I SA/Kr 2661/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargi wspólników spółki cywilnej na decyzje Izby Skarbowej dotyczące solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu VAT, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów o odpowiedzialności osób trzecich i prawa do odliczenia VAT.
Sprawa dotyczyła skarg wspólników spółki cywilnej na decyzje Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową z tytułu VAT za grudzień 1996 r. w kwocie 15.325 zł. Spółka zawyżyła podatek naliczony z powodu faktur od firmy, której właściciel nie uwzględnił sprzedaży i nie odprowadził podatku. Sąd uznał, że wspólnicy nie mieli prawa do odliczenia VAT, ponieważ sprzedawca nie uiścił podatku, a przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące takich sytuacji są zgodne z Konstytucją. Sąd oddalił skargi, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargi L. C., A. B. i M. C. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 29 października 2002 r., które utrzymywały w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 29 maja 2002 r. Decyzje te orzekały o solidarnej odpowiedzialności skarżących za zaległość podatkową spółki cywilnej "J." z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1996 r. w kwocie 15.325 zł. Ustalono, że spółka zawyżyła podatek naliczony o 24.914 zł, ponieważ obniżyła podatek należny o podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez firmę "A.", której właściciel nie posiadał kopii tych faktur, nie uwzględnił sprzedaży i nie odprowadził należnego podatku. Spółka uległa likwidacji. Decyzje wydano na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w szczególności art. 47 ust. 1 tej ustawy, który pozwala na określenie wysokości zobowiązania podatkowego w postępowaniu z byłymi wspólnikami, gdy nie zostało ono stwierdzone w ostatecznej decyzji. Podstawą prawną było również § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r., który stanowił, że faktury niepotwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, chyba że wystawca uwzględnił sprzedaż i podatek w deklaracji. Konstytucyjność tego przepisu została potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego (dwukrotny wymiar zobowiązania, niezgodność § 54 z Konstytucją) oraz przepisów postępowania (wydanie decyzji na podstawie stanu faktycznego z innego postępowania, pozbawienie możliwości obrony). Sąd uznał skargi za niezasadne. Stwierdził, że zarzut niekonstytucyjności § 54 jest bezzasadny, gdyż Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie potwierdzał jego zgodność z Konstytucją. Sąd wyjaśnił, że nie doszło do dwukrotnego wymiaru zobowiązania, ponieważ prawo do odliczenia VAT jest warunkowe i uzależnione od faktycznego uiszczenia podatku przez zbywcę. Skoro sprzedawca nie uiścił podatku, skarżący nie mieli prawa do jego potrącenia. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że skarżący mogli ubiegać się o status strony w postępowaniu dotyczącym ich kontrahenta, a materiał dowodowy był im udostępniony. Sąd orzekł na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnicy mogą być odpowiedzialni, jeśli sprzedawca nie uiścił podatku, a przepisy rozporządzenia Ministra Finansów stanowią, że takie faktury nie dają prawa do odliczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia VAT jest warunkowe i zależy od faktycznego uiszczenia podatku przez zbywcę. Skoro sprzedawca nie zapłacił podatku, skarżący nie mieli prawa do jego potrącenia, a przepisy rozporządzenia są zgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
rozp. Min. Fin. art. 54 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Faktury niepotwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, chyba że sprzedawca uwzględnił sprzedaż i podatek w deklaracji.
u.z.p. art. 47 § ust. 1
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Uprawnia organ podatkowy do określenia wysokości zobowiązania podatkowego powstającego ex lege w postępowaniu z udziałem byłych wspólników spółki jawnej, gdy wysokość ta nie została stwierdzona w ostatecznej decyzji wydanej w okresie funkcjonowania spółki.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.VAT art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
rozp. Min. Fin. art. 54 § ust. 8
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.z.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
p.o. art. 5
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 21
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 133
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 134
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 122
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 123
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 178
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 180
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 188
Ordynacja podatkowa
p.o. art. 200
Ordynacja podatkowa
Dz.U.Nr.153 poz.1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące odliczania VAT od faktur niepotwierdzonych u sprzedawcy są zgodne z Konstytucją. Prawo do odliczenia VAT jest warunkowe i zależy od faktycznego uiszczenia podatku przez zbywcę. Nie doszło do dwukrotnego wymiaru zobowiązania podatkowego. Nie naruszono przepisów postępowania, ponieważ skarżący mieli możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do jego treści.
Odrzucone argumenty
Niezgodność § 54 rozporządzenia Ministra Finansów z Konstytucją. Dwukrotny wymiar zobowiązania podatkowego od tej samej transakcji. Wydanie decyzji na podstawie stanu faktycznego ujawnionego w innym postępowaniu. Pozbawienie skarżących możliwości uczestnictwa i obrony w postępowaniu podatkowym.
Godne uwagi sformułowania
Istotą podatku od wartości dodanej jest to, że nabywca towarów i usług może potrącić jedynie podatek uiszczony przez zbywcę. Skorzystanie z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest prawem warunkowym. Powiedziano, że powołanym do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów prawa jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny.
Skład orzekający
Grażyna Jarmasz
przewodniczący
Ewa Rojek
sprawozdawca
Bogusław Wolas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących odliczania VAT od faktur niepotwierdzonych u sprzedawcy oraz interpretacja warunkowego charakteru prawa do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1996 r. i późniejszych przepisów wykonawczych, które mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z prawem do odliczenia VAT i odpowiedzialnością podatkową, z odwołaniem do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
“Czy można odliczyć VAT od faktury, jeśli sprzedawca nie zapłacił podatku? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 325 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 2661/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas Ewa Rojek /sprawozdawca/ Grażyna Jarmasz /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane I FSK 1044/05 - Wyrok NSA z 2006-07-04 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Ewa Rojek (spr.) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005r. spraw ze skarg L. C., A. B., M. C. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 29 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996 r. -skargi oddala- Uzasadnienie Sygn.. akt I S A/Kr 2661702 Uzasadnienie Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] października 2002r. O nr [...]a skierowanymi odpowiednio do L. C. , A. B. i M. C. Izba skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2002r. O nr [...] do [...] orzekającymi o solidarnej odpowiedzialności odpowiednio L.- C., A. B. i M. C. za zaległość podatkową spółki cywilnej "J. " z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1996 w kwocie 15.325 zł. Decyzje wydane zostały w oparciu o następujące ustalenia. W wyniku kontroli podatkowej ustalono, że w miesiącu grudniu 1996r. Spółka cywilna "J." zawyżyła podatek naliczony o kwotę 24.914 zł. Powyższe spowodowane zostało tym, że Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony wyszczególniony w fakturach VAT nr [...] wystawionych przez firmę "A." z W.. Właściciel tej firmy A. S. nie posiadał kopii tych faktur, nie uwzględnił sprzedaży wynikającej z tych faktur w ewidencji sprzedaży i w deklaracji VAT za ten miesiąc oraz nie odprowadził od niej należnego podatku. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli w firmie "A." wydał decyzje określające zobowiązanie A. S. w podatku VAT m. innymi za miesiąc grudzień 1996r.Jednocześnie wobec A. S. toczyło się postępowania karne przed Sądem Rejonowym we Wrocławiu w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami w prowadzonej przez niego firmie. Spółka cywilna .J." uległa likwidacji [...] maja 1997r.Zgodnie z art.332 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności osób trzecich o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Tak więc rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art.40 i 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z 1980r.Art.47 ust. 1 tejże ustawy uprawnia organ podatkowy do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, powstającego ex lege w postępowaniu z udziałem byłych wspólników spółki jawnej .w sytuacji gdy wysokość ta nie została stwierdzona w ostatecznej decyzji wydanej w okresie funkcjonowania spółki. Marialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Min. Finansów z dnia 21.XII.1995r. W sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym(Dz. U. Nr 154 poz.797 za 1995r. ze zm. Stanowi on, że w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy to faktury takie nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku należnego. Jednakże zgodnie z § 54 ust.8 w/w rozporządzenia przepisu tego nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Konstytucyjność tego zapisu była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem z dnia 16.VI.1998r.w sprawie U 9/97 Trybunał stwierdził, że § 54 ust.4 pkt 2 tegoż rozporządzenia jest zgodny w zapisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej .Zdaniem organów skarbowych brak było podstaw w myśl art.40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych do odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności wspólników za zaległości Spółki albowiem ,nie wskazano żadnych okoliczności (poza faktem braku kopii u sprzedawcy) "które stanowiłby ważne względy społeczne lub stanowiłyby naruszenie zasad współżycia społecznego. W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze L. C., A.B. i M. C. wnieśli u uchylenie zaskarżonych decyzji. Zarzucili naruszenie prawa materialnego art.5 w zw. a art.21 Ordynacji podatkowej poprzez dwukrotny wymiar zobowiązania podatkowego od tej samej transakcji. Nadto naruszenie prawa materialnego poprzez oparcie decyzji na § 54 rozporządzenia Min. Fin. z dnia 21.XII.1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, który jest niezgodny z porządkiem konstytucyjnym. Wskazali też na naruszenie przepisów postępowania art.133,122,123,178,180,188,200 poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na. podstawie stanu faktycznego ujawnionego w innym postępowaniu, pozbawienie ich możliwości uczestnictwa i obrony w postępowaniu podatkowym. W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skarg wskazując na argumentację zawarta w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Dodatkowo Izba wskazała. że skoro decyzja wydana została w oparciu o konstytucyjny przepis § 54,który jednoznacznie stanowi. że faktury nie potwierdzone kopią u sprzedawcy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, to działanie podjęte w sprawie przez organ I instancji zgodnie z obowiązującym prawem nie naruszyło art.5 i 21 ustawy Ordynacja podatkowa. Nadto Izba wskazała, że skoro przedmiotem postępowania przed Urzędem był wymiar podatku kontrahenta Spółki to tylko on jako podatnik był stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna a zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Zarzut skargi o niekonstytucyjności § 54 rozporządzenia Min. Fin. z dnia 21.XII.1995r. nie może się ostać albowiem powołanym do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów prawa jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny .Nadto w sprawie zgodności z Konstytucją par.54 Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się dwa razy. Po raz pierwszy w orzeczeniu z dnia 16.VI.1998r. (choć formalnie przedmiotem orzeczenia był § 54 ust.4 pkt 2 rozp. z dnia 15.XII.1997r. tożsamy treściowo z § 54 ust.4 pkt 2 rozp. Z dnia 21 XII. 1995r.) na które to orzeczenie powołały się organy skarbowe. Drugi raz Trybunał wypowiedział się o zgodności z Konstytucją § 54 ust.4 pkt 2 rozp. z dnia 2LXII.1995r. w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 SK 16/00.Skoro zatem materialnoprawną podstawą orzeczenia był zgodny z Konstytucją przepis prawa zarzuty skargi są bezzasadne. Nie jest też zasadny zarzut o dwukrotnym wymiarze zobowiązania. Istotą podatku od wartości dodanej jest to, że nabywca towarów i usług może potrącić jedynie podatek uiszczony przez zbywcę. Choć zgodnie z art.19 ust. 1 ustawy o VAT obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest prawem podatnika, to z istoty tego podatku wynika, iż jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest bowiem od tego, czy poprzedni podatnik podatek ten uiścił. Skoro zatem jak wykazano w toku postępowania zbywca nie posiadał kopii faktur i podatku nie uiścił to zgodnie z dyspozycja § 54 ust.4 pkt 2 w/w rozporządzenia skarżący nie mieli prawa potrącenia tego podatku. W obowiązującym w dacie decyzji stanie prawnym fakt uiszczenia przez sprzedawcę podatku po terminie jego wymagalności nie powodował prawa nabywcy do pomniejszenia o ten podatek swojego podatku należnego. Tak więc nie można mówić ,że doszło do dwukrotnego wymiaru zobowiązania a tym samym nie został naruszony art.5 i 21 Ordynacji podatkowej. Nie doszło też w sprawie do naruszenia przepisów postępowania poprzez fakt oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym stwierdzonym w innym postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy zebrany odnośnie nieuczciwego kontrahenta Spółki zebrany został w postępowaniu podatkowym prowadzonym przeciwko niemu. Skarżący w tamtym postępowaniu mogli ubiegać się o status strony na podstawie obowiązującego do nowelizacji z dnia 12.IX.2002r. Art.133 i 134 Ordynacji podatkowej. Tak więc zarzuty skargi. że skarżący nie byli uczestnikami postępowania toczącego się przeciwko ich kontrahentowi podnoszone w tej sprawie nie mogą odnieść skutku. Materiał dowodowy zebrany w sprawie prowadzonej przeciwko A. S. był nadesłany na potrzeby niniejszego postępowania i strony, mogły się z nim zapoznać i wypowiedzieć co to niego. Skoro zatem był to materiał zgromadzony przez uprawniony do tego organ a strona co do jego treści mogła się wypowiedzieć nie doszło do naruszenia art. 133.122.123.180 oraz 200 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę oparto się na art.97§ 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr.153 poz. 1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.I.2004r. I postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI