I SA/Kr 305/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-24
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościdziedziczeniesukcesja podatkowaobowiązek podatkowyzobowiązanie podatkowedecyzja konstytutywnapostępowanie administracyjnespadkodawcaspadkobierca

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2020 r., stwierdzając, że spadkobiercy nie przejmują niezkonkretyzowanego obowiązku podatkowego spadkodawcy.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2020 r. dla spadkobierczyń, które nabyły nieruchomość w drodze dziedziczenia. Organy podatkowe ustaliły podatek, powołując się na przepisy o sukcesji podatkowej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania i wskazywała na wydane zaświadczenie o braku zaległości spadkodawcy. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że spadkobiercy nie przejmują niezkonkretyzowanego obowiązku podatkowego spadkodawcy, a zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa ustalającą podatek od nieruchomości za 2020 r. dla skarżącej i uczestniczki postępowania, będących współwłaścicielkami nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia. Organy podatkowe uznały, że spadkobierczynie przejmują obowiązek podatkowy spadkodawcy na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia jej prawa do udziału w postępowaniu oraz powoływała się na zaświadczenie o braku zaległości podatkowych spadkodawcy. Sąd administracyjny, analizując przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące sukcesji podatkowej (art. 97-100), uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, który nie został skonkretyzowany decyzją ustalającą wobec spadkodawcy za życia, nie podlega sukcesji podatkowej. Sąd podkreślił, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą doręczenia decyzji. W związku z brakiem wydania decyzji wobec spadkodawcy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spadkobiercy nie przejmują niezkonkretyzowanego obowiązku podatkowego spadkodawcy w podatku od nieruchomości, który nie został skonkretyzowany decyzją ustalającą za jego życia.

Uzasadnienie

Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej. Brak wydania takiej decyzji wobec spadkodawcy oznacza, że nie powstała odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (34)

Główne

o.p. art. 97 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 7

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 11

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

o.p. art. 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 5

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 7 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 3 i 3a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 24

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 74a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 97 § § 1a, 2 i 2a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 97 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 98 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 98 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 99

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 100 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 100 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306f § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306f § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezkonkretyzowany obowiązek podatkowy spadkodawcy nie podlega sukcesji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych ma charakter konstytutywny i powstaje z chwilą doręczenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy o sukcesji podatkowej. Podstawa opodatkowania i określenie przedmiotu opodatkowania były prawidłowe zgodnie z danymi ewidencyjnymi. Organ I instancji zastosował prawidłową stawkę podatku.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy Decyzja ustalająca osobom fizycznym zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter decyzji konstytutywnej, co oznacza, że dopiero jej wydanie kreuje zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.

Skład orzekający

Borys Marasek

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Karcz

członek

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że niezkonkretyzowany obowiązek podatkowy spadkodawcy nie podlega sukcesji podatkowej w podatku od nieruchomości, a zobowiązanie ma charakter konstytutywny."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wobec spadkodawcy nie wydano decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za życia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji podatkowej w kontekście dziedziczenia nieruchomości, co jest istotne dla wielu podatników i ich spadkobierców.

Spadkobiercy nie przejmują niezapłaconych podatków od nieruchomości spadkodawcy, jeśli nie zostały one ustalone decyzją.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 305/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Borys Marasek /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Karcz
Grzegorz Klimek
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 2, art.4 ust. 1 pkt 3, art. 5
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 4, art. 5, art. 97 par. 1, art. 98, art. 99, art. 100, art. 306 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Borys Marasek (spr.) Sędziowie SWSA Grzegorz Karcz SWSA Grzegorz Klimek Protokolant Referent Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2025 r. sprawy ze skargi K. O. przy udziale S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 marca 2025 r. nr SKO.Pod/4140/9/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 października 2024 r., nr PD-01-9.3120.4.429050.2024.PD Prezydent Miasta Krakowa ustalił K.O. (dalej: "skarżąca") i S. H. (dalej: "uczestniczka") wysokość podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 2 430 zł.
Organ wskazał, że skarżąca i uczestniczka są współwłaścicielkami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], jedn. ew. [...], o pow. 695 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz dwoma pozostałymi budynkami niemieszkalnymi, dla której to nieruchomości prowadzona jest Księga Wieczysta o numerze [...] Skarżące nabyły powyższą nieruchomość w drodze dziedziczenia po zmarłym B. S. (aktu notarialny Rep. [...] z 1 sierpnia 2023 r.). Ustalono też, że B. S. nabył wskazaną nieruchomość na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 26 stycznia 2017 r. [...] oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 26 stycznia 2017 r. [...], a w dniu 17 maja 2023 r. złożył wniosek dotyczący niedopełnienia obowiązku podatkowego od wskazanej nieruchomości uzupełniony wnioskiem z 22 maja 2023 r. W dniu 2 czerwca 2023 r. wraz z odpowiedzią na ww. wniosek organ podatkowy przesłał spadkodawcy formularz "Informacja o nieruchomości", celem uzupełnienia danych dotyczących powierzchni stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Czynność ta jednak nie została dokonana przez spadkodawcę przed jego śmiercią. Tym samym na skarżącą i uczestniczkę - jako spadkobierczynie, przeszedł obowiązek podatkowy w podatku od wymienionych nieruchomości, który powstał z chwilą nabycia jej własności w drodze dziedziczenia (art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Organ podał, że skarżąca i uczestniczka złożyły formularze "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1", w których zgłosiły do opodatkowania powierzchnię gruntów pozostałych - 695 m2 (działka nr [...]), powierzchnię budynku mieszkalnego - 321,33 m2 oraz powierzchnię pozostałego budynku niemieszkalnego - 226,32 m2, posadowionych przy ul. [...] i powierzchnie te zostały przyjęte do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podał też, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
Odwołanie od tej decyzji wniosła zarówno skarżąca, jak i uczestniczka.
Skarżąca podniosła w odwołaniu, że na jej wniosek organ podatkowy wydał w lipcu 2023 r. zaświadczenie o braku zaległości podatkowych spadkodawcy. Jednocześnie, z uwagi na toczące się postępowanie prokuratorskie dotyczące zgonu spadkodawcy, nie miała dostępu do domu oraz dokumentów spadkodawcy. Zdaniem skarżącej, skoro wydano zaświadczenie o braku zaległości podatkowych spadkodawcy, to decyzja ustalająca wysokość podatku narusza jej interes prawny jako spadkobiercy. Uzyskane przez nią informacje o braku zadłużenia spadkodawcy wpłynęły bowiem na podjęcie przez nią decyzji o przyjęciu spadku. Skarżąca zarzuciła też organowi, że pomimo, iż wielokrotnie kontaktowała się z nim w sprawie podatku, to nie zapewnił jej czynnego udziału w sprawie, w tym nie powiadomił jej o zakończonych czynnościach. Zdaniem skarżącej organ podatkowy może umorzyć ustalony podatek ze względu na wydane zaświadczenie o niezaleganiu. Skarżąca podkreśliła też, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ma poważnie chorującego męża, a dom który jest przedmiotem podatku jest w złym stanie i wymaga znacznych nakładów. Jednocześnie podała, że zgadza się w zakresie ustalenia podatku za okres od lipca do grudnia 2023 r.
Decyzją z 18 marca 2025 r., nr SKO.Pod/4140/9/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium podało, że skarżąca i uczestniczka dokonały zgłoszenia obowiązku podatkowego w postaci złożenia formularzy Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) oraz Informacji o gruntach (IR-1), jednakże ujęta w nich podstawa opodatkowania w zakresie powierzchni działki została wypełniona niepoprawnie, tj. działka została wykazana w formularzu IR-1, który przewidziany jest dla gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne stanowiące bądź niestanowiące gospodarstwa rolnego, natomiast zgodnie z danymi geodezyjnymi objęta decyzją działka stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z tej też przyczyny organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2019-2023.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że wydanie zaświadczenia o żądanej treści potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Tym samym zalegające w aktach sprawy zaświadczenie potwierdza jedynie, że na spadkodawcy nie ciążą na dzień jego wydania zobowiązania podatkowe, ani zaległości podatkowe.
Nie znajduje też potwierdzenia zarzut naruszenia prawa do udziału w prowadzonym postępowaniu, bowiem postanowieniem z 12 lipca 2024 r. organ I instancji umożliwił stronom wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to zostało odebrane przez uczestniczkę 29 lipca 2024 r., która zapoznała się z aktami sprawy. Natomiast zawiadomienie skierowane do skarżącej - po dwukrotnym awizowaniu, zostało zwrócone do organu podatkowego I instancji i uznane za prawidłowo doręczone.
Zdaniem Kolegium, stanowisko organu I instancji w zakresie określenia przedmiotu opodatkowania jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i opłat. W związku z powyższym, zgodnie z danymi zawartymi w powyższej ewidencji, nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania obejmuje działkę nr [...] w obrębie [...], jedn. ew. [...] o pow. 695 m2, sklasyfikowaną jako tereny mieszkaniowe (B) wraz z posadowionymi na niej budynkami: trzykondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym oraz dwoma jednokondygnacyjnymi pozostałymi budynkami niemieszkalnymi. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określono natomiast zgodnie z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości ustalono przy zastosowaniu stawek właściwych dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania określonych w uchwale Rady Miasta Krakowa z 6 listopada 2019 r., nr XXVIII/719/19 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Małop. poz. 8101).
W ocenie Kolegium wysokość podatku została wyliczona prawidłowo.
Kolegium nie dopatrzyło się także naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 120, art. 122 § 1 i § 2 art. 180 § 1, art. 188, art. 194 § 1 i § 3 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
skarżąca podniosła, że od początku współpracowała z organem podatkowym w zakresie należnego podatku od odziedziczonej nieruchomości. Mimo częstych kontaktów z pracownikami organu podatkowego, nie została przez nich poinformowana o tym, że złożyła niewłaściwy formularz, a jedynie wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżąca podała też, że w czerwcu 2024 r. poinformowała organ o zmianie miejsca zamieszkania na K., jednakże nie otrzymała awiza ani w dotychczasowych miejscu zamieszkania (W.), ani w K. Skoro zatem organu I instancji nie doręczył jej w sposób prawidłowy pisma, to zostało naruszone jej prawo do udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, powołała się na wydane na jej wniosek zaświadczenie o braku zaległości podatkowych.
Odpowiadając na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie Organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do ustalenia dla Skarżącej i Uczestniczki podatku od nieruchomości za 2020 r. W pierwszej kolejności Kolegium powołało się na treść art. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 707; dalej: u.p.o.l.) zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Następnie SKO wskazało na zasady ustalenia podstawy opodatkowania, wynikające z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zdaniem Organu odwoławczego w sprawie Skarżącej znajduje zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1151; dalej: p.g.k.). Wobec tego zdaniem Kolegium wskazana przez Organ I instancji podstawa opodatkowania i określenie przedmiotu opodatkowania są prawidłowe, skoro zgodnie z danymi zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków nieruchomość obejmuje działkę nr [...] w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...] o pow. 695 m2, sklasyfikowaną jako tereny mieszkaniowe (B) wraz z posadowionymi na niej budynkami: trzykondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym oraz dwoma jednokondygnacyjnymi pozostałymi budynkami niemieszkalnymi. Końcowo SKO stwierdziło, że Organ I instancji zastosował prawidłową stawkę podatku, wynikającą z uchwały Rady Miasta Krakowa.
W ocenie Sądu przedstawione przez Kolegium stanowisko nie przystaje do realiów sprawy Skarżącej i Uczestniczki. Bezspornym w sprawie jest to, że Skarżąca i Uczestniczka stały się współwłaścicielkami nieruchomości w drodze dziedziczenia. Z treści odwołania Uczestniczki od decyzji Organu I instancji wynika, że otwarcie spadku nastąpiło 28 czerwca 2023 r., co nie zostało zakwestionowane przez Organy podatkowe. Kolegium ustaliło, że spadkobierczynie nabyły spadek po spadkodawcy na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z 1 sierpnia 2023 r. Następnie bezspornym było, że za życia spadkodawcy nie zostało wszczęte postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2020, 2021, 2022 i 2023. Tym samym względem spadkodawcy nie zostały wydane decyzje podatkowe ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2020 – 2023 r. Organ odwoławczy uznał, że skoro spadkobierczynie są współwłaścicielkami nieruchomości, to są również podatnikami podatku od nieruchomości.
W ocenie Sądu SKO błędnie uznało, że Skarżąca wraz z Uczestniczką w zakresie podatku od nieruchomości za 2020 r. posiadają status podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Jak już wskazano SKO podstawy dla tego stanowiska upatruje w fakcie dziedziczenia oraz bycia współwłaścicielem nieruchomości. Z kolei Organ I instancji jako jedną z podstaw decyzji wskazał art. 97 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111; dalej: o.p.) i stwierdził, że zgodnie z tym przepisem spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2 przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy; za obowiązek ten uznać należy również obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstający z chwilą nabycia jej własności w drodze dziedziczenia; a zatem w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powstał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Zgodnie z art. 4 o.p. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Z kolei zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego, co wynika z art. 5 o.p. W myśl art. 7 § 1 o.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
Z art. 97 § 1 o.p. wynika, że Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Z kolei zgodnie z art. 97 § 4 o.p. przepisy § 1-3 stosuje się również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego.
W myśl art. 98 § 1 o.p. do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Natomiast § 2 tego art. stanowi, że przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za:
1) zaległości podatkowe, w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 oraz art. 52a;
2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy;
3) pobrane, a niewpłacone podatki z tytułu sprawowanej przez spadkodawcę funkcji płatnika lub inkasenta;
4) niezwrócone przez spadkodawcę zaliczki na naliczony podatek od towarów i usług oraz ich oprocentowanie;
5) opłatę prolongacyjną;
6) koszty postępowania podatkowego;
7) koszty upomnienia i koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spadkodawcy powstałe do dnia otwarcia spadku.
Zgodnie z art. 99 o.p. bieg terminów przewidzianych w art. 70, art. 71, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.
Podstawę dla wydania przez organy podatkowe decyzji o zakresie odpowiedzialności spadkobierców lub uprawnieniach spadkobierców stanowi art. 100 op. Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji (§1). Jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21 § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a (§ 2).
Zgodnie z art. 306f § 1 o.p. organ podatkowy na wniosek osoby, która uprawdopodobni, że może być spadkobiercą, wydaje zaświadczenie o wysokości znanych temu organowi zobowiązań spadkodawcy wymienionych w art. 98 § 1 i 2. Natomiast z § 2 tego artykułu wynika, że jeżeli postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązań podatkowych spadkodawcy nie zostało zakończone, w zaświadczeniu podaje się przybliżoną wysokość zobowiązania na podstawie posiadanych danych co do podstawy opodatkowania.
Z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. wynika, że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Wynika z tego, że jeżeli podatnikami są osoby fizyczne, zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, czyli w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 2 o.p. W konsekwencji obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe w wyniku doręczenia decyzji organu podatnikowi. Decyzja ustalająca osobom fizycznym zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter decyzji konstytutywnej, co oznacza, że dopiero jej wydanie kreuje zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Wyjątek od tej zasady dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową, co znajduje podstawę w art. 6 ust. 11 u.p.o.l. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 1738/21, wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są w internecie, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak już wskazano względem spadkodawcy nie wydano decyzji ustalających podatek od nieruchomości za 2020, 2021, 2022 i 2023 r. Wobec tego spadkodawca nie był zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Konsekwencją tego jest także to, że w dacie otwarcia spadku nie powstała odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Sukcesja obowiązków spadkodawcy, o której stanowi art. 97 § 1 o.p. obejmuje obowiązki, które zaistniały jeszcze za życia spadkodawcy (por. R. Dowgier, kom. do art. 97 o.p., LEX/el. 2025, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/15). Brak jest również podstaw do zastosowania w sprawie Skarżącej i Uczestniczki art. 100 § 1 o.p., skoro nie wydano względem spadkodawcy decyzji podatkowych.
Z pewnością w kontrolowanej przez Sąd sprawie, po stronie spadkodawcy istniał obowiązek podatkowy, który jednakże nie został skonkretyzowany poprzez wydanie decyzji ustalającej. Równocześnie w ocenie Sądu brak jest normatywnej podstawy dla uznania, że niemający skonkretyzowanego charakteru obowiązek podatkowy może być przedmiotem sukcesji podatkowej. W literaturze wskazuje się, że za przyjęciem tego stanowiska przemawiają zmiany wprowadzone w ustawie Ordynacja podatkowa, które weszły w życie 1 stycznia 2016 r. Jak wskazano w komentarzu do art. 97 o.p. "przez wyeliminowanie z art. 99 o.p. art. 68 o.p., dotyczącego przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązań podatkowych powstających z chwilą doręczenia decyzji podatkowej, oraz zmianie brzmienia art. 306f § 2 o.p., dotyczącego możliwości wydania spadkobiercom zaświadczenia o przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych powstających z chwilą doręczenia decyzji, ustawodawca praktycznie przesądził, że obowiązek podatkowy nie jest przez spadkobierców przejmowany" (S. Babiarz, kom. do art. 97 o.p., WKP 2024, LEX). W literaturze wskazano także, w kontekście zmiany art. 306f o.p., że w sytuacji gdy nie zostało zakończone postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, spadkodawcy nie mogą z pełną odpowiedzialnością podjąć decyzji o ewentualnym odrzuceniu spadku lub przyjęciu go z dobrodziejstwem komentarza (R. Dowgier, kom. do art. 97 o.p., LEX/el. 2025).
Wobec tego brak było podstaw do uznania, że nastąpiła sukcesja obowiązku podatkowego, który ciążył na spadkodawcy w 2020, 2021, 2022 i 2023 r. do daty śmierci spadkodawcy, na rzecz Skarżącej i Uczestniczki, oraz że jest dopuszczalne wydanie decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Spadkobierczynie w dacie otwarcia spadku stały się podatnikami podatku od nieruchomości, wobec nabycia prawa własności nieruchomości w drodze dziedziczenia. Od tej daty na spadkobierczyniach ciąży obowiązek podatkowy, który może podlegać konkretyzacji poprzez wydanie i doręczenie decyzji ustalającej.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wskazana wadliwość zaskarżonej decyzji SKO dotyczy także decyzji Organu I instancji, co uzasadniało jej uchylenie.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Równocześnie Sąd stwierdził, że brak jest możliwości kontynuowania postępowania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za 2020 r. względem Skarżącej i Uczestniczki, stwierdzając tym samym podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, Sąd umorzył jednocześnie to postępowanie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI