I SA/Kr 281/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce. Organy podatkowe określiły Skarżącemu podatek do zapłaty w wysokości 40 295 zł za lipiec 2014 r. z tytułu wystawienia faktur VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący, który nie był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży opon, wystawił osiem faktur na rzecz spółki G. s.c. (później O. s.c.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ustalił, że Skarżący nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej w lipcu 2014 r., a jego aktywność ograniczała się do wystawiania 'pustych faktur'. Skarżący w postępowaniu podatkowym nie kwestionował tych ustaleń, a jego zeznania złożone w innym postępowaniu potwierdziły, że nie sprzedawał opon i nie znał firmy O. s.c., mimo że otrzymywał na konto wpłaty odpowiadające kwotom z faktur, które następnie wypłacał i oddawał. Organ odwoławczy powołał się na art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wystawca faktury wykazującej kwotę podatku jest obowiązany do jego zapłaty, niezależnie od tego, czy faktura dokumentuje rzeczywisty obrót. Podkreślono, że przepis ten ma charakter sankcyjny i prewencyjny, mający na celu eliminację ryzyka uszczupleń podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Skarżącego. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że Skarżący nie przedstawił dowodów podważających ustalenia organów, a jego argumenty dotyczące braku korzyści finansowych nie miały znaczenia dla oceny zasadności decyzji, gdyż odpowiedzialność na podstawie art. 108 ust. 1 ma charakter sankcyjny. Sąd potwierdził również, że decyzje organów zostały wydane i doręczone przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku zapłaty VAT z tytułu wystawienia 'pustych faktur' na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., niezależnie od korzyści finansowych wystawcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wystawienia faktur bez faktycznej dostawy towarów i nie wyłącza możliwości zastosowania innych przepisów w przypadku, gdy faktyczne transakcje miały miejsce, ale np. nie zostały prawidłowo udokumentowane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wystawienie faktury VAT wykazującej kwotę podatku, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji gospodarczej, rodzi samoistny obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistego obrotu, rodzi obowiązek zapłaty podatku przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ustanawia szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego, który polega na obowiązku zapłaty podatku wykazanego w fakturze, niezależnie od tego, czy faktura ta dokumentuje rzeczywisty obrót. Jest to sankcja mająca na celu zapobieganie uszczupleniom podatkowym i eliminację ryzyka nadużyć w systemie VAT.
Czy okoliczności takie jak brak korzyści finansowych z wystawienia 'pustych faktur' lub pobyt w zakładzie karnym mogą wyłączyć odpowiedzialność wystawcy faktury na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak korzyści finansowych ani inne okoliczności osobiste nie wyłączają odpowiedzialności wystawcy faktury na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż przepis ten ma charakter sankcyjny i prewencyjny.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny i prewencyjny, mający na celu zapobieganie nadużyciom w systemie VAT. Nie jest ona uzależniona od tego, czy wystawca pustej faktury odniósł z tego tytułu korzyść finansową.
Czy zobowiązanie podatkowe wynikające z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie podatkowe wynikające z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że pojęcie 'obowiązek zapłaty podatku' z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT należy rozumieć jako 'zobowiązanie podatkowe', co oznacza, że wszelkie skutki materialnoprawne i procesowe Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące przedawnienia, stosuje się również do tego obowiązku.
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistego obrotu, rodzi samoistny obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa przypadki, w których brak jest prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistego obrotu, rodzi samoistny obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. • Obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny i prewencyjny, a jego zastosowanie nie jest uzależnione od korzyści finansowych osiągniętych przez wystawcę faktury. • Zobowiązanie podatkowe wynikające z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że nie odniósł żadnych korzyści z nieodprowadzenia podatku VAT, nie dostał żadnych zwrotów, a także wskazywał na swój pobyt w zakładzie karnym i brak możliwości odpłatnej pracy, co uniemożliwia mu spłatę należności.
Godne uwagi sformułowania
wystawienia faktur VAT, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. • wystawiania "pustych faktur" • faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • przepis ten określa szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury, wykazującej kwotę podatku od towarów i usług, niezależnie od tego, czy obrazuje ona rzeczywisty obrót, będący podstawą opodatkowania, czy też nie. • obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. • nie jest uzależniona od tego, czy wystawca pustej faktury odniósł z tego tytułu korzyść finansową.
Skład orzekający
Jarosław Wiśniewski
przewodniczący
Borys Marasek
sprawozdawca
Wiesław Kuśnierz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku zapłaty VAT z tytułu wystawienia 'pustych faktur' na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., niezależnie od korzyści finansowych wystawcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wystawienia faktur bez faktycznej dostawy towarów i nie wyłącza możliwości zastosowania innych przepisów w przypadku, gdy faktyczne transakcje miały miejsce, ale np. nie zostały prawidłowo udokumentowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje surowe konsekwencje wystawiania 'pustych faktur' w systemie VAT, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym i ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników.
“Wystawiłeś pustą fakturę VAT? Zapłacisz podatek, nawet jeśli nic nie zarobiłeś!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.