodzinną, co uzasadniało zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania interpretacji indywidualnej w przypadku podejrzenia unikania opodatkowania oraz stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w kontekście fundacji rodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację indywidualną i zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Nie przesądza ostatecznie o zastosowaniu klauzuli w postępowaniu podatkowym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może odmówić wydania interpretacji indywidualnej, powołując się na uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej), nawet jeśli nie ma pewności co do spełnienia wszystkich przesłanek tej klauzuli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dla odmowy wydania interpretacji indywidualnej wystarczy istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że czynność może stanowić element czynności objętej klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. Organ nie musi mieć pewności co do spełnienia wszystkich przesłanek tej klauzuli.

Uzasadnienie

Przepis art. 14b § 5b pkt 1 O.p. stanowi, że odmawia się wydania interpretacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że czynność może stanowić element czynności objętej art. 119a O.p. 'Uzasadnione przypuszczenie' oznacza prognozę opartą na argumentach, a nie pewność. W postępowaniu interpretacyjnym organ nie ma możliwości szczegółowego badania stanu faktycznego, dlatego wystarczające jest wykazanie argumentów wskazujących na możliwość zastosowania klauzuli.

Czy schemat działania polegający na utworzeniu fundacji rodzinnej, przekazaniu jej udziałów w spółce wraz z wierzytelnością dywidendową, może być uznany za sztuczny i zmierzający do uniknięcia opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli głównym lub jednym z głównych celów było osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy, a sposób działania był sztuczny. W tym przypadku, brak uzasadnienia ekonomicznego dla całego procesu i możliwość uniknięcia opodatkowania przez fundatora uzasadniały przypuszczenie zastosowania klauzuli.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że przedstawiony schemat działania, polegający na wypłacie zysku przez spółkę do fundacji rodzinnej (korzystającej ze zwolnienia podatkowego), zamiast bezpośrednio do fundatora (podlegającego opodatkowaniu PIT), może być uznany za sztuczny i zmierzający do osiągnięcia korzyści podatkowej. Brak obiektywnego uzasadnienia ekonomicznego dla całego procesu działań podejmowanych przez fundatora, w szczególności dla angażowania podmiotu pośredniczącego (fundacji rodzinnej) w sytuacji, gdy wypłata zysku mogłaby nastąpić bezpośrednio, budzi wątpliwości co do racjonalności ekonomicznej i wskazuje na potencjalne unikanie opodatkowania.

Czy opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej potwierdzająca uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest wiążąca dla organu wydającego interpretację indywidualną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ interpretacyjny jest związany opinią Szefa KAS, jeśli potwierdza ona uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym organ interpretacyjny, związany opinią Szefa KAS potwierdzającą uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, nie może wydać interpretacji indywidualnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Sąd oddalił skargę Fundacji na postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji indywidualnej.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 14b § § 5b

Ordynacja podatkowa

Przesłanka odmowy wydania interpretacji indywidualnej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

O.p. art. 119a § § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja unikania opodatkowania - czynność nie skutkuje korzyścią podatkową, jeśli jej głównym celem było osiągnięcie korzyści sprzecznej z celem ustawy, a sposób działania był sztuczny.

Pomocnicze

O.p. art. 3 § pkt 18

Ordynacja podatkowa

Definicja korzyści podatkowej, w tym obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 14b § § 5c

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu interpretacyjnego zwrócenia się do Szefa KAS o opinię w sprawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

O.p. art. 119c § § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja sztuczności działania - sposób działania nie jest sztuczny, jeśli rozsądny podmiot kierujący się przyczynami ekonomicznymi by go zastosował.

u.f.r

Ustawa o fundacji rodzinnej

u.p.d.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 25

Ustawa o CIT

Zwolnienie fundacji rodzinnej z opodatkowania CIT.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o PIT

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o PIT

u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 4

Ustawa o PIT

Opodatkowanie dywidend.

p.p.s.a. art. 3