I SA/Kr 333/24

I SA/Kr 333/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Waldemar Michaldo /sprawozdawca/
Wiesław Kuśnierz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalonno skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 144 par. 1a, par. 1b, par. 1c, art. 148, art. 149, art. 150, art. 211, art. 223 par. 1, par. 2 pkt 1, art. 228 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2500
art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 9 ust. 1, ust. 1d
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - t.j.
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 333/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg B. B. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 lutego 2024 r. nr SKO.Pod./4140/512/2023 z dnia 12 lutego 2024 r. nr SKO.Pod./4140/513/2023 z dnia 12 lutego 2024 r. nr SKO.Pod./4140/514/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony)
Uzasadnienie
W dniu 13 września 2023 r. Wójt Gminy W. wydał decyzje:
1) nr PO.3127.N2/29.1.2021, którą zmienił swoją decyzję z dnia 8 lutego 2021 r. nr PO.3121.N2/29.2021 i ustalił B.B. (zwanemu dalej także skarżącym) nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021 w kwocie 374 zł,
2) nr PO.3127.N2/29.1.2022, którą zmienił swoją decyzję z dnia 14 lutego 2021 r. nr PO.3121.N2/29.2022 i ustalił skarżącemu nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 w kwocie 624 zł,
3) nr PO.3127.N2/29.1.2023, którą zmienił swoją decyzję z dnia 8 lutego 2021 r. nr PO.3121.N2/29.2023 i ustalił skarżącemu nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023 w kwocie 725 zł.
Decyzje zostały wysłane na adres skarżącego – [...] i odebrane w dniu 18 września 2023 r. przez dorosłego domownika, tj. siostrę skarżącego.
W dniu 13 grudnia 2023 r. (data prezentaty) do Urzędu Gminy W. wpłynęły odwołania skarżącego od powyższych decyzji z dnia 13 września 2023 r. wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia.
W dniu 12 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wydało postanowienia:
1) nr SKO.Pod./4140/512/2023 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2023 r. nr PO.3127.N2/29.1.2022,
2) nr SKO.Pod./4140/513/2023 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2023 r. nr PO.3127.N2/29.1.2023,
3) nr SKO.Pod./4140/514/2023 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2023 r. nr PO.3127.N2/29.1.2021.
W uzasadnieniach tych postanowień Kolegium przytoczyło treść art. 12 § 1, § 6 pkt 2, art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz stwierdziło, że decyzje organu I instancji zostały doręczone stronie w dniu 18 września 2023 r., co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru. Termin na złożenie odwołania upłynął zatem z dniem 2 października 2023 r. Kolegium wskazało, że odwołania zostały złożone w dniu 13 grudnia 2023 r., co potwierdzają pieczęcie organu na nich, a zatem po upływie ustawowego terminu na złożenie odwołania. Kolegium dodało, że postanowieniami z dnia 12 lutego 2024 r. odmówiło przywrócenia skarżącemu terminów do wniesienia odwołań.
Z powyższymi postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie nie zgodził się B.B. i pismami z dnia 14 marca 2024 r. wniósł na nie skargi, domagając się stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć organów obu instancji lub ich uchylenia, ewentualnie stwierdzenie, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Zaskarżonym postanowieniom skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:
1) art. 7, art. 77 art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji oraz zachowania terminu do wniesienia odwołania, wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązkowi w tym zakresie.
2) art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonych decyzji, niewskazanie w decyzji rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności pomimo wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanego w odwołaniu od decyzji, a nie tylko o rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w tym wysłaniu do skarżącego przez organ II instancji 6 dokumentów o nazwie "postanowienie", które to dokumenty powinny być decyzją organu II instancji w liczbie 3 (skarżący składał 3 odwołania od 3 decyzji).
3) art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zmianę decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo do określenia zobowiązania podatkowego za rok 2021, 2022, 2023 w sytuacji gdy takowa zmiana nie może być dokonana bez udziału podatnika, a decyzje które określały zobowiązania podatkowe na lata 2021, 2022, 2023 były prawomocne tym samym nie można ich było zmienić bez wznowienia postępowania.
4) art. 156 § 1 pkt 2 oraz 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący składał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a organ II instancji nie rozpoznał tego wniosku pomimo tego, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji może być złożony w każdym czasie.
5) art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez doręczenie pisma siostrze skarżącego w miejscu jej pracy w sytuacji, gdy nie jest ona dorosłym domownikiem strony skarżącej, doręczenie nie nastąpiło pod adresem zamieszkania, zameldowania ani nawet nieruchomości strony, ale w miejscu pracy siostry (siostra nie mieszka ze stroną) tym samym nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji tym samym termin na odwołanie od decyzji został dochowany lub nawet jeszcze się nie otworzył tym samym decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa.
6) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez brak wszczęcia z urzędu oraz na wniosek strony (złożony w odwołaniu) postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. niezgodnie z procedurą - zmiana decyzji zamiast wznowienia postępowania i wezwania podatnika do czynnego udziału w sprawie w tym nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości w celu ustalenia prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z naruszeniem art. 254 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania.
2) przepisów Prawa budowlanego określających co to jest budynek, a co to jest budowla co doprowadziło do błędnego zaklasyfikowania nieruchomości.
3) art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), poprzez niewłaściwe ustalenie powierzchni użytkowej obiektów budowlanych oraz niewłaściwe ustalenie, że wszystkie obiekty są budynkiem co doprowadziło do nieprawidłowego naliczenia kwoty podatku.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący stwierdził, że organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy do prawidłowego doręczenia decyzji nigdy nie doszło. Organ I instancji doręczył bowiem decyzje poprzez pracownika urzędu gminy do miejsca pracy siostry skarżącego, która nie jest dorosłym domownikiem w rozumieniu przepisów, gdyż nie mieszka ze skarżącym. Mieszka ona w innym domu w tej samej wsi, w której nieruchomość posiada skarżący. Skarżący stwierdził, że taki proceder był stosowany przez organ I instancji przez wiele lat, gdyż pracownik gminy dobrze wie, że nie mieszka on ze swoją siostrą, a doręczenie nie nastąpiło nawet w nieruchomości skarżącego a w miejscu pracy jego siostry. Skarżący wyjaśnił, że wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, gdyż nie wniósł odwołania w terminie ze względu na to, iż siostra nie przekazała mu decyzji w odpowiednim terminie. Skarżący uważa jednak, że z uwagi na powyższe okoliczności nigdy nie doszło do skutecznego doręczenia.
Odnośnie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący podniósł, że organ II instancji nie rozpoznał tego wniosku, a skupił się tylko na nieprzywróceniu terminu w sytuacji, gdy na stwierdzenie nieważności nie ma określonego terminu a organ II instancji może też stwierdzić nieważność z urzędu. Zdaniem skarżącego, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z orzecznictwem nie można wydać nowej decyzji zmieniającej prawomocną decyzje podatkową w sytuacji, gdy nie nastąpiły nowe okoliczności faktyczne. Według skarżącego, organ I instancji mógłby wznowić postępowanie i wezwać podatnika do udziału w tym mógłby udać się na nieruchomość i dokonać jej oględzin w celu ustalenia nowego zobowiązania podatkowego.
Dodatkowo skarżący uważa, że organ dokonał błędnego naliczenia podatku, gdyż dokonał bądź to błędnego wyliczenia powierzchni budynku, błędnego przyjęcia wysokości pomieszczenia bądź to błędnego zakwalifikowania obiektu budowlanego jako budynek. Jednocześnie dokonał tych wyliczeń bez wiedzy i udziału strony. Zdaniem skarżącego, jeżeli organ chciał przyjąć nowe powierzchnie do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości to powinien wznowić postępowanie z udziałem podatnika. Organ nie wysłał formularza do podatnika, w którym podatnik wpisuje powierzchnię nieruchomości tylko jednostronnie bez żadnego postępowania dowodowego (bez udziału biegłego z zakresu budownictwa) przyjął nowe powierzchnie nieruchomości. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest w pełni uzasadniony, gdyż obecnie w związku z wadliwym działaniem organów skarżący ma do zapłaty 2 tys. zł podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy podatek ten został wyliczony błędnie (złe wartości wielkości nieruchomości, zła klasyfikacja obiektów) oraz na podstawie błędnej decyzji zmieniającej wydanej w złym trybie co powoduje jej nieważność. Tym samym organ II instancji popełnił szereg błędów, nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności, nie zbadał prawidłowości doręczenia lub nawet nie przychylił się wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji gdy podatnik nie dochował go bez swojej winy co uprawdopodobnił.
W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy I SA/Kr 333/24, I SA/Kr 334/24 i I SA/Kr 335/24 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 333/24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., zwanej dalej O.p.), a w szczególności jej art. 223 § 1 i § 2 pkt 1. Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jeżeli organ odwoławczy uzna, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu obowiązany jest to stwierdzić w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Wydanie orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., o ile uchybiony termin nie zostanie stronie przywrócony, zamyka podatnikowi możliwość skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w trybie kontroli instancyjnej. Stąd, stwierdzenie przez organ podatkowy, że odwołanie zostało wniesione przez podatnika po terminie wymaga pewności tego organu (popartej materiałem dowodowym) nie tylko co do tego, że odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganych ustawą 14 dni liczonych od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, ale także, że doręczenie decyzji było prawidłowe.
Skuteczność doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy W. z dnia 13 września 2023 r. jest zresztą kwestią sporna w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzje organu I instancji zostały przesłane na adres skarżącego - [...] i odebrane w dniu 18 września 2023 r. przez siostrę skarżącego. Zdaniem skarżącego, doręczenie decyzji pod wskazany adres nie było jednak skuteczne, gdyż obecnie mieszka on przy ul. [...] w D. Poza tym doręczenie nastąpiło w miejscu pracy jego siostry, która nie jest jego dorosłym domownikiem.
Regulacja prawna techniczno-procesowej czynności doręczenia w postępowaniu podatkowym charakteryzuje się wysokim stopniem formalizmu.
W przepisach rozdziału 5 działu IV Ordynacji podatkowej unormowano szczegółowo, co podlega doręczeniu, kto doręcza pisma i komu, w jakim miejscu i w jaki sposób. Brak prawidłowego doręczenia decyzji oznacza, że decyzja taka nie weszła do obrotu prawnego i nie może być przedmiotem odwołania.
Zgodnie z treścią art. 211 O.p. decyzję doręcza się stronie na piśmie, zaś w myśl art. 212 zd. 1 tej ustawy organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Stosownie do art. 144 § 1a O.p. organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Z kolei w myśl § 1b tego przepisu w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1c O.p.).
Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (art. 148 § 1 O.p.). Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 O.p.).
W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń (art. 149 O.p.).
Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).
Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień w oparciu o przedstawione przepisy, Sąd nie stwierdził podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego uznając kontrolowane postanowienia za prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy zasadnie uznał, że decyzje organu I instancji zostały skutecznie doręczone w dniu 18 września 2023 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołań od tych decyzji upłynął w dniu 2 października 2023 r. Odwołania od tych decyzji zostały złożone w dniu 13 grudnia 2023 r., a więc po terminie. Zasadnie zatem organ stwierdził, że doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołań.
Odnośnie kwestii adresu, na który zostały doręczone decyzje organu I instancji, tj. [...] wskazać należy, że jak wynika z pisma Wójta Gminy W. z dnia 21 grudnia 2023 r., przesłanego do Kolegium wraz z odwołaniami, adres ten widnieje w systemie podatkowym Gminy W. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że do momentu złożenia odwołań skarżący nie poinformował o zmianie swojego adresu zamieszkania. W konsekwencji Sąd uznał, że organ I instancji prawidłowo skierował decyzje z dnia 13 września 2023 r. na adres [...].
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500 ze zm., zwanej dalej: u.z.e.i.p.p.) obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają, między innymi, osoby fizyczne; na mocy art. 5 ust. 2 u.z.e.i.p.p. zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera, między innymi, adres miejsca zamieszania oraz adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy; art. 9 ust. 1 u.z.e.i.p.p. wskazuje, że podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem, przy czym na mocy art. 9 ust. 1d u.z.e.i.p.p. w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym.
Dlatego też zaniechanie dokonania przez podatnika dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres; mogące, stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy. Zauważyć należy, że w zgłoszeniu identyfikacyjnym (jego aktualizacji) podatnik może wskazać, na jaki adres należy kierować do niego korespondencję. Może więc go wskazać zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, ale może też wskazać adres, który cywilnoprawnej definicji miejsca zamieszkania nie odpowiada. Dlatego dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 3102/15, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak to już zostało powyżej wskazane, z treści pisma organu I instancji z dnia 21 grudnia 2023 r. wynika, że do momentu złożenia odwołań skarżący nie poinformował o zmianie swojego adresu zamieszkania. Skarżący nie zanegował powyższych twierdzeń organu. Skoro zatem skarżący nie zaktualizował swojego adresu zamieszkania, to wysłanie pism na jego dotychczasowy adres, nawet jeśli podatnik faktycznie zamieszkiwał w innym miejscu, nie narusza ustawowej procedury wysyłania pism.
Nie zasługuje również na uwzględnienie argument skarżącego, że decyzje organu I instancji zostały doręczone w miejscu pracy jego siostry skoro w uzasadnieniu wniosków o przywrócenie terminu wskazał, że "decyzja została doręczona osobiście przez pracownika Urzędu do mojego domu rodzinnego". Treść art. 144 § 1c pkt 2 i art. 149 O.p. umożliwia bowiem organom podatkowym doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata dorosłemu domownikowi przez pracowników tych organów. Skoro jak to już zostało powyżej wskazane, skarżący nie poinformował organu o swoim obecnym adresie zamieszkania, to organ I instancji był uprawniony do doręczenia skarżącemu decyzji pod jego dotychczasowy (znany organowi) adres na ręce dorosłego domownika (tj. siostry skarżącego).
Podsumowując należy wskazać, że z powyżej opisanych względów rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, że w takiej sytuacji spełniono wszystkie przesłanki dla uznania skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, a tym samym wniesienie przez skarżącego odwołań nastąpiło z uchybieniem terminu.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień, gdyż nie były one zasadne. Po pierwsze wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego jest bowiem regulowane przepisami Ordynacji podatkowej a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie mogło zatem dojść do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skoro nie miały one zastosowania w niniejszej sprawie. Ze względów powyżej wskazanych orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących kwestię doręczeń przesyłek stronom postępowań podatkowych (art. 144-150 O.p.). Z kolei zarzuty naruszenia art. 128 i art. 254 O.p. oraz art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mogły zostać uwzględnione, gdyż odnosiły się one do decyzji organu I instancji i tym samym wykraczały poza zakres sprawy określony przedmiotem skarg. W niniejszej sprawie Sąd badał bowiem prawidłowość stanowiska organu II instancji, że wniesione przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji zostały złożone z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Sąd nie mógł zatem zbadać legalności decyzji organu I instancji dotyczących wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na lata 2021-2023 skoro nie doszło do skutecznego wniesienia odwołań od tych decyzji, a co zamknęło możliwość skontrolowania prawidłowości tych decyzji przez organ odwoławczy w trybie kontroli instancyjnej. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonych postanowień (art. 134 p.p.s.a.).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skarg, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.