I SA/Kr 382/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-07-12
NSApodatkoweWysokawsa
koszty uzyskania przychodówsamochody firmowepolityka flotowaewidencja przebiegu pojazduustawa o CITustawa o VATinterpretacja indywidualnaWSAograniczenie odliczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że spółka budowlana może zaliczyć w pełnej wysokości koszty eksploatacji samochodów służbowych do kosztów uzyskania przychodów, mimo możliwości parkowania ich poza siedzibą firmy.

Spółka z branży budowlanej zapytała o możliwość pełnego zaliczenia kosztów eksploatacji samochodów służbowych do kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor KIS uznał, że ze względu na możliwość parkowania pojazdów poza siedzibą firmy i potencjalne wykorzystanie ich do celów prywatnych, spółka może odliczyć tylko 75% kosztów. WSA w Krakowie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że wprowadzone przez spółkę zasady (polityka flotowa, ewidencja przebiegu pojazdów, sankcje) wykluczają użycie pojazdów do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, co pozwala na pełne odliczenie kosztów.

Spółka M. S.A. działająca w branży budowlanej zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia w pełnej wysokości wydatków związanych z użytkowaniem samochodów firmowych (flota samochodowa) do kosztów uzyskania przychodów. Spółka opisała swoją politykę flotową, która wprowadzała zasady korzystania z pojazdów, w tym zakaz używania ich do celów prywatnych, obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów oraz sankcje za naruszenie zasad. DKIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że samo parkowanie pojazdów poza siedzibą firmy i potencjalna możliwość ich wykorzystania do celów prywatnych wyklucza pełne odliczenie kosztów, ograniczając je do 75% zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT. Spółka zaskarżyła tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nieuzasadnione odwołanie się do przepisów ustawy o VAT. WSA w Krakowie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że wprowadzone przez spółkę procedury, w tym polityka flotowa i ewidencja przebiegu pojazdów, obiektywnie wykluczają możliwość wykorzystania samochodów do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, co pozwala na pełne zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Sąd podkreślił, że ryzyko wykorzystania pojazdu do celów prywatnych istnieje zawsze z powodu 'czynnika ludzkiego', ale kluczowe jest zminimalizowanie tego ryzyka poprzez odpowiednie zasady i mechanizmy kontroli, które spółka wdrożyła.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka może zaliczyć w pełnej wysokości wydatki związane z użytkowaniem samochodów firmowych do kosztów uzyskania przychodów, jeśli wprowadzone zasady (polityka flotowa, ewidencja przebiegu pojazdu) obiektywnie wykluczają ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wprowadzone przez spółkę zasady korzystania z samochodów służbowych, w tym polityka flotowa i ewidencja przebiegu pojazdów, stanowią wystarczające mechanizmy obiektywnie wykluczające możliwość użycia pojazdów do celów prywatnych, co pozwala na pełne zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Argumentacja organu, że samo parkowanie poza siedzibą firmy lub potencjalna możliwość użycia prywatnego wyklucza pełne odliczenie, została uznana za błędną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania samochodu osobowego, jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § 5f

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

W przypadku nieprowadzenia przez podatnika ewidencji, o której mowa w art. 86a ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, uznaje się, że samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą podatnika.

u.p.t.u. art. 86a § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi jest ograniczone do 50% kwoty podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 86a § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ograniczenie z ust. 1 nie ma zastosowania, gdy pojazdy samochodowe są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika.

u.p.t.u. art. 86a § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pojazdy samochodowe są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej, jeżeli sposób ich wykorzystywania, zwłaszcza określony w zasadach ich używania i potwierdzony ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wprowadzone przez spółkę zasady (polityka flotowa, ewidencja przebiegu pojazdu) obiektywnie wykluczają możliwość wykorzystania samochodów do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Parkowanie pojazdów poza siedzibą firmy, w tym w miejscu zamieszkania pracownika, nie wyklucza automatycznie możliwości pełnego odliczenia kosztów, jeśli jest uzasadnione specyfiką działalności i kontrolowane. Interpretacja przepisów ustawy o CIT i VAT powinna uwzględniać racjonalne mechanizmy kontroli i minimalizowania ryzyka użycia prywatnego, a nie zakładać jego nieuchronność.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Dyrektora KIS, że potencjalna możliwość wykorzystania pojazdów do celów prywatnych, nawet przy wprowadzonych zasadach, wyklucza pełne odliczenie kosztów. Odwołanie się przez Dyrektora KIS do przepisów ustawy o VAT w sposób, który nie jest w pełni adekwatny do przepisów ustawy o CIT w kontekście interpretacji pojęcia 'wykorzystywania do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą'.

Godne uwagi sformułowania

ryzyko, że samochody służbowe mogą zostać wykorzystane przez użytkujących ich pracowników niezgodnie z ich przeznaczeniem, tzn. w celu prywatnym, istnieje zawsze. przyjąć można bowiem założenie, że niezależnie od systemu wdrożonych zabezpieczeń, użytkownik pojazdu może postąpić wbrew intencjom ich wprowadzenia. chodzi zatem jedynie o stworzenie takich mechanizmów i wprowadzenie takich zasad używania pojazdów, które dadzą maksymalną gwarancję wykorzystania ich wyłącznie w działalności gospodarczej podatnika.

Skład orzekający

Jarosław Wiśniewski

przewodniczący

Urszula Zięba

sprawozdawca

Wiesław Kuśnierz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie pełnego odliczenia kosztów eksploatacji samochodów firmowych w sytuacji, gdy wprowadzono szczegółowe zasady korzystania i ewidencji, mimo potencjalnej możliwości użycia prywatnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zasad wdrożonych przez spółkę i może wymagać dostosowania do indywidualnych okoliczności innych podatników. Interpretacja przepisów ustawy o CIT i VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania kosztów samochodów firmowych, a wyrok WSA w Krakowie stanowi cenne wyjaśnienie, kiedy możliwe jest pełne odliczenie wydatków, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Pełne odliczenie kosztów samochodów firmowych mimo parkowania poza siedzibą? WSA wyjaśnia!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 382/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-07-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Urszula Zięba /sprawozdawca/
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Sygn. powiązane
II FSK 110/23 - Wyrok NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną interpretację
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych).
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 12 stycznia 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko M. S.A. w K. w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych za nieprawidłowe.
We wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego:
Spółka jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT") oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.; dalej: "ustawa o CIT"). Prowadzi działalność gospodarczą w branży budowlanej realizując projekty budowlane na terytorium całej Polski. Charakter działalności Spółki powoduje, że posiada ona place budowy zlokalizowane na terenie całej Polski. W przeważającej większości place te są zlokalizowane na obrzeżach miast lub w miejscach, do których dotarcie środkami komunikacji innymi niż samochód jest utrudnione bądź niemożliwe. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka wykorzystuje pojazdy samochodowe będące jej własnością oraz takie, które użytkuje na podstawie umów leasingu albo najmu długoterminowego (dalej: "flota samochodowa" lub "samochody flotowe"). W związku z tym Spółka ponosi np. koszty zakupu, leasingu, najmu tych pojazdów, koszty związane z ich eksploatacją (przeglądy, naprawy czy też części zamienne), a także koszty paliw silnikowych wykorzystywanych do napędów tych pojazdów. Aktualnie w Spółce obowiązuje tzw. Polityka flotowa, która określa zasady dotyczące zarządzania samochodami służbowymi, a także m.in. określa zasady powierzania i korzystania z pojazdów przez pracowników. Polityka flotowa została wprowadzona zarządzeniem zarządu Wnioskodawcy oraz obowiązuje wszystkich pracowników Spółki.
Wnioskodawca podał, że w puli samochodów flotowych znajdują się m.in. pojazdy będące pojazdami samochodowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.; dalej "p.r.d.") o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (dalej: "pojazdy samochodowe o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony"). Pojazdy samochodowe o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony są wydane do użytkowania zatrudnionym pracownikom lub osobom współpracującym w celu umożliwienia im właściwej realizacji powierzonych obowiązków służbowych oraz zapewnienia sprawnego działania przedsiębiorstwa Spółki. Wnioskodawca aktualnie nie prowadzi dla powyżej opisanych pojazdów ewidencji przebiegu, która zawierałaby dane wskazane w art. 86a ust. 7 ustawy o VAT. Spółka w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia złożenie niniejszego wniosku nie składała właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji o pojazdach (VAT-26) o której mowa w art. 86a ust. 12 ustawy o VAT. Dotychczas Spółka stosowała następujące zasady rozliczenia wydatków związanych z nabyciem/leasingiem/najmem oraz kosztami eksploatacji ww. pojazdów samochodowych o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony:
- zgodnie z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT w przypadku wydatków związanych z tymi pojazdami kwotę podatku naliczonego stanowi 50% kwoty podatku wynikających z faktur dokumentujących te wydatki,
- zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT Wnioskodawca nie rozpoznaje jako koszty uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania samochodu osobowego.
Spółka planuje zmianę powyższego podejścia. W jej ocenie wszelkie wydatki związane z utrzymaniem floty samochodowej są związane i służą prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Polityka flotowa, w zmienionym brzmieniu od 1 stycznia 2022 r., wprowadza obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów oraz stosowanie się do bezwzględnego zakazu używania w celach innych niż służbowe dla następujących kategorii pojazdów samochodowych o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony: "[...]", "[...]" oraz "[...]". Wzór Ewidencji przebiegów pojazdu oraz Regulamin prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów stanowią integralną część Polityki flotowej (jako załączniki do tego dokumentu).
W Polityce flotowej wyraźnie określono, że:
1) Użytkownicy wskazanych kategorii pojazdów nie mają możliwości korzystania z pojazdu poza godzinami pracy, w tym w weekendy, na cele inne niż wyłącznie służbowe lub inne niż związane z działalnością gospodarczą Pracodawcy.
2) Do obowiązków Użytkownika samochodu należy, aby po zakończonej jeździe samochód został zaparkowany w miejscu uzgodnionym z Pracodawcą lub przez niego wskazanym.
3) Użycie wskazanych poniżej kategorii samochodów służbowych do celów innych niż służbowe traktowane będzie jako naruszenie podstawowych obowiązków pracownika i może narazić pracownika na konsekwencje przewidziane w Kodeksie Pracy.
Polityka flotowa określa sposób i zasady wykorzystania pojazdów samochodowych przypisanych do wskazanych kategorii: "[...]", "[...]" oraz "[...]". Spółka przedstawiła we wniosku te zasady. Wskazała, że w przypadku kategorii "[...]" określono, że ta grupa pojazdów służy pracownikom, którzy nie posiadają przypisanego samochodu służbowego i którzy okazjonalnie potrzebują skorzystać z pojazdu służbowego do wykonania pracy (tj. na polecenie bezpośredniego przełożonego), której nie można byłoby wykonać bez samochodu. Pojazd ten można wykorzystywać tylko i wyłącznie do celów służbowych. Bezwzględnie zabrania się wykonywania przejazdów do celów innych niż służbowe. Każdorazowe zapotrzebowanie na korzystanie z samochodu typu "[...]" powinno być potwierdzone przez bezpośredniego przełożonego. Po sprawdzeniu dostępności pojazdu, pracownik otrzyma potwierdzenie rezerwacji wraz z kartą informacyjną korzystania z pojazdu oraz prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu zgodnie z "Regulaminem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów". Kluczyki oraz dokumenty do pojazdu pracownik odbiera z Recepcji w dniu wyjazdu lub w dniu poprzedzającym wyjazd tylko i wyłącznie jeśli wyjazd zaplanowany jest przed godziną 8:00. W tym przypadku użytkownik zobowiązuje się do wskazania miejsca parkowania samochodu (w godzinach nocnych) w rejonie miejsca zamieszkania lub w innym miejscu gwarantującym bezpieczeństwo parkowania. Możliwość odbioru samochodu przed godziną 8:00 służy tylko i wyłącznie umożliwieniu efektywniejszego gospodarowania czasem (możliwość natychmiastowego przystąpienia do podróży). Wszelkie zmiany dotyczące podróży służbowej powinny zostać niezwłocznie zgłoszone do przełożonego oraz do Działu Floty. Wraz z pojazdem zostanie wydana "Ewidencja przebiegu pojazdu". Obowiązkiem użytkownika jest jej uzupełnienie zgodnie z "Regulaminem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów". Zwrot pojazdu wraz z kluczykami, dokumentami oraz "Ewidencją przebiegu pojazdu" musi nastąpić deklarowanego dnia pod jednostkę firmy, spod której został pobrany. Dla kategorii "[...]" i "[...]" określono, że pojazdy te służą do transportu pracowników na i z budowy. Użytkownikiem samochodu może być tylko jedna osoba, która jest uprawniona do jego kierowania. Użytkownik samochodu ww. typu obsługujący wskazaną budowę rozpoczyna pracę w dniu wyjazdu na teren budowy w godzinach porannych w miejscu swojego zamieszkania, odbiera pozostałych pracowników z ich miejsc zamieszkania a następnie odbywa podróż służbową na teren wskazanej budowy. Pracownicy mają zapewnione zakwaterowanie - zazwyczaj nocleg w hotelu. Każdego dnia podczas podróży służbowej, samochód służbowy wykorzystywany jest do przywożenia pracowników budowy z hotelu, w którym są zakwaterowani, na teren budowy i z powrotem. W ciągu dnia samochód służbowy może być wykorzystywany do zakupu i dostarczenia materiałów budowlanych potrzebnych do realizacji budowy, załatwiania spraw urzędowych oraz innych czynności służbowych. W przypadku realizacji inwestycji na terenie kraju pracownicy wracają do miejsc zamieszkania zazwyczaj na każdy weekend, a samochód służbowy garażowany jest wtedy w miejscu zamieszkania pracownika/użytkownika/współpracownika odpowiedzialnego za samochód. Samochody typu "[...]" "[...]" nie mogą być wykorzystywane do celów prywatnych i powinny przemieszczać się głównie między budową a miejscem zakwaterowania pracowników. Użytkownik samochodu jest zobowiązany do wypełniania otrzymanej ewidencji pojazdu zgodnie z "Regulaminem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów". Poza godzinami pracy, samochody te są parkowane w miejscu zamieszkania lub zakwaterowania użytkownika tego samochodu.
Polityka flotowa (w zaktualizowanym brzmieniu), określa również zakres i sposób wieloetapowej kontroli wprowadzonego zakazu wykorzystywania wskazanych kategorii pojazdów (tj. "[...]", "[...]" oraz "[...]") do celów innych niż służbowe oraz obowiązku prowadzenia "Ewidencji przebiegu pojazdów".
Spółka podała, że Regulamin prowadzania ewidencji przebiegu pojazdów (który stanowi załącznik do Polityki Flotowej) określa, że przedmiotowa ewidencja służy m.in. potwierdzeniu braku możliwości użycia samochodów przez użytkowników do celów innych niż służbowe, tj. niezwiązanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy. Ewidencja jest prowadzona w formie papierowej, za miesięczne okresy rozliczeniowe. "Ewidencja przebiegu pojazdów" wypełniana jest rzetelnie i zgodnie ze stanem rzeczywistym. Regulamin prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów ma na celu określenie jasnych zasad, które będą stosowane przez wszystkich użytkowników pojazdów objętych obowiązkiem prowadzenia ewidencji. Co z kolei ma gwarantować prawidłowość prowadzonych ewidencji (np. w zakresie pełności i ciągłości zapisów, brak luk w poszczególnych pozycjach, zgodności w zakresie stanu licznika ze stanem rzeczywistym, itp.).
W tak przedstawionym zdarzeniu przyszłym Spółka zadała następujące pytania:
1. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania poniesionych wydatków z tytułu używania pojazdów samochodowych przypisanych do grupy "[...]" (np. wydatki na paliwo, materiały eksploatacyjne, przeglądy, naprawy czy też części zamienne) jako koszt uzyskania przychodów w pełnej wysokości?
(pytanie oznaczone we wniosku Nr 2)
2. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania poniesionych wydatków z tytułu używania pojazdów samochodowych przypisanych do grupy "[...]" i [...]" (np. wydatki na paliwo, materiały eksploatacyjne, przeglądy, naprawy czy też części zamienne) jako koszt uzyskania przychodów w pełnej wysokości?
(pytanie oznaczone we wniosku Nr 4)
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie Spółka wskazała, że w związku z planowanymi zmianami dot. zasad użytkowania niektórych kategorii pojazdów, Spółka nie będzie zobowiązana do stosowania limitu wydatków na paliwo i koszty eksploatacji na poziomie 75% (w kosztach uzyskania przychodu) w zakresie użytkowania pojazdów z opisanych kategorii "[...]" zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka odwołała się do przepisów art. 15 ust.1, art. 16 ust. 1 pkt 51, ust. 5f, ust. 5h ustawy o CIT. Zdaniem Wnioskodawcy, ww. koszty związane z użytkowaniem pojazdów "[...]" niewątpliwie są kosztem podatkowym w rozumieniu art. 15 ustawy o CIT, tj. są ponoszone w celu osiągniecia przychodu. Spółka podkreśliła, że jak już wskazano w opisie niniejszej sprawy, pojazdy przypisane do kategorii "[...]" będą objęte obowiązkiem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. W ocenie Wnioskodawcy ewidencja ta będzie zawierać wszystkie elementy wskazane w art. 86a ust. 7 i art. 86a ust. 8 ustawy o VAT. Wobec powyższego w ocenie Wnioskodawcy będzie mu przysługiwać prawo do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodu całości wartości netto wydatków związanych z użytkowaniem pojazdów należących do grupy "[...]". W analogiczny sposób Spółka uzasadniła swoje stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4 i stwierdziła, że będzie jej przysługiwać prawo do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodu w całości wartości netto wydatków prawo związanych z użytkowaniem pojazdów należących do grupy "[...]" i "[...]".
Dyrektor KIS stwierdził, że stanowisko Spółki jest nieprawidłowe. Mając na uwadze treść art. 15 ust. 1 ustawy o CIT podał, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, nie mogą być uwzględnione w rachunku podatkowym, jeżeli zostały ujęte w zamkniętym katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów. Organ odwołał się do argumentacji zawartej w interpretacji z 12 stycznia 2022 r. wydanej dla Wnioskodawcy w zakresie podatku od towarów i usług, w której uznano, że w odniesieniu do opisanych pojazdów samochodowych należących do grupy: "[...]", "[...]" oraz "[...]", "nie będą spełnione przesłanki do uznania, że są one wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej i tym samym nie będą mieć Państwo prawa do odliczenia całości podatku naliczonego od wydatków z nimi związanych. Z opisu sprawy wynika, że pojazdy z grupy "[...]" oraz "[...]" w weekendy są parkowane i garażowane w miejscu zamieszkania pracownika/użytkownika/współpracownika odpowiedzialnego za samochód, a nie na terenie firmy. W przypadku pojazdów z grupy "[...]" również dopuszczalne jest ich parkowanie poza terenem firmy, tj. w rejonie miejsca zamieszkania użytkownika pojazdu lub w innym miejscu gwarantującym bezpieczeństwo parkowania. Opisany we wniosku sposób wykorzystania pojazdów samochodowych i wprowadzony przez Państwa ich nadzór kontrolny, określony w Polityce flotowej, nie jest wystarczający aby przyjąć, że samochody te będą wykorzystywane wyłącznie do Państwa działalności gospodarczej. Należy bowiem zauważyć, że samo parkowanie pojazdu w miejscu zamieszkania, co do zasady, pozwala na potencjalne wykorzystanie samochodu do celów prywatnych. Przy czym użytek prywatny należy postrzegać w kategoriach potencjalnej, a nie faktycznej możliwości użytku pojazdu do celów prywatnych. W żaden sposób nie zmienia tego wprowadzony regulamin – Polityka flotowa, w którym zostanie określony sposób używania samochodów, mający na celu wykluczenie użycia tych pojazdów do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Z okoliczności sprawy wynika, że nawet Państwo zakładają naruszenie zasad korzystania z samochodów i ich wykorzystywanie przez pracowników do celów prywatnych, bowiem wskazują Państwo, iż w takiej sytuacji zastrzegają Państwo możliwość nałożenia na pracowników konsekwencji przewidzianych w Kodeksie Pracy. Zatem w tej sytuacji pojazdów samochodowych, należących do grupy: "[...]", "[...]" oraz "[...]", nie można uznać za wykorzystywane wyłącznie do Państwa działalności gospodarczej i tym samym, stosownie do art. 86a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy nie będą Państwo mieć prawa do odliczenia w całości podatku naliczonego od wydatków z nimi związanych.".
Mając na uwadze ww. argumentację, Dyrektor KIS wskazał, że Wnioskodawca nie będzie mógł zaliczyć w pełnej wysokości wskazanych we wniosku wydatków (np. na paliwo, materiały eksploatacyjne, przeglądy, naprawy czy też części zamienne) do kosztów uzyskania przychodów, z tytułu używania pojazdów samochodowych przypisanych do ww. grup, ponieważ samochody te będą również wykorzystywane na cele nie związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Zatem w niniejszym przypadku znajdzie zastosowanie ograniczenie w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 51 ww. ustawy, co oznacza że Wnioskodawca nie będzie mógł w całości zaliczyć wymienionych we wniosku wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Nie wyklucza to jednak zaliczenia ww. wydatków w wysokości 75% poniesionych kosztów.
W związku z powyższym organ uznał, że Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów ww. wydatki, jednak nie w pełnej wysokości, lecz z ograniczeniem wynikającym z art. 16 ust. 1 pkt 51 ww. ustawy.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze, strona skarżąca - wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zwrot kosztów postępowania – zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 16 ust. 1 pkt 51 w zw. art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm., dalej: ustawa o CIT) w zw. z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a i art. 86a ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 86a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 685 ze. zm.; dalej: ustawa o VAT) poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na:
a. nieuzasadnionym przyjęciu, iż możliwość pełnego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu kosztów używania samochodu osobowego na potrzeby działalności gospodarczej wyklucza już potencjalna możliwość użycia pojazdu również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika, podczas gdy treść interpretowanych przez organ przepisów ustawy o CIT nie pozwala na przyjęcie takiego założenia,
b. nieuzasadnionym odwołaniu się przy interpretacji pojęcia "wykorzystywania samochodu osobowego do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika" na gruncie ustawy o CIT do rezultatów wykładni pojęcia zawartego w ustawie o VAT ("wykorzystywanie pojazdu wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika"), podczas gdy ustawa o CIT posługując się ww. pojęciem nie odwołuje się do ustawy o VAT,
2. art. 16 ust. 1 pkt 51 w zw. z art. 16 ust. 5f ustawy o CIT poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż na gruncie ustawy o CIT swoiste domniemanie wykorzystania przez podatnika samochodu osobowego w sposób tzw. mieszany odnosi się do każdego przypadku wykorzystywania tego typu pojazdu w działalności gospodarczej, podczas gdy na gruncie ww. ustawy domniemanie takie przyjęte zostało co do zasady wyłącznie odnośnie pojazdów, w przypadku których nie jest prowadzona przez podatnika ewidencja, o której mowa w art. 86a ust. 4 ustawy o VAT, co doprowadziło organ do nieuzasadnionego przekonania, iż w przypadku Spółki obowiązuje domniemanie wykorzystania samochodów osobowych należących do grup "[...]", "[...]" I "[...]" w sposób tzw. mieszany, chociaż w zdarzeniu przyszłym stanowiącym przedmiot interpretacji Spółka wskazała, iż będzie prowadzić ewidencje przebiegu, o której mowa w art. 86a ust. 4 ustawy o VAT, dla każdego pojazdu objętego wnioskiem.
3. art. 16 ust. 1 pkt 51 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT poprzez dokonanie przez stronę przeciwną niewłaściwej oceny co do zastosowania przywołanych przepisów, polegającej na nieuzasadnionym przyjęciu, iż:
a. sama okoliczność parkowania pojazdów samochodowych poza siedzibą Spółki wskazuje, iż samochody osobowe skarżącej są wykorzystywane również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę,
b. sama okoliczność istnienia w przedsiębiorstwie Spółki sankcji za naruszenie przez pracownika zasad użytkowania pojazdu samochodowego podatnika wskazuje, iż pojazdy samochodowe w przedsiębiorstwie skarżącej są wykorzystywane również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę,
co doprowadziło organ do błędnego wniosku, iż Spółka nie ma prawa do pełnego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków z tytułu kosztów używania samochodów przypisanych do grup "[...]", "[...]" i "[...]" na potrzeby działalności gospodarczej, podczas gdy opisany przez skarżącą sposób wykorzystania ww. pojazdów oraz wprowadzony nadzór kontrolny ww. pojazdów, określony w Polityce flotowej, gwarantuje wykorzystanie ww. samochodów przez Spółkę wyłącznie w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, w związku z czym Spółce przysługiwać powinno prawo do pełnego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z ww. pojazdami;
II. przepisów postępowania, tj.:
- art. 120 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez uchybienie przez stronę przeciwną przepisom prawa przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sprawa została rozpoznana w trybie przepisu art. 119 pkt 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2022 r. poz.329, dalej: P.p.s.a.). Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożyły obydwie strony wobec powyższego Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2022r., wyznaczył termin posiedzenia niejawnego w trybie uproszczonym na dzień 12 lipca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach.
Na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.).
Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.; zob. też S. Babiarz (red.), K. Aromiński, Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, publ. Lex 2015).
Oceniając skargę wniesioną w niniejszej sprawie pod kątem art. 57a P.p.s.a., Sąd stwierdził, że sformułowane zarzuty wypełniają dyspozycję tego przepisu.
Sąd rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W zaskarżonej interpretacji DKIS na tle przedstawionego przez Skarżącą we wniosku zdarzenia przyszłego wyraził stanowisko, że Skarżąca w związku z wykorzystaniem samochodów będących w jej posiadaniu (flota samochodowa – samochody kategorii [...] i kategorii [...] oraz [...] ), nie ma prawa do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodu w całości wartości netto wydatków związanych z tymi pojazdami, albowiem opisana przez Skarżącą procedura nie wyklucza użycia przedmiotowych samochodów do celów niezwiązanych z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą.
Z kolei Skarżąca stoi na stanowisku, że przedstawione wykorzystanie tych samochodów jest wykorzystaniem tych pojazdów w ramach opodatkowanej działalności gospodarczej. Skarżąca podkreśliła, że wypełnia ustawowe wymogi formalne, tj.
- dokonała stosownego zgłoszenia samochodów właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego (VAT 26),
- określiła procedury w zakresie korzystania z samochodów (potwierdzone w znowelizowanej Polityce flotowej wprowadzonej zarządzeniem zarządu) zapewniające, że samochody będą mogły być wykorzystywane przez pracowników wyłącznie w celach służbowych, a co za tym idzie wykluczone będzie używanie samochodów dla celów niezwiązanych z jej działalnością gospodarczą,
- posiada wymaganą przepisami u.p.t.u. ewidencję przebiegu pojazdów,
a zatem przysługuje jej prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu całości wydatków związanych z użytkowanymi samochodami flotowymi.
W ocenie Sądu stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem narusza ono prawo.
Uzasadniając powyższą konstatację, w pierwszej kolejności przywołać należy dyspozycje przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm., dalej p.d.o.p.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (niewymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Tak więc, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.
Jednocześnie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, nie mogą być uwzględnione w rachunku podatkowym, jeżeli zostały ujęte w zamkniętym katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów.
W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:
- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
- jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
- został właściwie udokumentowany,
- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Wśród licznych wyłączeń kategorii wydatków niepodlegających zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, określonych w art. 16 ust 1 p.d.o.p., w punkcie 51 określono, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów - 25% poniesionych wydatków, z zastrzeżeniem pkt 30, z tytułu kosztów używania samochodu osobowego na potrzeby działalności gospodarczej - jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.
Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 5f ww. ustawy - w przypadku nieprowadzenia przez podatnika ewidencji, o której mowa w art. 86a ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, uznaje się, że samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą podatnika.
W powołanym kontekście znaczenie mają także w pewnym zakresie przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2021 poz. 685, dalej u.p.t.u.). W szczególności art. 86a ust. 1 u.p.t.u. w którym przewidziane zostało ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego do wysokości 50% kwoty podatku naliczonego dotyczącego wydatków związanych z pojazdami samochodowymi. Jednocześnie art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy stanowi, że przepis ust. 1 nie ma zastosowania w przypadku, gdy pojazdy samochodowe są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika. Zgodnie z art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u., pojazdy samochodowe są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, jeżeli sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Z kolei w myśl art. 86a ust. 6 u.p.t.u. ewidencja przebiegu pojazdu jest prowadzona od dnia rozpoczęcia wykorzystywania pojazdu samochodowego wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika do dnia zakończenia wykorzystywania tego pojazdu wyłącznie do tej działalności. Przepis art. 86a ust. 7 ww. ustawy określa natomiast szczegółowo, jakie informacje powinna owa ewidencja dokumentować.
Porównanie przytoczonych regulacji wskazuje, że co do zasady ustanawiają one podobne zasady rozliczania wydatków i kosztów związanych z używaniem pojazdów w działalności gospodarczej.
W obu przypadkach wykluczenie użytku prywatnego musi zostać potwierdzone prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu a nadto;
- w przypadku ustawy o podatku od towarów i usług (art. 86a u.p.t.u.) aby dokonać pełnego odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania wykluczać musi ich użycie do celów prywatnych,
- w przypadku natomiast ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych samochód osobowy nie może być wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.
Podkreślenia wymaga, że ani przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ani przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie określają w jaki sposób podatnik ma zapewnić w swojej firmie wyeliminowanie użytku prywatnego używanych w nim pojazdów samochodowych dla celów pełnego odliczenia podatku naliczonego. Wskazać jednak należy, że przykładowo może tego dokonać za pomocą wprowadzonych regulaminów, umów, zarządzeń wraz z podjęciem dodatkowych działań zabezpieczających ich wykonanie. Działania te muszą być dostosowane do specyfiki działalności przedsiębiorstwa i sposobu używania dla jego celów pojazdów. Określone przez podatnika zasady używania pojazdów muszą obiektywnie potwierdzać, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej i nie ma możliwości prywatnego użytku tych pojazdów.
Zdaniem organu, przedstawione przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji procedury nie wykluczają użycia samochodów do celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tym kontekście wskazał, że Skarżąca dopuszcza możliwość, za uprzednią zgodą, parkowania samochodów służbowych przez pracowników w pobliżu ich miejsc zamieszkania lub innym miejscu gwarantującym bezpieczeństwo parkowania. Zdaniem organu opisany we wniosku sposób wykorzystania pojazdów floty i wprowadzony nadzór kontrolny jest niewystarczający, gdyż istnieje potencjalna możliwość wykorzystania samochodu do celów prywatnych. Powyższe okoliczności doprowadziły organ do przekonania, że nie można uznać, że samochody floty będą wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą.
Z taką argumentacją nie można się jednak zgodzić. W opinii Sądu, parkowanie samochodu poza siedzibą firmy nie oznacza automatycznie, tak jak to przyjął organ, że samochód nie jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. Analizując możliwość parkowania pojazdu poza siedzibą firmy należy wziąć pod uwagę, aby możliwość taka była uzasadniona specyfiką prowadzonej działalności, określona została w wewnętrznych regulacjach obowiązujących u podatnika, zaś podatnik zapewnił odpowiednie mechanizmy kontroli przestrzegania wykorzystania tak postawionych do dyspozycji pracowników pojazdów wyłącznie dla celów związanych z działalnością gospodarczą (wykonywaniem obowiązków służbowych).
W ocenie Sądu, wszystkie powyżej wskazane warunki Skarżąca spełnia nawet nadmiarowo. W tym kontekście należy podkreślić, że z treści Polityki flotowej - czyli dokumentu, w którym Skarżąca uregulowała zasady korzystania z samochodów służbowych przez pracowników - wynika jednoznacznie, że Skarżąca powierza samochodu floty jedynie z wybranym pracownikom, którzy są zobowiązani do szczegółowego przedstawiania wykorzystania samochodu. M. in wprowadzono zakaz wykorzystywania wskazanych kategorii pojazdów do celów innych niż służbowe, użytkownik samochodu jest zobowiązany do wypełniania otrzymanej ewidencji pojazdu zgodnie z "Regulaminem prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów". Polityka flotowa określa również obowiązki osoby (osób) odpowiedzialnej za weryfikację i akceptację ewidencji przebiegu pojazdu na poziomie bezpośredniego przełożonego użytkownika oraz obowiązki w zakresie weryfikacji sposobu użytkowania pojazdów na poziomie Działu Floty (tj. jedynego działu istniejącego w strukturach Skarżącej odpowiedzialnego za administrowanie i zarządzanie samochodami służbowymi).
W ocenie Sądu, stanowisko organu jest całkowicie błędne, albowiem powoduje, że sporne przepisy p.d.o.p. nigdy nie mogłyby zostać zastosowane. Przyjmując tok rozumowania organu, że użycie samochodów służbowych w celach prywatnych należy postrzegać także w kategoriach potencjalnych, a nie tylko faktycznej możliwości takiego użytkowania samochodu, podatnicy nie mieliby możliwości skorzystania z prawa do pełnego uwzględnienia spornych wydatków w kosztach uzyskania przychodów w związku z planowanym wykorzystaniem samochodu służbowego. Zdaniem Sądu, ryzyko, że samochody służbowe mogą zostać wykorzystane przez użytkujących ich pracowników niezgodnie z ich przeznaczeniem, tzn. w celu prywatnym, istnieje zawsze. Dlatego podatnik ma prawo skorzystania z pełnego uwzględnienia wydatków w kosztach uzyskania przychodów wyłącznie w sytuacji gdy spełni określone w art. 16 ust 1 pkt 51 w zw. z art. 16 ust 5f p.d.o.p. kryteria, które wykluczają obiektywnie możliwości użycia samochodów do użytku prywatnego. W realiach rozpoznawanej sprawy sporządzenie przez Skarżącą stosownego dokumentu – Polityki flotowej, obwarowanej sankcjami za nieprzestrzeganie zapisów w niej zawartych, zapoznanie z Polityką flotową użytkowników pojazdów, prowadzenie ewidencji pojazdów, cykliczne kontrole, zdaniem Sądu, stanowią wystarczające i obiektywne środki dla zabezpieczenia wykorzystania przedmiotowych pojazdów dla celów prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej.
Ponadto Sąd stwierdza, że organ interpretacyjny argumentując swoje stanowisko w sprawie popadł w sprzeczność. Z jednej strony bowiem wskazuje, że Skarżąca powinna stworzyć stosowne zasady użytkowania samochodów służbowych przez pracowników, a jednocześnie stwierdza, że żadne działania Skarżącej nie wykluczą potencjalnej możliwości wykorzystania tych samochodów przez pracowników na ich cele prywatne ("W żaden sposób nie zmienia tego wprowadzony regulamin – Polityka Flotowa...."). W gruncie rzeczy organ po prostu przyjął nieuprawnione założenie, że zawsze w sytuacji, gdy podatnik pozwala pracownikowi parkować samochód w miejscu zamieszkania i wykorzystywać go w celu dojazdu do i z pracy, to nie można w żaden sposób uznać, że samochód jest wykorzystywany wyłącznie w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Założenie to nie uwzględnia jednak okoliczności, z zaistnieniem których Skarżąca wiąże wyrażenie zgody na parkowanie samochodu flotowego w miejscu zamieszkania pracownika.
I tak w przypadku samochodu kategorii [...] jest to wyjazd służbowy rozpoczynający się przed godzina 8 rano ("... wyjątkowo w dniu poprzedzającym wyjazd tylko i wyłącznie jeśli wyjazd zaplanowany jest przed godziną 8:00. W tym przypadku Użytkownik jest zobowiązany do wskazania miejsca parkowania samochodu (w godzinach nocnych) w rejonie miejsca zamieszkania lub w innym miejscu gwarantującym bezpieczeństwo parkowania. Spółka zaznaczyła przy tym, iż możliwość odbioru samochodu typu "[...]" przed godziną 8:00 służy tylko i wyłącznie umożliwieniu efektywniejszego gospodarowania czasem (możliwość natychmiastowego przystąpienia do podróży)".
W przypadku samochodów kategorii [...] oraz "[...], które służą do transportu pracowników na i z budów realizowanych przez Skarżącą trasa samochodu każdego dnia jest ściśle określona, od miejsca zamieszkania pracownika uprawnionego do kierowania do miejsca zakwaterowania odbieranych pracowników i dalej na teren konkretnej budowy. Po zakończeniu pracy trasa powrotna.
Podkreślenia także wymaga, że organ kwestionuje przydatność działań podjętych przez Skarżąca w celu wyeliminowania możliwości użytku samochodów flotowych do celów prywatnych wychodząc z założenia, że parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania w żadnej sytuacji nie wykluczy istnienia potencjalnej możliwości użycia tego pojazdu do celów prywatnych. W tym miejscu ponownie należy podnieść, że dopóki mamy do czynienia z tzw. "czynnikiem ludzkim" zawsze istnieje potencjalne zagrożenie, że dany pojazd może zostać wykorzystany do celów innych niż związane z działalnością gospodarczą Skarżącej. Okoliczności tej nie da się całkowicie wyeliminować, chodzi zatem jedynie o stworzenie takich mechanizmów i wprowadzenie takich zasad używania pojazdów, które dadzą maksymalną gwarancję wykorzystania ich wyłącznie w działalności gospodarczej podatnika.
Do powyższej kwestii trafnie odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1180/15, w którym Sąd stwierdził:
"Oczywistym pozostaje, że w sytuacji powierzenia pracownikowi samochodu istnieje możliwość użycia go na cele prywatne. Możliwość taka jednak w sensie obiektywnym (hipotetycznym) istnieje prawie zawsze. Przyjąć można bowiem założenie, że niezależnie od systemu wdrożonych zabezpieczeń, użytkownik pojazdu może postąpić wbrew intencjom ich wprowadzenia. Parkowanie auta w siedzibie firmy zamiast pod domem tej osoby, niemiałoby tu wtedy znaczenia, gdyż w każdym czasie, a więc również w ramach wykonywania obowiązków służbowych dojść może do wykorzystania samochodu dla realizacji potrzeb prywatnych. Właściwie w tym zakresie Skarżąca podała przykłady takich zachowań, jak np. sytuację, gdy pracownik jadąc do banku w sprawach służbowych wykonuje tam szereg czynności prywatnych (wypłaca swoje pieniądze, zaciąga kredyt na swoją rzecz itp.). W sytuacji więc, gdy mamy do czynienia z "czynnikiem ludzkim" istnieje ryzyko użycia samochodu niezgodnie z jego deklarowanym dla celów podatkowych przeznaczeniem. Rzecz jednak w tym, aby ryzyko to jak najbardziej zminimalizować, a co za tym idzie wprowadzić zasady korzystania z pojazdu oraz zabezpieczenia gwarantujące ich przestrzegania, które wykluczą użycie auta w celach prywatnych. W realiach sprawy Skarżąca takowe środki zamierza wprowadzić. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, wypełniały one oczekiwania art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u. Innymi słowy, oznaczało to, że w świetle przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, sposób wykorzystywania przez Skarżącą pojazdów, określony w ustalonych przez nią zasadach ich używania, przestrzeganych z uwagi na wprowadzenie adekwatnych ku temu środków, potwierdzony prowadzonymi przez nią ewidencjami przebiegu pojazdów, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.".
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie Skarżąca takie mechanizmy i zasady stworzyła zatem – na bazie przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, stanu faktycznego/przyszłego – organ wydający interpretację błędnie uznał, że Skarżący nie będzie mógł zaliczyć w pełnej wysokości wskazanych we wniosku wydatków (np. na paliwo, materiały eksploatacyjne, przeglądy, naprawy czy też części zamienne) do kosztów uzyskania przychodów, z tytułu używania pojazdów samochodowych przypisanych do grupy "[...]", do grupy "[...]" i "[...]" a w konsekwencji, że znajdzie zastosowanie ograniczenie w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 51 p.d.o.p. Regulację powołanego przepisu interpretowanego w zw. z art. 16 ust 5f należy bowiem rozumieć w ten sposób, że pojazdy samochodowe są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, gdy ustali on takie zasady korzystania z tych pojazdów, z prowadzeniem ewidencji przebiegu tych pojazdów włącznie, które – przy uwzględnieniu specyfiki działalności gospodarczej podatnika – z założenia wykluczą ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Sporne między stronami zagadnienie było już przedmiotem licznych rozstrzygnięć sądów administracyjnych, zwłaszcza na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd powołuje się także i na te orzeczenia mimo pewnej odmienności regulacji - na którą zasadnie zwróciła uwagę strona skarżąca – gdyż ich wykładnia prowadzi do podobnych rezultatów.
Jako reprezentatywne powołać można następujące wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych; wyroki NSA: z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1180/15, z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1809/15; z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1809/15; z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 528/16; z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 740/16; z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1531/16; wyroki WSA: w Krakowie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1834/14, z dnia 6 sierpnia 2020r. sygn. akt I SA/Kr 142/20 ; w Poznaniu z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt I SA/Po 533/19, w Warszawie z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1030/20; w Opolu z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 376/21; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w tych orzeczeniach i do nich się odwołuje, posługując się zawartą w nich argumentacją.
Biorąc wszystkie wyżej wskazane okoliczności pod uwagę, Sąd stwierdza, że organ wydający interpretację błędnie uznał, że podatnik nie będzie mógł zaliczyć w pełnej wysokości wskazanych we wniosku wydatków (np. na paliwo, materiały eksploatacyjne, przeglądy, naprawy czy też części zamienne) do kosztów uzyskania przychodów, z tytułu używania pojazdów samochodowych przypisanych do grupy "[...]", do grupy "[...]" i "[...]" a w konsekwencji, że znajdzie zastosowanie ograniczenie w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 51 p.d.o.p.
Uwzględniając powyższe, Sąd za zasadny uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi a w szczególności art. 16 ust. 1 pkt 51 w zw. z art. 16 ust 5f i art. 15 ust 1 p.d.o.p., co w konsekwencji zasadnym czyni również podniesiony w skardze zarzut naruszenia zasady legalizmu (art. 120 w zw. z art. 14h O.p.), bowiem dokonana przez organ wykładnia powyższych przepisów jak Sąd wskazał była błędna.
Końcowo Sąd wskazuje, że WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 389/22 uchylił interpretację indywidualną DKIS z dnia 12 stycznia nr [...], wydaną na podstawie tego samego zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, w zakresie pytania nr 1 i nr 3, w której to interpretacji organ uznał, że Skarżąca w odniesieniu do opisanych pojazdów samochodowych należących do grupy: "[...]", "[...]" oraz "[...]" nie będzie miała prawa do pełnego uwzględnienia wydatków z nimi związanych w kosztach uzyskania przychodów.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o udzielenie interpretacji DKIS będzie zobowiązany, na podstawie art. 153 P.p.s.a., do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 §1 P.p.s.a.
Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się jedynie uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł., gdyż Skarżąca działa bez profesjonalnego pełnomocnika, ani też nie przedstawiła zestawienia innych wydatków.
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Z kolei art. 205 § 1 P.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI