I SA/Kr 281/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-06-25
NSApodatkoweWysokawsa
VATfakturypuste fakturyart. 108 ust. 1 u.p.t.u.fikcyjne transakcjeobowiązek zapłaty podatkuskarżącyorgan podatkowysąd administracyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, potwierdzając jego obowiązek zapłaty podatku VAT z tytułu wystawienia 'pustych faktur', mimo braku faktycznej sprzedaży towarów.

Skarżący G.G. został zobowiązany do zapłaty 40 295 zł podatku VAT za lipiec 2014 r. z tytułu wystawienia faktur dokumentujących fikcyjną sprzedaż opon. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymali w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując m.in. brakiem korzyści finansowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wystawienie faktury z wykazanym podatkiem, nawet jeśli nie dokumentuje rzeczywistej transakcji, rodzi obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Sprawa dotyczyła skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce. Organy podatkowe określiły Skarżącemu podatek do zapłaty w wysokości 40 295 zł za lipiec 2014 r. z tytułu wystawienia faktur VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący, który nie był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży opon, wystawił osiem faktur na rzecz spółki G. s.c. (później O. s.c.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ustalił, że Skarżący nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej w lipcu 2014 r., a jego aktywność ograniczała się do wystawiania 'pustych faktur'. Skarżący w postępowaniu podatkowym nie kwestionował tych ustaleń, a jego zeznania złożone w innym postępowaniu potwierdziły, że nie sprzedawał opon i nie znał firmy O. s.c., mimo że otrzymywał na konto wpłaty odpowiadające kwotom z faktur, które następnie wypłacał i oddawał. Organ odwoławczy powołał się na art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wystawca faktury wykazującej kwotę podatku jest obowiązany do jego zapłaty, niezależnie od tego, czy faktura dokumentuje rzeczywisty obrót. Podkreślono, że przepis ten ma charakter sankcyjny i prewencyjny, mający na celu eliminację ryzyka uszczupleń podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Skarżącego. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że Skarżący nie przedstawił dowodów podważających ustalenia organów, a jego argumenty dotyczące braku korzyści finansowych nie miały znaczenia dla oceny zasadności decyzji, gdyż odpowiedzialność na podstawie art. 108 ust. 1 ma charakter sankcyjny. Sąd potwierdził również, że decyzje organów zostały wydane i doręczone przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistego obrotu, rodzi obowiązek zapłaty podatku przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ustanawia szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego, który polega na obowiązku zapłaty podatku wykazanego w fakturze, niezależnie od tego, czy faktura ta dokumentuje rzeczywisty obrót. Jest to sankcja mająca na celu zapobieganie uszczupleniom podatkowym i eliminację ryzyka nadużyć w systemie VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistego obrotu, rodzi samoistny obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przypadki, w których brak jest prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistego obrotu, rodzi samoistny obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny i prewencyjny, a jego zastosowanie nie jest uzależnione od korzyści finansowych osiągniętych przez wystawcę faktury. Zobowiązanie podatkowe wynikające z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że nie odniósł żadnych korzyści z nieodprowadzenia podatku VAT, nie dostał żadnych zwrotów, a także wskazywał na swój pobyt w zakładzie karnym i brak możliwości odpłatnej pracy, co uniemożliwia mu spłatę należności.

Godne uwagi sformułowania

wystawienia faktur VAT, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. wystawiania "pustych faktur" faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. przepis ten określa szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury, wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, niezależnie od tego, czy obrazuje ona rzeczywisty obrót, będący podstawą opodatkowania, czy też nie. obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. nie jest uzależniona od tego, czy wystawca pustej faktury odniósł z tego tytułu korzyść finansową.

Skład orzekający

Jarosław Wiśniewski

przewodniczący

Borys Marasek

sprawozdawca

Wiesław Kuśnierz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku zapłaty VAT z tytułu wystawienia 'pustych faktur' na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., niezależnie od korzyści finansowych wystawcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wystawienia faktur bez faktycznej dostawy towarów i nie wyłącza możliwości zastosowania innych przepisów w przypadku, gdy faktyczne transakcje miały miejsce, ale np. nie zostały prawidłowo udokumentowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje surowe konsekwencje wystawiania 'pustych faktur' w systemie VAT, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym i ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników.

Wystawiłeś pustą fakturę VAT? Zapłacisz podatek, nawet jeśli nic nie zarobiłeś!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Kr 281/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Borys Marasek /sprawozdawca/
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 775
art. 108 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 70 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 281/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Borys Marasek (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 r., sprawy ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 października 2019 r. nr 1201-IOV-2.4103.183.2019.6 w przedmiocie podatku od towarów i usług skargę oddala.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: DIAS, Organ odwoławczy, Organ) decyzją z 31 października 2019 r., nr 1201-IOV-2.4103.183.2019.6 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce (dalej: NUS, Organ I instancji) nr 1226-SPV.4103.12.2019 z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie określenia G. G. (dalej: Skarżący, Podatnik) za lipiec 2014 r. podatku do zapłaty w wysokości 40 295 zł z tytułu wystawienia faktur VAT, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
DIAS ustalił, że Skarżący w dniu 16 grudnia 2013 r. zgłosił w organie rejestrowym rozpoczęcie działalności gospodarczej pod nazwą F., przedmiotem której miała być działalność agencji reklamowych, oraz sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. Z dniem 3 czerwca 2014 r. Skarżący dokonał zmiany nazwy firmy na N. W dniu 11 stycznia 2017 r. Skarżący złożył wniosek o wykreślenie z rejestru przedsiębiorców z dniem 1 lipca 2014 r. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie składał deklaracji VAT.
W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w firmie G. s.c. z siedzibą w B. w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r., Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Krakowie stwierdził między innymi, że spółka ta ujęła faktury VAT wystawione przez Skarżącego na sprzedaż opon samochodowych w rozliczeniu za miesiąc lipiec 2014 r. DIAS stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że w kontrolowanym okresie Skarżący nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, a wystawione przez Skarżącego faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W trakcie kontroli podmiot kontrolowany zmienił firmę na O. s.c. W konsekwencji powyższych ustaleń Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w dniu 10 czerwca 2019 r. wydał dla O. s.c. decyzję nr 358000- CKK2-1.4103.21.2017.94 w zakresie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2014 r., w której zakwestionował w/w spółce prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Skarżącego, jako niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Następnie pismem z dnia 26 czerwca 2019 r. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Wieliczce uwierzytelnione kopie dokumentów dotyczących firmy Skarżącego, celem wykorzystania służbowego.
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce postanowieniem z dnia 8 lipca 2019 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącego postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r.
DIAS wskazał, że w wyniku przeprowadzonego przez NUS postępowania stwierdzono, że w lipcu 2014 r. Skarżący nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej, cała aktywność firmy Skarżącego w tym okresie ograniczała się wyłącznie do wystawiania "pustych faktur" na rzecz G. s.c. (później O.). Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż w lipcu 2014 r. Skarżący wystawił dla tego podmiotu 8 faktur VAT z wykazanym podatkiem od towarów i usług na łączną kwotę 40.295,21 zł., które to faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce w dniu 29 sierpnia 2019 r. wydał dla Skarżącego decyzję nr 1226-SPV.4103.12.2019, określając na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatek do zapłaty w wysokości 40.295,00 zł z tytułu wystawienia w lipcu 2014 r. faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji.
Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, w którym wniósł o cofnięcie decyzji.
Uzasadniając swe stanowisko Organ odwoławczy stwierdził, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy Skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku zawartego w fakturach sprzedaży wystawionych na rzecz G. s.c. (O.) w lipcu 2014 r., jako niedokumentujących rzeczywistych transakcji.
DIAS wskazał, iż z ustaleń dokonanych w wyniku przeprowadzonego przez NUS postępowania podatkowego wynika, że w lipcu 2014 r. Skarżący nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej, a działalność jego firmy ograniczała się jedynie do uczestnictwa w fikcyjnym obrocie fakturami. Ustaleń w tym zakresie Skarżący nie kwestionował.
Organ ustalił, że Skarżący jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej podał adres ul. [...] w K., pod którym mieściła się siedziba biura wirtualnego. Z informacji przekazanych przez B. wynika, że umowa o świadczenie usług biurowych została przez Skarżącego podpisana osobiście w dniu 2 czerwca 2014 r. Jednakże ze względu na opłacenie tylko pierwszej faktury za wynajem biura w czerwcu 2014 r. i zaleganiu z opłatami za następne okresy rozliczeniowe, umowa o świadczenie usług została wypowiedziana z dniem 30 stycznia 2015 r.
DIAS ustalił, że zgodnie z informacjami zawartymi w CEIDG w lipcu 2014 r. firma Skarżącego figurowała jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, której przedmiotem miała być sprzedaż hurtowa, detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych oraz mechanicznych, z wyłączeniem motocykli. W dniu 11 stycznia 2017 r. Skarżący złożył wniosek o wykreślenie jako przedsiębiorcy z CEIDG z datą 1 lipca 2014 r.
Organ wskazał, że zeznania osób wynajmujących Skarżącemu pokój pod adresem ul. [...] w W., który został przez niego zgłoszony jako adres prowadzenia działalności gospodarczej oraz przechowywania ksiąg rachunkowych, również nie potwierdziły, aby w kontrolowanym okresie Skarżący dokonywał sprzedaży opon na rzecz spółki O. Z protokołu przesłuchania Skarżącego w charakterze świadka, które miało miejsce w dniu 10 stycznia 2019 r. w ramach postępowania prowadzonego wobec spółki O. wynika, że Skarżący:
- prowadził działalność gospodarczą w 2014 r., lecz zaprzeczył by w 2014 r. sprzedawał i kupował opony;
- nie zatrudniał żadnych pracowników;
- wystawił na rzecz spółki G. s.c. (O.) sporne faktury VAT, lecz zaprzeczył by sprzedawał tej firmie jakiekolwiek towary, w tym opony;
- nie zna firmy G. s.c. (O.), jej przedstawicieli i nie wie gdzie znajduje się ta firma;
- otrzymywał na konto bankowe wpłaty w wysokościach wynikających ze spornych faktur VAT, lecz pieniądze te wypłacał w gotówce i oddawał albo w całości, albo pomniejszone o kwotę dla siebie;
- nie wskazał osoby, która nakłoniła go do wystawienia faktur VAT na rzecz G. s.c. (O.) i której miał oddawać wypłacone z rachunku bankowego pieniądze;
- był świadomy odpowiedzialności za wystawienie faktur, które nie dokumentują sprzedaży towaru.
DIAS stwierdził, że z powyższego wynika zatem, że Skarżący nie dokonał faktycznych dostaw opon do firmy G. s.c. (O.), a wystawione przez niego faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w kontrolowanym okresie Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie handlu oponami i nie posiadał zaplecza do jej prowadzenia. Skarżący nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i nie składał deklaracji VAT. Ustaleń tych Skarżący nie kwestionował ani na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, ani też w postępowaniu odwoławczym.
Organ odwoławczy w odniesieniu do wystawionych przez Skarżącego na rzecz O. spornych faktur VAT dotyczących czynności, które nie zostały dokonane, stwierdził, że Skarżący jest zobowiązany do zapłaty wykazanego w tych fakturach podatku. Zgodnie bowiem z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Przepis ten określa szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury, wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, niezależnie od tego, czy obrazuje ona rzeczywisty obrót, będący podstawą opodatkowania, czy też nie. Fakt wystawienia faktury z wykazaną kwotą podatku stwarza podstawę do uznania, że kwota podatku - pomimo, iż nie powstał obowiązek podatkowy, tj. obowiązek zaewidencjonowania wykazanego w niej podatku należnego, jego zadeklarowania i odprowadzenia na rachunek urzędu skarbowego - jest należna do zapłaty. Zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty podatku nie jest w tym przypadku wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. W tym zakresie Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1616/11.
DIAS wskazał, że przepis art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, przy czym obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. Polega ona na tym, że niezależnie od tego, czy w sprawie zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jak również niezależnie od rozmiarów i konsekwencji podatkowych tego obrotu, każdy wystawca tzw. pustej faktury liczyć się winien z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku. DIAS wskazał, że omawiany przepis jest zgodny z art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006r. nr 347/1). Taka regulacja wynika ze szczególnej roli faktury w systemie podatku od towarów i usług, a mianowicie z faktu, że dla podatnika otrzymującego fakturę staje się ona podstawą do obniżenia podatku należnego, czy żądania zwrotu podatku. Zatem przepis ten ma na celu eliminację ryzyka uszczupleń podatkowych i znajduje zastosowanie do wszystkich faktur, w tym tzw. pustych faktur, które nie dokumentują żadnej czynności. W tym zakresie DIAS powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt I FSK 1149/08; z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 1030/09; z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1537/11. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wystawca faktury ma obowiązek zapłaty podatku wskazanego na fakturze także wówczas, gdy dokument ten nie odzwierciedla żadnej transakcji.
W świetle powyższego Organ odwoławczy stwierdził, że NUS zasadnie określił Skarżącemu za lipiec 2014 r., na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatek do zapłaty w kwocie 40.295,00 zł wynikający z w/w faktur VAT stwierdzających czynności niedokonane, wystawionych przez Skarżącego w lipcu 2014 r. dla G. s.c. (O.).
Pismem z 4 grudnia 2019 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "skargę - prośbę" na postanowienie z 5 listopada 2019 r. oraz decyzję z 29 sierpnia 2019 r. wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, wnioskując o zmianę decyzji i umorzenie należności podatku VAT wraz z odsetkami. Skarżący wskazał na swój pobyt w zakładzie karnym i brak możliwości odpłatnej pracy. Podniósł, iż mimo że chciałby spłacić należność nie jest w stanie tego zrobić.
Pismem z 30 grudnia 2019 r. DIAS udzielił odpowiedzi na przedmiotową skargę. Wskazał, że skarga dotyczy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Krakowie z 31 października 2019 r. (doręczona skarżącemu 5 listopada 2019 г.), utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 29 sierpnia 2019 г. sprawie określenia za lipiec 2014 r. podatku do zapłaty w wysokości 40.295 zł z tytułu wystawienia faktur VAT (art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 г. o podatku od towarów i usług, Dz. U. z 2017 r., nr 177, poz. 1221 ze zm.).
Jednocześnie Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie Organ odwoławczy ustalił, że Skarżący w miesiącu lipcu 2014 r. wystawił na rzecz spółki cywilnej G. (po zmianie nazwy: O. s.c.) osiem faktur VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zgodnie z treścią wystawionych faktur VAT przedmiotem dostawy miały być opony. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego DIAS stwierdził, że Skarżący w miesiącu lipcu 2014 r. nie prowadził działalności gospodarczej. Skarżący kwestionując zasadność zaskarżonej decyzji wskazał, że nie odniósł żadnych korzyści z nieodprowadzenia podatku VAT, nie dostał żadnych zwrotów. W ocenie Sądu Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że Skarżący nie dokonał dostaw towarów na rzecz wskazanej spółki cywilnej, a wystawione w miesiącu lipcu 2014 r. faktury nie dokumentowały rzeczywiście zaistniałych czynności. Skarżący w postępowaniu podatkowym nie przedstawił jakichkolwiek twierdzeń i dowodów na ich poparcie, które podważyłyby poczynione przez organy ustalenia faktyczne. Skarżący w treści odwołania od decyzji Organu I instancji zarzucił jedynie, że nie korzystał z żadnych zwrotów, ulg itp. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie przedstawionych przez Skarżącego zarzutów, jak również z urzędu, nie stwierdził naruszeń zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny w sprawie, a następnie zastosowały przepis art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 775; dalej: u.p.t.u.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona skargą decyzja DIAS została wydana i doręczona Skarżącemu przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 935; dalej: o.p.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W niniejszej sprawie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r., uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2019 r. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce została wydana 29 sierpnia 2019 r., natomiast decyzja DIAS w dniu 21 października 2019 r. i doręczona Skarżącemu 5 listopada 2019 r. Tym samym decyzja Organu odwoławczego została wydana i doręczona Skarżącemu przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że brak jest podstaw do uznania, że użyte w art. 108 ust. 1 ustawy o VAT pojęcie "obowiązek zapłaty podatku" wykazanego w fakturze należy rozumieć w sposób odrębny od pojęcia "zobowiązania podatkowego". W konsekwencji wszelkie skutki materialnoprawne i procesowe uregulowane w przepisach Ordynacji podatkowej dotyczące zobowiązania podatkowego należy odnosić również do obowiązku uregulowanego w ww. przepisie, w tym także w zakresie przedawnienia (wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1472/15, wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Organ odwoławczy ustalił, że względem spółki cywilnej O. została wydana przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie decyzja podatkowa, w której dokonano rozliczenia tej spółki w podatku VAT za III i IV kwartał 2014 r. W decyzji określającej z 10 czerwca 2019 r. zakwestionowano transakcje ze Skarżącym, co wynikało z ustalenia, że wystawione faktury VAT nie dokumentują rzeczywistych czynności dostaw, co z kolei stanowiło podstawę do zastosowania art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. (k. 2-31 akt administracyjnych Organu I instancji).
W postępowaniu toczącym się względem spółki cywilnej O. w dniu 10 stycznia 2019 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania Skarżącego w charakterze świadka (k. 32-37 akt administracyjnych Organu I instancji). W złożonych zeznaniach Skarżący potwierdził, że w 2014 r. wystawiał faktury VAT. Z zeznań wynika, że Skarżący nie zatrudniał pracowników, podał, że z tego co pamięta handlował chyba tylko art. biurowymi. Skarżący nie potrafił wymienić dostawców i odbiorców towarów z którymi miał współpracować w 2014 r. Na pytanie, czy 2014 r. kupował i sprzedawał opony, Skarżący odpowiedział, że nie podejmował tego rodzaju działań. Następnie Skarżący został poproszony o wskazanie odbiorców którym w 2014 r. sprzedawał opony, wskazał, że ich nie wymieni bo opon nie sprzedawał. Ponadto Skarżący podał, że nie zna firmy O. i nie sprzedawał żadnych towarów do tej firmy. Skarżący po okazaniu mu zakwestionowanych przez organy faktur VAT stwierdził, że rozpoznaje te faktury, są na nich jego podpisy i pieczątka a także, iż towaru wyszczególnionego na okazanych fakturach nigdy do firmy O. nie sprzedał. Następnie Skarżący zeznał: "pieniądze w wysokościach wynikających z faktur wpłynęły na mój prywatny rachunek. Pieniądze wypłaciłem gotówką i oddałem w całości, albo pomniejszone o kwotę dla mnie. Nie pamiętam komu te pieniądze oddałem"; (...) "... ja wystawiłem faktury na czyjeś polecenie, ale nie pamiętam na czyje". Z treści protokołu przesłuchania wynika, że Skarżący był świadomy odpowiedzialności za wystawienie faktur, które nie dokumentują sprzedaży towarów. W ocenie Sądu zasadnie Organ odwoławczy powołał się na treść zeznań Skarżącego. Zeznania te w sposób jednoznaczny potwierdzają brak dostaw towarów na rzecz podmiotu widniejącego na wystawionych przez Skarżącego fakturach VAT. Podkreślenia wymaga, że Skarżący w postępowaniu podatkowym, w którym została wydana zaskarżona decyzja DIAS, a której legalność jest obecnie przedmiotem kontroli Sądu, w żaden sposób nie kwestionował treści zeznań złożonych w postępowaniu dotyczącym wskazanej spółki cywilnej. Skarżący nie przedstawił również stanowiska w sprawie, które mogłoby poddać w wątpliwość treść złożonych przez niego zeznań oraz nie wnioskował o przeprowadzenie dowodów, które miałyby na celu wykazanie, że transakcje wynikające z faktur VAT rzeczywiście miały miejsce. W ocenie Sądu zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy był kompletny i stanowił podstawę do dokonania ustalenia, że faktury VAT wystawione przez Skarżącego w miesiącu lipcu 2014 r. były fakturami pustymi. Wskazać przy tym należy, że organy podatkowe dokonując ustaleń w tej sprawie nie poprzestały jedynie na ocenie treści zeznań złożonych przez Skarżącego, ale również poczyniły ustalenia na podstawie innych dowodów w zakresie tego, czy Skarżący w badanym okresie prowadził działalność gospodarczą. Przykładowo należy wskazać na ustalenia dotyczące tego, że Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w miejscach przez niego wskazanych.
Z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. wynika, że w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż: "faktura ma za zadanie odzwierciedlać realne zdarzenie gospodarcze, zarówno w aspekcie przedmiotowym, jak i podmiotowym, tj. powinna dokumentować rzeczywiście zaistniałą czynność (dostawę towaru lub usługę), wykonaną przez wystawcę faktury na rzecz odbiorcy faktury. Fikcyjność któregoś z tych elementów powoduje, że faktura jest fikcyjna. W sytuacji, gdy faktura nie dokumentuje rzeczywistej transakcji pomiędzy podmiotami wymienionymi w jej treści, to u wystawcy nie powstaje podatek należny podlegający odliczeniu przez nabywcę. Powstaje wyłącznie obowiązek zapłaty kwoty podatku wykazanej na fakturze w trybie art. 108 u.p.t.u. przez wystawcę takiego dokumentu, która to kwota nie podlega odliczeniu w trybie art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2016 r., I FSK 1350/15). Przepis art. 108 ust. 1 u.p.t.u. kreuje zatem samoistny obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze w sytuacji, gdy treść faktury nie koreluje w pełni z rzeczywistym zdarzeniem gospodarczym. Z brakiem takiej pełnej korelacji będziemy mieli do czynienia nie tylko wtedy, gdy faktura jest fikcyjna przedmiotowo (nie została dokonana czynność opisana w fakturze) i nie tylko wtedy, gdy odbiorca faktury co prawda otrzymał towar/usługę, ale wystawca faktury w istocie dostawy/usługi nie wykonał, ale również w takim przypadku, gdy faktura dokumentuje czynność, która została wykonana przez jej wystawcę, ale nie na rzecz jej odbiorcy (wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 982/21).
W ocenie Sądu w sprawie Skarżącego spełniły się przesłanki do zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Brak jest przy tym podstaw do uznania, że zaistniały w sprawie szczególne okoliczności, które wyłączałyby odpowiedzialność Skarżącego na podstawie tego przepisu. Wskazać należy, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma zapobiegać nadużyciom w systemie VAT. Wystawianie pustych faktur VAT niesie ze sobą ryzyko obniżenia wpływów z tytułu podatku VAT. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wyeliminowanie takiego zagrożenia przez samego podatnika lub przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego, czyni nieuzasadnionym (niecelowym) jego stosowanie, gdyż naruszałoby to zasadę neutralności VAT i pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności, która wynika z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 813/11). Jednakże w kontrolowanej przez Sąd sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca. Zgłoszony przez Skarżącego zarzut, że nie korzystał z żadnych zwrotów, ulg, pozostaje bez znaczenia dla oceny zasadności decyzji Organu odwoławczego. Lakoniczna wypowiedź Skarżącego nie pozwala na pełne odczytanie treści tego zarzutu. Jeżeli przyjąć, że stanowisko Skarżącego odnosi się do tego, że nie odniósł on korzyści finansowych z tytułu wystawienia faktur VAT, czy to w związku z funkcjonowaniem systemu VAT (np. nieuprawnione odliczenie podatku naliczonego wynikającego z wystawionych faktur VAT) czy też, że nie uzyskał środków finansowych w związku z wystawieniem pustych faktur VAT (np. w wyniku zapłaty przez odbiorcę pustych faktur), to okoliczności te nie mają znaczenia dla oceny tej sprawy. Odpowiedzialność na zasadzie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma charakter sankcyjny i prewencyjny i nie jest uzależniona od tego, czy wystawca pustej faktury odniósł z tego tytułu korzyść finansową. Na marginesie należy stwierdzić, że typowym jest, że podmiot wystawiający fikcyjne faktury uzyskuje z tego tytułu korzyść finansową. Zresztą sam Skarżący w trakcie przesłuchania w charakterze świadka zeznał, że pieniądze, które wpłynęły na jego prywatny rachunek w związku z wystawieniem przedmiotowych faktur mógł oddawać po pomniejszeniu o kwotę przeznaczoną dla niego. (k. 34 akt administracyjnych Organu I instancji).
Wobec powyższego należy uznać, że DIAS w sposób wystarczający wykazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł, należycie wyjaśnił przesłanki zastosowania w okolicznościach sprawy art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę