I SA/Kr 312/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-02-06
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od środków transportowychzaległość podatkowaczynny udział stronyprawo procesoweOrdynacja podatkowauchwała Rady Miejskiejeksponat muzealnystan techniczny pojazduwada procesowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję dotyczącą podatku od środków transportowych z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła podatku od środków transportowych od ciągnika siodłowego. Podatnik kwestionował obowiązek podatkowy, twierdząc, że pojazd został zakupiony jako eksponat muzealny w stanie "śmierci technicznej" i nie nadawał się do użytkowania. Organy podatkowe obu instancji nie zapewniły podatnikowi czynnego udziału w postępowaniu, nie dając mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. WSA uznał to za kwalifikowaną wadę procesową i uchylił zaskarżone decyzje.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła podatku od środków transportowych od ciągnika siodłowego marki [...] nr rejestracyjny [...]. Podatnik, Z. G., kwestionował nałożenie na niego obowiązku podatkowego za lata 2000 i 2001, argumentując, że pojazd został zakupiony jako eksponat muzealny w stanie "śmierci technicznej" i nie nadawał się do użytkowania ani rejestracji. Organy podatkowe, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia (Samorządowe Kolegium Odwoławcze), utrzymały w mocy decyzję określającą zaległość podatkową. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz brak wyjaśnienia istotnych okoliczności. Kluczowym zarzutem podniesionym w skardze do WSA było naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 200 § 1 i art. 123 § 1, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. WSA, powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA, uznał ten zarzut za zasadny. Stwierdził, że niedopełnienie obowiązku pouczenia strony o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego stanowi kwalifikowaną wadę procesową, będącą podstawą do wznowienia postępowania. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, polegające na niepoinformowaniu jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu spoczywa na organach obu instancji. Niedopełnienie tego obowiązku, poprzez brak pouczenia strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, uniemożliwia stronie obronę jej interesów prawnych i jest podstawą do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

PPSA art. 145 § pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 51

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 53 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 8

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 9 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych

u.s.k.o. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 235

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 9

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 10

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy podatkowe zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 200 § 1 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez niepoinformowanie skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące materialnoprawnej zasadności nałożenia podatku od środków transportowych (np. stan techniczny pojazdu, jego przeznaczenie jako eksponatu muzealnego) nie zostały rozstrzygnięte przez sąd z powodu wadliwości proceduralnej postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kwalifikowana wada procesowa czynny udział strony w każdym stadium postępowania śmierć techniczna eksponat muzealny

Skład orzekający

Grażyna Jarmasz

przewodniczący sprawozdawca

Józef Michaldo

członek

Bogusław Wolas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i jego konsekwencje procesowe."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy administracji publicznej nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego – prawo strony do bycia wysłuchanym. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna mogłaby być rozstrzygnięta inaczej.

Błąd proceduralny uchylił decyzję podatkową: dlaczego prawo do wypowiedzenia się jest kluczowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 312/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Grażyna Jarmasz /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Michaldo
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./: Grażyna Jarmasz /spr./ Sędzia NSA /del./: Józef Michaldo Sędzia WSA Bogusław Wolas Protokolant : Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 15 stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a decyzje te nie mogą być wykonane. II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 186,04zł /sto osiemdziesiąt sześć złotych cztery grosze/.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta B. decyzją z [...] października 2001r. nr [...] określił dla Z. G. zaległość podatkową w podatku od środków transportowych od ciągnika siodłowego marki [...] nr rejestracyjny [...] za lata 2000 i 2001 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.
Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia podano art. 21 § 3, art. 51 i art. 53 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm./ , art.8 do 11 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm./ jak również Uchwałę Rady Miejskiej w B. Nr XIII/140/99 z 27 grudnia 1999r. w sprawie ustalenia stawek podatku od środków transportowych na 2000 rok, Uchwałę Rady Miejskiej w B. Nr XXII/244/2000 z 27 grudnia 2000r. w sprawie ustalenia stawek podatku od środków transportowych na 2001 rok.
Z rozstrzygnięciem tym Z. G. nie zgodził się wnosząc odwołanie i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , a w szczególności art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie, że samochód marki [...] nr rejestracyjny [...] jest zarejestrowany na jego osobę, jak też poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nie wyjaśnienie faktu zarejestrowania pojazdu w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w B..
Zdaniem odwołującego się zgodnie z art. 9 ust. 1 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy od środków transportowych jest wymagany, jeśli pojazd jest zarejestrowany.
Przedmiotowy samochód nie został i nigdy nie zostanie zarejestrowany przez odwołującego się, który jako emerytowany pułkownik Wojska Polskiego darzy samochody marki [...] szczególnym sentymentem, związanych z jego dawnym życiem zawodowym. Zakupiony samochód został potraktowany przez nabywcę jako eksponat muzealny.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z 15 stycznia 2002r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu przywołano art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych.
Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2 tej ustawy w wypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Zaś w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty - art. 9 ust. 3 tej ustawy.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności umowy sprzedaży sporządzonej w dniu [...] grudnia 1999r. sprzedający J. G. przeniósł na rzecz kupującego Z. G. własność pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...].
Wobec tego skoro odwołujący się nabył pojazd już zarejestrowany w grudniu 1999 roku, to obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciążył na nim od 1 stycznia 2000 roku.
Wobec zarzutów odwołania o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu istotnych dla sprawy okoliczności, Kolegium wezwało Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego B. o nadesłanie wypisu z rejestru ewidencji pojazdów Starostwa Powiatowego B. Wykaz taki został nadesłany.
I na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której sformułowano zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art.13 § 1 pkt 3, art.233 § 1 pkt 1 w związku z art.21 § 3, art.51 § 1, art.53 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, jak też art. 2, art.17 ust. 1 ustawy z 12 października 1994r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych / Dz. U. Nr 79 z 2001r. poz.856 ze zm./ polegającą na przyjęciu, że samochód ciężarowy o który chodzi w sprawie był pojazdem nadającym się do użytkowania pomimo, że został zakupiony jako egzemplarz o charakterze kolekcjonersko-muzealnym, nie nadającym się do użytkowania. Z przedstawionej opinii biegłego rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców E. w R. wynika, że samochód ten jest w stanie technicznym określonym jako "śmierć techniczna" i nie nadaje się do odbudowy.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że decyzja jest co najmniej przedwczesna skoro zważy się że organ II instancji powielił błędne ustalenia odnośnie możliwości użytkowania pojazdu.
Przedstawiono pogląd, że w odniesieniu do art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosując wykładnię logiczną i tetyczną należy dojść do wniosku, że jeżeli samochód był w stanie śmierci technicznej i nie nadawał się do odbudowy, a więc nie poruszał się po drogach, to organ nie mógł w dalszym ciągu traktować tego pojazdu jako dopuszczonego do ruchu.
Ze względów powyższych wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe- Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje rozstrzygnięcie i argumentację w nim zawartą.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 12707 w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga na uwzględnienie zasługuje.
Bowiem zgodnie z przepisem art. 235 w/w ustawy Ordynacja podatkowa w sprawach nie uregulowanych w art. 220 - 234 , a więc zawartych w Rozdziale 15 Działu IV, zatytułowanym "Odwołania", w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Przepisem takim jest art. 200 § 1 tej ustawy stanowiący, iż przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepisu tego nie stosuje się jedynie w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu nie mających jednak zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Według utrwalonego już poglądu wyrażanego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyroku III SA 2295/01 z 11 września 2002 r., wyroku I SA/Po 788/00 z 11 lipca 2002r., I SA/Ka 1547/00 z 11 października 2001 r., V SA 316/00 z 16 października 2000r. obowiązek wynikający z art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa spoczywa zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji, a niedopełnienie tego obowiązku kwalifikuje się jako nie zapewnienia czynnego udziału stronie w prowadzonym postępowaniu.
W niniejszej sprawie zarówno organ podatkowy I instancji, jak i organ odwoławczy, pomimo uzupełniania materiału dowodowego, w żaden sposób nie poinformowały skarżącego o przysługującym mu prawie. W sprawie dotyczącej ciągnika siodłowego o numerze rejestracyjnym [...] takie postępowanie organów podatkowych doprowadziło do tego, że dopiero na etapie skargi do Sądu skarżący zakwestionował datę zakupu tego ciągnika przyjętą do ustalenia istnienia zobowiązania podatkowego za 1999 rok.
Nie dopełnienie tego obowiązku przez organy jest naruszeniem jednej z generalnych zasad postępowania podatkowego wyartykułowanej w art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Tak więc obowiązkiem organu jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu wypowiedzenia się przez stronę w wyznaczonym terminie.
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest przewidziana w art.240 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa okoliczność, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona nie brała udziału w istotnych czynnościach organu i nie została jej zapewniona możliwość podejmowania czynności procesowych w celu obrony swoich interesów prawnych. Okolicznością tą jest uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego dającego podstawę do zakończenia postępowania poprzez wydanie rozstrzygnięcia.
Ponadto należy zauważyć, że jak wynika z art. 9 oraz art. 10 w/cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od środków transportowych jest podatkiem pobieranym za dany rok podatkowy, którym jest rok kalendarzowy.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzając kwalifikowaną wadę procesową, która stanowi podstawę wznowienia postępowania, działając na podstawie art. 145 pkt 1 lit. b w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI