I SA/Kr 2589/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-10-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychoduamortyzacjaOrdynacja podatkowapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiprawo stronyreformationis in peius

WSA w Krakowie uchylił decyzję Izby Skarbowej, uznając naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść strony oraz wadliwe uzasadnianie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. Sąd uznał, że Izba naruszyła zakaz orzekania na niekorzyść strony (art. 234 Ordynacji podatkowej) poprzez uchylenie decyzji pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, co mogło prowadzić do zwiększenia zobowiązania podatkowego. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie prawa stron do obrony poprzez przenoszenie uzasadnień decyzji do odrębnych pism, co uniemożliwiało podatnikom ustosunkowanie się do argumentacji organu odwoławczego.

Sprawa dotyczyła skargi M. i A. G. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 17 października 2001 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżących. Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyszedł poza granice skargi i stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszyła art. 234 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa uchyliła decyzję I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się, co sąd uznał za naruszenie zakazu reformationis in peius, wskazując na możliwość zwiększenia zobowiązania podatkowego. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie prawa stron (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez brak zamieszczenia motywów uzasadniających wydanie decyzji w samej decyzji, a jedynie w odrębnym piśmie skierowanym do organu I instancji. Sąd podkreślił, że Izba Skarbowa nie odniosła się merytorycznie do zarzutów odwołania, co było niedopuszczalne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Izba Skarbowa ma rozpoznać odwołanie podatników zgodnie z jego zarzutami i w jego granicach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie.

Uzasadnienie

Uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się, wskazując na możliwość zwiększenia zobowiązania podatkowego, jest pogorszeniem sytuacji strony i narusza zakaz reformationis in peius.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek rozpoznania sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego.

O.p. art. 234

Ordynacja podatkowa

Zakaz orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść strony odwołującej się (reformationis in peius).

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia.

PPSA art. 145 § § 1 pkt.1 c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt. 1c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wydatek podwyższający wartość początkową środka trwałego stanowiący podstawę naliczania amortyzacji.

rozp.Min.Fin. art. 6 § ust.1 pkt.3

Rozporządzenie Ministra Finansów

Przepis dotyczący zaliczenia wydatków na wyposażenie do kosztów uzyskania przychodu, jeśli ich jednostkowa wartość nie przekracza określonej kwoty.

Ustawa z dnia 30.VIII.2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przejście spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy. Naruszenie prawa strony do obrony poprzez wadliwe uzasadnianie decyzji. Brak ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów odwołania.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się przenoszenie uzasadnień decyzji do odrębnych pism naruszało prawo strony wynikające z art. 123 §1 Ordynacji podatkowej

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Ewa Rojek

sprawozdawca

Grażyna Jarmasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 234 Ordynacji podatkowej (zakaz reformationis in peius) oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej (prawo strony do obrony i prawidłowego uzasadnienia decyzji). Podkreślenie obowiązku sądu administracyjnego do badania zgodności z prawem całego postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania podatkowego i zasad orzekania przez organy odwoławcze. Kontekst proceduralny, a nie merytoryczny sporu podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe naruszenia proceduralne w postępowaniu podatkowym, które mogą mieć istotne konsekwencje dla podatników. Podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji i zakazu orzekania na niekorzyść strony.

Organ podatkowy nie może pogarszać sytuacji podatnika! WSA w Krakowie uchyla decyzję Izby Skarbowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2589/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Ewa Rojek /sprawozdawca/
Grażyna Jarmasz
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Bogusław Wolas NSA Grażyna Jarmasz SO (del.) Ewa Rójek (spr.) Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi M. i A. G. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 17 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 16,23 zł (słownie: szesnaście złotych dwadzieścia trzy grosze).,
Uzasadnienie
SA/Kr 2589/01
Uzasadnienie
W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.VIII.2002r.(DZ.U.Nr.153 poz.1270) sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że sąd ma obowiązek rozpoznania sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego.
Wychodząc poza granicę skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżona decyzja naruszyła art.234 Ordynacji podatkowej bowiem Izba Skarbowa uchyliła decyzję I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się odkrywając niejako nową możliwość zwiększenia zobowiązania podatkowego. Nadto zaskarżona decyzja naruszyła prawo stron (art.123§ l Ordynacji podatkowej) poprzez fakt ,iż w rozstrzygnięciu nie zamieszczono w istocie motywów uzasadniających jego wydanie, a przedstawiono je jedynie do wiadomości organowi prowadzącemu postępowanie.
Z akt badanej sprawy wynika, że dnia 17.VIII.2000r. wszczęte zostało postępowanie w stosunku do M. i A. G. w sprawie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. Dnia [...].IX.2000r. Drugi Urząd Skarbowy w [...] wydał decyzję [...], w której określił M. i A. G. należny podatek od osób fizycznych za rok 1998 w wysokości [...] zł i zaległość w tym podatku za 1998r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że różnica pomiędzy kwotą wykazaną przez podatników w deklaracji a kwotą określoną decyzją wynika stąd, że Urząd nie uznał za koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej kwoty [...] zł stanowiącej zapłatę za sporządzenie rocznego zeznania podatkowego gdyż nie jest to koszt prowadzenia działalności gospodarczej oraz kwoty [...] zł stanowiącej wartość alarmu, centralnego zamka i materiałów pomocniczych zamontowanych do samochodu będącego środkiem trwałpi firmy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. lc ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest to wydatek podwyższający wartość początkową środka trwałego stanowiący podstai naliczania amortyzacji tego środka. Ponieważ samochód zakupiony] został w XII 1998r. amortyzacja będzie naliczana od stycznia 1999r. tj od miesiąca następnego po miesiącu, w którym środek trwały został oddany do użytkowania.
W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zakwestionow* stanowisko Urzędu odnośnie niezaliczenia do kosztów uzyskaj przychodu z działalności gospodarczej kwoty [...] zł. Powołali się na § 6 ust.l pkt.3 rozp.Min.Fin. dnia 17.1.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych on wartości niematerialnych, z którego ich zdaniem wynika,: wydatek na zamek, alarm i materiały pomocnicze jako, że ich c< jednostkowa nie przekraczała [...] zł stanowił koszt uzyskał przychodu.
Izba Skarbowa w [...] decyzją z dnia ll.I.2001r. [...] uchyliła zaskarżoną decyzję nie uzasadniając merytorycznie. Uzasadnieie Izba zawarła w oddzielnym piśmie skierowanym do organu I instancji. Zaleciła w nim przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalić, czy skoro podatnicy pomniejszył swoje podstawy opodatkowania o wydatki inwestycyjne to mi< do tego uprawnienia. Nadto Izba nakazała przeprowadzei kontroli zeznań podatkowych za lata 1996,1997,1998,1999.1; nie odniosła się natomiast do zarzutów odwołania.
Dnia [...].VII.2001r. Drugi Urząd Skarbowy w [...] decyzją Nr. [...] ponownie określił dla mał. G. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998r. wysokości [...] zł i zaległość w kwocie [...] zł. Odnośł kwoty [...] zł ponowił argumentację zawartą w uchyloi poprzedniej decyzji.
Od decyzji tej podatnicy odwołali się w zakres: niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodu k\ wydatkowanych na zamek, alarm i materiały pomocnicze ponawiają argumentację zawartą w pierwszym odwołaniu.
Decyzją z dnia 17.X.2001r. Nr. [...] Izba Skarbowa w [...] uchyliła zaskarżoną decyzję i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania. Merytoryczne uzasadnienie przeniesione zostało do odrębnego niedostępnego podatnikom pisma. W piśmie tym zalecono organowi I instancji przeanalizowanie wszelkich kosztów zaewidencjinowanych w 1998r. , sprawdzenie prawidłowości skorzystania przez podatników z ulgi inwestycyjnej i skontrolowanie zeznań podatkowych za lata 1996 - 1997. Do zarzutów odwołania Izba nie odniosła się.
Na powyższą decyzję M. i A. G. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze zarzucili niewłaściwą wykładnię przez organy podatkowe § 6 rozp.Min, Fin. z dnia 17.1.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych poprzez przyjęcie, że wydatkowana przez nich łączna kwota [...] zł nie stanowi kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej .
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] wniosła o jej oddalenie podtrzymując wnioski zawarte w pismach stanowiących uzasadnienie decyzji Merytorycznie nie odniosła się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Art.234 Ordynacji podatkowej zawiera zakaz orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść strony odwołującej się. Typy naruszeń zakazu reformationis in peius są bardzo zróżnicowane i nie zawsze są wprost pogorszeniem sytuacji podatnika przez organ podatkowy II instancji . Tak więc pogorszeniem sytuacji strony jak w tym wypadku jest uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się. W sprawie niniejszej Izba wskazała możliwości zwiększenia podatku zalecając stosowne ustalenia. Niedopuszczalnym jest przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z przyczyn innych niż wynikających z odwołania. Izba treści odwołania nie rozważyła wcale, bowiem nie ustosunkowała się do niego nawet jednym zdaniem mimo, że sprawę miała obowiązek rozpoznać w zakresie złożonego odwołania. Podobne stanowisko zawarł NSA w wyroku z dnia 28.II.1997r. ISA/Gd 968/96.Kolejnym poważnym naruszeniem prawa była stosowana przez Izbę praktyka przenoszenia uzasadnień 2 decyzji do odrębnych pism. Praktyka taka naruszała prawo strony wynikające z art. 123 §1 Ordynacji podatkowej uniemożliwiając prawidłowe ustosunkowywanie się do ustaleń i zaleceń organa odwoławczego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Izba Skarbowa rozpozna odwołanie podatników zgodnie z jego zarzutami i w jego granicach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § l pkt.1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.Nr.153 póz.1270). Rozpoznając sprawę oparto się na art.97§ l ustawy z dnia 30.VIII.2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.Nr.153 póz.1271 ze zm. ) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI