I SA/Kr 343/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-05-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneegzekucja z nieruchomościprzyznanie własnościlicytacjazażalenieskargaWSAnieruchomośćspółka jawnaorgan egzekucyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym.

Spółka zaskarżyła postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości, wylicytowanej w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzucała naruszenia przepisów dotyczących uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy nabywcy, prawidłowości obwieszczenia o licytacji, uzyskania zestawienia podatków, uwzględnienia praw osób trzecich oraz naruszenie zasady proporcjonalności poprzez sprzedaż jedynej siedziby spółki. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że podnoszone zarzuty dotyczą etapów postępowania egzekucyjnego, które zostały już prawomocnie zakończone lub powinny być przedmiotem odrębnych środków zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę P. Sp. Jawna w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznaniu własności nieruchomości. Spółka zarzucała szereg naruszeń przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym dotyczące wymogów formalnych nabywcy, prawidłowości obwieszczenia o licytacji, uwzględnienia praw osób trzecich oraz zasady proporcjonalności. Sąd uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że postanowienie o przyznaniu własności jest ostatnim etapem egzekucji z nieruchomości i że zarzuty dotyczące wcześniejszych etapów postępowania (np. przybicia, opisu i oszacowania) powinny być podnoszone w odrębnych środkach zaskarżenia, od postanowień wydanych na tych etapach. Sąd wskazał, że postanowienie o przybiciu nieruchomości stało się prawomocne, a nabywca uiścił cenę, co uzasadniało wydanie postanowienia o przyznaniu własności. Sąd stwierdził, że procedura egzekucyjna została przeprowadzona prawidłowo, a zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów u.p.e.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące prawidłowości przybicia nieruchomości powinny być podnoszone w zażaleniu na postanowienie o przybiciu, a nie w skardze na postanowienie o przyznaniu własności, gdyż dotyczą one wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne składa się z odrębnych etapów, a środki ochrony prawnej przysługują od rozstrzygnięć wydawanych na poszczególnych etapach. Zarzuty dotyczące przybicia powinny być kierowane przeciwko postanowieniu o przybiciu, a nie przeciwko późniejszemu postanowieniu o przyznaniu własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 112b § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 110w § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110w § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110w § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110r § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110s § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110t

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.s.h. art. 393 § 4

Kodeks spółek handlowych

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty podniesione w skardze dotyczyły etapów postępowania egzekucyjnego, które zostały już prawomocnie zakończone lub powinny być przedmiotem odrębnych środków zaskarżenia. Postanowienie o przybiciu nieruchomości stało się prawomocne, a nabywca uiścił cenę, co uzasadniało wydanie postanowienia o przyznaniu własności. Procedura egzekucyjna została przeprowadzona prawidłowo.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i interesu społecznego poprzez nieprzedłożenie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy nabywcy. Naruszenie art. 110w § 3 i § 5 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowości dotyczące publikacji obwieszczenia o licytacji. Naruszenie art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuzyskanie zestawienia podatków. Naruszenie art. 110r § 1 pkt 3, 8, i 9 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w protokole opisu i oszacowania okoliczności wynajęcia nieruchomości. Naruszenie art. 110s § 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w wycenie nieruchomości pożytków. Naruszenie art. 110t u.p.e.a. poprzez brak wyceny praw osób trzecich. Naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności (sprzedaż jedynej siedziby spółki).

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany zarzutami skargi, lecz granicami sprawy. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów. Pełnomocnik Spółki traktuje zażalenia na poszczególne postanowienia organu egzekucyjnego oraz samą skargę skierowaną do WSA w Krakowie jako swoisty uniwersalny środek zaskarżenia.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Michał Niedźwiedź

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważne dla praktyków postępowania egzekucyjnego, podkreśla znaczenie terminowego wnoszenia środków zaskarżenia i prawidłowego wyboru trybu zaskarżenia czynności egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury egzekucji z nieruchomości w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie strona próbuje kwestionować wcześniejsze etapy na etapie zaskarżenia późniejszego rozstrzygnięcia. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Kiedy zarzuty z poprzednich etapów postępowania egzekucyjnego stają się spóźnione? WSA w Krakowie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 343/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 112b par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 343/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Michał Niedźwiedź (spr.), Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Trojnar, , po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 21 maja 2024 roku, sprawy ze skargi P. Sp.Jawna w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 lutego 2024 roku nr 1201-IEE.7113.1.5.2024.2.LJM w przedmiocie przyznania własności nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z 1 grudnia 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu przyznał A. S.A. z siedzibą w N.– nazywanej dalej "Nabywcą", własność nieruchomości. Wcześniejszym właścicielem tej nieruchomości była spółka P. sp.j. z siedzibą w N. – nazywanej dalej "Spółką".
Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 112b § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a.").
1.2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki podniósł następujące zarzuty naruszenia:
1) zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r. poz. 775, ze zm.; dalej jako "k.p.a.")
poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w związku z art. 393 pkt 4 Kodeksu Spółek Handlowych (dalej: Ksh) poprzez:
a) nieprzedłożenie przy udzieleniu przybicia przez licytanta reprezentowanego poprzez prokurenta wymaganej w/w przepisem uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy Nabywcy wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości bądź przedstawienia statutu ww. spółki, który nie wymagałby legitymowania się uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy;
b) uzupełnienie protokołu nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy licytanta z dnia 10.08.2023r. który wpłynął do Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu po dacie złożenia zażalenia przez skarżącego w dniu 03.08.2023r., który to protokół nie zawiera dowodów skutecznego zwołania zgromadzenia, wyników głosowania, co uzasadnia przypuszczenie, że licytant uzyskał wiedzę na temat braków formalnych wymaganych dokumentów do przystąpienia do licytacji bezpośrednio od pracowników Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu niejako po złożeniu przez skarżącego zażalenia;
2) art. 110w § 3 u.p.e.a. w związku z art. 110w § 5 u.p.e.a. poprzez:
a) niewskazania w aktach postępowania egzekucyjnego treści obwieszczenia umieszczonego w urzędzie właściwej jednostki samorządu terytorialnego co uniemożliwia zweryfikowanie czy zostały zamieszczone wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 110w § 3 u.p.e.a., zwłaszcza w kontekście przesłania przez Urząd Miasta w Nowym Sączu pisma z dnia 17.07.2023r. a więc po przeprowadzeniu licytacji (otrzymanego przez Urząd w dniu 27.07.2023r,) w którym to Urząd Miasta w Nowym Sączu stwierdza, że obwieszczenie było zamieszczone w urzędzie w okresie od 25.05.2023r. do 13.07.2023r. (a więc jeden dzień po licytacji) – zaniechanie zweryfikowania na dzień licytacji czy stosowne obwieszczenia zostały skutecznie umieszczone;
b) poprzez zamieszczenie treści obwieszczenia o licytacji w dzienniku poczytnym w danej miejscowości bez wskazania wszystkich elementów wymienionych w art. 110w § 3 u.p.e.a. tj. m. in. brak firmy zobowiązanego (pkt 4), czas w którym można oglądać nieruchomość (pkt 6) co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art.110w § 3 u.p.e.a.;
3) art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuzyskanie zestawienia podatków i innych danin publicznych należnych na dzień licytacji w sytuacji w której organ egzekucyjny skierował pisma do KRUS oddział w Nowym Sączu i ZUS oddział w Nowym Sączu z dnia 19 maja 2023r. z wezwaniem do wskazania ww. informacji, lecz przed dniem przeprowadzenia licytacji nie uzyskał stosownej repliki ww. organów ubezpieczeń społecznych, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a.;
4) art. 110r § 1 pkt 3, 8, i 9 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w treści protokołu opisu i oszacowania okoliczności wskazanej w treści protokołu trzeciej licytacji nieruchomości z dnia 12.07.2023r. polegającej na tym, że budynek posadowiony na nieruchomości gruntowej jest przedmiotem najmu, w sytuacji w której organ egzekucyjny nie zobowiązał dłużnika do wykazania jakichkolwiek praw osób trzecich, które im przysługują w stosunku do licytowanej nieruchomości, co z kolei powoduje wprowadzenie w błąd licytanta w zakresie określenia stanu faktycznego nieruchomości;
5) art. 110s § 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w wycenie nieruchomości pożytków uzyskiwanych w związku z przeniesieniem posiadania przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich, a co za tym idzie błędne oszacowanie wartości nieruchomości, przy zachowaniu zasad określonych w treści ww. przepisu;
6) art. 110t u.p.e.a. poprzez brak wyceny zgłoszonych praw osób trzecich na zasadach określonych w tym przepisie, w sytuacji posiadania przez organ egzekwujący wiadomości o przysługującym podmiotom trzecim prawie posiadania przedmiotowej nieruchomości, co zostało potwierdzone w treści protokołu trzeciej licytacji nieruchomości;
7) zasady pogłębiania zaufana uczestników postępowania do władzy publicznej zawartej w art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności poprzez sprzedaż jedynej siedziby spółki.
1.3. Po rozpoznaniu zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, postanowieniem z 8 lutego 2024 r. (nr 1201-IEE.7113.1.5.2024.2.LJM), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W motywach postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu działając jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości podatkowe. 12 lipca 2023 r. organ egzekucyjny przeprowadził trzecią licytację przedmiotowej nieruchomości, w następstwie czego nieruchomość tę nabyła wspomniana na wstępie spółka. Tego samego dnia organ egzekucyjny wydał postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta. Na skutek zażalenia Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z 16 listopada 2023r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie o przybiciu jest ostateczne. Następnie nabywca zapłacił cenę w wyznaczonym terminie. W konsekwencji organ wydał wskazane na wstępie postanowienie z 1 grudnia 2023 r.
Dalej organ drugiej instancji przywołał treść art. 112b § 1 u.p.e.a., stwierdzając następnie, że zaskarżone postanowienie o przyznaniu własności zawiera wszystkie wymagane elementy i zostało wydane po przeprowadzeniu licytacji. Następnie organ krytycznie ustosunkował się do poszczególnych zarzutów zażalenia.
2.1. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki sformułował zarzuty naruszenia:
1) zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w związku z art. 393 pkt 4 k.s.h. poprzez:
a) nieprzedłożenie przy udzieleniu przybicia przez licytanta reprezentowanego poprzez prokurenta wymaganej w/w przepisem uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki nabywającej wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości bądź przedstawienia statutu ww. spółki, który nie wymagałby legitymowania się uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy;
b) uzupełnienie protokołu nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy licytanta z dnia 10 sierpnia 2023 r. który wpłynął do Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu po dacie złożenia zażalenia przez skarżącego w dniu 03 sierpnia 2023 r., który to protokół nie zawiera dowodów skutecznego zwołania zgromadzenia, wyników głosowania, co uzasadnia przypuszczenie, że licytant uzyskał wiedzę na temat braków formalnych wymaganych dokumentów do przystąpienia do licytacji bezpośrednio od pracowników Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu niejako po złożeniu przez skarżącego zażalenia;
2) art. 110w § 3 u.p.e.a. w związku z art. 110w § 5 u.p.e.a. poprzez:
a) brak wskazania w aktach postępowania egzekucyjnego treści obwieszczenia umieszczonego w urzędzie właściwej jednostki samorządu terytorialnego co uniemożliwia zweryfikowanie czy zostały zamieszczone wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 110w § 3 u.p.e.a., zwłaszcza w kontekście przesłania przez Urząd Miasta w Nowym Sączu pisma z dnia 17 lipca 2023r. a więc po przeprowadzeniu licytacji (otrzymanego przez Urząd w dniu 27 lipca 2023 r.) w którym to Urząd Miasta w Nowym Sączu stwierdza, że obwieszczenie było zamieszczone w urzędzie w okresie od 25 maja 2023 r. do 13 lipca2023 r. (a więc jeden dzień po licytacji) - zaniechanie zweryfikowania na dzień licytacji czy stosowne obwieszczenia zostały skutecznie umieszczone;
b) poprzez zamieszczenie treści obwieszczenia o licytacji w dzienniku poczytnym w danej miejscowości bez wskazania wszystkich elementów wymienionych w art. 110w § 3 u.p.e.a. tj. m. in. brak firmy zobowiązanego (pkt 4), czas w którym można oglądać nieruchomość (pkt 6) co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 110w § 3 u.p.e.a.;
3) art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuzyskanie zestawienia podatków i innych danin publicznych należnych na dzień licytacji w sytuacji w której organ egzekucyjny skierował pisma do KRUS oddział w Nowym Sączu i ZUS oddział w Nowym Sączu z dnia 19 maja 2023 r. z wezwaniem do wskazania ww. informacji, lecz przed dniem przeprowadzenia licytacji nie uzyskał stosownej repliki ww. organów ubezpieczeń społecznych, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a.;
4) art. 110r § 1 pkt 3, 8, i 9 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w treści protokołu opisu i oszacowania okoliczności wskazanej w treści protokołu trzeciej licytacji nieruchomości z dnia 12 lipca 2023 r. polegającej na tym, że budynek posadowiony na nieruchomości gruntowej jest przedmiotem najmu, w sytuacji w której organ egzekucyjny nie zobowiązał dłużnika do wykazania jakichkolwiek praw osób trzecich, które im przysługują w stosunku do licytowanej nieruchomości, co z kolei powoduje wprowadzenie w błąd licytanta w zakresie określenia stanu faktycznego nieruchomości;
5) art. 110s § 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w wycenie nieruchomości pożytków uzyskiwanych w związku z przeniesieniem posiadania przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich, a co za tym idzie błędne oszacowanie wartości nieruchomości, przy zachowaniu zasad określonych w treści ww. przepisu;
6) art. 110t u.p.e.a. poprzez brak wyceny zgłoszonych praw osób trzecich na zasadach określonych w tym przepisie, w sytuacji posiadania przez organ egzekwujący wiadomości o przysługującym podmiotom trzecim prawie posiadania przedmiotowej nieruchomości, co zostało potwierdzone w treści protokołu trzeciej licytacji nieruchomości;
7) zasady pogłębiania zaufana uczestników postępowania do władzy publicznej zawartej w art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności poprzez sprzedaż jedynej siedziby spółki.
2.2. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu, jak również zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się bezzasadna, dlatego została oddalona.
3.2. Podążając za poszczególnymi zarzutami skargi należy przede wszystkim zauważyć, że są one nieadekwatne względem sprawy ujętej w kontrolowanym postanowieniu.
Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 112b § 1 u.p.e.a. i stanowi o przyznaniu własności wylicytowanej nieruchomości. Jest ono zatem ostatnią z czynności uregulowanych w ramach rozdziału siódmego ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatytułowanego "Egzekucja z nieruchomości".
Najogólniej rzecz ujmując przebieg tego rodzaju egzekucji przebiega zgodnie z tytułami kolejnych oddziałów rozdziału siódmego ustawy. Wpierw zatem organ egzekucyjny dokonuje zajęcia nieruchomości (oddział 2), dalej przystępuje do jej opisu i oszacowania (oddział 3), po czym zawiadamia publicznie o licytacji (oddział 4). Kolejnym krokiem jest zgłaszanie się licytantów i wpłacanie przez nich wadium (oddział 5). Następnie uczestnicy licytacji w trakcie licytacji składają swoje oferty (postąpienie; oddział 6). Po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (oddział 7). Egzekucja z nieruchomości kończy się zaś przyznaniem własności licytowanej nieruchomości, co następuje w formie postanowienia (oddział 8).
Każdy z tych etapów został oddzielnie unormowany w odpowiednich oddziałach ustawy, a zawarte w nich przepisy służą ich realizacji. Pokreślić przy tym należy, że w każdym z wymienionych oddziałów ustawodawca przewidział konieczność wydania przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia przybierającego postać postanowienia lub dokonania czynności, na które przysługuje odpowiednio zażalenie lub skarga.
Przykładowo art. 110u § 1 u.p.e.a. w oddziale trzecim obliguje organ do wydania postanowienia w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Natomiast we wcześniejszych przepisach zawarto reguły przygotowania opisu i oszacowania. Biorąc pod uwagę, że postanowienie to jest zaskarżalne, osoby mające właściwy interes prawny mogą wnieść zażalenie, wskazując w nim na uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny w ramach tego etapu egzekucji. Schemat ten powtarza się w dalszych oddziałach (por. art. 110z, art. 111l, art. 111r § 2, art. 112b § 2 u.p.e.a.).
3.3. Powyższe uwagi są o tyle istotne, że w zarzucie nr 1 pełnomocnik Spółki formułuje zastrzeżenia dotyczące prawidłowości udzielenia przybicia licytantowi. Wytyka bowiem organowi, że przybicie zostało udzielone licytantowi, tj. spółce akcyjnej, którą reprezentował jej prokurent – chociaż ten nie przedłożył uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie organ nie mógł dopuścić się wskazanego naruszenia, skoro przybicie następuje w formie odrębnego postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 111r § 2 u.p.e.a.). Przede wszystkim zaś przy wydawaniu postanowienia o przyznaniu własności (art. 112b § 1 u.p.e.a) organ stosuje jedynie przepisy oddziału ósmego – czyli art. 112 – art. 112g u.p.e.a. To zaś oznacza, że kwestia poruszona w ramach tego zarzutu nie mieści się w zakresie sprawy wytyczonym przez podstawę prawną kontrolowanego postanowienia. Nota bene tego rodzaju zażalenie strona złożyła, o czym świadczy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 16 listopada 2023 r. (k. 266 i 251 akt administracyjnych), którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu z 12 lipca 2023 r. o przybiciu. W postanowieniu tym organ drugiej instancji odniósł się do zarzutów zażalenia, które były tożsame z zarzutami skargi oznaczonymi numerami 1 oraz 4-7.
Z podobnych względów, jako chybione należy ocenić pozostałe zarzuty skargi.
W następnym zarzucie skargi wskazano na naruszenie art. 110w § 3 i § 5 u.p.e.a.; w tym zakresie pełnomocnik wskazuje na nieprawidłowości dotyczące publikacji obwieszczenia o licytacji. Trzeci zaś zarzut dotyczy podjęcia licytacji pomimo nie uzyskania przez organ egzekucyjny odpowiedzi od organów ubezpieczeń społecznych, tak jak przewiduje to art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a. W istocie rzeczy rozpoznanie pierwszego z tych zarzutów oraz uznanie jego trafności wymagałoby podważenia czynności organu egzekucyjnego polegającej na obwieszczeniu o trzeciej publicznej licytacji nieruchomości (k. 222, 219, 255), chociaż Spółka nie wniosła na nie skargi w przewidzianym terminie (art. 110z § 1 u.p.e.a.). Biorąc pod uwagę możliwość złożenia wspomnianej skargi również spóźnione są zastrzeżenia Spółki dotyczące konieczności umieszczenia obwieszczenia w lokalnej gazecie. To damo dotyczy braku odpowiedzi organów ubezpieczeniowych na zawiadomienie z art. 110w § 4 pkt 2 u.p.e.a.
3.4. Ustosunkowanie się do zagadnień podnoszonych w zarzutach nr 4-6 wymaga szerszej analizy.
Sąd dostrzega bowiem, że w motywach kontrolowanej decyzji organ wywodzi, iż "kwestie te nie mogły być analizowane na etapie zażalenia na postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta." Dalej zaś organ wskazuje, że "Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n upea i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Podstawa zażalenia co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów upea na etapie licytacji i samego przybicia." Stąd też wskazane okoliczności "wykraczają poza przedmiot omawianego postępowania, którego zakres określa przepis art. 111m i art. 111n § 2 upea" (s. 6 decyzji). Wypowiedzi te prima facie mogą świadczyć o tym, że organ rozpoznawał sprawę w innym zakresie, aniżeli wynikający ze złożonego środka zaskarżenia. Ten bowiem dotyczył prawidłowości postanowienia o przyznaniu własności po przybiciu – czyli rozstrzygnięcia wydawanego w granicach wytyczonych art. 112-112g u.p.e.a., a nie postanowienia o przybiciu.
Tym niemniej, zdaniem Sądu, powyższe uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."). Schemat rozumowania organu jest w tym względzie niezwykle trafny. Organ wskazuje bowiem: "Nie można na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w omawianej sprawie zobowiązana skorzystała. W tym też wniesienie zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości." (s.6-7). Sąd w pełni uznaje merytoryczną prawidłowość tej wypowiedzi. Co istotne, zachowuje ona swoją trafność również w odniesieniu do postanowienia w przedmiocie przyznania własności – co poniewczasie próbuje uczynić pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę Spółki, modyfikując wypowiedź organu tak aby w pełni przystawała do przedmiotu sprawy (s. 9, k. 9 akt sądowych).
Powyższe wskazuje, że błąd ten nie mógł wpłynąć na wynik sprawy. Gdyby bowiem wypowiedź organu przybrała formę wskazującą na postanowienie o przyznaniu własności, a nie przybiciu – kierunek rozstrzygnięcia organu byłby taki sam, a struktura omawianej wypowiedzi również nie uległaby zmianie.
Ponadto należy zauważyć, że omawiane zarzuty sprowadzają się do stwierdzenie, że w protokole z trzeciej licytacji nie uwzględniono faktu wynajęcia nieruchomości osobie trzeciej, co – według strony skarżącej – powinno wpływać na jej wycenę. Również w tym ujęciu zarzuty te są spóźnione. Przede wszystkim właściwy tryb aktualizacji opisu i oszacowania wartości nieruchomości został przewidziany w art. 110u § 2 u.p.e.a. Stanowi on, że jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Jeżeli zatem Spółka uważała, że przywołane przez nią okoliczności powinny zostać uwzględnione w opisie i oszacowaniu nieruchomości, przede wszystkim powinna była to zgłosić przez wyznaczonym terminem licytacji. Jeżeli zaś, jej zdaniem, stan nieruchomości uległ zmianie, a w konsekwencji koniecznym było przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości, właściwym momentem do zgłoszenie tego rodzaju zarzutu było zażalenie na postanowienie o przybiciu.
3.5. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi – tj. naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów poprzez sprzedaż siedziby Spółki, należ zauważyć, że w argumentacja strony dotyczy trzech kwestii:
- nieproporcjonalności podjętych działań;
- naruszeniu zasady równego traktowania, ponieważ Spółka nie brała udziału w licytacji nieruchomości przez co nie mogła zgłaszać zastrzeżeń co do jej przebiegu;
- nabywca jest spółką zajmującą się między innymi windykacją, stąd też prawdopodobnie nabył nieruchomość w celu jej odsprzedaży.
Pierwszy z tych problemów w istocie rzeczy odpowiada treści art. 7 § 2 u.p.e.a., który nakazuje organowi stosowanie środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Tego rodzaju zarzut strona powinna była podnieść w ramach skargi na czynności egzekucyjne, tak jak przewiduje to art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W tym przypadku czynnością, której dotyczyłoby naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. było zajęcie nieruchomości na podstawie art. 110c § 1 u.p.e.a. Skoro strona skarżąca nie złożyła wspomnianej skargi w terminie przewidzianym w art. 54 § 3 u.p.e.a. Oznacza to, że na późniejszych etapach postępowania egzekucyjnego kwestia zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie może być już rozważana.
Sąd nie dostrzega również możliwości uznania, że kontrolowane postanowienie narusza zasadę równego traktowania, a właściwie rzecz ujmując zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Strona wskazuje bowiem, że uchybienie art. 8 k.p.a. polegało na tym, że nie brała udziału w licytacji. Tak jak w przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, opisane uchybienie dotyczy samej licytacji – a co za tym idzie powinno być kierowane przeciwko postanowieniu o przybiciu, a nie postanowieniu o przyznaniu własności.
Ostatnia z poruszonych przez stronę kwestii nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Przepisy ustawy nie uzależniają tego, czy dany podmiot może przystąpić do licytacji jako licytant, od zakresu jego działalności.
3.6. Zakres zarzutów sformułowanych z rozpoznawanej skardze w zestawieniu z treścią środków odwoławczych składanych w toku postępowania egzekucyjnego wskazuje, że pełnomocnik Spółki traktuje zażalenia na poszczególne postanowienia organu egzekucyjnego oraz samą skargę skierowaną do WSA w Krakowie jako swoisty uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować wszystkie uchybienia dostrzeżone przez zobowiązanego w toku całego postępowania egzekucyjnego. Tymczasem ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje możliwość składania środków odwoławczych od poszczególnych czynności egzekucyjnych i precyzyjnie wytycza kolejność i zakres
3.7. Końcowo Sąd zwraca uwagę, że rozpoznając skargę miał również na względzie to, iż w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi, lecz granicami sprawy. Tym samym dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienie Sąd nie dostrzegł podstaw, które przemawiałyby za koniecznością jej uchylenia. Przypomnieć w tym miejscu należy, że postanowienie o przyznaniu własności wydawane jest po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu oraz uregulowaniu ceny przez licytanta (art. 112b § 1 u.p.e.a.).
W rozpoznawanej sprawie warunki te zostały spełnione. Po zakończeniu licytacji, 12 lipca 2023 r., organ egzekucyjny wydał postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta (k. 251). Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (postanowienie z 16 listopada 2023 r., k. 265 akt administracyjnych). Spółka nie wniosła na nie skargi do sądu administracyjnego – a co za tym idzie postanowienie o przybiciu stało się prawomocne. W dalszej kolejności organ egzekucyjny wezwał licytanta do zapłaty ceny nabycia (pismo z 17 listopada 2023 r., k. 268), ten zaś należność tę uregulował 30 listopada 2023 r. (dowód wpłaty, k 269). W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji wydał postanowienie o przyznaniu własności z 1 grudnia 2023 r. (k. 271).
W konsekwencji należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, gdy wskazuje on, że: "Procedura przewidziana w upea w zakresie egzekucji z nieruchomości została prawidłowo przeprowadzona przez organ egzekucyjny. Poszczególne jej etapy udokumentowane są w aktach sprawy. W związku z tym, w/w postanowienie organu egzekucyjnego zawierające wszystkie elementy zawarte w art. 112b § 1 upea, nie naruszyło przepisów upea określających sposób prowadzenia egzekucji z nieruchomości." (s. 5 postanowienia).
3.8. Sąd orzekł jaj w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI