I SA/KR 359/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki H. sp. z o.o. na postanowienie ZUS utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zaległych składek, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu.
Spółka H. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Prezesa ZUS, które utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i inne. Spółka podnosiła, że egzekwowane należności są przedawnione, a ZUS błędnie zaliczył wpłaty na przedawnione zaległości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w odpowiednim terminie zawiesza bieg terminu przedawnienia, a zatem należności nie uległy przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę spółki H. sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2021 r. do lutego 2022 r., które zostały zajęte z tytułu nadpłaty podatku. Spółka zarzucała ZUS-owi błędne zaliczenie wpłat na przedawnione należności oraz brak czynności egzekucyjnych przez wiele lat. Sąd analizował przepisy dotyczące przedawnienia składek i zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Stwierdził, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego i doręczenie tytułów wykonawczych zawiesza bieg terminu przedawnienia, niezależnie od rodzaju i częstotliwości podejmowanych czynności egzekucyjnych. W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w odpowiednim terminie, należności nie uległy przedawnieniu. Sąd uznał za prawidłowe zaliczenie dokonanych wpłat na poczet najwcześniej wymaganych, nieprzedawnionych składek. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki jako nieuzasadnioną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawiesza bieg terminu przedawnienia na czas trwania postępowania egzekucyjnego, niezależnie od rodzaju i częstotliwości podejmowanych czynności egzekucyjnych. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 49
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Termin przedawnienia należności z tytułu składek wynosi 5 lat, a bieg terminu rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. dla należności, których bieg rozpoczął się przed tą datą.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych art. 12 § § 12
Określa kolejność zaliczania wpłat na poczet należności o najwcześniejszym terminie płatności dla poszczególnych funduszy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne wszczęte w odpowiednim terminie zawiesza bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek. ZUS prawidłowo zaliczył wpłaty na poczet najwcześniej wymaganych, nieprzedawnionych składek.
Odrzucone argumenty
Należności z tytułu składek za okres od grudnia 2021 r. do lutego 2022 r. uległy przedawnieniu. ZUS błędnie zaliczył wpłaty na przedawnione zaległości. Przez wiele lat nie były dokonywane żadne czynności egzekucyjne, co powinno skutkować umorzeniem postępowania. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i braku zaufania do władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie ma przy tym znaczenia jakie czynności wykowane były w toku postępowania egzekucyjnego. Art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawiesza bieg terminu przedawnienia na czas do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie wiąże go natomiast z częstotliwością i rodzajem podejmowanych czynności egzekucyjnych.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Klimek
sędzia
Michał Niedźwiedź
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte, ale nie było intensywne. Zmiany w przepisach mogą wpływać na przyszłe interpretacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia składek ZUS i interpretacji przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w kontekście postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy ZUS może egzekwować stare długi? Sąd wyjaśnia, kiedy przedawnienie przestaje biec.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 359/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-05-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. sp. z o.o. w G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2023 r. znak: 220100.71.2022-RED-EGZ-Z-4-2-MT, w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę Uzasadnienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lutego 2023r. znak 220100.71.2022-REDEGZ- Z-4-2-MT, utrzymał w mocy postanowienie z 9 czerwca 2022r. znak 220100.71.2022-RED-EGZZ- 4-MT o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z 27 kwietnia 2022r. nr [...], które obejmowały nieopłacone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2021 r. do lutego 2022 r. Na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zajął wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w Urzędzie Skarbowym w Gorlicach. Na prowadzenie egzekucji administracyjnej Spółka złożyła zarzuty podnosząc nieistnienie egzekwowanego obowiązku, bowiem rozliczył wpłaty Spółki na zaległości już przedawnione, do dochodzenia wyłącznie z przedmiotu hipoteki. Postanowieniem z 9 czerwca 2022 r. ZUS oddalił zarzut. Po rozpoznaniu wniosku dłużnia o ponowne rozpoznanie sprawy ZUS postanowieniem z 12 lipca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie z 9 czerwca 2022 r. Na postanowienie z 12 lipca 2022 r. Spóła złożyła skargę z 4 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1023/22 uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ II instancji w swoim postanowieniu nie poparł swoich twierdzeń stosownymi dowodami w postaci tytułów wykonawczych dotyczących składek za okres od czerwca 2010 roku do listopada 2011 roku. Uchybienie to uniemożliwiło Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie czy należności nie uległy choćby częściowemu przedawnieniu. Orzeczenie to uprawomocniło się. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes ZUS objętym skargą postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 9 czerwca 2022 r. Uznał bowiem, że należności objęte tytułami wykonawczymi z dnia 27 kwietnia 2022 r istniały w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bowiem środki wpłacane przez płatnika były prawidłowo rozliczane na poczet najstarszych nieprzedawnionych należności. Podkreślono, że od 1 stycznia 2018 r zmieniły się zasady opłacani składek i wszystkie wpłaty dokonywane po tej dacie są opłacane jednym przelewem na indywidualny rachunek składkowy i rozliczane w pierwszej kolejności na poczet najstarszych zaległości. Płatnik nie a przy tym wpływu na naje zaległości zostanie zaliczona dokonywana wpłata. W związku z tym, gdy na koncie wpłacającego istnieje zaległość, to dokonywana wpłata jest w pierwszej kolejności z urzędu zaliczana na poczet tej zaległości. Wyjaśniono również, że zaległości na które zaliczony wpłaty dłużnika, nie uległy przedawnieniu, bowiem na skutek toczącego się postępowania egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono także obszerną tabelą opisującą sposób zaliczenia dokonywanych wpłat. W skardze zarzucono naruszenie: - art. 33§2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu mimo nieistnienia obowiązku - §12 ust. 1-5 rozporządzenia z 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędne zaliczenie wpłat na przedawnione zaległości - art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez zaliczanie wpłat na przedawnione należności podczas gdy składki zabezpieczone hipoteką po upływie terminu przedawnienia należności mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. - art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który powoduje brak zaufania jego uczestników do władzy publicznej - naruszenie art. 7, 77, 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w sytuacji gdy do takiego zawieszenia nie doszło. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania według nom przepisanych. W uzasadnieniu podkreślono, że ZUS błędnie wskazał, iż spółka nie opłaciła składek. Twierdzenia te są sprzeczne ze stanem faktycznym, bowiem wpłaty zostały dokonane, a ich potwierdzenie dodatkowo zostało organowi przedłożone w wersji papierowej. ZUS błędnie zaliczył wpłacone środki na przedawnione należności zasłaniając się tym, iż należności nie uległy przedawnieniu, bo zostały zabezpieczone hipotecznie na majątku nieruchomym Spółki. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Należności te na które ZUS zaliczył wpłaty już dano uległy przedawnieniu i dokonanych wpłat nie wolno było zaliczyć w sposób, w jaki zrobił to ZUS. Od 2011 r. minęło już 11 lat. Zarzucono, że przez 12 lat nie były dokonywane żadne czynności egzekucyjne. Od 2011, czy 2012 r. nic nie było robione. Organ zachowywał się biernie. Dopiero teraz kiedy spółka zaczęła opłacać bieżące składki, na nowo próbuje prowadzić działalność, organ stara się wyegzekwować przedawnione należności. Powołuje się na egzekucję, która tak naprawdę nie była prowadzona. Wskazano przy tym. Że organ egzekucyjny był zobowiązany wskazać w treści postanowienia jakie konkretnie czynności egzekucyjne podejmował, czego jednak nie dokonał. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że nawet ogólnikowe wskazanie w skardze na wadliwość czy nieprawidłowość decyzji lub postanowienia, nie uwalnia sądu administracyjnego od rozpoznania takiej skargi we wszystkich jej aspektach w granicach sprawy administracyjnej. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z przywołanych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 upea, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 upea, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. W rozpoznawanej sprawie podstawą wniesionego w sprawie zarzutu jest nieistnienie egzekwowanego obowiązku, którym są składki za okres od grudnia 2021 r do lutego 2022 r. Nie budzi przy tym wątpliwości, że Skarżąca wpłaciła stosowne kwoty, jednakże Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarachował je na poczet zaległości. Określenie kolejności i sposobu zaliczania wpłat na należności FUS oraz inne należności, do których poboru jest obowiązany ZUS, została zgodnie z art. 49 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) delegowana do Rady Ministrów, która wydała w dniu 21 września 2017 r rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W § 12 tego rozporządzania postanowiono, że zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz. Kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Emerytur Pomostowych podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenie zdrowotne podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy podlega zaliczeniu na należności z tych tytułów, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Z treści powyższego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że ZUS miał prawo dokonać zaliczenia wpłat na poczet zaległych składek za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. Ponieważ bezsporne jest, że składki za ten okres nie zostały zapłacone istotne jest ustalenie czy nie uległy one przedawnieniu. Przepisy u.s.u.s. regulujące kwestie przedawnienia składek były wielokrotnie nowelizowane. Na mocy art. 11 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmianie uległ termin przedawnienia należności z tytułu składek, uregulowany w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Termin ten uległ skróceniu z lat 10 do lat 5, przy czym zgodnie z art. 27 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy nowelizującej, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa m. in. w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, wymagalne od Skarżącej należności objęte ww. tytułami i postępowaniem egzekucyjnym dotyczyły okresu od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. A zatem zgodnie z powyżej wskazanymi przepisami, w tym art. 24 ust. 4 u.s.u.s., do należności objętych ww. tytułami zastosowanie znajduje 5-o letni okres ich przedawnienia, który biegł od dnia 1 stycznia 2012 r. Na bieg terminu przedawnienia mają wpływ okoliczności, szczegółowo wskazane w art. 24 ust. 5 i nast.u.s.u.s. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia oznacza, że z chwilą wystąpienia przesłanki powodującej takie zawieszenie termin nie biegnie, a zaczyna biec w dalszym ciągu dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia, wskazanej w danym przepisie. Do wygaśnięcia należności dochodzi wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia nie nastąpiła żadna przyczyna zawieszenia jego bieg (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., III FSK 3443/21). W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym ww. brzmienie tego przepisu nie zmieniło się w okresie od dnia powstania ww. należności Skarżącego. Dopiero na mocy ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 24 ust. 5b u.s.u.s. otrzymał nowe następujące brzmienie - bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazać należy, że według art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym, to (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych) rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku. Pojęcie czynności egzekucyjnej oraz środka egzekucyjnego wskazuje, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach postępowania egzekucyjnego, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym rozróżnić wszczęcie egzekucji administracyjnej od wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., następuje co do zasady z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i odbywa się w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma miejsce z chwilą złożenia przez wierzyciela do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, jego wszczęcie nastąpi z chwilą pierwszego aktu procesowego organu (czynności procesowej) lub pierwszej czynności egzekucyjnej rozumianej jako działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Odnosząc powyższe rozważania do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., trzeba w pierwszej kolejności zauważyć, że przepis ten nie daje w swojej warstwie językowej wystarczających wskazówek do stwierdzenia, kiedy najwcześniej może dojść do podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, ani czyja to może być czynność. Według wymienionego przepisu, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z treści tego przepisu można wnosić, że czynność ta nie musi być czynnością organu egzekucyjnego, egzekutora lub poborcy skarbowego, a nawet nie musi być to czynność dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Mogłaby to więc być czynność wierzyciela dokonana nawet przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości sądu, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego np. wierzytelności z rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych; podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek (por. wyrok NSA z 9 lutego 2022 r., I GSK 1210/21, wyrok WSA w Gdańsku z 12 lipca 2017 r., I SA/Gd 737/17; wyrok WSA w Szczecinie z 19 lipca 2016 r., I SA/Sz 637/16). W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że ZUS wystawił ww. tytuły wykonawcze dla należności za czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. (terminy wymagalności składek odpowiednio 15 lipca 2010 r., 16 sierpnia 2010 r., 15 września 2010 r. i 15 października 2010 r.) i egzekucję prowadzono od 26 lipca 2011 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...]. Dla należności za październik i grudzień 2010 r. (terminy wymagalności składek odpowiednio 15 listopada 2010 r. i 17 stycznia 2011 r.) egzekucję prowadzono od 26 lipca 2011 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...]. Dla należności za luty, marzec i kwiecień 2011 r. (termin wymagalności składek odpowiednio 15 marca 2011 r., 15 kwietnia 2011 r. i 16 maja 2011 r.) egzekucję prowadzono od 26 lipca 2011 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...]. Dla należności za maj 2011 r. (terminy wymagalności składki 15 czerwca 2011 r.) egzekucję prowadzono od 10 stycznia 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] do nadal - postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Dla należności za czerwiec i sierpień 2011 r. (termin wymagalności składek odpowiednio 15 lipca 2011 r. i 15 września 2011 r.) egzekucję prowadzono od 10 stycznia 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...]. Natomiast dla należności za wrzesień, październik i listopad 2011 r. (termin wymagalności składek odpowiednio 17 października 2011 r., 15 listopada 2011 r. i 15 grudnia 2011 r.) egzekucję prowadzono od 17 stycznia 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [.... We wszystkich tych sprawach postępowanie egzekucyjne prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Gorlicach X.Y. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gorlicach sygn. akt [...] . Postanowieniem z 9 stycznia 2023 r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Gorlicach X.Y. umorzył postępowanie egzekucyjne. Wraz ze wskazanym postanowieniem sądowy organ egzekucyjny zwrócił do Zakładu oryginały tytułów wykonawczych obejmujących zaległości składkowe za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r., Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazane wyżej należności nie uległy przedawnieniu. Nie ma przy tym znaczenia jakie czynności wykowane były w toku postępowania egzekucyjnego. Art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawiesza bieg terminu przedawnienia na czas do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie wiąże go natomiast z częstotliwością i rodzajem podejmowanych czynności egzekucyjnych. W związku z powyższym za prawidłowe należy uznać zaliczenie dokonanych wpłat na poczet najwcześniej wymaganych składek, które nie uległy przedawnieniu. Dlatego też prawidłowo z wpłaty dokonanej w dniu 19 stycznia 2022 r. w kwocie 787,70 zł pokryte zostały: - składki, na ubezpieczenia społeczne za czerwiec 2010 r. w kwocie 301,80 zł + odsetki za zwłokę w kwocie 331 zł, - składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2010 r. w kwocie 49,90 zł + odsetki za zwłokę w kwocie 54 zł, - składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FPiFGŚP) za luty 2011 r. w kwocie 51 zł; Natomiast z wpłaty dokonanej w dniu 9 marca 2022 r. w kwocie 787,70 zł prawidłowo pokryte zostały: - składki na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2010 r. w kwocie 300,80 zł + odsetki za zwłokę w kwocie 332 zł, - składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2010 r. w kwocie 48,90 zł + odsetki za zwłokę w kwocie 55 zł, - składki na FPiFGŚP za luty 2011 r. w kwocie 51 zł; Podobnie z wpłaty dokonanej w dniu 23 marca 2022 r. w kwocie 341,90 zł prawidłowo pokryte zostały: - składki na ubezpieczenia społeczne za czerwiec 2010 r. w kwocie 130,67 zł + odsetki za zwłokę w kwocie 144 zł, - składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2010 r. w kwocie 45,10 zł, - składki na FPiFGŚP za luty 2011 r. w kwocie 22,13 zł. W konsekwencji w niniejszej sprawie zarzuty skargi okazały się niezasadne, brak było podstaw do umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Skarżącego, przy czym argumentacja Organu w przedstawionym wyżej zakresie znajduje oparcie w aktach sprawy i jej dokumentach oraz nie jest dowolna. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI