I SA/KR 2994/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił postanowienia organów podatkowych o zaliczeniu zwrotu VAT na poczet zaległości w podatku dochodowym, uznając prymat przepisów prawa upadłościowego nad przepisami podatkowymi w przypadku spółki w upadłości.
Sprawa dotyczyła zaliczenia przez organy podatkowe zwrotu VAT na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych spółki w upadłości. Spółka kwestionowała to, ponieważ uważała, że zastosowanie powinny mieć przepisy prawa upadłościowego, które regulują kolejność zaspokajania wierzycieli. WSA w Krakowie przychylił się do stanowiska spółki, uchylając postanowienia organów i uznając, że prawo upadłościowe jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę syndyka masy upadłości H. O. S.A. na postanowienie Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego o zaliczeniu zwrotu podatku VAT w kwocie 385.871,29 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec 2002 r. Spółka argumentowała, że ponieważ upadłość została ogłoszona przed terminem płatności podatku dochodowego, zastosowanie powinny mieć przepisy prawa upadłościowego, a wierzytelność powinna zostać zgłoszona do masy upadłości. Organy podatkowe powoływały się na art. 21 ust. 8b ustawy o VAT, który nakazuje zaliczenie zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że prawo upadłościowe ma charakter przepisu szczególnego (lex specialis) w stosunku do przepisów podatkowych. Podkreślono, że nawet jeśli termin płatności podatku dochodowego przypadał po ogłoszeniu upadłości, to fakt istnienia należności przed ogłoszeniem upadłości powoduje, że staje się ona płatna z dniem ogłoszenia upadłości zgodnie z prawem upadłościowym. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia organów podatkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zastosowanie mają przepisy prawa upadłościowego, które są przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Prawo upadłościowe reguluje odrębne postępowanie, a jego normy mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami prawa podatkowego. Należności podatkowe, podobnie jak inne wierzytelności, muszą być zaspokajane zgodnie z przepisami prawa upadłościowego, co wyłącza stosowanie przepisów podatkowych w zakresie zaliczania zwrotu VAT na poczet zaległości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
p.u. art. 32 § par. 1
Prawo upadłościowe
Zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności nie nastąpił, stają się płatne z dniem ogłoszenia upadłości. Sąd uznał ten przepis za kluczowy w sprawie.
p.u. art. 204 § par. 1
Prawo upadłościowe
Określa kolejność zaspokajania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, do których należą m.in. podatki.
Pomocnicze
u.p.t.u. i p.a. art. 21 § ust. 8 b
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Organy podatkowe błędnie zastosowały ten przepis, uznając, że nakazuje on zaliczenie zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych bez uwzględnienia przepisów prawa upadłościowego.
o.p. art. 273 § par. 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Podstawa do wydania postanowienia przez Urząd Skarbowy, ale zastosowana w sposób nieprawidłowy w kontekście upadłości.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo upadłościowe jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisów prawa podatkowego. Należność podatkowa istniała przed ogłoszeniem upadłości, co powoduje, że staje się płatna z dniem ogłoszenia upadłości zgodnie z art. 32 par. 1 prawa upadłościowego, niezależnie od terminu płatności. Wierzytelności podatkowe w postępowaniu upadłościowym podlegają przepisom prawa upadłościowego, a nie przepisom prawa podatkowego dotyczącym zaliczania zwrotów.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że art. 21 ust. 8b ustawy o VAT nakazuje zaliczenie zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych z urzędu, niezależnie od sytuacji upadłościowej.
Godne uwagi sformułowania
prawo upadłościowe jest postępowaniem odrębnym, którego normy mają niewątpliwie lex specjalis wobec ustaw podatkowych. Zatem należności w postaci podatków wymienione w art. 204 par. 1 Prawa upadłościowego, tak jak i inne wierzytelności wymienione w tym artykule, muszą być w kwestii zaspokojenia z masy poddane działaniu tych przepisów, z wyłączeniem przepisów prawa podatkowego.
Skład orzekający
Ewa Długosz-Ślusarczyk
sprawozdawca
Józef Michaldo
członek
Stanisław Grzeszek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie pierwszeństwa przepisów prawa upadłościowego nad przepisami podatkowymi w zakresie zaliczania wierzytelności w przypadku spółek w upadłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych w kontekście ogłoszonej upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje konflikt między przepisami prawa podatkowego a prawa upadłościowego, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej i ma istotne znaczenie dla wierzycieli i dłużników w upadłości.
“Prawo upadłościowe górą nad urzędem skarbowym: WSA rozstrzyga spór o zaliczenie VAT w upadłości.”
Dane finansowe
WPS: 385 871,29 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 2994/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-12-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Długosz-Ślusarczyk /sprawozdawca/ Józef Michaldo Stanisław Grzeszek /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr) NSA Józef Michaldo Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r sprawy ze skargi H. O. S.A. w O.Ś. w upadłości na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 19 listopada 2002r Nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu w podatku od towarów i usług na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 10 zł (dziesięć złotych). Uzasadnienie Sygn. I SA/Kr 2994/02 UZASADNIENIE Urząd Skarbowy wydał na podstawie art. 273 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w dniu [...]VIII 2002 r. postanowienie w sprawie zaliczenia zwrotu podatku VAT w kwocie 385.871, 29 zł na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc czerwiec 2002 r. W zażaleniu na to postanowienie syndyk H. O. domagał się jego zmiany , tak aby kwota podatku dochodowego od osób fizycznych była zgłoszona do masy upadłości i na listę wierzytelności. Izba Skarbowa w dniu [...] listopada 2002 r. utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Bezsporne było ,że upadłość H. O. S.A. została ogłoszona postanowieniem Sądu Gospodarczego w K. w dniu [...] lipca 2002 r. W dniu [...] lipca 2002 r. strona skarżąca złożyła deklarację PIT 4 na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy od łącznej kwoty wypłat dokonanych w miesiącu czerwcu 2002 r. z wykazaną kwotą do zapłaty 389.771,30 zł. Termin płatności zaliczki przypadał na dzień [...] lipca 2002 r. Natomiast [...] lipca 2002 r. strona skarżąca złożyła deklarację VAT -7 za ten sam miesiąc - czyli czerwiec 2002 r. z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym - do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 3.714.047 zł. Wraz z tą deklaracją złożono dyspozycje w sprawie przerachowania nadwyżki w kwocie 131.341,20 zł. W dyspozycji nie uwzględniono natomiast przerachowania kwoty 389.771,30 zł na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-4 za miesiąc czerwiec 2002 r. Ponieważ zaliczka na podatek dochodowy nie została uiszczona w terminie , Urząd Skarbowy dokonał w dniu [...] lipca 2002 r. z urzędu na podstawie przepisu art. 21 ust 8 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / DZ. U. NR. 11 , poz. 50 z późn. zm./ przerachowania z nadwyżki VAT kwoty 385.871,29 zł na zobowiązanie w podatku dochodowym za miesiąc czerwiec 2002 r. Organy podały , że wprawdzie należność podatkowa powstała po dniu ogłoszenia upadłości H. O. S.A. a zatem zgodnie z art. 32 par. 1 prawa upadłościowego zobowiązanie pieniężne upadłego , którego termin płatności jeszcze nie nastąpił, stają się płatne z dniem upadłości, jednakowoż -mający tutaj zastosowanie przepis art. 21 ust 8 b ustawy o podatku VAT stanowi, że gdy u podatnika wy stępuj ą zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, kwota zwrotu różnicy podatku podlega z urzędu zaliczeniu na zaległe zobowiązania podatkowe. Przepis ten nie pozwala więc organom na żadne inne zachowanie w takiej sytuacji. W przypadku powstania zwrotu podatku VAT , organ nie stosuje prawa upadłościowego , także gdy znana jest mu forma prawna podatnika i gdy zgłosił wierzytelności do masy upadłości. Organ w takiej sytuacji jest zobowiązany zaspokoić się przed innymi wierzycielami, nawet jeżeli jego wierzytelności objęte są listą i planem zaspokojenia wierzytelności. W skardze na powyższe postanowienie Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie ,syndyk masy upadłości H. O. S.A. podnosi, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa upadłościowego jako lex specjalis w odniesieniu do przepisów ordynacji podatkowej . Kolejność zaspakajania z masy upadłości określa art. 204 par 1 prawa upadłościowego. Zgodnie z nim do kategorii III zaliczane są podatki należne za ostatni rok przed datą ogłoszenia upadłości a podatek dochodowy od osób fizycznych , którego dotyczy niniejsze postępowanie należy właśnie do tej kategorii. Izba Skarbowa podnosząc nieprawidłowo , że obowiązek zapłaty powstał po ogłoszeniu upadłości, pomija fakt, że kwota podatku dotyczy okresu sprzed ogłoszenia upadłości. Wierzytelność Urzędu Skarbowego z powyższego tytułu zatem istniała w dniu ogłoszenia upadłości i termin płatności nastąpił z tym dniem , zgodnie z art. 32 par. 1 prawa upadłościowego . Zatem fakt, ze jej wymagalność datowana była na dzień po ogłoszeniu upadłości, wobec tego przepisu nie może mieć znaczenia. Jedyną drogą do dochodzenia należności z tytułu, który dotyczy okresu sprzed ogłoszenia upadłości, -jest zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości. W piśmie strony skarżącej z dnia [...] sierpnia 2005 r. podnoszone jest, że stanowisko organu iż zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc czerwiec 2002 r. powstało po ogłoszeniu upadłości sprzeczne z art. 21 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie te powstaje bowiem z mocy samego prawa , co jest w judykaturze bezsporne , zatem w tym przypadku powstało w miesiącu czerwcu z dniem wypłaty przez pracodawcę wynagrodzenia. Izba Skarbowa podtrzymując zajmowane dotychczas stanowisko wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny , zaś istota zaistniałego między stronami sporu sprowadza się do tego , czy słusznie organy podatkowe zastosowały przepis art. 21 ust b ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym , wyżej powołanej i art. 273 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej -ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. / Dz. U. Nr 137,poz.926 ze zm./, czy też zastosowanie mieć powinny wskazane przez stronę skarżącą przepisy Prawa upadłościowego - zawarte w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. /tekst jedn.. DZ. U. z 1991 r. NR. 118 poz. 512 ze zm./. Odnosząc się do spornego zagadnienia stwierdzić w pierwszym rzędzie należy , że art. 32 par. 1 Prawa upadłościowego stanowi, że zobowiązania pieniężne upadłego , których termin płatności nie nastąpił, stają się płatne z dniem ogłoszenia upadłości. Bezsporne było , że termin płatności kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przypadał na dzień [...] lipca 2002 r. to jest po ogłoszeniu już upadłości strony Jednakże ten fakt w świetle przepisu wyżej powołanego słusznie jak twierdzi strona skarżąca nie ma znaczenia. Skoro należność strony istniała przed ogłoszeniem jej upadłości, z tym dniem stała się płatna Organy podatkowe czyniąc podstawą rozstrzygnięcia przepis art. 21 ust 8 b ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym , który stwierdza iż jeżeli u podatnika wy stępuj ą zaległości podatkowe w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa , kwota zwrotu różnicy podatku podlega zaliczeniu z urzędu na zaległe zobowiązania podatkowe - nie przedstawiły argumentów uzasadniających , że przepisy tej ustawy mogą wywołać skutek w postaci wyłączenia przedmiotowej wierzytelności ze sfery Prawa upadłościowego. Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym odnosząc się do podatników , ma charakter generalny, podczas gdy Prawo upadłościowe jest postępowaniem odrębnym, którego normy mają niewątpliwie lex specjalis wobec ustaw podatkowych. Zatem należności w postaci podatków wymienione w art. 204 par. 1 Prawa upadłościowego, tak jak i inne wierzytelności wymienione w tym artykule, muszą być w kwestii zaspokojenia z masy poddane działaniu tych przepisów, z wyłączeniem przepisów prawa podatkowego. Dlatego podzielić należy pogląd strony skarżącej, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek do wnioskowania ,że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w tym przepis art. 21 pkt 8 b tej ustawy, może wywołać skutek prawny w postaci wyłączenia wierzytelności podatkowej ze sfery działania Prawa upadłościowego. Dodać należy , iż stanowisko sądu orzekającego w sprawie niniejszej jest zbieżne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanym w wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. FSK 206/04 / POP 2005/1/16 /. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 pierwszej z powołanych ustaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI