I SA/KR 322/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrocie tytułu wykonawczego. Tytuł ten został wystawiony przez UFG na podstawie wezwania do zapłaty opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Organy egzekucyjne uznały, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego powinna być decyzja określająca wysokość zobowiązania, a nie wskazanie, że należność powstaje z mocy prawa, powołując się na art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W skardze UFG argumentował, że opłata ma charakter publicznoprawny, a ustawa o UFG precyzyjnie określa zasady jej ustalania i nakładania, wykluczając arbitralność. Podkreślono, że UFG w tym zakresie pełni funkcję administracji publicznej. WSA przychylił się do stanowiska skarżącego, uznając, że opłata z tytułu niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia ma charakter administracyjnoprawny. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdziło publicznoprawny charakter tej opłaty. WSA stwierdził, że ustawa o UFG (art. 91) przewiduje stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia sam Fundusz, a egzekucja jest dopuszczalna, jeśli należność wynika z wezwania do zapłaty, a zobowiązany nie wystąpił na drogę sądową lub sąd nie ustalił istnienia obowiązku. Sąd uznał, że wezwanie do zapłaty, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o UFG, może być podstawą do egzekucji administracyjnej, nawet jeśli nie jest to decyzja lub postanowienie w rozumieniu art. 3 u.p.e.a., ponieważ przepisy ustawy o UFG stanowią szczególne rozwiązanie w stosunku do ogólnych przepisów u.p.e.a. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz UFG koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności egzekucji administracyjnej opłat publicznoprawnych na podstawie wezwania do zapłaty, gdy ustawa szczególna tak stanowi, nawet wbrew ogólnym przepisom o postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej opłaty nakładanej przez UFG, ale może być analogicznie stosowane do innych opłat publicznoprawnych, gdzie ustawa przewiduje podobne mechanizmy egzekucyjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wezwanie do zapłaty opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC, wystawione przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, mimo braku decyzji lub postanowienia organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wezwanie do zapłaty opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC, wystawione przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, ponieważ opłata ta ma charakter publicznoprawny, a ustawa o UFG przewiduje takie rozwiązanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata ma charakter administracyjnoprawny, a ustawa o UFG (art. 91) dopuszcza wystawienie tytułu wykonawczego przez Fundusz na podstawie wezwania do zapłaty, co stanowi szczególne rozwiązanie w stosunku do ogólnych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jaki jest charakter prawny opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC nakładanej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opłata ta ma charakter administracyjnoprawny (publicznoprawny).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdziło publicznoprawny charakter tej opłaty i rolę UFG jako podmiotu wykonującego zadania z zakresu administracji publicznej.
Przepisy (14)
Główne
ustawa o UFG art. 91 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
ustawa o UFG art. 91 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa warunki stosowania egzekucji, w tym wymóg wezwania do zapłaty i brak wystąpienia na drogę sądową.
ustawa o UFG art. 90 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa obowiązek wezwania do zapłaty opłaty za brak ubezpieczenia OC.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organy egzekucyjne błędnie interpretowały przepis, uznając, że tytuł wykonawczy musi wynikać z decyzji, a nie z wezwania do zapłaty.
u.p.e.a. art. 3 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna stosuje się do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa.
u.p.e.a. art. 3a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymienia dokumenty mogące być podstawą prawną egzekucji, nie przewiduje wezwania do zapłaty.
u.p.e.a. art. 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna stosuje się do obowiązków wynikających z innych orzeczeń niż określone w art. 3 i 3a, gdy odrębne ustawy tak stanowią.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kosztów podlegających zwrotowi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit. c
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej art. 52 § ust. 2
Przepis nieobowiązujący, ale powołany przez TK jako zgodny z Konstytucją, dotyczący prawa UFG do wystawiania tytułu wykonawczego.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej art. 90e § ust. 1
Przepis nieobowiązujący, dotyczący opłaty za brak ubezpieczenia.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej art. 90e § ust. 2 pkt 1
Przepis nieobowiązujący, dotyczący egzekucji opłaty w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za brak ubezpieczenia OC ma charakter publicznoprawny. • Ustawa o UFG przewiduje możliwość wystawienia tytułu wykonawczego przez Fundusz na podstawie wezwania do zapłaty. • Wezwanie do zapłaty może być podstawą do egzekucji administracyjnej w tym przypadku, jako szczególne rozwiązanie prawne. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdza publicznoprawny charakter opłaty i rolę UFG.
Odrzucone argumenty
Tytuł wykonawczy musi wynikać z decyzji lub postanowienia organu, a nie z wezwania do zapłaty. • Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 3, 4) wykluczają możliwość egzekucji na podstawie wezwania do zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
opłata ma charakter administracyjnoprawny • stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny • przepisy tej ustawy przewidują rozwiązanie szczególne w stosunku do unormowań zawartych w art. 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji • wezwanie do zapłaty jest czynnością materialno-techniczną
Skład orzekający
Beata Cieloch
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Józef Gach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności egzekucji administracyjnej opłat publicznoprawnych na podstawie wezwania do zapłaty, gdy ustawa szczególna tak stanowi, nawet wbrew ogólnym przepisom o postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej opłaty nakładanej przez UFG, ale może być analogicznie stosowane do innych opłat publicznoprawnych, gdzie ustawa przewiduje podobne mechanizmy egzekucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w egzekucji administracyjnej, pokazując, jak przepisy szczególne mogą modyfikować ogólne zasady postępowania. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i egzekucyjnym.
“Egzekucja administracyjna bez decyzji? WSA wyjaśnia, kiedy wezwanie do zapłaty wystarczy.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.