I SA/Kr 2698/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-05-12
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługzwrot podatkufikcyjna transakcjaobejście prawapostępowanie dowodoweskarżony organspółka

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki PHU "W." sc na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług, uznając, że transakcja sprzedaży towarów spożywczych była pozorna i miała na celu obejście prawa.

Spółka PHU "W." sc zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za lipiec 1999 roku, w której zakwestionowano zwrot nadwyżki podatku naliczonego. Organy skarbowe uznały, że transakcja sprzedaży towarów spożywczych udokumentowana fakturą była fikcyjna, ponieważ spółka nie posiadała tych towarów i nie mogły być one przechowywane od daty zakupu do daty sprzedaży. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów skarbowych co do obejścia prawa i pozorności transakcji.

Sprawa dotyczyła skargi spółki PHU "W." sc na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1999 roku. Organy skarbowe zakwestionowały zwrot nadwyżki podatku naliczonego w kwocie 290.384,00 zł, stwierdzając, że jedna z transakcji sprzedaży towarów spożywczych, udokumentowana fakturą VAT, nie miała miejsca. Ustalono, że spółka nie posiadała tych towarów od daty zakupu do daty sprzedaży, a ich stan fizykochemiczny wykluczał możliwość przechowywania przez tak długi okres. Zdaniem organów, transakcja ta miała na celu obejście prawa poprzez wykorzystanie mechanizmu powstania obowiązku podatkowego w VAT w drodze wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż towarów ze stawką niższą niż 22%. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zebrania pełnego materiału dowodowego i brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a zaskarżone rozstrzygnięcie zgodne z prawem. Sąd potwierdził, że zakwestionowana umowa sprzedaży miała na celu obejście prawa i że ustalenia organów skarbowych były prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, sąd stwierdził, że brak przesłuchania świadka K. S. był spowodowany jego niestawiennictwem, a strona nie wykazała, aby uchybienia w zapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu miały wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał również, że decyzje organów nie były tożsame, mimo że dotyczyły tego samego okresu rozliczeniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka transakcja nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, gdyż ma na celu obejście prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zakwestionowana transakcja sprzedaży towarów spożywczych była pozorna i miała na celu obejście prawa, co zgodnie z § 54 ust.4 pkt 5c rozporządzenia Ministra Finansów nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

rozp. Min. Fin. art. 54 § ust. 4 pkt 5c

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Faktury potwierdzające czynności, wobec których mają zastosowanie przepisy art. 59 i 83 Kodeksu cywilnego (czynności pozorne), nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa VAT art. 22 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy.

OP art. 187 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego.

OP art. 200 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

OP art. 121 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i zasada równego traktowania interesów podatnika i Skarbu Państwa.

OP art. 123 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

OP art. 212

Ordynacja podatkowa

Dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję dotyczącą tej samej sprawy co zaskarżona decyzja.

k.c. art. 59

Kodeks cywilny

k.c. art. 83

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcja sprzedaży towarów spożywczych była pozorna i miała na celu obejście prawa, co wyklucza możliwość obniżenia podatku należnego lub zwrotu podatku naliczonego.

Odrzucone argumenty

Organy skarbowe naruszyły przepisy proceduralne, nie zebrali pełnego materiału dowodowego (nie przesłuchali świadka K. S.) i nie zapewnili stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Zarzut o pozorności umowy jest nieprawdziwy, gdyż spółka wskazuje na istnienie umowy przechowania, a następnie sprzedaży towarów. Organy skarbowe nie udowodniły, że M. H. złożyła fałszywe zeznanie. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...].IX.1999r. tycząca tej samej sprawy co zaskarżona decyzja, co skutkuje nieważnością postępowania.

Godne uwagi sformułowania

transakcja ta nie miała miejsca zmierzała w istocie do wywołania innych skutków prawnych niż zawarte w umowie, a co za tym idzie zmierzała wprost do obejścia prawa nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury potwierdzające czynności wobec których mają zastosowanie przepisy art.59 i 83 Kodeksu cywilnego okoliczność istnienia umowy przechowania jest przez stronę w toku całego postępowania przedstawiana różnie

Skład orzekający

Ewa Rojek

sprawozdawca

Grażyna Jarmasz

członek

Maria Zawadzka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcyjnych transakcji w VAT i ich wpływu na prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz zwrotu podatku. Potwierdzenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego i zapewnienia czynnego udziału strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1999 roku. Interpretacja przepisów proceduralnych może być odmienna w świetle nowszych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy klasycznego przypadku próby obejścia prawa podatkowego poprzez fikcyjną transakcję, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sądy analizują dowody i argumenty stron w takich sytuacjach.

Fikcyjna faktura VAT i próba obejścia prawa – jak sąd ocenił transakcję spożywczą?

Dane finansowe

WPS: 290 384 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2698/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Rojek /sprawozdawca/
Grażyna Jarmasz
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr2698/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz, WSA Ewa Rojek (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005r., sprawy ze skargi A. B., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 30 października 2000r. Nr I[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1999 rok, -skargę oddala-
Uzasadnienie
ISA/Kr 2698/02
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2000r. Nr.[...] Izba Skarbowa w utrzymała w mocy decyzję wydaną przez Urząd Skarbowy Nr.[...] z dnia [...] czerwca 2000r. w sprawie określenia dla PHU "W." sc :
1. wysokości różnicy podatku do zwrotu za lipiec 1999r. w kwocie 0,00zł
2. różnicy podatku do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe w wysokości 289.297,00zł
3. zaległości podatkowej za lipiec 1999r. w kwocie 290.384,00zł
4. wysokości odsetek za zwłokę w kwocie 70.523,70zł
5. ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 1999r. w kwocie 87.115,00zł
W uzasadnieniu decyzji Izba wskazała, że w deklaracji podatkowej VAT-7 za lipiec 1999r. Spółka
wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym podlegającą zwrotowi na rachunek bankowy w wysokości 290.384,OOzł.Kwota ta została zwrócona na konto bankowe Spółki. W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że Spółka "W." w lipcu 1999r. prowadziła działalność handlową w zakresie zakupu i sprzedaży uszczelek budowlanych poliuretanowych i gumowych, których sprzedaż w całości opodatkowana była stawką VAT 22%.Wykazana w deklaracji VAT-7 za lipiec 1999r. sprzedaż ze stawką 7% dotyczyła jednej transakcji na rzecz M.H. tj. sprzedaży towarów spożywczych udokumentowanej fakturą VAT z dnia [...] lipca 1999r. nr.[...] wartość netto 5.046,24zł i VAT 89,33zł.Kontrola wykazała ,że transakcja ta nie miała miejsca, gdyż Spółka nie była w posiadaniu towarów, które figurowały na fakturze. Ustalono, że ostatnie zakupy towarów spożywczych miały miejsce w Spółce przed dniem [...]kwietnia 1999r.Po tej dacie Spółka nie dokonywała zakupów art. spożywczych dla celów działalności gastronomicznej prowadzonej w okresie luty - kwiecień 1999r.Z oświadczenia kupującej M.H. wynika, że nabyte przez nią w lipcu 1999r. towary takie jak masło, świeże mięso, śmietana czy mleko były świeże, surowe z aktualnymi datami ważności. Towary te nie mogły być przechowywane przez Spółkę od [...].IV do [...].VII.1999r. ze względu na powstanie nieodwracalnych zmian fizykochemicznych dyskwalifikujących ich przydatność do spożycia. Okoliczność tą potwierdziła informacja Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. Wobec powyższych faktów zdaniem organów skarbowych transakcja udokumentowana fakturą nr[...] nie miała miejsca. Zgodnie z § 54 ust.4 pkt 5c rozporządzenia Min. Fin. z dnia 15.XII.1997r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury potwierdzające czynności wobec których mają zastosowanie przepisy art.59 i 83 Kodeksu cywilnego. Zakwestionowana umowa ma taki właśnie charakter gdyż zmierzała w istocie do wywołania innych skutków prawnych niż zawarte w umowie, a co za tym idzie zmierzała wprost do obejścia prawa poprzez wykorzystanie mechanizmu powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT w drodze wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż towarów ze stawką niższą niż 22%.Konsekwencją tych działań było uzyskanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy w myśl art.22 ust. 2 ustawy VAT.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka PHU W. w S.. Wniosła u uchylenie decyzji obu organów podnosząc naruszenie § 54 ust.4 pkt 5c rozp. Min. Fin. z dnia 15.XII.1997 w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (Dz.U. zł 1998r. Nr.156 poz.1024 ze zm.) oraz art.187,200 i 212 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego nie jest uprawnione ustalenie, że Spółka naruszyła art.21 ust.2 ustawy VAT poprzez przyjęcie, że nie uzyskała dochodu opodatkowanego stawką niższą niż 22%.Spółka wskazuje, że po zakończeniu działalności gastronomicznej zakwestionowane towary spożywcze przejął od niej K. S. Z okoliczności faktycznych wynika, że pomiędzy Spółką a K. S. doszło do zawarcia umowy o przechowanie. Po przechowaniu art. spożywcze zostały zwrócone Spółce a następnie przez nią sprzedane M. H.. Tak wiec nieprawdziwy jest zarzut organów skarbowych o pozorności umowy. Nie udowodniono też M. H., że złożyła fałszywe zeznanie. Nadto Spółka zarzuciła, że organy skarbowe zaniedbały zebrania obszerniejszego materiału dowodowego nie przesłuchując świadka K. S. co naruszyło zasadę wyrażona w art.121 par1 i art.187 par.1 Ordynacji podatkowej. Nadto Spółce nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, nie dając jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału czym naruszono art.123 i 200 Ordynacji. Spółka podniosła tez zarzut nieważności postępowania wskazując, że organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję [...] z dnia [...].IX.1999r. tyczącą tej samej sprawy co zaskarżona decyzja.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazała, że na poparcie swych twierdzeń o zawarciu umowy przechowania Spółka nie przedłożyła żadnych dowodów. Urząd Skarbowy dwukrotnie wzywał K. S. do złożenia wyjaśnień ale nie podejmował on wezwań i nie stawiał się do Urzędu w zw. z czym nie można czynić organom zarzutu bezczynności w zbieraniu materiału dowodowego. Zarzut skargi o naruszenie art. 212 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny. Obie wskazane decyzje tyczą innych zagadnień, gdyż zaskarżona decyzja rozstrzyga sprawę określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 1999r. na podstawie art.10 i 27 ust.6 ustawy VAT, zaś decyzja [...] tyczy ograniczenia wysokości zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i wydana była w oparciu o art.21 ust.4 ustawy VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w granicach swej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Analizując pod tym kątem sprawę niniejszą należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu i jest ono zgodne z przepisami prawa materialnego odnoszącymi się do przedmiotu sprawy.
Organy skarbowe prawidłowo zastosowały w sprawie § 54ust.4 pkt4c rozp. Min. Fin. Z dnial5.XII.1997r.(dz.U.Nr.156 poz. 1024 za 1998r. ze zm.).Prawidłowe są ustalenia organów, że zakwestionowana umowa sprzedaży miała na celu obejście prawa. Nie jest prawdą, że organy zakwestionowały wyjaśnienia M. H. albowiem to właśnie m. in. w oparciu o nie stwierdziły fikcyjność transakcji. Nie jest uprawniony zarzut o naruszeniu art.121 par 1 i 187 par.1 Ordynacji podatkowej albowiem organ skarbowy pierwszej instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe działając z urzędu. Nie przesłuchanie świadka S. ( inicjatywa Urzędu) spowodowane było okolicznością od Urzędu niezależną gdyż świadek wezwań nie podejmował. W miejsce tego dowodu strona nie zaproponowała przeprowadzenia innego a należy pamiętać, że to na stronie postępowania ciążył obowiązek wykazywania i udowadniania korzystnych dla niej faktów. Nadto należy zauważyć, że okoliczność istnienia umowy przechowania jest przez stronę w toku całego postępowania przedstawiana różnie. W toku kontroli podatkowej (k.102 akt podatkowych) strona twierdziła , że sporządzono stosowną umowę przechowania w/g której przechowujący miał korzystać z rzeczy i odkupować nowe na żądanie. Umowa nie została jednak złożona do akt co według organów świadczy o tym, że takiej umowy nie było. W skardze skierowanej do NSA pojawia się twierdzenie, że umowa zawarta była przez fakty konkludentne co wobec zasadniczej rozbieżności potwierdza ustalenia organów skarbowych. Tak więc przeprowadzone postępowanie dowodowe było staranne i zapewniło w myśl zasady z art. 121 par. 1 OP równe traktowanie interesów podatnika i Skarbu Państwa.. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art.123i 200 Ordynacji podatkowej. Prawdą jest, że Izba Skarbowa nie wyznaczyła Spółce terminu do zapoznania się z jej ustaleniami i ewentualnym wypowiedzeniem się co do materiału. Jednakże zauważyć należy, że zgodnie z aktualnym poglądem doktryny organ odwoławczy nie ma obowiązku wyznaczać stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jeżeli organ ten nie zgromadził nowych dowodów. Nadto strona winna wykazać, że uchybienie tym przepisom miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy czego w niniejszej sprawie strona nie uczyniła. Oczywiście zasadą jest przestrzeganie przez organy orzekające obu instancji art.200 par.1 w zw. z art.123 par.1 Ordynacji podatkowe, ,jednakże jak wskazano wyżej uchybienie im przez organ II instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art.212 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja jak i decyzja z [...].IX.1999r. ograniczająca . wysokość zwrotu nadwyżki podatku wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 1999r. do kwoty 737,00zł nie są tożsame bo choć tyczą tego samego okresu regulują inną materię. Obie zatem niezależnie od • siebie mogą funkcjonować w obrocie prawnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę oparto się na art.97 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r.Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.. U. Nr 153 poz.1271 ze m. )stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.I.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI