I SA/Kr 386/23

I SA/Kr 386/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 386/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2023 r., sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 lutego 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/24/2023 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 9 grudnia 2022 r. PD-01-7.3139.1844.2022.MW określił M.S., użytkownikowi części nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], objętej Księgą Wieczystą Nr [...] wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na łączną kwotę wynoszącą 347,90 zł plus należne odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu podniesiono, że M.S. jest użytkownikiem części nieruchomości położonej w K., przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], objętej Księgą Wieczystą Nr [...]. Nieruchomość przeznaczona jest na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (ogródek działkowy) na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Gminą Miejską Kraków w dniu 24 kwietnia 2013 r. o nr [...]. Nawiązano do treści powyższej Uchwały oraz wynikających z niej obowiązków ponoszenia wszelkich podatków i opłat z tego tytułu oraz obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki potrzebne do gromadzenia i oddawania odpadów komunalnych.
Organ podniósł, że M.S. będąca w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właścicielem nieruchomości, nie spełniła swojego obowiązku i nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi po wejściu w życie umowy dzierżawy została więc poinformowana w formie pisemnej (wezwanie z dnia 31 sierpnia 2022 r.), o konieczności złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] przeznaczonej na ogród działkowy.
W dniu 21 września 2022 r. M.S. złożyła pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odnośnie nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], z datą powstania obowiązku ponoszenia opłaty od 1 lipca 2022 r., natomiast nie złożyła deklaracji za okres wsteczny, do czego była zobowiązana. Z uwagi na powyższe, w dniu 8 listopada 2022 r. wszczęto postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec M.S. za okres od 1 marca 2017 r. do 31 grudnia 2021 r. Stosownie do art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa - jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 3 ucpg, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje - w przypadku nieruchomości, na której znajduje- się- domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Stosowanie do uchwały Rady Miasta Krakowa Nr LII/699/12 z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne - Rada Miasta Krakowa postanowiła o odbiorze odpadów komunalnych z tego typu nieruchomości.
W wyniku czynności sprawdzających, organ ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość była użytkowana. Zgodnie z uchwałą Nr LVI 11/1228/16 z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowej jedynie przez część roku oraz uchwałą Nr XLV/ 1198/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, nieselektywnej zbiórce odpadów; jako opłatę ryczałtową za rok 2021 - 49,70 zł, przy obowiązkowej od 1 listopada 2020 r. na terenie Gminy Miejskiej Kraków selektywnej zbiórce odpadów.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła M.S. Strona skarżąca podniosła, że jako użytkowniczka działki nr [...] objętej Księgą Wieczystą nr [...] nigdy nie generowała żadnych odpadów komunalnych. Działka o której mowa jest niewielkim terenem około 3 arowym o charakterze typowo ekologicznym. Nie są generowane jakiekolwiek odpady, a wszelkie chwasty są wrzucane do kompostownika. M.S. podkreśliła, że jak dotąd nie zaobserwowała w obrębie ogródków działkowych żadnych pojemników służących do składowania odpadów komunalnych i ich ewentualnej segregacji. Strona skarżąca podkreśliła, że nie widzi powodu, aby ponosić koszty za coś z czego nie korzysta.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po zapoznaniu się z materiałami sprawy zważyło, co następuje:
Zgodnie z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dalej zwanej "ustawą" - właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Kolegium wyjaśniło, że na mocy ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw wprowadzono zasadnicze zmiany w obowiązującym do tej pory systemie gospodarowania odpadami komunalnymi polegające przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych i rezygnacji z dotychczasowego systemu umów cywilnoprawnych każdego gospodarstwa domowego z podmiotem odbierającym odpady na rzecz jednolitych zasad finansowania odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju i przejęcie obowiązków przez gminy. Nadto sposób ustalania wysokości opłaty przyjęty w ustawie z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opiera się aktualnie na obowiązkowym systemie składania deklaracji, w której zobowiązany do złożenia tej deklaracji samodzielnie dokonuje obliczenia wysokości opłaty. System ten, powoduje że złożenie poprawnej deklaracji nie wymaga wydawania decyzji administracyjnych o wysokości tej opłaty. Natomiast w przypadku niezłożenia deklaracji bądź uzasadnionych wątpliwości co do danych w niej zawartych organ gminy ma obowiązek w drodze decyzji określić wysokość opłaty.
W wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opłata ta została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, opłata ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy). Opłata ta należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy.
W świetle przedmiotowej ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku między innymi przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie i przepisach wydanych na podstawie art. 4a; (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy) oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy). Na gminie ciąży natomiast obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 ustawy.) , a na właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, obowiązek ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ( art. 6h ustawy).
Co szczególnie istotne -zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy - w razie niezłożenia deklaracji o [pic]wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez rade gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
W świetle art. 6a ww. ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Stosownie do art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Mając na uwadze cytowaną wyżej regulację oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wystąpiły podstawy do wydania decyzji przez Organ I instancji, a ustalenia w niej przyjęte są prawidłowe.
M.S. jako dzierżawca części nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] na mocy umowy z Gminą Miejską Kraków z dnia 24 kwietnia 2013 r. jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem jako właściciela nieruchomości rozumie się współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
W świetle natomiast § 4 Umowy zawartej z Gminą Miejską Kraków dzierżawca zobowiązany jest do ponoszenia wszelkich podatków i opłat z tego tytułu. Należy podzielić pogląd, że w pojęciu [pic]"opłaty" mieści się niewątpliwie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z kolei zgodnie z § 5 dzierżawca jest zobowiązany do utrzymania czystości i porządku na nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy, zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków", w czym mieści się m.in. obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki potrzebne do gromadzenia i oddawania odpadów komunalnych.
M.S. będąca w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właścicielem nieruchomości, nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi po wejściu w życie umowy dzierżawy. Po wystosowaniu informacji w tej kwestii przez Urząd Miasta Krakowa w dniu 21 września 2022 r. Strona złożyła pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odnośnie nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], z datą powstania obowiązku ponoszenia opłaty od 1 lipca 2022 r., natomiast nie złożono deklaracji za okres wsteczny.
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 3 ucpg, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje - w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.
Stosowanie do uchwały Rady Miasta Krakowa Nr LI 1/699/12 z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne Rada Miasta Krakowa postanowiła o odbiorze odpadów komunalnych z tego typu nieruchomości. W świetle delegacji ustawowej zawartej w art. 6k ucpg, Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę Nr LVI 11/1228/16 z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości - wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe jedynie przez część roku, następnie uchwałę Nr XLV/ 1198/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, w której miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miejskiej Kraków, ustalono jako stałą stawkę ryczałtową za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Uchwały powyższe stanowią akty powszechnie obowiązującego na danym terenie prawa miejscowego.
Pod pojęciem odpadów komunalnych, które zdefiniowane zostały w treści art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych, pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Należy w związku z tym podzielić pogląd, że powyższe kryteria spełniają wszystkie odpady powstające w związku z przebywaniem ludzi.
W ocenie SKO ustalenia faktyczne Organu I instancji nie budzą wątpliwości. W trakcie postępowania ustalono, iż pomimo takiego obowiązku, w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, nie została złożona deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za okres od 1 marca 2017 r. do 31 grudnia 2021 r. Organ ustalił również, iż przedmiotowa nieruchomość była użytkowana, o czym świadczy umowa dzierżawy części nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], zawarta z Gminą Miejską Kraków w dniu 24 kwietnia 2013 r. o nr [...]. Zresztą nie budzi wątpliwości, że Pani M.S. w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji przebywała na terenie przedmiotowej nieruchomości, spędzając tam swój wolny czas, co zresztą wynika z treści odwołania. Przebywanie natomiast osób na nieruchomości powoduje generowanie odpadów komunalnych w rozumieniu przedmiotowej ustawy.
Mając w szczególności na uwadze zarzuty Strony skarżącej należy zauważyć, że w orzecznictwie podkreśla się, iż obowiązek ponoszenia analizowanej opłaty w odniesieniu do nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe zależy jedynie od posiadania prawa własności tego rodzaju nieruchomości oraz wykorzystywania jej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, bez względu na długość okresu takiego korzystania. W konsekwencji pozostawanie właścicielem nieruchomości (co jest poza sporem w rozpoznawanej sprawie), na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, połaczone z jej nawet krótkotrwałym wykorzystaniem w ciągu roku na tego rodzaju cele są warunkami wystarczającymi powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podkreślić należy, że w świetle przytoczonych przepisów u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest niezależny od tego, czy doszło do faktycznego wytworzenia odpadów (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 220/21).
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się M.S. składając Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła:
1 . naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 6i, art. 60 ust. 1 oraz art. 6q i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustaw z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ustawa), polegające na nałożeniu na współdzierżawcę części nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
art. 6c oraz 6i ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pomimo niewykazania przez organ, że na nieruchomości powstały odpady,
art. 6j ust. 3b ustawy poprzez jego błędne stosowanie zamiast zastosowania art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6j ust. 3d,
art. 120 ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku nieprzewidzianego prawem,
art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności przez niewykazanie, by na nieruchomości skarżącej powstawały odpady komunalne,
ad. 7a k.p.a. poprzez zaniechanie rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżącej.
Skarżąca uważa, że w świetle ustawy nie była zobowiązana do składania deklaracji za okresy wcześniejsze . Nie kwestionuje natomiast faktu, że w świetle umowy dzierżawy, która ją łączy z właścicielem, powinnam mu refundować część kosztów związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi w takiej części, w jakim stosunku jest powierzchnia dzierżawionego przeze mnie ogródka działkowego w stosunku do całej powierzchni znajdujących się na tej nieruchomości ogródków działkowych.
Poza sporem winno być również, że w okresie od roku 2017 r. właściciel nieruchomości tj. Gmina Miasta Krakowa nie zapewniała na terenie ogródków działkowych żadnych pojemników na składowanie odpadów komunalnych, a zatem użytkownicy działek musieli we własnym zakresie ewentualne odpady utylizować.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wprowadza wprawdzie rozszerzające pojęcie właściciela nieruchomości, przez które rozumieć można praktycznie każdego, kto nieruchomością włada, jednakże trudno w jego rozumieniu przyjąć, że obowiązek przewidziany art. 6h ustawy obciąża każdego współwładającego nieruchomością. Ustawa wprawdzie nie rozstrzyga przypadku, gdy jedna nieruchomość niemieszkalna została podzielona pomiędzy kilka podmiotów, które są najemcami, czy dzierżawcami jakichś części tej nieruchomości. Niemniej jednak w samej ustawie znaleźć można przepisy dotyczące podobnych sytuacji, jednakże dotyczących nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkalne. Zgodnie zatem z art. 2 ust. 3, 3a i 3b ustawy w sytuacji budynków wielolokalowych obowiązek wynikający z ustawy obciąża zarządzającego (władającego) całym budynkiem, a nie poszczególnych lokatorów. Taka sytuacja dotyczy właścicieli odrębnych lokali czy lokali spółdzielczych. Przepis art. 2 ust. 3b wprost natomiast przewiduje, że osoba, której służy tytuł prawny do lokalu lub osoba faktycznie zamieszkująca bądź użytkująca lokal nie jest obowiązana do wykonywania obowiązków właściciela nieruchomości wynikających z ustawy, chyba że została podjęta uchwała gminy nakładająca obowiązek uiszczania opłaty na poszczególnego właściciela lokalu. Zasadę taką należałoby również stosować w przypadku ogródków działkowych, gdzie obciążonym winien być władający całą nieruchomością zaś w drodze umowy pomiędzy nim a poszczególnym działkowiczem powinna być regulowana kwestia ewentualnej partycypacji przez działkowicza w opłacie związanej z użytkowanym przez niego ogródkiem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Podkreślić należy, że sądowa kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu obejmuje badanie zarówno poprawności interpretacji i zastosowania norm prawnych, jak i poprawności przeprowadzonych czynności procesowych oraz dokonanej przez organ oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez organ w postępowaniu administracyjnym. Z kolei zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1162/07) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2099/05). "Akta sprawy" w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Sąd jest także zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06).
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za zasadną, choć nie podzielił wszystkich ze zgłoszonych przez skarżącą zarzutów.
Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 6h u.u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Należy także podkreślić, że użyte określenie "właściciel" na gruncie komentowanej ustawy ma znacznie szersze znaczenie niż wynikałoby to z prawa cywilnego. Art. 2 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g. stanowi, że przez właścicieli nieruchomości należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z kolei pod pojęciem władania nieruchomością rozumie się umocowaną w prawie możliwość korzystania z nieruchomości. W myśl art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jako właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Zdaniem organu M.S. jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, będąc dzierżawcą części nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] na mocy umowy z Gminą Miejską Kraków z dnia 24 kwietnia 2013 r. Ponadto w ocenie SKO ustalenia faktyczne Organu I instancji nie budzą wątpliwości w zakresie użytkowania o czym świadczy umowa dzierżawy części nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], zawarta z Gminą Miejską Kraków w dniu 24 kwietnia 2013 r. o nr [...].
Tymczasem aktach sprawy brak ww. wymienionej umowy będącej głównym i podstawowym dokumentem, w oparciu o która dokonano ustalenia faktyczne. Jest tym bardziej istotne, że Skarżąca kwestionuje obowiązek uiszczania opłaty za wywóz śmieci, powołując się między innymi na wspomnianą umowę uważa, że jedynie powinna gminie refundować część kosztów związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi w takiej części, w jakim stosunku jest powierzchnia dzierżawionego ogródka działkowego w stosunku do całej powierzchni znajdujących się na tej nieruchomości ogródków działkowych. Pośrednio również kwestionuje władanie nieruchomością .
Brak wspomnianej umowy stanowi naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO powinno uzupełnić materiał dowodowy sprawy poprzez załączenie umowy dniu 24 kwietnia 2013 r. o nr [...] w i w oparciu o jej zapisy odnieść się do ww. zarzutu Skarżącej.
Odnośnie pozostałych zarzutów Sąd uznał je natomiast za bezzasadne.
W szczególności bezzasadny jest zarzut, iż Skarżąca nie wytwarza odpadów.
Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, co wynika wprost z art. 6h u.c.p.g. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12), nakładanej w drodze ustawy. Ustawodawca przyjął więc założenie, że zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów. Zatem samo zamieszkiwanie na nieruchomości rodzi obowiązek ponoszenia przedmiotowej opłaty.
Ponadto zauważyć należy , że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania której na rzecz gminy lub ich związków obowiązany jest właściciel nieruchomości, jest daniną publiczną w konstytucyjnym rozumieniu, nie ma charakteru podatkowego, ma charakter lokalny, gdyż w całości stanowi dochód gminy i nakładana jest w celu zaspokajania potrzeb lokalnej społeczności.
Właściciel nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, czy też inny wykorzystywany jedynie przez część roku, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.c.p.g. oraz w prawie miejscowym. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza.( wyrok WSA w Gliwicach z 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 970/22)
Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają zatem swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, a w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowego obowiązku odbioru odpadów. Opłata nie jest bowiem świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną przez gminę usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty.
Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają zatem swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, a w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowego obowiązku odbioru odpadów. Opłata nie jest bowiem świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną przez gminę usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty. Natomiast w przypadku, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 6s ustawy). Nadal jednak w takiej sytuacji właściciel nieruchomości ma obowiązek uiścić opłatę, o jakiej mowa w art. 6h ustawy. (Wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II FSK 36/20)
Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - orzekł, jak w punkcie I sentencji.