I SA/Kr 271/24

I SA/Kr 271/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska
Paweł Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1310/24 - Wyrok NSA z 2025-11-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 240 par. 1 pkt 5 i 8, art. 241 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 271/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska, Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r., sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 1 lutego 2024 r. nr SKO.Pod/4140/1214/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2019 r. skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z 1 lutego 2024 r. znak: SKO.Pod/4140/1214/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania K. P. (dalej: Skarżący), utrzymało w mocy decyzję własną z 2 października 2023r. nr SKO.Pod.4140/808/2023 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium z 3 lutego 2020 r. nr SKO.Pod./4140/1049/2019.
Z uzasadnienia powyższej decyzji oraz akt sprawy wynika, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego o wznowienie postępowania z 5 lipca 2023 r., który jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – dalej: O.p.). Natomiast w uzasadnieniu wniosku Skarżący argumentował, że wznowienie postępowania jest konieczne z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19.
Kolegium nie znalazło podstaw do wznowienia postępowania. Wyjaśniło, że nie ma możliwości wznowienia postępowania z uwagi na wskazany przez Skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ze względu na przekroczenie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt. 2 O.p. Wyrok ten został bowiem opublikowany 3 marca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 401), natomiast wniosek został złożony 5 lipca 2023 r. Jednocześnie nie było podstaw do przyjęcia, że podstawą wniosku był art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący nie powołał się bowiem na żadne nowe okoliczności faktyczne, czy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji Kolegium naruszenie:
1. art. 244 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2019 w całości w związku z brakiem stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.,
2. art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1 i art. 124 w zw. z art. 180 i art. 187 § 1 i art. 191 i art. 193 § 2 i § 3 O.p. poprzez naruszenie przepisów i zasad postępowania, błędne i niezgodne z prawdą obiektywną ustalenie stanu faktycznego prowadzące do oparcia rozstrzygnięcia na ocenach zamiast na dowodach oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowiskom, Skarżący podkreślił wagę powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem, skoro orzeczenie to nie było mu wcześniej znane, należy przyjąć, że wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne. Wskazał też na regulację zawartą w art. 2a O.p. nakazującą rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania podatkowego. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p., dlatego też przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Należy również zauważyć, że postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania nie jest też środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2018r., sygn. akt II FSK 2687/16 – dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zanim jednak organ podatkowy przeprowadzi postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w zakresie wyżej przedstawionym, jest zobowiązany do ustalenia, czy spełnione zostały warunki formalne do wszczęcia takiego postępowania. Jednym z takich warunków, pozwalających na wydanie postanowienia w oparciu o art. 243 § 1 O.p., jest wskazanie wystąpienia jednej z przesłanek wznowienia.
Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wyliczone w art. 240 § 1 O.p., przy czym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne są dwie z nich. Otóż zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5) oraz jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny (pkt 8). Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W opinii Skarżącego, wyrażonej zarówno we wniosku inicjującym postępowaniu, w odwołaniu, jak i w skardze, okolicznością uzasadniającą wdrożenie trybu nadzwyczajnego jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Wyraźnie bowiem akcentuje znaczenie powołanego wyroku TK dla wznowienia postępowania i to w jego treści upatruje przyczyn wznowienia. Uznać wobec tego należy, że wbrew powołanej przez Skarżącego podstawie wznowienia, tj. art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w rzeczywistości powołuje się na podstawę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 8 O.p. Podkreślić w tym miejscu należy, że to nie treść wniosku, czy powołanie podstawy prawnej ma decydujące znaczenie przy zakwalifikowaniu danego pisma, lecz jego treść i podniesiona w nim argumentacja mająca uzasadniać składany wniosek. Jeszcze raz należy podkreślić, że główną podstawą akcentowaną przez Skarżącego, mającą stanowić podstawę wznowienia postępowania, jest wskazywany przez niego wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i to ten wyrok powinien stanowić podstawę wznowienia.
Wyrok taki, podważający konstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę ostatecznej decyzji może być jak najbardziej podstawą wznowienia postępowania i stanowi przesłankę wznowienia wprost określoną w art. 240 § 1 pkt 8 O.p. Warunkiem jednak wznowienia postępowania na tej podstawie jest zachowanie miesięcznego terminu od wejścia w życie danego wyroku. Skoro w przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie został złożony 5 lipca 2023 r., a wyrok wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia w dniu 3 marca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 401), kwestią bezdyskusyjną jest, że wniosek ten jest spóźniony. Uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wyklucza możliwość wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 O.p. W takim przypadku organ podatkowy jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.), co też Kolegium prawidłowo uczyniło. Wydanie takiej decyzji kończy postępowanie zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie dochodzi wówczas do uruchomienia postępowania, które w pierwszej fazie koncentruje się na zbadaniu istnienia przesłanek wznowienia, zaś w drugiej polega na ponownym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy (art. 243 § 2 O.p.). Dlatego też przedstawiona przez Skarżącego argumentacja odnosząca się do wykazywaniu błędów w decyzji wymiarowej jest bezprzedmiotowa.
Sąd zgadza się również z Kolegium, że w sprawie nie może być mowy o wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący nie wskazał bowiem żadnej nowej okoliczności faktycznej lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi. Za taką okoliczność nie może być w szczególności uznany wskazywany przez Skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sprzeciwia się temu zdaniem Sądu przede wszystkim systematyka art. 240 § 1 O.p., która wyrok Trybunału Konstytucyjnego traktuje jako autonomiczną przesłankę zawartą w pkt 8, odrębną od innych podstaw wznowienia, w tym, od wskazywanej przez Skarżącego "nowej okoliczności faktycznej", wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W związku z tym jeszcze raz należy podkreślić, że prawidłowo Kolegium zakwalifikowało wniosek Skarżącego, jako złożony na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 O.p., pomimo że Skarżący wskazał inną podstawę prawną.
Ponadto należy zauważyć, że nawet przy przyjęciu stanowiska Skarżącego, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznać należy za "nową okoliczność", to aby dana okoliczność faktyczna mogła stać się podstawą wznowienia, musiałaby istnieć w dacie wydania ostatecznej decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzja ostateczna zapadła w dniu 3 lutego 2020 r., a wyrok Trybunału, na który powołuje się Skarżący jest późniejszy, zapadł bowiem w dniu 21 lutego 2021 r. i tym samym nie istniał w dacie wydania decyzji. W konsekwencji nawet, gdyby Kolegium wznowiło postępowanie i tak musiałoby odmówić uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej, gdyż stwierdziłoby brak istnienia przesłanki wznowienia.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zarzucanej w skardze zasady swobodnej oceny dowodów, czy też błędnego ustalenia stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny był bezsporny i sprowadzał się w zasadzie do ustalenia daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na który powoływał się Skarżący. Odmowa wznowienia postępowania nie wynikała z odmiennej od oczekiwań Skarżącego oceny stanu faktycznego, lecz z prawidłowej zdaniem Sądu wykładni i zastosowania analizowanych przepisów przez Kolegium.
Kolegium nie naruszyło także wyrażonej w art. 2a O.p. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. W przedmiotowej sprawie żadne wątpliwości bowiem nie wystąpiły, a fakt, że wynik postępowania jest dla Skarżącego niekorzystny nie świadczy o naruszeniu powyższego przepisu.
Jednocześnie Sąd nie będąc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), związany "granicami skargi", czyli jej wnioskami, zarzutami i powołaną podstawą prawną, dokonał pełnej kontroli zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie. W jej wyniku nie stwierdził żadnych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z tych wszystkich powodów Sąd skargę oddalił, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.