I SA/Kr 386/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-05-10
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ubezpieczenia społeczneskładki ZUSprzywrócenie terminupełnomocnictwopostępowanie administracyjneCOVID-19zwolnienie z należności

WSA w Krakowie uchylił decyzję ZUS odmawiającą przywrócenia terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie ze składek, uznając, że organ błędnie przyjął, iż pełnomocnicy skarżącego mogli działać w jego imieniu w postępowaniu, które wszczęto osobistym wnioskiem strony.

Skarżący T.P. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za luty 2021 r. Po odmowie, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale ZUS stwierdził uchybienie terminu. Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na chorobę COVID-19 i opóźnienie w odbiorze informacji od księgowej. ZUS odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnicy skarżącego mieli dostęp do PUE i mogli złożyć wniosek. WSA w Krakowie uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że organ błędnie przyjął, iż pełnomocnicy mogli działać w postępowaniu wszczętym osobistym wnioskiem strony, a zatem przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu należy brać pod uwagę wyłącznie okoliczności dotyczące samego skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi T.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za luty 2021 roku. Skarżący pierwotnie zwrócił się o zwolnienie ze składek, a po odmowie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak ZUS stwierdził uchybienie terminu. Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę COVID-19 i opóźnienie w odbiorze informacji od księgowej, która odebrała decyzję na platformie PUE ZUS. ZUS odmówił przywrócenia terminu, argumentując, że skarżący udzielił wcześniej kilku pełnomocnictw, w tym do obsługi PUE ZUS, a zatem jego pełnomocnicy mieli dostęp do decyzji i mogli złożyć wniosek w jego imieniu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że organ błędnie przyjął, iż pełnomocnicy skarżącego mogli działać w postępowaniu, które zostało wszczęte osobistym wnioskiem strony, bez dołączenia do akt konkretnego postępowania dokumentu pełnomocnictwa. Sąd podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony i musi być wyraźnie wskazane w każdym postępowaniu, a organ nie może domniemywać jego istnienia. W związku z tym, przy ponownym rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu, ZUS powinien wziąć pod uwagę wyłącznie okoliczności dotyczące samego skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnik nie mógł skutecznie działać w tym postępowaniu, ponieważ strona działała osobiście, a do akt sprawy nie złożono żadnego dokumentu pełnomocnictwa. Organ nie może domniemywać istnienia pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony i musi być wyraźnie wskazane w każdym postępowaniu poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Organ nie może domniemywać istnienia pełnomocnictwa, nawet jeśli strona udzieliła wcześniej ogólnych pełnomocnictw do innych spraw lub do obsługi platformy elektronicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 46 § § 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

k.p.a. art. 46 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3.

k.p.a. art. 59 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące przywrócenia terminu.

u.s.u.s. art. 83b § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych.

ustawa o COVID-19 art. 15 zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepisy dotyczące przywrócenia terminu w okresie stanu epidemii.

ustawa o COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 2, ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepisy dotyczące rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym w sądach administracyjnych w okresie stanu epidemii.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

k.p.a. art. 33 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

k.p.a. art. 180

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie przepisów k.p.a. do postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych.

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Zastosowanie przepisów k.p.a. do postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie przyjął, że pełnomocnicy skarżącego mogli działać w jego imieniu w postępowaniu, które zostało wszczęte osobistym wnioskiem strony, bez formalnego złożenia dokumentu pełnomocnictwa do akt tego konkretnego postępowania. Ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony i musi być wyraźnie wskazane w każdym postępowaniu poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt.

Odrzucone argumenty

Organ uznał, że pełnomocnicy skarżącego mieli dostęp do PUE ZUS i mogli złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w jego imieniu, co stanowiło podstawę do odmowy przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie może domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony, która w każdym postępowaniu powinna wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika. W tym, konkretnym, postepowaniu administracyjnym Strona powinna działać sama.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że pełnomocnictwo musi być złożone do akt konkretnego postępowania administracyjnego, a organ nie może domniemywać jego istnienia, nawet w przypadku ogólnych pełnomocnictw lub dostępu do platform elektronicznych."

Ograniczenia: Dotyczy postępowań administracyjnych, w których strona działa osobiście, a organ ma wątpliwości co do istnienia pełnomocnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z pełnomocnictwami w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Wyjaśnia, kiedy pełnomocnik może skutecznie działać, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa i obowiązki stron.

Pełnomocnictwo w ZUS: Czy dostęp do PUE wystarczy? Sąd wyjaśnia kluczową zasadę!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 386/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 1747/22 - Wyrok NSA z 2024-01-10
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 205 poz 2095
Art. 15 zzs4 ust. 2, ust. 3, art. 15 zzzzzn2
Rozporządzenie Rady Ministrow z dnia 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz  specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu
Dz.U. 2021 poz 735
Art. 33, art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Urszula Zięba WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za luty 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 stycznia 2022r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: ZUS, Organ) na podstawie art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735; dalej jako k.p.a.) oraz art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 266, dalej jako: u.s.u.s.) odmówił T.P. (dalej również jako: Strona, Skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
1. Wnioskiem z dnia 22 marca 2021r. Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiąc luty 2021r.
Decyzją z dnia 25 marca 2021r. nr [...] Organ odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacana należności z tytułu składek za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r. Decyzję tą doręczono Skarżącemu w dniu 26 marca 2021r. na Portalu Usług Elektronicznych (PUE), na podstawie art. 46 § 6 k.p.a.
W dniu 19 kwietnia 2021r. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 25 marca 2021r. o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za luty 2021r.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Organ – decyzją z dnia 14 maja 2021r. nr [...] – stwierdził uchybienie terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozparzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia 25 marca 2021r.
2. Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku płacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r., które zostało zakończone ww. ostateczną decyzją ZUS z dnia 25 marca 2021r.
Pismem z dnia 26 listopada 2021r. poinformowano Skarżącego, że zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19, w przypadku gdy organ stwierdzi uchybienie przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID - 19 przewidzianych przez k.p.a. terminów zawitych, z którymi ustawa wiąże negatywne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W takim wypadku strona może złożyć wniosek o przywrócenie terminu w terminie 30 dni od daty zawiadomienia przez organ.
Następnie, pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za luty 2021r. wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku przedłożył informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej i ewidencję sprzedaży za okres od marca do grudnia 2020r. Skarżący podkreślił, że uchybienie terminowi złożenia takiego wniosku nastąpiło bez jego winy, ponieważ spowodowane było negatywnymi skutkami przebytej przez niego choroby COVID-19. Z chorobą tą związane były pogorszenie stanu zdrowia i przymusowa izolacja. Wskazał także, że decyzję, której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu, odebrała na platformie ZUS PUE księgowa, która następnie przesłała do zobowiązanego mailowo informację o jej wydaniu. Skarżący podkreślił, że księgowa nie posiada pełnomocnictwa do składania w jego imieniu odwołań od decyzji ZUS. Wiadomość mailową odczytał z dużym opóźnieniem - po upływie terminu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 sierpnia 2021r. o wznowienie postępowania w sprawie o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r., ZUS – decyzją z dnia 31 grudnia 2021r. – umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości.
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 14 grudnia 2021r. ZUS wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 26 stycznia 2022r..
W uzasadnieniu, Organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz
wskazał, że:
- w dniu 14 marca 2021r. Skarżący udzielił pełnomocnictwa - na druku ZUS PEL M.S. do załatwiania spraw w ZUS oraz do załatwiania spraw za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS). Pełnomocnictwa to nie zawiera żadnych ograniczeń i dotyczy spraw w ZUS w zakresie: ubezpieczony, świadczeniobiorca, płatnik składek. Pełnomocnictwo to nie zostało odwołane;
- w dniu 24 kwietnia 2018r. udzielił pełnomocnictwa - na druku ZUS PEL – G.D. Pełnomocnictwo obowiązuje od 1 maja 2018r. do odwołania, do wszelkich czynności przez Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (w tym do profilu w Nowym Portalu Informacyjnym PUE ZUS). Pełnomocnictwo nie zostało odwołane;
- w dniu 16 marca 2020r. udzielił pełnomocnictwa - na druku ZUS PEL – K.L. Pełnomocnictwo obowiązuje od 16 marca 2020r. do odwołania, do załatwiania spraw w ZUS oraz do załatwiania spraw za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS), w zakresie: płatnik składek. Pełnomocnictwo nie zostało odwołane;
- w dniu 16 marca 2020r. udzielił pełnomocnictwa - na druku ZUS PEL – B.M. Pełnomocnictwo obowiązuje od 16 marca 2020r. do odwołania, do załatwiania spraw w ZUS oraz do załatwiania spraw za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS), w zakresie: płatnik składek. Pełnomocnictwo nie zostało odwołane.
Z kolei z akt sprawy wynika, że decyzja z 25 marca 2021r. nr [...] została wysłana 26 marca 2021r. na profil zobowiązanego na Portalu Usług Elektronicznych (PUE), do którego dostęp mieli pełnomocnicy - na podstawie udzielonych pełnomocnictw (ZUS PEL). Decyzja została skutecznie odebrana 26 marca 2021r. Pełnomocnictwo udzielone na druku ZUS PEL upoważnia pełnomocnika do załatwiania spraw mocodawcy w ZUS, a więc także do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. A zatem wszyscy pełnomocnicy Skarżącego – zdaniem Organu – mieli upoważnienie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym okoliczność, że w terminie przewidzianym na złożenie takiego wniosku zobowiązany był chory i miał ograniczenia w poruszaniu się związane z przymusową izolacją, nie stanowiła nieusuwalnej przyczyny uchybienia terminowi na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W imieniu zobowiązanego mogło działać 4 pełnomocników, którzy mieli dostęp do profilu na PUE, a więc także do decyzji z 25 marca 2021r. Bez znaczenia dla zakresu umocowania pełnomocników pozostaje wskazywana przez zobowiązanego okoliczność, że osoba, która odebrała decyzję na PUE w jego imieniu, poinformowała zobowiązanego mailowo o jej treści, a zobowiązany odebrał tą informację mailową z opóźnieniem. W ocenie ZUS, przedstawione przez Skarżącego okoliczności nie dają podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy pełnomocników.
3.1. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący i wniósł skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutu, w tym ponownie podniósł, że decyzję, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu, odebrała na platformie ZUS PUE księgowa, która następnie przesłała zobowiązanego mailowo informację o jej wydaniu. Skarżący podkreślił, że księgowa nie posiada pełnomocnictwa do składania w jego imieniu odwołań od decyzji ZUS. W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania należności ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
3.2. W odpowiedzi na skargę Organ – reprezentowany przez pełnomocnika – wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
4.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej ustawa o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
4.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.)
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.
4.3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, częściowo również z innych przyczyn niż w niej wskazanych (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
4.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie stwierdzono, że decyzję z dnia 25 marca 2021r., odmawiającą Stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacana należności z tytułu składek za luty 2021r., doręczono w dniu 26 marca 2021r. na Portalu Usług Elektronicznych (PUE), na podstawie art. 46 § 6 k.p.a.
Zgodnie z treścią ww. przepisu, który ówcześnie obowiązywał, w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.
Organ miał zapewne na myśli art. art. 46 § 3 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3.
4.5. Przechodząc do meritum sprawy, zauważyć należy, że wnioskiem z dnia 22 marca 2021r. Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiąc luty 2021r. Wniosek został złożony osobiście przez Stronę, a do wniosku nie dołączono żadnego pełnomocnictwa (podkreślenie Sądu).
W tym miejscu wymaga odnotowania, że do postępowań opisanych w części historycznej wyroku, na mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., znajdują zastosowanie przepisy k.p.a.
Wśród tych przepisów szczególne znaczenie w niniejszej sprawie ma przepis art. 33 § 3 k.p.a., zgodnie z którym pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Zgodnie zaś z ugruntowanymi poglądami sądów administracyjnych, formułowanymi zarówno na podstawie k.p.a. jak i zbliżonych przepisów Ordynacji podatkowej, pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Istnienia pełnomocnictwa nie można przy tym domniemywać i dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (wyrok WSA w Opolu z dnia 17 sierpnia 2021r., II SA/Op 333/21; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa. gov.pl).
Z kolei w wyroku NSA z dnia 29 listopada 2019r., II OSK 2832/18, słusznie zauważono, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1993, s. 79, wyroki NSA: z dnia 1 marca 1999 r., II SA 1533/98, Lex nr 46787; z 21 kwietnia 2011 r., II FSK 2075/09). Nie sposób przyjąć automatycznie, że pełnomocnictwem udzielonym do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym jest dokument, który został złożony do akt sądowoadministracyjnych. Ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony, zatem w każdym postępowaniu powinna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika (por. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., II GSK 599/08; z dnia 27 lutego 2007 r., I GSK 700/06; z dnia 11 września 2007 r., II FSK 990/06; z dnia 24 października 2007 r., II FSK 1217/06; z dnia 13 lipca 2011 r., II FSK 367/10; z dnia z 8 stycznia 2019 r., II OSK 273/17).
Ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony, która w każdym postępowaniu powinna wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika; organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt i nie można domniemywać jego istnienia. Dopiero od momentu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika, organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić mu udział w postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2020r., VII SA/Wa 835/20).
4.6. Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy zauważyć należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na żądanie strony (w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a.), wnioskiem z dnia 22.03.2020r. Wniosek został złożony osobiście przez Stronę, a do wniosku nie dołączono żadnego pełnomocnictwa (podkreślenie Sądu).
W konsekwencji w tym, konkretnym, postepowaniu administracyjnym Strona powinna działać sama. Fakt wcześniejszego ustanowienia kilku pełnomocnictw, w innych sprawach, nawet jeśli zakres kompetencji był na tyle szeroki, że obejmował niniejsze postępowanie, nie upoważnia Organu do przyjęcia, ze dany pełnomocnik mógł działać w tym konkretnym postępowaniu.
Ustanowienie pełnomocnika w każdej konkretnej sprawie, w każdym konkretnym postępowaniu administracyjnym, jest uprawnieniem strony. Możliwe są sytuacje, że w kilku toczących się jednocześnie postępowaniach dotyczących tej samej strony przed tym samym organem, w niektórych z nich strona będzie działać osobiście, a w niektórych – przez pełnomocnika. Jest to autonomiczna decyzja strony, a organ nie może w żaden sposób w nią ingerować, organ nie może w żadnym przypadku domniemywać istnienia pełnomocnictwa, nawet jeśli pełnomocnictwa złożone w równolegle prowadzonych postępowaniach (i złożone do akt tych innych postępowań) mają na tyle szeroki zakres, że obejmują swym zakresem również postępowania, do akt których strona takiego dokumentu pełnomocnictwa nie złożyła.
Organ nie może również do akt konkretnego postępowania dołączać jakich pełnomocnictw "ogólnych" złożonych wcześniej.
Fakt, że wcześniej Strona złożyła kilka pełnomocnictw o szerokim zakresie działania, w tym do załatwiania spraw za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS), nie oznacza, że w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym, wszczętym na żądanie strony (w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a.) mieli oni status pełnomocnika (w rozumieniu art. 32 – 33 k.p.a.).
W konsekwencji stwierdzić należy, że ww. decyzję z dnia 25 marca 2021r. skutecznie doręczono za pośrednictwem profilu Skarżącego na Portalu Usług Elektronicznych (PUE) w dniu 26 marca 2021r., co potwierdza dokument – Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD) – znajdujący się w aktach sprawy.
Jednakże należy zgodzić się ze Skarżącym, że księgowa w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 22.03.2022r. nie miała umocowania do składania w jego imieniu odwołań [wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy] od decyzji ZUS.
4.7. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania, Organ – rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu (na podstawie z art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 oraz art. 59 k.p.a.) do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za luty 2021r. – weźmie pod uwagę, że ww. postepowaniu, wszczętym na podstawie wniosku z dnia 22.03.2021r., Strona działała osobiście (nie złożyła do akt tej konkretnej sprawy żadnego dokumentu pełnomocnictwa). Zatem przywracając termin (lub odmawiając jego przywrócenia) weźmie pod uwagę wyłącznie okoliczności (w tym zdrowotne) dotyczące tylko Skarżącego.
4.8. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI