I SA/Kr 343/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości, uznając, że wynajmowany lokal mieszkalny nie był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokalu mieszkalnego wynajmowanego przez osoby fizyczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, uznając lokal za zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej przez firmę N., która zajmuje się najmem krótkoterminowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, podkreślając, że zgodnie z wcześniejszym wyrokiem, lokal mieszkalny niebędący częścią przedsiębiorstwa podatnika i wynajmowany na cele mieszkaniowe nie może być uznany za zajęty na działalność gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J. E. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o ustaleniu podatku od nieruchomości za 2022 r. w podwyższonej stawce. Organy podatkowe uznały, że wynajmowany przez skarżących lokal mieszkalny był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej przez firmę N., która zajmuje się najmem krótkoterminowym. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, był związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA z dnia 31 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Kr 364/23). W tamtym wyroku sąd wskazał, że dla zastosowania wyższych stawek podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych konieczne jest ich fizyczne zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko pośredni związek. Podkreślono, że skarżący są właścicielami lokalu i nie prowadzą działalności gospodarczej, a lokal nie stanowi elementu ich przedsiębiorstwa ani nie jest ujęty w ewidencji środków trwałych. Fakt posłużenia się biurem pośrednictwa nie oznacza, że lokal znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy. Organy podatkowe, prowadząc postępowanie ponownie, pominęły tę wiążącą wykładnię, co stanowiło naruszenie art. 153 p.p.s.a. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, lokal mieszkalny, który nie stanowi elementu przedsiębiorstwa podatnika i jest wynajmowany na cele mieszkaniowe przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, nie może być uznany za zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Uzasadnienie
Sąd, związany poprzednim wyrokiem, podkreślił, że dla budynków mieszkalnych wymagane jest fizyczne zajęcie na działalność gospodarczą, a nie tylko pośredni związek. Skoro skarżący są właścicielami lokalu i nie prowadzą działalności, a lokal nie jest elementem ich przedsiębiorstwa, nie można stosować wyższych stawek podatku od nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, którym uchylono poprzednie rozstrzygnięcie organów.
u.p.o.l. art. 1a § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja budynków mieszkalnych i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 5 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Stawki podatku od nieruchomości od budynków lub ich części.
u.p.o.l. art. 3 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni, użytkownicy wieczyści oraz posiadacze nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, ale jest zobowiązany do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, przepisów postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu odniesienia się do zarzutów strony.
Kpa art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględniania wątpliwości prawnych na korzyść stron.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokal mieszkalny nie był fizycznie zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Skarżący są właścicielami lokalu i nie prowadzą działalności gospodarczej. Organ naruszył art. 153 p.p.s.a., ignorując wiążącą wykładnię sądu z poprzedniego wyroku. Organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony i nie wyjaśniły stanu faktycznego w sposób budzący zaufanie.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy uznał, że lokal był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej przez firmę N. (najem krótkoterminowy).
Godne uwagi sformułowania
sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku wymogi dla budynków mieszkalnych (w porównaniu do pozostałych budynków) są zatem zaostrzone nie można ich de facto utożsamiać i twierdzić, ze również w stosunku do lokali mieszkalnych wystarczy jakikolwiek, nawet ich pośredni związek z prowadzeniem działalności gospodarczej sam fakt posłużenia się podczas wynajmowania spornej nieruchomości innej osobie fizycznej (...) biurem pośrednictwa (...), w żadnym wypadku nie może świadczyć, że sporna nieruchomość "znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy"
Skład orzekający
Paweł Dąbek
przewodniczący
Piotr Głowacki
sprawozdawca
Jarosław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokali mieszkalnych wynajmowanych przez osoby fizyczne na cele mieszkaniowe, nawet jeśli najem odbywa się za pośrednictwem firmy zajmującej się najmem krótkoterminowym. Podkreślenie znaczenia art. 153 p.p.s.a. i wiążącej wykładni sądu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie właścicielami są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, a lokal nie jest elementem ich przedsiębiorstwa. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do sytuacji, gdy lokal jest własnością przedsiębiorcy lub stanowi składnik jego majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania nieruchomości wynajmowanych na cele krótkoterminowe i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozróżnienie między najmem prywatnym a działalnością gospodarczą w kontekście podatkowym. Pokazuje też, jak sądy egzekwują przestrzeganie własnych wcześniejszych orzeczeń.
“Wynajmujesz mieszkanie na krótki termin? Uważaj na podatek od nieruchomości – sąd wyjaśnia, kiedy nie jest to działalność gospodarcza.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 343/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski
Paweł Dąbek /przewodniczący/
Piotr Głowacki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Dąbek Sędziowie SWSA Piotr Głowacki (spr.) SWSA Jarosław Wiśniewski Protokolant Referent Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. E. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO.Pod/4140/82/2025; SKO.Pod/4140/83/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżących kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 marca 2025 r., nr SKO.Pod./4140/82/2025, SKO.Pod./4140/83/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 listopada 2024r., nr PD-01-1.3120.4.437525.2024.JW o ustaleniu J.E. i T.K. (skarżącym) podatku od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 1 097,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji odniesiono się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 364/23. W ocenie organu uchylając wydane wcześniej w sprawie decyzje organów podatkowych WSA w Krakowie nie przesądził, że postępowanie w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego za 2022 r. nie może być prowadzone, wprost przeciwnie - w uzasadnieniu wyroku zawarł wytyczne, co do dalszego prowadzenia postępowania. Sąd wskazał, że podatnicy nie prowadzą działalności gospodarczej, nie posiadają składników majątku związanych z taką działalnością, ale wynajmują składniki swojego (osobistego, prywatnego) majątku, jedynie posługując się w tym zakresie biurem pośrednictwa (firma N.), które świadczy na ich rzecz usługi znalezienia (i obsługi) najemcy realizującego w spornej nieruchomości lokalowej swoje potrzeby mieszkaniowe. Sąd podkreślił również, że sam fakt posłużenia się podczas wynajmowania spornej nieruchomości innej osobie fizycznej (zaspokajającej w spornej nieruchomości lokalowej swoje potrzeby mieszkaniowe) biurem pośrednictwa (firma N.), w żadnym wypadku nie może świadczyć, że sporna nieruchomość "znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy" oraz że w niniejszej sprawie właściwe są stawki podatkowe dla budynków mieszkalnych lub ich części "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".
Podkreślono, iż w postępowaniu podatkowym prowadzonym przed uchyleniem wydanych decyzji wyrokiem WSA z dnia 31 sierpnia 2023 r., w sprawie I SA/Kr 364/23, w aktach sprawy znajdowała się umowa najmu lokalu mieszkalnego objętego postępowaniem zawarta przez N. z osobą fizyczną. Umowa ta zawarta została na czas określony od 26 września 2020 r. do 1 marca 2021 r. Umowa była przedłużana ustnie, a lokator ostatecznie opuścił lokal przy ul. [...] w K. w dniu 31 maja 2021 r. Natomiast po uchyleniu przez WSA w Krakowie wcześniej wydanych decyzji, Prezydent Miasta Krakowa wezwał podatników, jak również U.Z. do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w tym do przedłożenia kopii umowy najmu lokalu z innymi (niż U.Z.) osobami trzecimi. W toku postępowania, zgodnie z przesłanymi wyjaśnieniami i złożonymi dodatkowymi dokumentami, organ I instancji ustalił, że w 2022 r. lokal nr [...] przy ul. [...] w K., na podstawie umowy z dnia 14 maja 2020 r., został wynajęty U.Z., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą N. z siedzibą w K. Nie budzi wątpliwości, że U.Z. jest przedsiębiorcą, a przeważająca działalność gospodarcza oznaczona jest kodem 55.20.Z Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania. Organ podatkowy I instancji ustalił zatem, że firma N. nie jest biurem pośrednictwa pomagającym znaleźć najemcę, a przedsiębiorcą zajmującym się m. in. najmem krótkoterminowym.
Zgodnie z umową z dnia 14 maja 2020 r. właściciel wyraża zgodę na dalszy podnajem przedmiotowego lokalu na warunkach wskazanych niniejszą umową (...) N. zobowiązuje się do dalszego podnajmu lokalu, w tym do zawierania umów najmu z klientami w imieniu własnym (§ 2 ust. 1 i 2 umowy najmu). Ponadto w umowie postanowiono, że czynsz należny właścicielowi od N. płatny będzie na podstawie faktury wystawionej przez właściciela w oparciu o udostępnione mu przez N. dokumenty zawierające wykaz rezerwacji (...) Rezerwacje będą rozliczane zgodnie z końcem miesiąca (§ 4 ust. 2 umowy najmu).
W dniu 17 września 2024 r. - w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji U.Z. przesłała kopie faktur dotyczących 2022 r. (7 sztuk) oraz wykaz rezerwacji za 2022 r.
Z przedstawionego wykazu rezerwacji ("[...]") wynika, że rezerwacje mieszkania obejmowały następujące okresy: 01.01.2022 r. - 01.01.2022; 19.01.2022 r. - 22.01.2022 r.; 26.01.2022 r. - 31.01.2022 r., 06.02.2022 r. - 28.02.2022 r.; 01.03.2022 r. - 28.03.2022 r.; 02.04.2022 r. - 01.05.2022 r.; 02.05.2022 r. - 08.05.2022 r.; 10.05.2022 r. - 08.06.2022 r.; 09.06.2022 r. - 11.06.2022 r.; 16.06.2022 r. - 17.06.2022 r.; 18.06.2022 r. - 18.06.2022 r.; 20.06.2022 r. - 23.06.2022 r., 24.06.2022 r. - 25.06.2022 r.; 29.06.2022 r. - 30.06.2022 r.; 01.07.2022 r. - 05.07.2022 r.; 09.07.2022 r. - 12.07.2022 r.; 13.07.2022 r. - 03.09.2022 r.; 05.09.2022 r. - 06.09.2022 r.; 07.09.2022 r. - 07.09.2022 r.; 09.09.2022 r. - 10.09.2022 r., 11.09.2022 r. - 15.09.2022 r.; 16.09.2022 r. - 17.09.2022 r.; 21.09.2022 r. - 21.09.2022 r.; 22.09.2022 r. - 27.09.2022 r.; 30.09.2022 r. - 07.10.2022 r.; 08.10.2022 r. - 11.10.2022 r.; 12.10.2022 r. - 14.10.2022 r.; 15.10.2022 r. - 15.10.2022 r; 19.10.2022 r. - 25.10.2022 r.; 27.10.2022 r. - 28.10.2022 r.; 29.10.2022 - 31.10.2022 r.; 04.11.2022 r. - 06.11.2022 r.; 09.11.2022 r. - 11.11.2022 r.; 12.11.2022 r. - 15.11.2022 r.; 17.11.2022 r. - 19.11.2022 r.; 21.11.2022 r. - 19.12.2022 r.; 27.12.2022 r. - 29.12.2022 r.
Zestawienie to co do zasady pokrywa się z przedłożonym również zestawieniem "Osoby, które przyjechały lub przyjadą do hotelu". W złożonym odwołaniu podatnicy wskazywali, że uzyskali informację od firmy N., że na stałe w każdej fakturze wpisany jest najem krótkoterminowy. Nawet jeżeli firma wynajmowałaby informatykowi mieszkanie przez 2 lata, to i tak na fakturze wskazany byłby najem krótkoterminowy. Należy jednak podkreślić, że faktura \/AT jest dokumentem potwierdzającym dokonanie określonej transakcji. Można więc domniemywać, że opis na fakturze jest zgodny ze stanem faktycznym, tj. opis usługi pokrywa się z wykonaną usługą.
Niezależnie od powyższego, zdaniem organu odwoławczego, potwierdzeniem okoliczności, że mieszkanie nr [...] położone w budynku przy ul. [...] w K., wynajmowane było przede wszystkim w ramach najmu krótkoterminowego są daty wskazane w zestawieniu rezerwacji. W przeważającej mierze rezerwacje dokonywane były na jeden, czy kilka dni. Na dłuższy okres mieszkanie wynajmowane było jedynie w okresach: od 1 marca 2022 r. do 28 marca 2022 r., od 2 kwietnia 2022 r. do 1 maja 2022 r., od 10 maja 2022 r. do 8 czerwca 2022 r. od 13 lipca 2022 r. do 3 września 2022 r. Powyższe nie przesądza jednak, iż osoby zajmujące mieszkanie w tym okresie realizowały w nim podstawowe potrzeby mieszkaniowe, zwłaszcza, że zarówno w wyroku WSA w Krakowie w sprawie I SA/Kr 364/23, jak i w Uchwale NSA z dnia 21 października 2024 r., sygn. akt III FPS 2/24, wskazano, że za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej nie będą mogły być uznane te części budynku mieszkalnego, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu. W ocenie Kolegium bez znaczenia jest również okoliczność, że mieszkanie było wynajmowane pracownikom przez pracodawców, skoro okresy rezerwacji mieszkania nie potwierdzają, że w mieszkaniu mieszkała przez dłuższy okres jedna osoba, trwale zaspokajająca potrzeby mieszkaniowe. Zakwaterowanie miało charakter rotacyjny.
Jednocześnie Prezydent Miasta Krakowa wzywał podatników, jak również U.Z., do przedłożenia umów zawartych w 2022 r. z osobami trzecimi. U.Z. wskazała, że nie posiada takich umów. Podała jedynie, że przedmiotowy lokal wynajmowany był na cele mieszkalne dla osób chętnych w sytuacji braku najemcy. Firma nie prowadzi statystyk ani wywiadu najemców, czy są turystami lub osobami pracującymi lub ich pobyt wynika z innych celów. Również poodatnicy oświadczyli w piśmie z dnia 27 maja 2024 r., że nie posiadają umowy najmu lokalu mieszkalnego z innymi osobami.
W ocenie Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, poprzez wynajmowanie go w ramach najmu krótkoterminowego, co potwierdza wykaz rezerwacji i wystawione faktury.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podatnicy zarzucili naruszenie:
- art. 171 i art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." w zakresie naruszenia powagi rzeczy osądzonej związanym z uprawomocnieniem się wyroku WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2023 r., I SA/Kr 364/23 i nieodwołanie się od niego organów podatkowych w zakresie ustalonych okoliczności faktycznych stwierdzonych przez WSA w Krakowie w pkt 5 i dalej uzasadnienia,
- art. 11 Kpa w zakresie nie odniesienia się przez SKO w Krakowie do podnoszonych przez strony zarzutów i mających ich zdaniem istotne znaczenie w sprawie, gdyż strony mają prawo wiedzieć, jakie jest stanowisko organu odnośnie do jej wniosków i zarzutów, które powinno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji,
- art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że za lokal mieszkalny wykorzystywany do celów mieszkaniowych i będący w wyłącznym posiadaniu osoby fizycznej, należy uznać za lokal mieszkalny zajęty do prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę N.,
- art. 210 § 4 w związku z art. 191 oraz 121 § 1 O.p., poprzez lakoniczne stwierdzenie przez SKO, że budynek mieszkalny jest wykorzystywany przez firmę N. na cele prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, podczas gdy okoliczności takie nie zostały wyjaśnione, a takie działanie SKO godzi w podstawowe zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym obowiązek oparcia się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych, a także wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19, w którym Trybunał Konstytucyjny jasno wskazał, że opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości (tj. składników majątku niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej) wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę jest niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji,
- art. 121 § 1 i art. 122 O.p, poprzez nieprzejrzyste i nie budzące zaufania do organów podatkowych prowadzenie postępowania oraz niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
- art. 7a Kpa, poprzez nieuwzględnienie wątpliwości oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19, na korzyść stron i w żadnym zakresie nie odniesienie się do tej kwestii w wydanej decyzji przez organ podatkowy.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona z powodu naruszenia przez organy art. 153 p.p.s.a.
Rozstrzygając przedstawiony ponownie sądowi administracyjnemu spór dotyczący tego, czy lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.), podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie zarówno organy, jak również sąd wiąże na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, którym uchylone zostało poprzednie niekorzystne dla skarżących rozstrzygnięcie organów. Ocena ta stanowi wskazanie, co do konieczności zastosowania i wykładni prawa w konkretnej sprawie w tym stanie faktycznym i prawnym, który był przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. W tym kontekście sąd jest związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 364/23.
W powołanym wyroku WSA w Krakowie wyraźnie stwierdzono, że w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.p.o.l. mowa jest o stawkach podatkowych od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zatem sam ustawodawca wyraźnie rozróżnia budynki (lub i części), które – dla zastosowania wyższych stawek podatkowych – mają być związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, od budynków mieszkalnych (lub i części), które – dla zastosowania wyższych stawek podatkowych – muszą być zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Ustawodawca czytelnie zatem różnicuje wymogi w stosunku do (dowolnych) budynków, dla których dla zastosowania wyższych stawek wystarczające jest ich "związanie" z prowadzeniem działalności gospodarczej, od wymogów wobec budynków mieszkalnych, dla których samo "związanie" nie jest wystarczające, ale konieczne jest ich (fizyczne) "zajęcie" na prowadzenie działalności gospodarczej.
Kwestia te akcentowana była w wyroku NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 250/23, w którym stwierdzono, że przesłanka "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" ma w tym kontekście autonomiczny i zakresowo węższy charakter w stosunku do zwrotu "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" oraz stanowi ona okoliczność faktyczną, a nie prawną.
Wymogi dla budynków mieszkalnych (w porównaniu do pozostałych budynków) są zatem zaostrzone. Gdyby były one identyczne, ustawodawca posłużyłby się takim samym zwrotem, więc nie dokonywałby powyższego rozróżnienia.
Zatem wykładnia dokonana przez organy podatkowe, że nie jest konieczne fizyczne zajęcie lokalu mieszkalnego na prowadzenie działalności gospodarczej, ale wystarczy nawet wykorzystywanie tego lokalu w sposób pośredni (podkreślenie Sądu), jest błędna. Jest ona sprzeczna z podstawową zasadą wykładni, a to że w ramach tego samego aktu prawnego tym samym wyrażeniom należy nadawać to samo znaczenie, a odmiennym wyrażeniom – odmienne znaczenie. Skoro ustawodawca nie tylko w ramach tej samej ustawy, ale w ramach tego samego punktu i litery (najmniejszej jednostki redakcyjnej) zdecydował się rozróżnić budynki od budynków mieszkalnych i – dla zastosowania wyższych stawek podatkowych – przewidział różne wymogi (warunki), tzn. "związanie" lub "zajęcie", to nie można ich de facto utożsamiać (jak czynią to organy) i twierdzić, ze również w stosunku do lokali mieszkalnych wystarczy jakikolwiek, nawet ich pośredni związek z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ponadto w w/w wiążącym wyroku z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 364/23, sąd podkreślił, co szczególnie istotne w niniejszej sprawie, iż wszystkie rozbieżne w tej kwestii orzeczenia, w tym również wyrok na który powołują się organy w swoich decyzjach, dotyczą budynków mieszkalnych (części budynku) jeżeli: stanowią one element przedsiębiorstwa podatnika, stanowią składniki majątku podatnika będącego przedsiębiorcą, ujęte są w ewidencji środków trwałych spółki cywilnej prowadzonej przez skarżących, czyli podatników i podlegają amortyzacji na gruncie podatku dochodowego, stanowią własność (znajdują się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym) podatnika będącego przedsiębiorcą. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Tymczasem, jak sąd podkreślił, w niniejszej sprawie właścicielami spornej nieruchomości lokalowej (podatnikami na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) są skarżący - J.E. i T.K., czyli osoby nieprowadzące działalności gospodarczej (a przynajmniej nic innego nie wynika z decyzji ani z akt sprawy), które wynajmują swoją "prywatną" (nie związaną z działalnością gospodarczą) nieruchomość. W konsekwencji lokal ten nie stanowi elementu ich przedsiębiorstwa, nie jest ujęty w ewidencji środków trwałych skarżących i nie podlega amortyzacji na gruncie podatku dochodowego. Ww. nieruchomość nie stanowi również własności przedsiębiorcy firmy N., nie stanowi również elementu tego przedsiębiorcy, nie jest ujęta w ewidencji środków trwałych tego przedsiębiorcy i nie podlega amortyzacji na gruncie podatku dochodowego. Podatnicy nie prowadzą działalności gospodarczej, nie posiadają składników majątku związanych z taką działalnością, ale wynajmują składniki swojego (osobistego, prywatnego) majątku, jedynie posługując się w tym zakresie biurem pośrednictwa (firma N.), które świadczy na ich rzecz usługi znalezienia (i obsługi) najemcy realizującego w spornej nieruchomości lokalowej swoje potrzeby mieszkaniowe.
Podsumowując, sąd stwierdził wprost, że w niniejszej sprawie to skarżący są właścicielami spornej nieruchomości, są zatem podatnikami podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Natomiast sam fakt posłużenia się podczas wynajmowania spornej nieruchomości innej osobie fizycznej (zaspokajającej w spornej nieruchomości lokalowej swoje potrzeby mieszkaniowe) biurem pośrednictwa (firma N.), w żadnym wypadku nie może świadczyć, że sporna nieruchomość "znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy" oraz że w niniejszej sprawie właściwe są stawki podatkowe dla budynków mieszkalnych lub ich części "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".
Mimo tak wyraźnego rozstrzygnięcia, organy podatkowe w ponownie prowadzonym postępowaniu, pominęły powyższą wiążącą wykładnię art. 3 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b u.p.o.l. tj. wskazania co do oceny prawnej, a także nie zmienione okoliczności wskazujące wprost na to, że skarżący - J.E. i T.K., to osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, które wynajmują swoją "prywatną" (nie związaną z działalnością gospodarczą) nieruchomość, czym organy naruszyły art. 153 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ dokona wykładni ww. przepisów przy uwzględnieniu stanowiska sądu zawartego w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI