I SA/Kr 288/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące opłaty dodatkowej za parkowanie, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco okoliczności awarii parkomatu i możliwości uiszczenia opłaty.
Skarżący P.S. wniósł zarzut nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej za parkowanie, argumentując awarię parkomatu i konieczność skorzystania z aplikacji mobilnej, co zajęło więcej niż 5 minut. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały obowiązek za zasadny, opierając się na przepisach o strefie płatnego parkowania. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia, wskazując na naruszenie przepisów KPA przez organy, które nie zbadały wystarczająco twierdzeń skarżącego o awarii i czasie potrzebnym na skorzystanie z aplikacji, co mogło uniemożliwić terminowe uiszczenie opłaty.
Sprawa dotyczyła skargi P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa, które oddaliło zarzut nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej za parkowanie. Skarżący podniósł, że w dniu 29 marca 2022 r. parkował w strefie płatnego parkowania, a najbliższy parkomat był zepsuty. Skorzystał z aplikacji mobilnej, ale proces instalacji i płatności zajął mu więcej niż 5 minut od zajęcia miejsca postojowego. Organy uznały, że opłata powinna być wniesiona do 18:33, a została wniesiona o 18:36, co uzasadniało wystawienie zawiadomienia o opłacie dodatkowej. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA, nie badając wystarczająco twierdzeń skarżącego o awarii parkomatu i czasie potrzebnym na skorzystanie z aplikacji. Sąd podkreślił, że kierujący nie może ponosić negatywnych konsekwencji z powodu awarii infrastruktury, a organy miały obowiązek zweryfikować te okoliczności. W związku z tym, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej nie powstał w sposób zasadny, ponieważ organy nie zbadały wystarczająco okoliczności awarii parkomatu i czasu potrzebnego na skorzystanie z aplikacji, co mogło uniemożliwić terminowe uiszczenie opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA, nie weryfikując twierdzeń skarżącego o awarii parkomatu i czasie potrzebnym na skorzystanie z aplikacji. Kierujący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji z powodu awarii infrastruktury, a organy miały obowiązek zbadać te okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.d.p. art. 13 § 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13f § 1
Ustawa o drogach publicznych
Uchwała Rady Miasta Krakowa nr LXXXIX/2177/17 art. 3 § 4
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Awarie parkomatu uniemożliwiły terminowe uiszczenie opłaty. Proces instalacji i płatności aplikacją mobilną trwa dłużej niż 5 minut. Organy nie zbadały wystarczająco okoliczności faktycznych. Zawiadomienie o opłacie dodatkowej wystawiono po uiszczeniu opłaty.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej powstał z mocy prawa, ponieważ opłata nie została wniesiona w ciągu 5 minut od zajęcia miejsca postojowego.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem obciążać kierujących negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z nieuiszczenia przez nich opłaty za parkowanie w terminie określonym w ww. § 3 ust. 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. w sytuacji, gdy nie będą oni mogli zakupić biletu parkingowego w najbliższym parkometrze z przyczyn od nich całkowicie niezależnych, a leżących po stronie podmiotu zarządzającego systemem poboru opłat parkingowych w strefie.
Skład orzekający
Waldemar Michaldo
przewodniczący sprawozdawca
Wiesław Kuśnierz
sędzia
Jarosław Wiśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania, zwłaszcza w kontekście awarii parkomatów i korzystania z aplikacji mobilnych, a także obowiązków organów w zakresie badania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji awarii parkomatu i korzystania z aplikacji mobilnej w Krakowie, ale zasady dotyczące badania dowodów przez organy są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu parkowania i opłat, a wyrok pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie okoliczności przez organy administracji, nawet w pozornie prostych sprawach.
“Awarie parkomatów i 5 minut na opłatę – kiedy prawo staje po stronie kierowcy?”
Dane finansowe
WPS: 292,42 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 288/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-05-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jarosław Wiśniewski Waldemar Michaldo /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesław Kuśnierz Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 par. 1, par. 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Jarosław Wiśniewski, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2023 r. nr SKO.EA/418/176/2022 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 4 listopada 2022 r. (data prezentaty Urzędu Skarbowego w Olkuszu) P.S. zgłosił zarzut, iż prowadzona wobec niego egzekucja nie ma podstaw, gdyż obowiązek płatności na rzecz wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta Krakowa nie istnieje. W treści pisma P.S. wyjaśnił, że posiada dowód zrealizowanej płatności w postaci archiwalnego zapisu w programie moBilet służącego do realizacji płatności za postój w strefie płatnego parkowania w K. Wskazał, że w dniu 29 marca 2022 r. o godz. 18:36 zakupił bilet parkingowy w aplikacji z uwagi na to, że najbliższy parkomat nie funkcjonował. P.S. stwierdził, że z przeprowadzonej w dniu 26 października 2022 r. rozmowy z pracownikiem Zarządu Dróg Miasta Krakowa wynika, że na realizację płatności miał 5 minut od pozostawienia samochodu. Tymczasem czas pomiędzy dokonaną kontrolą a wykonaną płatnością wynosił ok. 6-7 minut. P.S. podniósł również, że nie otrzymał dokumentu potwierdzającego dokonanie kontroli mimo, że w systemie widnieje zdjęcie z włożonym za wycieraczkę jego samochodu tym dokumentem. P.S. zarzucił także, że wierzyciel wysyłał pisma na adres, pod którym on zamieszkiwał ok. 4 lat temu mimo, że we wszystkich bazach danych znajdujących się w zasobach państwa widnieje jego aktualny adres zamieszkania. Wobec powyższego wniósł o zwrot wyegzekwowanej kwoty 292,42 zł oraz poniesionych kosztów realizacji zajęcia komorniczego w wysokości 51,20 zł prowizji pobranej przez bank. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r. nr 538/2022 Prezydent Miasta Krakowa: 1) oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz 2) uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że sam fakt wystąpienia problemów z płatnością w jednym z parkomatów nie zwalnia z konieczności wniesienia opłaty w innym urządzeniu lub przy użyciu innej formy płatności, jak choćby płatność telefonem komórkowym, poprzez aplikację. Organ wyjaśnił, że pojazd marki Ford o nr rej. [...] parkował w dniu 29 marca 2022 r. na miejscu ogólnodostępnym wyznaczonym na drodze publicznej - ul. [...] w podstrefie C - w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania w K. Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa nr LXXXIX/2177/17 z dnia 22 listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2021 r. poz. 3515) opłatę za parkowanie w strefie wnosi się "z góry", za cały deklarowany czas parkowania, a zgodnie § 3 ust. 4 opłatę wnosi się bez uprzedniego wezwania, niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego. Tymczasem w dniu 29 marca 2022 r. pierwsza kontrola pojazdu o nr rej. [...] nastąpiła o godz. 18:28, zatem zgodnie z powyższym opłata winna być wniesiona najpóźniej do 18:33. Po weryfikacji opłat wniesionych za pomocą aplikacji mobilnej moBilet ustalono, że opłatę za postój wniesiono od godz. 18:36, wobec powyższego zaw. nr [...] w dniu 29 marca 2022 r. o godz. 18:37 wystawiono zasadnie. Jak wynika z dokumentacji zdjęciowej, zawiadomienie nr [...] zostało pozostawione za wycieraczką przedniej szyby pojazdu o numerze rej. [...] . Zdaniem organu, bezsporny jest zatem fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstał. Organ I instancji wyjaśnił również, że upomnienie nr [...] z dnia 28 czerwca 2022 r. zostało wysłane na adres pozyskany przez wierzyciela z CEPIK, tj. [...]. Po ponownej weryfikacji danych adresowych ustalono jednak, że w dniu wystawienia upomnienia [...], adresem właściwym do przesyłania korespondencji był: [...]. Reasumując, organ I instancji stwierdził, że podniesiony przez P.S. zarzut dotyczący tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 21 października 2022 r., którego podstawą jest nieistnienie obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie i powinien zostać oddalony, natomiast zarzut, którego podstawą jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia zasługuje na uznanie w całości. W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa P.S. wskazał, że proces wniesienia opłaty poprzez aplikację, gdy czynność wykonywana jest po raz pierwszy, składa się z: pobrania aplikacji, instalacji, ustawienia parametrów aplikacji oraz przelania odpowiedniej kwoty wraz z autoryzacją z banku na konto operatora aplikacji i proces ten trwa zdecydowanie dłużej niż 5 minut. Żalący podkreślił, że druga kontrola została przeprowadzona już po wniesieniu opłaty za parkowanie przy pomocy aplikacji, co zostało bezsprzecznie udowodnione. Wątpliwości żalącego wzbudziło również powstanie obowiązku opłaty dodatkowej w sytuacji, gdy opłata za parkowanie została wniesiona. P.S. stwierdził, że sprawę jego płatności można było załatwić zaraz na początku, skoro zapłacił pomiędzy pierwszą a druga kontrolą to zapłacone i sprawa zamknięta. Żalący wskazał również, iż wysłano powiadomienie na nieaktualny adres oraz zawiadomienie pozostawiono za wycieraczką. P.S. wniósł o uchylenie decyzji o obciążeniu go opłatą dodatkową oraz zwrot wyegzekwowanej kwoty 292,42 zł, poniesionych kosztów z tytułu realizacji zajęcia komorniczego w wysokości 51,2 zł oraz kosztów wysłania obecnego pisma (8,80 zł). Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r. nr SKO.EA/418/176/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 1 grudnia 2022 r. nr 538/2022. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że upomnienie nr [...] z dnia 28 czerwca 2022 r. zostało wysłane na adres pozyskany przez wierzyciela z CEPIK, tj. [...] . Po ponownej weryfikacji danych adresowych ustalono jednak, że w dniu wystawienia upomnienia [...], adresem właściwym do przesyłania korespondencji był: [...] . W związku z powyższym Kolegium uznało, że zasadnie organ I instancji uznał zgłoszony przez zobowiązanego zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieistnienia obowiązku, Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy pojazd marki Ford o nr rej. [...], stanowiący własność P.S. parkował w dniu 29 marca 2022 r. na miejscu ogólnodostępnym wyznaczonym na drodze publicznej - ul. [...] w podstrefie C - w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania w K. Kwestią bezsporną jest również fakt, iż zobowiązany, za pomocą aplikacji mobilnej moBilet wniósł 29 marca 2022 r. opłatę od godziny 18:36. W aktach znajduje się bowiem wydruk zawierający zestawienie opłat uiszczanych przez aplikację moBilet w związku z postojem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po analizie akt sprawy przychyliło się do stanowiska organu I instancji, iż zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. Organ II instancji wyjaśnił, że opłata za postój pojazdów samochodowych w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania w Krakowie wynika z mocy prawa i jest pobierana w miejscach wyznaczonych do postoju, w dniach roboczych od poniedziałku do soboty w godzinach od 10:00 do 20:00, zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W przypadku nieuregulowania opłaty za postój, obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej powstaje wprost z mocy prawa na podstawie art. 13f ust. 1 tej ustawy, a jej wysokość wynika z uchwały nr LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2021 r. poz. 3515). Zgodnie z § 3 ust. 3 ww. uchwały opłatę za parkowanie w strefie wnosi się "z góry", za cały deklarowany czas parkowania, bez uprzedniego wezwania, niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego (§ 3 ust. 4). Kolegium stwierdziło, że jak wynika z zawiadomienia o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie 150,00 zł Nr [...] pierwsza kontrola została przeprowadzona o godzinie 18:28. A zatem zobowiązany powinien był wnieść najpóźniej opłatę do godziny 18:33. Z ww. zawiadomienia wynika zatem fakt, iż kontroler dokonał kontroli o godzinie 18:28 i już wtedy zostało stwierdzone, iż nie dokonano stosownej opłaty. Również sporządzona przez kontrolera dokumentacja zdjęciowa jednoznacznie potwierdza, że w dniu 29 marca 2022 r. pracownik dokonał kontroli od godz. 18:28, a za wycieraczką zostało umieszczone zawiadomienie. Na jednym ze zdjęć (karta nr 1) widać wyraźnie, że umieszczono zawiadomienie Nr [...] , na którym wpisano dane zaparkowanego pojazdu. W ocenie Kolegium, posiadając takie dowody wierzyciel mógł uznać, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakt nieuiszczenia opłaty w dniu 29 marca 2022 r. za postój pojazdu zobowiązanego w ciągu 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego, postój trwał bowiem co najmniej od godz. 18:28. Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, iż obowiązek opłaty dodatkowej, objęty tytułem wykonawczym Nr [...] , w dniu 29 marca 2022 r. powstał z mocy prawa. Zobowiązany nie uiścił opłaty do godz. 16:33, a tym samym kontroler zasadnie wystawił zawiadomienie o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. W związku z powyższym zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodził się P.S. i wniósł na nie skargę w części dotyczącej powstania obowiązku dodatkowej opłaty na rzecz wierzyciela, domagając się jego uchylenia w tym zakresie wraz z postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa w tym zasad postępowania administracyjnego, tj. m.in. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że po zaparkowaniu samochodu, niezwłocznie udał się do parkomatu i po ok. 2-3 minutach stwierdził, iż ma on awarię. Na parkomacie była również wskazówka, że płatność można dokonać poprzez aplikację mobilną. Skarżący pobrał, zainstalował i skonfigurował sugerowaną aplikację i o godz. 18:36 dokonał płatności za parkowanie, a o godz. 18:37 została przeprowadzona druga kontrola i wystawiono zawiadomienie o konieczności uiszczenia przez niego opłaty dodatkowej. Skarżący stwierdził, że po zainstalowaniu aplikacji nie mógł dokonać płatności wstecz, a przed zajęciem miejsca postojowego nie mógł przewidzieć; że parkomat, z którego chciał skorzystać będzie miał awarię, a czynności instalacji i konfigurowania aplikacji będą trwały ok. 5 minut. Po stwierdzeniu, że instalacja programu trwa nadzwyczajnie długo nie miał on już czasu na zmianę decyzji i ponowne odszukanie innego działającego parkomatu w celu dokonania opłaty za postój. Autor skargi zwrócił przy tym uwagę, że jedyny oznaczony czas, który jest zgodny z czasem miejscowym to ten, w którym dokonał płatności. Poza tym czasy kontroli podawane są przez przedstawiciela wierzyciela i mogą one różnić się od czasu oficjalnego np. przez niedokładne ustawienie zegara, z którego korzysta osoba kontrolująca strefę parkowania. W ocenie P.S., zarówno wierzyciel, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało swobodnej oceny dowodów z pominięciem faktów niewygodnych dla a priori podjętej decyzji co do obciążenia go opłatą dodatkową. Skarżący stwierdził, że wierzyciel mając do dyspozycji dowód w postaci zdjęcia samochodu wraz z datą oraz informację o tym, że opłata za parkowanie została dokonana (na okres od 18:36 do 20:00) oraz jego zeznania co do okoliczności powstałej zwłoki (2-3 minuty) mógł, uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, wywnioskować, że dowód ten (zdjęcie z pierwszej kontroli) w sposób niewystarczający dokumentuje fakt nieuiszczenia (niesfinalizowania) opłaty parkingowej w miejscu i czasie wskazanym. Gdyż sam fakt niesfinalizowania opłaty w czasie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego nie wynikał z niestaranności a komplikacji technicznych przy korzystaniu z zalecanej (na wypadek awarii parkomatu) ścieżki uiszczenia opłaty. W swojej decyzji wierzyciel, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęli fakt, że przed drugą kontrolą opłata została uiszczona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), a w szczególności jej art. 33 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl § 2 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. W niniejszej sprawie skarżący w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu tego przepisu oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. W ramach podniesionego zarzutu Skarżący wskazał, że w dniu 29 marca 2022 r. o godz. 18:36 zakupił bilet parkingowy w aplikacji z uwagi na to, że najbliższy parkomat nie funkcjonował. Z kolei w zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący wyjaśnił, że proces wniesienia opłaty poprzez aplikację, gdy czynność wykonywana jest po raz pierwszy, składa się z: pobrania aplikacji, instalacji, ustawienia parametrów aplikacji oraz przelania odpowiedniej kwoty wraz z autoryzacją z banku na konto operatora aplikacji i proces ten trwa zdecydowanie dłużej niż 5 minut. Poza tym skarżący podkreślił, że druga kontrola została przeprowadzona już po wniesieniu przez niego opłaty za parkowanie przy pomocy aplikacji. W odpowiedzi na powyższy zarzut skarżącego organy obu instancji stwierdziły, że zgodnie z § 3 ust. 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2021 r. poz. 3515) opłatę za parkowanie w strefie wnosi się niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego. Organy wskazały, że pierwsza kontrola należącego do skarżącego pojazdu nastąpiła w dniu 29 marca 2022 o godz. 18:28, zatem zgodnie z powyższym opłata winna być wniesiona najpóźniej do 18:33. Po weryfikacji opłat wniesionych za pomocą aplikacji mobilnej moBilet ustalono, że opłatę za postój wniesiono od godz. 18:36. Organy uznały zatem, że wystawienie w dniu 29 marca 2022 r. o godz. 18:37 zawiadomienia o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej było zasadne. Organy obu instancji nie odniosły się jednak do podnoszonej przez skarżącego zasadniczej okoliczności, że w dniu 29 marca 2022 r. nie mógł on kupić biletu parkingowego w parkomacie, gdyż był on zepsuty i musiał skorzystać z aplikacji. Skarżący stwierdził również, że proces wniesienia opłaty poprzez aplikację trwa zdecydowanie dłużej niż 5 minut. Organy nie zweryfikowały tych twierdzeń skarżącego. Wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy skarżący uiścił opłatę w dniu 29 marca 2022 r. o godz. 18:36 (k. 7 akt administracyjnych), natomiast zawiadomienie o obowiązku zapłaty opłaty zostało wystawione o godz. 18:37 (k. 6 akt administracyjnych), a więc już po uiszczeniu przez skarżącego opłaty za parkowanie. W rozpoznanej sprawie zabrakło zatem szczegółowego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności, które w jego ocenie miały świadczyć o zrealizowaniu obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie – w szczególności nie zweryfikowano, czy w dniu 29 marca 2022 r. doszło do awarii parkomatu, czy skarżący miał możliwość skorzystania z innego znajdującego się w pobliżu sprawnego parkomatu oraz ile czasu potrzebuje kierujący pojazdem by w przypadku awarii parkomatu uiścić opłatę za pomocą aplikacji. Zdaniem Sądu, oczekiwanie, że kierujący pojazdem uiści opłatę "niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego" (§ 3 ust. 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. nr LXXXIX/2177/17) jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy Miasto K. zapewni prawidłowe funkcjonowanie systemu, infrastruktury technicznej przewidzianej do obsługi strefy płatnego parkowania w tym przede wszystkim umożliwiającej kierującym możliwość zakupu biletu w sprawnie działającym parkomacie. Nie można bowiem obciążać kierujących negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z nieuiszczenia przez nich opłaty za parkowanie w terminie określonym w ww. § 3 ust. 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. w sytuacji, gdy nie będą oni mogli zakupić biletu parkingowego w najbliższym parkometrze z przyczyn od nich całkowicie niezależnych, a leżących po stronie podmiotu zarządzającego systemem poboru opłat parkingowych w strefie.. Wskazany maksymalny czas jaki przewidziano w treści uchwały dla kierujących pojazdem na uiszczenie przedmiotowej płatności, jest na tyle krótki, iż każdorazowo w przypadku podniesienia przez zobowiązanego w ramach zarzutu egzekucyjnego z art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. okoliczności nieprawidłowego funkcjonowania sytemu pobierania opłat w strefie płatnego parkowania obowiązkiem organu egzekucyjnego (wierzyciela) jest poczynienie odpowiednich ustaleń dowodowych w celu zweryfikowania jego zasadności. Obowiązkiem zarządzającego systemem pobierania opłat w strefie płatnego parkowania jest bowiem zapewnienie jego sprawnego i niezakłóconego funkcjonowania. W realiach niniejszej sprawy, o ile zostanie potwierdzona dowodowo awaria najbliższego od miejsca zaparkowania pojazdu skarżącego parkomatu organ winien ustalić, w jakiej odległości od miejsca zaparkowania przedmiotowego pojazdu znajdował się inny sprawny parkometr oraz czy w ogóle możliwym jest wniesienie opłaty poprzez dedykowaną w tym celu aplikację w czasie 5 minut, w sytuacji gdy czynność ta wykonywana jest po raz pierwszy i wymaga jej uprzedniego zainstalowania. Powyższe ustalenia są niezbędne, aby móc stwierdzić, iż skarżący obiektywnie posiadał możliwość terminowego wniesienia opłaty za pomocą innego parkometru lub dedykowanej aplikacji. Niezweryfikowanie przez organy wskazywanych przez skarżącego okoliczności, które mogły mieć wpływ na zrealizowanie przez niego obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w wymaganym terminie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, zwanej dalej k.p.a.), mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie przy tym do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie może być przy tym uznana za zgodną z prawem decyzja (lub tak jak w niniejszej sprawie postanowienie) wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (zob. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1241/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji lub postanowienia. W związku z tym wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, obligowały Sąd do jego wyeliminowania z porządku prawnego wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji z dnia 1 grudnia 2022 r. Zalecania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko Sądu powinien zweryfikować i odnieść się do twierdzeń skarżącego o braku możliwości uiszczenia opłaty za parkowanie w wymaganym przepisami ww. uchwały Rady Miasta Krakowa terminie z uwagi na awarię parkomatu i konieczność skorzystania w takiej sytuacji z aplikacji. Mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają przepisy postępowania Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu – jak w pkt I wyroku. Podstawą uchylenia przez Sąd postanowienia wydanego przez organ w I instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa jego uchylenie stało się konieczne. O zwrocie kosztów postępowania dla skarżącego Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI