I SA/Kr 375/18

I SA/Kr 375/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-08-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek /przewodniczący/
Piotr Głowacki /sprawozdawca/
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 860/21 - Wyrok NSA z 2022-09-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 29 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Firek sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. znak [...] Prezydent Miasta K., po rozpatrzeniu zarzutów zgłoszonych przez B. T., orzekł o uznaniu tych zarzutów za nieuzasadnione. Jednocześnie Prezydent Miasta K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na niewystąpienie żadnej z przesłanek obligatoryjnych zawartych w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.").
Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że obowiązek zapłaty kwoty wskazanej w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 2 czerwca 2017 r. wynika z trzech ostatecznych decyzji podatkowych wydanych przez Prezydenta Miasta K. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości należnego od lokalu niemieszkalnego L. przy ul. [...] w K. za lata 2013-2015. Przedmiotowe decyzje zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Obecnie, pomimo zaskarżenia rozstrzygnięć Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie została wstrzymana wykonalność tych decyzji i obowiązek w nich określony jest wymagalny.
Oceniając kwestie przedawnienia i wykonania części zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości objętego tytułem wykonawczym Prezydent Miasta K. powołał się na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych i uznał, że w tym zakresie zarzut jest nieuzasadniony. Podkreślono także, że wpłaty dokonane przez B. T. na podatek za rok 2016 zostały zaksięgowane zgodnie z dyspozycją podatnika:
-wpłata z dnia 12.08.2016 r. w kwocie [...]zł została zaliczona na poczet I i II raty 2016 r.
-wpłata z dnia 28.11.2016 r. w kwocie [...]zł została zaliczona na poczet III raty 2016 r. oraz na koszty upomnienia,
-wpłata z dnia 27.12.2016 r. w kwocie [...]zł została zaliczona na poczet IV raty 2016.
Wbrew twierdzeniom zobowiązanego w roku 2017 nie zostały dokonane żadne płatności na pokrycie zobowiązań objętych tytułem wykonawczym.
Odnosząc się z kolei do zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wierzyciel podkreślił, że w niniejszym przypadku osoba zobowiązana do uiszczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości należnego za lata 213-2015 od lokalu niemieszkalnego L. przy ul. [...] w K. została wskazana w ostatecznych decyzjach podatkowych. Obecnie zobowiązany nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na podważenie ustaleń dokonanych przez organ podatkowy. Rozpoznając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego Prezydent Miasta K. stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a. warunkujące umorzenie postępowania.
Na powyższe postanowienie B. T. wniósł zażalenie podając, iż decyzje podatkowe stanowiące podstawę egzekucji nie mają charakteru wykonalnego, gdyż obecnie toczy się postępowanie sądowo-administracyjne związane z kontrolą prawidłowości tych decyzji. Ponadto decyzje podatkowe zostały błędnie skierowane do niego, gdyż jako osoba zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości powinien został uznany faktyczny posiadacz lokalu. Skarżący wyjaśnił, że po nabyciu lokalu jego poprzednia właścicielka nadal z niego korzystała i opłacała należny podatek. W konsekwencji powyższego Gmina pobrała podwójnie podatek za ten sam lokal. Ponadto zobowiązany uważa, że Gmina błędnie zaliczyła dokonane przez niego wpłaty na bieżący podatek zamiast na zaległe zobowiązania. W pierwszej kolejności wpłata powinna zostać zaliczona na koszty upomnienia, następnie na odsetki, a w końcu na najdalej wymagany podatek. B. T. podkreślił, że część należności objętych tytułem uległa już przedawnieniu, a inna część została uregulowana wpłatami dokonanymi w roku 2017. Niezależnie od powyższego zobowiązany podniósł, że Gmina wydała zaskarżone postanowienie bez czekania na stanowisko wierzyciela, co jest obligatoryjnym elementem w postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i 4, art. 34 § 4, art. 59 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu podano, iż zaskarżenie do sądu administracyjnego przez B. T. decyzji SKO w K. utrzymujących w mocy ww. decyzje podatkowe Prezydenta Miasta K. nie skutkowało z urzędu wstrzymaniem ich wykonalności. Z akt sprawy wynika także, że zarówno w stosunku do decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20.07.2016 r. nr [...], z dnia 20.07.2016 r. nr [...], z dnia 20.07.2016 r. nr [...] jak i zaskarżonych decyzji SKO w K. nie zostały złożone przez podatnika wnioski o wstrzymanie ich wykonalności. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 2 czerwca 2017 r. istnieje i jest wymagalny, a zatem zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może być uwzględniony.
Co do zarzutu przedawnienia, to skoro zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zobowiązanie powinno zostać zapłacone, to co do podatku od nieruchomości za rok 2013 r. obowiązek zapłaty wygasa z dniem 31 grudnia 2018 r., za rok 2014 z dniem 31 grudnia 2019 r., a za rok 2015 r. z dniem 31 grudnia 2020 r. W chwili obecnej nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego B. T. z tytułu podatku od nieruchomości, objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 2 czerwca 2017 r.
Wbrew twierdzeniom zobowiązanego, obowiązek objęty w/w tytułem wykonawczym nie został w części wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że B. T. w roku 2017 nie dokonał żadnych wpłat na poczet zaległego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2013-2015 r. Z kolei dokonane w roku 2016 wpłaty na podatek od nieruchomości zostały zaksięgowane przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją wpłacającego podaną w tytule wpłaty. W dyspozycji Kolegium znajdują się dowody potwierdzające wniesienie wpłaty gotówkowej w kasie organu podatkowego, w których wpłacający jednoznacznie wskazał, że wpłaty zostały dokonane na poczet kolejnych rat podatku od nieruchomości za rok 2016 oraz na pokrycie kosztów upomnienia.
Nadto w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, ani nie może dokonywać oceny innych postępowań dotyczących decyzji, będącej podstawą tytułu wykonawczego.
Co do wniosku o umorzenie organ podał, iż nie występuje żaden z przypadków określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. uzasadniających umorzenie.
W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. T. przywołał argumentację przedstawioną w zażaleniu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa ważących dla prawidłowości dokonanych przez organy rozstrzygnięć.
Zarzuty skargi zmierzały do zakwestionowania wymagalności i skuteczności tytułu wykonawczego będącego podstawą prowadzonej egzekucji ze względu na toczące się postępowanie sądowe zainicjowane skargą B. T. na decyzje podatkowe, którymi wymierzono sporny w niniejszej sprawie podatek od nieruchomości, jak i ze względu na bezpodstawne wymierzenie mu podatku, mimo że nie był posiadaczem nieruchomości oraz błędne zaliczenie dokonanych przez niego wpłat, przedawnienie części zaległości i brak stanowiska wierzyciela.
Co do dwóch pierwszych zarzutów, to w ramach niniejszego postępowania organ nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, ani nie może dokonywać oceny innych postępowań dotyczących decyzji, będącej podstawą tytułu wykonawczego. W myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna tj. czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony. W postępowaniu egzekucyjnym nie jest natomiast dopuszczalne weryfikowanie prawidłowości wydania decyzji stanowiącej postawę wystawienia tytułu wykonawczego. Dopóki bowiem w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Ewentualna wadliwość decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2013-2015 r. mogła być podnoszona w postępowaniu podatkowym, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych (podatkowych), stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze wskazanych trybów szczególnych i nie może to się stać za sprawą środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego. Zatem regulacja art. 29 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani też nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji gdyż wiązałoby się to z niedopuszczalnym w postępowaniu egzekucyjnym wkraczaniem w ustalenia postępowania podatkowego, zakończonego decyzją ostateczną. Organ egzekucyjny w oparciu o powołany przepis ustawy egzekucyjnej nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1508/10). Jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego pozostaje to, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. W kontrolowanej sprawie zobowiązanym jest podatnik podatku od nieruchomości wskazany w ostatecznych decyzjach Prezydenta Miasta K. ustalających wymiar podatku za lata 2013-2015. Z tego też względu brak jest podstaw do uznania za uzasadniony zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Z powyżej wskazanych względów również samo zaskarżenie decyzji podatkowych do sądu administracyjnego nie prowadzi do podważenia skuteczności tych decyzji, póki nie zostaną przez sąd wyeliminowane z obrotu prawnego, lub nie wstrzyma się ich wykonalności, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Także pozostałe kwestie, a to odnoszące się do błędnego zaliczenie dokonanych przez skarżącego wpłat, przedawnienia części zaległości i braku stanowiska wierzyciela nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi.
Organ szczegółowo zbadał wpłaty dokonane przez skarżącego, prawidłowo wywodząc, iż wpłaty dokonane prze niego w 2016r. dotyczyły podatku za 2016r., zgodnie z jego dyspozycją wpłaty (k. 31-33 akt adm.), a zatem nie dotyczyły zaległego podatku za lata 2013-2015. Podatnik nie wykazał przy tym, aby po wystawieniu w 2 czerwca 2017r. tytułu wykonawczego dokonał jakichkolwiek innych zaległych wpłat.
Nie nastąpiło także zarzucane przedawnienie, gdyż skoro zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zobowiązanie powinno zostać zapłacone, to co do podatku od nieruchomości za rok 2013 r. zobowiązanie skarżącego wygasa dopiero z dniem 31 grudnia 2018 r., za rok 2014 z dniem 31 grudnia 2019 r., a za rok 2015 r. z dniem 31 grudnia 2020 r.
Co do braku stanowiska wierzyciela, skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez organ egzekucyjny, który jednocześnie jest wierzycielem (Prezydent Miasta K.), w takiej sytuacji nie budzi wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, że przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 u.p.e.a. (uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela) jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego, ale narusza ponadto interesy wierzyciela, prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (zob. D. R. Kijowski (red.), E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, C. Kulesza, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz do art. 34, oraz np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2017 r. I SA/Bk 1432/17).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty okazały się chybione, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.