I SA/Kr 305/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2020 r., stwierdzając, że spadkobiercy nie przejmują niezkonkretyzowanego obowiązku podatkowego spadkodawcy.
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2020 r. dla spadkobierczyń, które nabyły nieruchomość w drodze dziedziczenia. Organy podatkowe ustaliły podatek, powołując się na przepisy o sukcesji podatkowej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania i wskazywała na wydane zaświadczenie o braku zaległości spadkodawcy. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że spadkobiercy nie przejmują niezkonkretyzowanego obowiązku podatkowego spadkodawcy, a zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa ustalającą podatek od nieruchomości za 2020 r. dla skarżącej i uczestniczki postępowania, będących współwłaścicielkami nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia. Organy podatkowe uznały, że spadkobierczynie przejmują obowiązek podatkowy spadkodawcy na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia jej prawa do udziału w postępowaniu oraz powoływała się na zaświadczenie o braku zaległości podatkowych spadkodawcy. Sąd administracyjny, analizując przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące sukcesji podatkowej (art. 97-100), uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, który nie został skonkretyzowany decyzją ustalającą wobec spadkodawcy za życia, nie podlega sukcesji podatkowej. Sąd podkreślił, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą doręczenia decyzji. W związku z brakiem wydania decyzji wobec spadkodawcy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spadkobiercy nie przejmują niezkonkretyzowanego obowiązku podatkowego spadkodawcy w podatku od nieruchomości, który nie został skonkretyzowany decyzją ustalającą za jego życia.
Uzasadnienie
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej. Brak wydania takiej decyzji wobec spadkodawcy oznacza, że nie powstała odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (34)
Główne
o.p. art. 97 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 7
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 11
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
o.p. art. 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 7 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 3 i 3a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 24
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 74a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 97 § § 1a, 2 i 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 97 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 98 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 98 § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 99
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 100 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 100 § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306f § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306f § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezkonkretyzowany obowiązek podatkowy spadkodawcy nie podlega sukcesji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą doręczenia decyzji.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy o sukcesji podatkowej. Podstawa opodatkowania i określenie przedmiotu opodatkowania były prawidłowe zgodnie z danymi ewidencyjnymi. Organ I instancji zastosował prawidłową stawkę podatku.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy Decyzja ustalająca osobom fizycznym zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter decyzji konstytutywnej, co oznacza, że dopiero jej wydanie kreuje zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.
Skład orzekający
Borys Marasek
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Karcz
członek
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że niezkonkretyzowany obowiązek podatkowy spadkodawcy nie podlega sukcesji podatkowej w podatku od nieruchomości, a zobowiązanie ma charakter konstytutywny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wobec spadkodawcy nie wydano decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za życia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji podatkowej w kontekście dziedziczenia nieruchomości, co jest istotne dla wielu podatników i ich spadkobierców.
“Spadkobiercy nie przejmują niezapłaconych podatków od nieruchomości spadkodawcy, jeśli nie zostały one ustalone decyzją.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 305/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-10-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Borys Marasek /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Karcz Grzegorz Klimek Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzono postępowanie administracyjne Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 70 art. 2, art.4 ust. 1 pkt 3, art. 5 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.) Dz.U. 2025 poz 111 art. 4, art. 5, art. 97 par. 1, art. 98, art. 99, art. 100, art. 306 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Borys Marasek (spr.) Sędziowie SWSA Grzegorz Karcz SWSA Grzegorz Klimek Protokolant Referent Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2025 r. sprawy ze skargi K. O. przy udziale S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 marca 2025 r. nr SKO.Pod/4140/9/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z 15 października 2024 r., nr PD-01-9.3120.4.429050.2024.PD Prezydent Miasta Krakowa ustalił K.O. (dalej: "skarżąca") i S. H. (dalej: "uczestniczka") wysokość podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 2 430 zł. Organ wskazał, że skarżąca i uczestniczka są współwłaścicielkami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], jedn. ew. [...], o pow. 695 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz dwoma pozostałymi budynkami niemieszkalnymi, dla której to nieruchomości prowadzona jest Księga Wieczysta o numerze [...] Skarżące nabyły powyższą nieruchomość w drodze dziedziczenia po zmarłym B. S. (aktu notarialny Rep. [...] z 1 sierpnia 2023 r.). Ustalono też, że B. S. nabył wskazaną nieruchomość na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 26 stycznia 2017 r. [...] oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 26 stycznia 2017 r. [...], a w dniu 17 maja 2023 r. złożył wniosek dotyczący niedopełnienia obowiązku podatkowego od wskazanej nieruchomości uzupełniony wnioskiem z 22 maja 2023 r. W dniu 2 czerwca 2023 r. wraz z odpowiedzią na ww. wniosek organ podatkowy przesłał spadkodawcy formularz "Informacja o nieruchomości", celem uzupełnienia danych dotyczących powierzchni stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Czynność ta jednak nie została dokonana przez spadkodawcę przed jego śmiercią. Tym samym na skarżącą i uczestniczkę - jako spadkobierczynie, przeszedł obowiązek podatkowy w podatku od wymienionych nieruchomości, który powstał z chwilą nabycia jej własności w drodze dziedziczenia (art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Organ podał, że skarżąca i uczestniczka złożyły formularze "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1", w których zgłosiły do opodatkowania powierzchnię gruntów pozostałych - 695 m2 (działka nr [...]), powierzchnię budynku mieszkalnego - 321,33 m2 oraz powierzchnię pozostałego budynku niemieszkalnego - 226,32 m2, posadowionych przy ul. [...] i powierzchnie te zostały przyjęte do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podał też, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Odwołanie od tej decyzji wniosła zarówno skarżąca, jak i uczestniczka. Skarżąca podniosła w odwołaniu, że na jej wniosek organ podatkowy wydał w lipcu 2023 r. zaświadczenie o braku zaległości podatkowych spadkodawcy. Jednocześnie, z uwagi na toczące się postępowanie prokuratorskie dotyczące zgonu spadkodawcy, nie miała dostępu do domu oraz dokumentów spadkodawcy. Zdaniem skarżącej, skoro wydano zaświadczenie o braku zaległości podatkowych spadkodawcy, to decyzja ustalająca wysokość podatku narusza jej interes prawny jako spadkobiercy. Uzyskane przez nią informacje o braku zadłużenia spadkodawcy wpłynęły bowiem na podjęcie przez nią decyzji o przyjęciu spadku. Skarżąca zarzuciła też organowi, że pomimo, iż wielokrotnie kontaktowała się z nim w sprawie podatku, to nie zapewnił jej czynnego udziału w sprawie, w tym nie powiadomił jej o zakończonych czynnościach. Zdaniem skarżącej organ podatkowy może umorzyć ustalony podatek ze względu na wydane zaświadczenie o niezaleganiu. Skarżąca podkreśliła też, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ma poważnie chorującego męża, a dom który jest przedmiotem podatku jest w złym stanie i wymaga znacznych nakładów. Jednocześnie podała, że zgadza się w zakresie ustalenia podatku za okres od lipca do grudnia 2023 r. Decyzją z 18 marca 2025 r., nr SKO.Pod/4140/9/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podało, że skarżąca i uczestniczka dokonały zgłoszenia obowiązku podatkowego w postaci złożenia formularzy Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) oraz Informacji o gruntach (IR-1), jednakże ujęta w nich podstawa opodatkowania w zakresie powierzchni działki została wypełniona niepoprawnie, tj. działka została wykazana w formularzu IR-1, który przewidziany jest dla gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne stanowiące bądź niestanowiące gospodarstwa rolnego, natomiast zgodnie z danymi geodezyjnymi objęta decyzją działka stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z tej też przyczyny organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2019-2023. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że wydanie zaświadczenia o żądanej treści potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Tym samym zalegające w aktach sprawy zaświadczenie potwierdza jedynie, że na spadkodawcy nie ciążą na dzień jego wydania zobowiązania podatkowe, ani zaległości podatkowe. Nie znajduje też potwierdzenia zarzut naruszenia prawa do udziału w prowadzonym postępowaniu, bowiem postanowieniem z 12 lipca 2024 r. organ I instancji umożliwił stronom wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to zostało odebrane przez uczestniczkę 29 lipca 2024 r., która zapoznała się z aktami sprawy. Natomiast zawiadomienie skierowane do skarżącej - po dwukrotnym awizowaniu, zostało zwrócone do organu podatkowego I instancji i uznane za prawidłowo doręczone. Zdaniem Kolegium, stanowisko organu I instancji w zakresie określenia przedmiotu opodatkowania jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i opłat. W związku z powyższym, zgodnie z danymi zawartymi w powyższej ewidencji, nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania obejmuje działkę nr [...] w obrębie [...], jedn. ew. [...] o pow. 695 m2, sklasyfikowaną jako tereny mieszkaniowe (B) wraz z posadowionymi na niej budynkami: trzykondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym oraz dwoma jednokondygnacyjnymi pozostałymi budynkami niemieszkalnymi. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określono natomiast zgodnie z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości ustalono przy zastosowaniu stawek właściwych dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania określonych w uchwale Rady Miasta Krakowa z 6 listopada 2019 r., nr XXVIII/719/19 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Małop. poz. 8101). W ocenie Kolegium wysokość podatku została wyliczona prawidłowo. Kolegium nie dopatrzyło się także naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 120, art. 122 § 1 i § 2 art. 180 § 1, art. 188, art. 194 § 1 i § 3 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że od początku współpracowała z organem podatkowym w zakresie należnego podatku od odziedziczonej nieruchomości. Mimo częstych kontaktów z pracownikami organu podatkowego, nie została przez nich poinformowana o tym, że złożyła niewłaściwy formularz, a jedynie wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżąca podała też, że w czerwcu 2024 r. poinformowała organ o zmianie miejsca zamieszkania na K., jednakże nie otrzymała awiza ani w dotychczasowych miejscu zamieszkania (W.), ani w K. Skoro zatem organu I instancji nie doręczył jej w sposób prawidłowy pisma, to zostało naruszone jej prawo do udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, powołała się na wydane na jej wniosek zaświadczenie o braku zaległości podatkowych. Odpowiadając na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W kontrolowanej przez Sąd sprawie Organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do ustalenia dla Skarżącej i Uczestniczki podatku od nieruchomości za 2020 r. W pierwszej kolejności Kolegium powołało się na treść art. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 707; dalej: u.p.o.l.) zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Następnie SKO wskazało na zasady ustalenia podstawy opodatkowania, wynikające z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zdaniem Organu odwoławczego w sprawie Skarżącej znajduje zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1151; dalej: p.g.k.). Wobec tego zdaniem Kolegium wskazana przez Organ I instancji podstawa opodatkowania i określenie przedmiotu opodatkowania są prawidłowe, skoro zgodnie z danymi zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków nieruchomość obejmuje działkę nr [...] w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...] o pow. 695 m2, sklasyfikowaną jako tereny mieszkaniowe (B) wraz z posadowionymi na niej budynkami: trzykondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym oraz dwoma jednokondygnacyjnymi pozostałymi budynkami niemieszkalnymi. Końcowo SKO stwierdziło, że Organ I instancji zastosował prawidłową stawkę podatku, wynikającą z uchwały Rady Miasta Krakowa. W ocenie Sądu przedstawione przez Kolegium stanowisko nie przystaje do realiów sprawy Skarżącej i Uczestniczki. Bezspornym w sprawie jest to, że Skarżąca i Uczestniczka stały się współwłaścicielkami nieruchomości w drodze dziedziczenia. Z treści odwołania Uczestniczki od decyzji Organu I instancji wynika, że otwarcie spadku nastąpiło 28 czerwca 2023 r., co nie zostało zakwestionowane przez Organy podatkowe. Kolegium ustaliło, że spadkobierczynie nabyły spadek po spadkodawcy na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z 1 sierpnia 2023 r. Następnie bezspornym było, że za życia spadkodawcy nie zostało wszczęte postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2020, 2021, 2022 i 2023. Tym samym względem spadkodawcy nie zostały wydane decyzje podatkowe ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2020 – 2023 r. Organ odwoławczy uznał, że skoro spadkobierczynie są współwłaścicielkami nieruchomości, to są również podatnikami podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu SKO błędnie uznało, że Skarżąca wraz z Uczestniczką w zakresie podatku od nieruchomości za 2020 r. posiadają status podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Jak już wskazano SKO podstawy dla tego stanowiska upatruje w fakcie dziedziczenia oraz bycia współwłaścicielem nieruchomości. Z kolei Organ I instancji jako jedną z podstaw decyzji wskazał art. 97 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111; dalej: o.p.) i stwierdził, że zgodnie z tym przepisem spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2 przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy; za obowiązek ten uznać należy również obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstający z chwilą nabycia jej własności w drodze dziedziczenia; a zatem w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powstał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 4 o.p. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Z kolei zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego, co wynika z art. 5 o.p. W myśl art. 7 § 1 o.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Z art. 97 § 1 o.p. wynika, że Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Z kolei zgodnie z art. 97 § 4 o.p. przepisy § 1-3 stosuje się również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego. W myśl art. 98 § 1 o.p. do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Natomiast § 2 tego art. stanowi, że przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za: 1) zaległości podatkowe, w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 oraz art. 52a; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy; 3) pobrane, a niewpłacone podatki z tytułu sprawowanej przez spadkodawcę funkcji płatnika lub inkasenta; 4) niezwrócone przez spadkodawcę zaliczki na naliczony podatek od towarów i usług oraz ich oprocentowanie; 5) opłatę prolongacyjną; 6) koszty postępowania podatkowego; 7) koszty upomnienia i koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spadkodawcy powstałe do dnia otwarcia spadku. Zgodnie z art. 99 o.p. bieg terminów przewidzianych w art. 70, art. 71, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. Podstawę dla wydania przez organy podatkowe decyzji o zakresie odpowiedzialności spadkobierców lub uprawnieniach spadkobierców stanowi art. 100 op. Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji (§1). Jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a (§ 2). Zgodnie z art. 306f § 1 o.p. organ podatkowy na wniosek osoby, która uprawdopodobni, że może być spadkobiercą, wydaje zaświadczenie o wysokości znanych temu organowi zobowiązań spadkodawcy wymienionych w art. 98 § 1 i 2. Natomiast z § 2 tego artykułu wynika, że jeżeli postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązań podatkowych spadkodawcy nie zostało zakończone, w zaświadczeniu podaje się przybliżoną wysokość zobowiązania na podstawie posiadanych danych co do podstawy opodatkowania. Z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. wynika, że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Wynika z tego, że jeżeli podatnikami są osoby fizyczne, zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, czyli w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 2 o.p. W konsekwencji obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe w wyniku doręczenia decyzji organu podatnikowi. Decyzja ustalająca osobom fizycznym zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter decyzji konstytutywnej, co oznacza, że dopiero jej wydanie kreuje zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Wyjątek od tej zasady dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową, co znajduje podstawę w art. 6 ust. 11 u.p.o.l. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 1738/21, wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są w internecie, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak już wskazano względem spadkodawcy nie wydano decyzji ustalających podatek od nieruchomości za 2020, 2021, 2022 i 2023 r. Wobec tego spadkodawca nie był zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Konsekwencją tego jest także to, że w dacie otwarcia spadku nie powstała odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Sukcesja obowiązków spadkodawcy, o której stanowi art. 97 § 1 o.p. obejmuje obowiązki, które zaistniały jeszcze za życia spadkodawcy (por. R. Dowgier, kom. do art. 97 o.p., LEX/el. 2025, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/15). Brak jest również podstaw do zastosowania w sprawie Skarżącej i Uczestniczki art. 100 § 1 o.p., skoro nie wydano względem spadkodawcy decyzji podatkowych. Z pewnością w kontrolowanej przez Sąd sprawie, po stronie spadkodawcy istniał obowiązek podatkowy, który jednakże nie został skonkretyzowany poprzez wydanie decyzji ustalającej. Równocześnie w ocenie Sądu brak jest normatywnej podstawy dla uznania, że niemający skonkretyzowanego charakteru obowiązek podatkowy może być przedmiotem sukcesji podatkowej. W literaturze wskazuje się, że za przyjęciem tego stanowiska przemawiają zmiany wprowadzone w ustawie Ordynacja podatkowa, które weszły w życie 1 stycznia 2016 r. Jak wskazano w komentarzu do art. 97 o.p. "przez wyeliminowanie z art. 99 o.p. art. 68 o.p., dotyczącego przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązań podatkowych powstających z chwilą doręczenia decyzji podatkowej, oraz zmianie brzmienia art. 306f § 2 o.p., dotyczącego możliwości wydania spadkobiercom zaświadczenia o przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych powstających z chwilą doręczenia decyzji, ustawodawca praktycznie przesądził, że obowiązek podatkowy nie jest przez spadkobierców przejmowany" (S. Babiarz, kom. do art. 97 o.p., WKP 2024, LEX). W literaturze wskazano także, w kontekście zmiany art. 306f o.p., że w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, spadkodawcy nie mogą z pełną odpowiedzialnością podjąć decyzji o ewentualnym odrzuceniu spadku lub przyjęciu go z dobrodziejstwem komentarza (R. Dowgier, kom. do art. 97 o.p., LEX/el. 2025). Wobec tego brak było podstaw do uznania, że nastąpiła sukcesja obowiązku podatkowego, który ciążył na spadkodawcy w 2020, 2021, 2022 i 2023 r. do daty śmierci spadkodawcy, na rzecz Skarżącej i Uczestniczki, oraz że jest dopuszczalne wydanie decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Spadkobierczynie w dacie otwarcia spadku stały się podatnikami podatku od nieruchomości, wobec nabycia prawa własności nieruchomości w drodze dziedziczenia. Od tej daty na spadkobierczyniach ciąży obowiązek podatkowy, który może podlegać konkretyzacji poprzez wydanie i doręczenie decyzji ustalającej. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wskazana wadliwość zaskarżonej decyzji SKO dotyczy także decyzji Organu I instancji, co uzasadniało jej uchylenie. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Równocześnie Sąd stwierdził, że brak jest możliwości kontynuowania postępowania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za 2020 r. względem Skarżącej i Uczestniczki, stwierdzając tym samym podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd umorzył jednocześnie to postępowanie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI