I SA/Kr 2780/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-06-29
NSApodatkoweWysokawsa
wartość celnacłoVATpodatek akcyzowyimportsamochódKodeks celnyrozporządzeniewłaściwość rzeczowapostępowanie celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów celnych dotyczące wartości celnej towaru, stwierdzając nieważność części rozstrzygnięć z powodu naruszenia właściwości rzeczowej w zakresie obliczenia podatków.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy celne zadeklarowanej wartości celnej samochodu osobowego sprowadzonego z Luksemburga. Skarżący zarzucił organom celnym brak podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej i nieprawidłowe ustalenie wartości celnej metodą "ostatniej szansy". Sąd uchylił decyzje organów celnych, stwierdzając nieważność w części dotyczącej obliczenia podatków z powodu naruszenia właściwości rzeczowej, a w pozostałym zakresie uchylił decyzje, uznając, że organy celne nie wykazały w sposób wystarczający podstaw do odrzucenia wartości transakcyjnej.

Skarżący D. Ś. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy o wartości [...] EUR, przywieziony z Luksemburga. Naczelnik Urzędu Celnego zakwestionował zadeklarowaną wartość celną, określając kwotę wynikającą z długu celnego i objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu. Organ celny obliczył podatki VAT i akcyzowy w wyższej kwocie niż zadeklarowana, powołując się na art. 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów. Skarżący odwołał się, podnosząc, że cena zakupu na przetargu otwarta jest wartością rynkową i organ celny nie wykazał podstaw do kwestionowania zadeklarowanej kwoty. Zarzucił również nieprawidłowe ustalenie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" poprzez pomniejszenie wartości o podatek akcyzowy, a następnie naliczenie tego podatku od ustalonej wartości celnej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzając wątpliwości co do wiarygodności faktury zakupu i porównując cenę z katalogiem "Schwackeliste". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej obliczenia podatków, z powodu naruszenia właściwości rzeczowej, zgodnie z art. 11c ust. 3 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sąd uznał, że organ celny był zobowiązany przesłać kopię decyzji mającej wpływ na wysokość podatków do urzędu skarbowego, a obliczenie podatków przez organ celny stanowiło integralną część rozstrzygnięcia. W pozostałym zakresie Sąd uchylił decyzje, uznając, że organy celne nie wykazały w sposób wystarczający podstaw do odrzucenia wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Sąd podkreślił, że kwestionowanie wiarygodności ceny transakcyjnej powinno być oparte na cenach obowiązujących w kraju sprzedawcy, a nie na cenach z rynków zagranicznych, oraz że należy uwzględnić indywidualne okoliczności zakupu i stan techniczny pojazdu. Sąd zwrócił również uwagę na sprzeczności w argumentacji organu odwoławczego dotyczącej podatku akcyzowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ celny nie może odrzucać wartości transakcyjnej przez proste porównanie z cenami rynkowymi z innych krajów UE. Musi najpierw skutecznie podważyć dane z przedłożonych dokumentów, uwzględniając ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy i indywidualne okoliczności zakupu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestionowanie wiarygodności ceny transakcyjnej wymaga porównania z cenami obowiązującymi w kraju sprzedawcy, a nie dowolnymi cenami na rynkach zagranicznych. Należy uwzględnić indywidualne okoliczności zakupu i stan techniczny pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru, która zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

k.c. art. 23 § § 7

Kodeks celny

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej.

k.c. art. 29

Kodeks celny

Metoda "ostatniej szansy" jako metoda ustalania wartości celnej dla pojazdów używanych.

u.p.t.u. i p.a. art. 11c § ust.3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

W razie stwierdzenia w toku kontroli, że wartość celna towaru została zaniżona, właściwy dla podatnika organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości, po wydaniu przez właściwy organ celny stosownej decyzji.

u.p.t.u. i p.a. art. 11c § ust.4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Organ celny był zobowiązany przesłać kopię decyzji mającej wpływ na wysokość kwot podatków należnych z tytułu importu towarów do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika.

o.p. art. 247 § § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 11 § ust.2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 11 § ust.2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 11b

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

przepisy wprowadzające art. 97

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MF art. 14 § ust.3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r

rozp. MF

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r

Wyjaśnienia do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. (Studium 1.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie właściwości rzeczowej przez organ celny w zakresie obliczenia podatków VAT i akcyzowego. Brak wystarczających podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru. Konieczność uwzględnienia cen obowiązujących w kraju sprzedawcy przy ustalaniu wartości celnej. Konieczność uwzględnienia indywidualnych okoliczności zakupu i stanu technicznego pojazdu przy ustalaniu wartości celnej.

Godne uwagi sformułowania

organ celny był zatem zobowiązany przesłać kopię decyzji mającej wpływ na wysokość kwot podatków należnych z tytułu importu towarów do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy , a nie jakiekolwiek ceny na rynkach zagranicznych , nawet jeśli chodzi o kraje Unii Europejskiej . Nie istnieje jakaś jedna "cena unijna".

Skład orzekający

Piotr Lechowski

przewodniczący

Wiesław Kisiel

członek

Krystyna Kutzner

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów, w szczególności pojazdów używanych, oraz właściwość rzeczowa organów celnych i podatkowych w zakresie naliczania podatków przy imporcie."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Kodeksu celnego i ustawy o VAT i akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z importem towarów, w tym ustalaniem wartości celnej i naliczaniem podatków, co jest istotne dla przedsiębiorców. Sąd wykazał błędy proceduralne organów celnych, co stanowi cenną lekcję.

Organy celne błędnie naliczyły podatki? Sąd wskazuje na naruszenie właściwości rzeczowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2780/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Kutzner /sprawozdawca/
Piotr Lechowski /przewodniczący/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
W pozostałym zakresie uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : NSA Wiesław Kisiel NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r sprawy ze skargi D. Ś. - [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 14 października 2002 r nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej obliczenia podatków 2. w pozostałym zakresie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana 4. ustala wartość przedmiotu sporu na kwotę [...] zł i nakazuje ściągnąć od strony skarżącej należny wpis w brakującej kwocie [...] zł ( słownie: [...] złotych [...] grosze) 5. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( słownie : [...] złotych ).
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2002 r D. Ś. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1999, o wartości [...] EUR, przywieziony z Luksemburga.
Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] zakwestionował zadeklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu , a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r:
- uznał zgłoszenie celne [...] za nieprawidłowe
- określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł
- objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu .
Jednocześnie w wydanej decyzji organ celny stwierdził, że "obliczenie podatków w prawidłowej wysokości zostało dokonane na odwrocie kart 6 i 8 zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].2002 r zgodnie z art.14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r w sprawie wypadków , w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzeniu rewizji celnej , pobieraniu próbek towarów , weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz.U.84 z 2001 r, poz.914 ).
Organ celny podniósł, iż w wyniku weryfikacji przedłożonych dokumentów tj. faktury oraz rewizji celnej towaru zadeklarowana wartość celna tego pojazdu została zakwestionowana na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz.117 ze zm.), z uwagi niską cenę sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości . Wartość celna dla w/w samochodu została ustalona na podstawie art.29 Kodeksu celnego .
Ustalając wartość celną przedmiotowego samochodu przyjęto kwotę [...] zł tj. wartość rynkową w Polsce tego pojazdu według katalogu "Informator rynkowy, Samochody osobowe EUROTAX 6/2002", a następnie wartość tę pomniejszono o 22% z tytułu podatku VAT i o 3,1% z tytułu podatku akcyzowego. Ustalona w ten sposób wartość celna wyniosła [...] zł tj. [...] EUR . Cło wymierzono według stawki celnej obniżonej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej w wysokości 0% .
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że "oryginał karty 8 w/w zgłoszenia stanowi załącznik do niniejszej decyzji". W załączniku natomiast organ celny, działając na podstawie art.11 ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.), dokonał obliczenia podatków w prawidłowej wysokości. Jako podstawę podatku akcyzowego przyjęto kwotę [...] zł (zadeklarowano : [...] zł), a następnie obliczono ten podatek według stawki 27,1% w kwocie [...]zł (zadeklarowano : [...] zł). Do obliczenia podatku VAT jako podstawę tej o płaty przyjęto kwotę [...] zł (zadeklarowano: [...] zł), od której obliczono ten podatek według stawki 22% tj. w kwocie [...] zł (zadeklarowano : [...]zł). Łącznie obliczono podatki w kwocie wyższej od zadeklarowanej o [...]zł.
Od powyższej de cyzji skarżący odwołał się podnosząc, że przedmiotowy pojazd został zakupiony na przetargu otwartym prowadzonym przez firmę leasingową - [...] , która to firma jest znana na europejskich rynkach zachodnich. Forma zakupu (przetarg otwarty) jednoznacznie świadczy - zdaniem skarżącego - że zapłacona kwota jest wartością rynkową w jak najściślejszym tego słowa znaczeniu i w pełni odzwierciedla rzeczywistą wartość towaru.
W/w zarzucił, że organ celny w wydanej decyzji nie wskazał przesłanek, które budziłyby oczywistą wątpliwość co do wartości samochodu, a w konsekwencji nie było podstaw do kwestionowania zadeklarowanej kwoty transakcji. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6.02.2002 r skarżący podniósł, że co do zasady wartością celną jest wartość transakcyjna. Kwestionując kwoty podane przez importera organ celny musi udowodnić, że cena wynikająca z rachunku odbiega od ceny faktycznie zapłaconej. Dopiero później można sięgać do "metody ostatniej szansy".
Ponadto skarżący podważył zasadność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu metodą "ostatniej szansy" w ten sposób, że wartość przyjętą za podstawę wyceny organ celny pomniejszył o podatek akcyzowy o 3,1% , a ten sam podatek naliczył od ustalonej wartości celnej w wysokości 27,1%. Taki sposób obliczenia skarżący uznał za prawnie niedopuszczalny.
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 14 października 2002 r utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że wątpliwości wzbudziła materialna wiarygodność przedłożonej przez skarżącego faktury zakupu w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Ocena wiarygodności musi być oparta na obiektywnych przesłankach, jakimi w przypadku samochodów mogą być katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych. Zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych, dlatego - w ocenie Dyrektora Izby Celnej - prawidłowo należało dokonać porównania z danymi wynikającymi ze stosowanego powszechnie w praktyce organów celnych katalogu "Schwackeliste", wydawnictwa EurotaxSchwacke, zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim.
Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego I ograniczył się w tym względzie jedynie do poinformowania, że deklarowana kwota wartości celnej pojazdu budzi uzasadnioną wątpliwość, gdyż w oczywisty sposób nie odpowiada rzeczywistej wartości towaru. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie zostały ujawnione źródła danych służących do porównania wartości.
W toku postępowania odwoławczego dokonano kontroli prawidłowości oceny organu I instancji przez porównanie zadeklarowanej wartości z danymi z katalogu "Schwackeliste. Superschwacke, Niemcy". Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że katalog ten zawiera obiektywne średnie ceny nowych i używanych samochodów na obszarze Niemiec. Średnia cena samochodu odpowiadającego typowi sprowadzonego przez skarżącego pojazdu (str.1008 katalogu) została oszacowana na [...] EUR. Cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego stanowi kwotę o ponad 37% mniejszą od ustalonej na podstawie materiału porównawczego. Różnica ta pozwala na stwierdzenie, że zadeklarowana kwota jest w oczywisty sposób zaniżona w stosunku do poziomu cen na rynku Unii Europejskiej.
Uchybienie dowodowe organu I instancji w powyższym zakresie - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - nie miało wpływu na wynik sprawy.
Organ odwoławczy podniósł, że skarżący nie przedstawił w toku postępowania innych wycen uzasadniających przyjęcie ceny uwidocznionej w fakturze jako wiarygodnej ceny tego typu samochodu.
W przypadku zakwestionowania wiarygodności umowy sprzedaży zachodzi konieczność ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego. Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie Studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r, zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r (Dz.U. Nr 80, poz.908). Wartość celna używanych samochodów jest ustalana metodą tzw. "ostatniej szansy" na podstawie art.29 Kodeksu celnego. W ocenie organu odwoławczego powyższa metoda daje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki , posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się odpowiedniej kalkulacji polegającej na odliczeniu od wartości "czystej" kwot odpowiadających należnościom celno-podatkowym. Przy imporcie towarów klasyfikowanych do kodu 8703 32 901 o udokumentowanym pochodzeniu z krajów Unii Europejskiej stawka celna wynosi 0%, dlatego należy odliczyć 22% z tytułu podatku VAT i 3,1% z tytuły podatku akcyzowego.
Ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu przyjęto za podstawę cenę samochodu o takich samych parametrach technicznych, wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem postępowania, w kwocie [...] zł na podstawie katalogu "Pojazdy samochodowe, Wartości Rynkowe, Część A", str.532 nr VI-2002, wydawnictwa INFO-EKSPERT .
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie było możliwe zastosowanie katalogu EUROTAX powołanego w decyzji organu I instancji , z uwagi na brak typu pojazdu dostatecznie dokładnie odpowiadającego towarowi objętemu zgłoszeniem celnym (brak notowań dla samochodu odpowiadającego typowi pojazdu sprowadzonego wyprodukowanego w 1999 r.)
Dyrektor Izby Celnej przyznał, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ celny pomyłkowo określił źródło ustalenia wartości samochodu na rynku polskim jako katalog "EUROTAX 6/2002". Jak wynika z zapisu rewizji celnej w dokumencie SAD - podstawą oceny były notowania zawarte w katalogu "Pojazdy Samochodowe. Wartości rynkowe. Część A" nr VI-2002, strona 464, Wydawnictwa INFO-EKSPERT. Wydawnictwo to podaje ceny bieżące na reprezentatywnym dla Unii Europejskiej rynku niemieckim oraz na rynku polskim . Są to informacje o cenach średnich pojazdów , ustalone na podstawie analizy sprzedaży , prowadzonej na próbie samochodów używanych z całego obszaru odpowiednich krajów. Dane uwzględniają spadek cen z uwagi na upływ czasu , przebieg i stan techniczny pojazdów. Brak jest przesłanek - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - dla przyjęcia , że zakupienie pojazdu w przedsiębiorstwie leasingowym powinno obniżać jego wartość . W sprawie nie zostały wskazane żadne szczególne uszkodzenia i ubytki.
Odnośnie zarzutu odliczenia podatku akcyzowego w wysokości 3,1% , a przy naliczaniu kwoty tego podatku zastosowano stawkę 15,1% organ odwoławczy stwierdził, że treść katalogu nie daje odpowiedzi na pytanie , ile spośród tych samochodów zostało dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym jako samochodu roczne, dwuletnie, trzyletnie, itd. Spośród używanych samochodów dużą grupę stanowią roczne i dwuletnie, a więc objęte najniższą stawką akcyzy . Ponieważ rzeczywiste ceny występujące w obrocie wtórnym pojazdów stanowią podstawę określenia notowań w stosownych katalogach , właściwe jest przyjęcie przy wyliczaniu wartości celnej metodą określoną w art.,29 Kodeksu celnego, stawek podatku akcyzowego 3,1% dla samochodów osobowych z silnikiem o poj. do 2000 cm3 i 13,6% - dla samochodów osobowych z silnikiem o poj. powyżej 2000 cm3.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił ponadto , że zgodnie z art.13 Ordynacji podatkowej oraz art.11 ust.2 i art.11b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym , w zakresie podatku akcyzowego właściwe są organy podatkowe , a nie celne .
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący nie zgodził się z argumentacją Dyrektora Izby Celnej. Skarżący zarzucił, iż organ celny nie miał podstaw do zakwestionowania wiarygodności przedstawionej faktury, gdyż przedmiotowy pojazd był leasingowany i miał przebieg ponad 120.000 km. Twierdzenie , że jego cena była niska w stosunku do rzeczywistej jego wartości nie jest oparte na materiale dowodowym. Organ celny I instancji ustalając wartość pojazdu na [...] EUR nie przedstawił materiału porównawczego uzasadniającego tę kwotę. Z kolei organ odwoławczy przyjął, iż cena pojazdu wynosi [...] EUR wskazując na katalog wydawnictwa EurotaxSchwacke, zawierającego średnie ceny nowych i używanych samochodów na terenie Niemiec. Samochód objęty zaskarżoną decyzją był sprowadzony z Luksemburga.
Stanowisko organów celnych skarżący uznał za "nieporozumienie", gdyż czym innym jest zakwestionowanie wiarygodności faktury, a czym innym jest ustalenie wartości celnej towaru . Do zgłoszenia celnego zostały dołączone : faktura zakupu , książka serwisowa , odczyt wskazań licznika , opinia rzeczoznawcy , zaświadczenie kontroli technicznej . Na tych dokumentach opierała się treść faktury, której wiarygodność została zakwestionowana. Jako dowolne należy traktować - zdaniem skarżącego - ustalenia faktyczne organów celnych. Organy te nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego , czym naruszyły art.l87 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) w związku z art.262 Kodeksu celnego.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art.29 Kodeksu celnego, gdyż organ celny pierwszej instancji ustalił nie koszty zagraniczne, które tworzą wartość kalkulowaną, lecz oparł się na katalogu "Informator Rynkowy, Samochody Osobowe, EUROTAX". W rezultacie organ ten przyjął, iż sprowadzony samochód można sprzedać na polskim rynku za kwotę [...] zł., a następnie wartość tę pomniejszył o należności podatkowe, które należałoby uiścić przy imporcie tego samochodu . Ostatecznie wartość celną organ ustalił na kwotę [...] zł. Punktem wyjścia do obliczeń w "metodzie ostatniej szansy" była średnią ceną samochodu marki [...] , rok produkcji 1999 o średnim przebiegu , natomiast sprowadzony samochód miał znacznie większy przebieg , co jest istotną w sprawie okolicznością.
Skarżący podniósł, iż w zaskarżonej decyzji wystąpiły istotne sprzeczności dotyczące sposobu wyliczeń należności celno-podatkowych. Przyjmując jako podstawę wartość [...] zł odliczono kwotę podatku akcyzowego w wysokości 3,1% , natomiast naliczono kwotę tego podatku według stawki 27,1%. Przyjęty przez organ celny sposób wyliczeń należności celnych oznacza - zdaniem skarżącego - że pobierane są one od kwoty [...] zł , czyli o [...] zł wyższej od kwoty ustalonej przez organ w zaskarżonej decyzji.
Organy celne - zdaniem skarżącego - nie wykazały , że ceny transakcyjne w kraju sprzedawcy nie odbiegają od cen transakcyjnych w Polsce, co było konieczne do prawidłowego zastosowania metody ostatniej szansy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd działając na podstawie art.134 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził , że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo w zakresie dotyczącym obliczenia podatku od towarów i usług , z powodu naruszenia właściwości rzeczowej. Naruszenie przepisów o właściwości, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia , zawsze powoduje nieważność decyzji.
Zgodnie z art.11c ust.3 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia celnego, w razie stwierdzenia w toku kontroli, że wartość celna towaru została zaniżona, właściwy dla podatnika organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości, po wydaniu przez właściwy organ celny stosownej decyzji.
Organ celny był zatem zobowiązany przesłać kopię decyzji mającej wpływ na wysokość kwot podatków należnych z tytułu importu towarów do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. W rozpatrywanej sprawie, mimo wydania decyzji podwyższającej wartości celną towaru, organ celny obliczył i wezwał skarżącego do uiszczenia kwoty podatku VAT i podatku akcyzowego z tytułu importu towaru. Jakkolwiek obliczenie tych podatków nastąpiło w dokumencie SAD , ale dokument ten, jak wynika z treści decyzji organu I instancji , stanowił załącznik do tej decyzji , a zatem stwierdzić należy , że obliczenie podatków stanowiło integralna część rozstrzygnięcia organu celnego. Powołany w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I § 14 ust.3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2.08.2001 r w sprawie wypadków , w których zgłoszenie celne może być unieważnione ( ...) nie ma zastosowania w sytuacji, gdy organ celny wydaje odrębną decyzję wywołującą skutki w odniesieniu do wartości celnej towaru . Przyjęta w wydanym rozstrzygnięciu przez organ I instancji interpretacja wskazanego przepisu rozporządzenia , pozostaje w oczywistej sprzeczności z art.11c ust.3 i 4 w/w ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym .
W związku z powyższym w tej części należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.247 § 1 pkt.l Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do przedmiotu sporu stwierdzić należy , że podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
Zasada wyrażona w art.23 § 1 Kodeksu celnego doznaje ograniczenia wynikającego z art.23 § 7 , który stanowi , że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
Objęcie towaru procedurą celną składa się z dwóch faz : pierwsza - to przedstawienie stosownych dokumentów wraz z towarem , druga - to weryfikacja przedłożonych dokumentów pod względem formalnym i materialnym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolity jest pogląd , że art.23 § 7 Kodeksu celnego upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej.
W rozpatrywanej sprawie organ celny I instancji nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentu stwierdzającego wartość celną sprowadzonego przez skarżącego pojazdu zakwestionował jego wartość celną z uwagi na niską cenę wskazaną w fakturze zakupu w stosunku do rzeczywistej wartości . Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej organ ten nie wskazał źródła danych służących do sformułowania takiego twierdzenia. Z kolei organ odwoławczy przyznał, że ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach i zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych.
Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi jednak zastrzeżenia. Dyrektor Izby Celnej utożsamia wartość celną przedmiotowego pojazdu z jego wartością rzeczywistą , która miałaby być "cena unijną". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że niska cena pojazdu podana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze uzasadniała odmowę przyjęcia wartości transakcyjnej z tego powodu , że cena ustalona w oparciu o katalog zawierający "uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim" różniła się od ceny deklarowanej przez skarżącego.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy , a nie jakiekolwiek ceny na rynkach zagranicznych , nawet jeśli chodzi o kraje Unii Europejskiej . Nie istnieje jakaś jedna "cena unijna". Ceny samochodów w poszczególnych krajach Unii są zróżnicowane w odniesieniu do tej samej marki samochodu . Przyjęcie odmiennego poglądu nie znajduje żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i jest sprzeczne z doświadczeniem życiowym . A zatem w pierwszej kolejności materiałem porównawczym będą ceny zagraniczne z miejsca zawarcia transakcji .
Podkreślić należy , że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd , że kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu (wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r , syg.akt I SA/Łd 14/00 , ONSA 2002,Nr 2, poz.76) .
Faza weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji , aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod wskazanych w Kodeksie celnym.
Niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego .
W związku z powyższym organ celny zobligowany jest do przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania .
Sąd podzielił stanowisko organów celnych , iż właściwą metodą ustalania wartości celnej dla pojazdów używanych jest metoda określona w art.29 Kodeksu celnego , ale - jak wyżej podkreślono - wcześniej organy te muszą skutecznie podważyć wartość celną zadeklarowaną.
Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych , stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej i powołane w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w pkt.17 stanowi, że wartość cena powinna być ustalona "w rozsądny sposób", a zalecane metody wyceny powinny być stosowane "rozsądną elastycznością". Zgodnie z pkt.23 Studium można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (nadzwyczajne zużycie , naprawy , remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia).
W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania na okoliczność ustalenia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu.
Niezrozumiała i nieprzekonywująca jest argumentacja Dyrektora Izby Celnej w części dotyczącej podatku akcyzowego tym bardziej , że na str. 6 zaskarżonej decyzji organ ten raz stwierdza, że zastosowano przy obliczeniu tego podatku stawkę 27,1% , drugi raz - 15,1% , natomiast na stronie 7 stwierdza , iż właściwe jest przyjęcie stawki 13,6% . Mimo obszerności wywodów nie wykazano w sposób racjonalny powodów , dla których odliczono podatek akcyzowy w wysokości 3,1% , a doliczono w znacznie wyższej stawce. Skoro treść katalogów nie daje odpowiedzi na pytanie , ile spośród tych samochodów zostało dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym jako samochody roczne, dwuletnie, trzyletnie..., w rozstrzygnięciach organów celnych nie można było przyjąć sposobu obliczenia tego podatku najbardziej niekorzystnego dla skarżącego. Narusza to bowiem zasadę wyrażoną art.121 Ordynacji podatkowej zobowiązującą organy celne do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów.
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.l a i c oraz pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI