I SA/Kr 254/24

I SA/Kr 254/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-17
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Paweł Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Zięba
Grzegorz Karcz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok w całości, uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 lit. c, art. 153, art. 179 a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2025 r. skargi kasacyjnej W.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 254/24 w sprawie ze skargi W.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2023 r. nr SKO.Pod./4140/973/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżony wyrok w całości; II. uchyla zaskarżone postanowienie w całości.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 grudnia 2023 r. znak: SKO.Pod./4140/973/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez W. Ł. (dalej: Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: Prezydent) z 3 stycznia 2022 r. nr PD-01-1.3120.4.103904.2022.JST, ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2022 r.
Jak wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy, Skarżący odwołanie od decyzji Prezydenta z 3 stycznia 2022 r. złożył 21 marca 2022 r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. Kolegium stwierdziło, że odwołanie Skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. Decyzja Prezydenta została bowiem doręczona Skarżącemu 15 lutego 2022 r. w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej: O.p.). Natomiast odwołanie od ww. decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym 21 marca 2022r., czyli po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., który wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skarżący mógł zatem złożyć odwołanie od ww. decyzji najpóźniej 1 marca 2022 r.
Na postanowienie Kolegium Skarżący pismem z 22 sierpnia 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w uzasadnieniu której oświadczył, że nakaz płatniczy odebrał osobiście w Urzędzie Miasta Krakowa 8 marca 2022 r., a doręczenie ze strony listonosza nie miało miejsca, awizo nie zostało wrzucone do jego skrzynki pocztowej w miejscu zamieszkania. O fakcie zwrotu korespondencji (nakazu płatniczego za rok 2022) Skarżący dowiedział się przypadkowo w Urzędzie Pocztowym, w którym na jego prośbę przeglądano w systemie Poczty aktualne awiza korespondencji oczekującej na jego odbiór.
Po rozpoznaniu skargi WSA w Krakowie wyrokiem z 22 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1003/22 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium powinno w pierwszej kolejności uzupełnić akta administracyjne o kompletne akta Prezydenta zawierające brakujące dokumenty, w tym w szczególności o kopertę zawierającą decyzję Prezydenta i dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Następnie Kolegium powinno dokonać oceny, czy ww. koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru zawierają wszystkie wymagane adnotacje pozwalające ustalić, czy doszło do prawidłowego doręczenia Skarżącemu zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji, czy wniesienie przez Skarżącego odwołania miało miejsce już po przewidzianym do tego przez ustawodawcę terminie.
Rozpoznając sprawę ponownie, Kolegium postanowieniem z 12 grudnia 2023r., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia zostało wyjaśnione, że decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022 r. została skierowana na adres Skarżącego (ul. [...], [...] K.) za pośrednictwem Poczty Polskiej. Z adnotacji doręczającego wynika, że w związku z niezastaniem adresata przesyłkę awizowano po raz pierwszy dnia 1 lutego 2022 r. Następnie 9 lutego 2022 r. ponownie awizowano przesyłkę zawierającą decyzję Prezydenta. Ponieważ nie została ona podjęta w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza, przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W związku z tym została ona doręczona w trybie art. 150 § 2 O.p. w dniu 15 lutego 2022 r. i od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia odwołania, który upłynął 1 marca 2022 r., a odwołanie od decyzji zostało złożone po terminie, tj. 21 marca 2022 r. Zdaniem Kolegium zastępcze doręczenie decyzji nie zostało skutecznie podważone przez Skarżącego. Dla skutecznego podważenia niezbędne byłoby wskazanie przez Skarżącego dowodów przeciwnych, czego nie uczynił.
Dalej Kolegium stwierdziło, że przeprowadziło postępowanie wyjaśniające zgodnie z zaleceniami WSA w Krakowie zawartymi w wyroku z 22 marca 2022 r. Na wezwanie Kolegium do uzupełnienia akt sprawy Prezydent przesłał kopertę zawierającą decyzję z 3 stycznia 2022 r. oraz wyjaśnił, że decyzja ta została doręczona Skarżącemu w trybie art. 150 O.p. i była dwukrotnie awizowana w dniu 1 lutego 2022 r. oraz 9 lutego 2022 r. W ocenie Kolegium Skarżący został prawidłowo powiadomiony przez pocztę o podjętych próbach doręczenia decyzji z 3 stycznia 2022 r. Wykazano więc, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu przesyłki.
Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze oświadczył, że wbrew stanowisku Kolegium nie otrzymał awiza pocztowego dla przesyłki poleconej, zawierającej nakaz płatniczy na rok 2022. Podkreślił, że nie ma możliwości złożenia dowodu o braku doręczenia awizo, jak i drugiego awizo, a zatem złego wykonania usługi ze strony listonosza, jako pracownika Poczty Polskiej. Wskazał, że nie posiada niezbędnych narzędzi dla wykazania, iż nie doszło do skutecznego doręczenia nakazu płatniczego na 2022 r., takich jak monitoring obiektu w którym mieszka lub służba ochrony, sekretariat czy też dyżurny portier, które to urządzenia lub osoby w oparciu o zapis audio/video lub dziennik wejść i wyjść na terenie posesji Skarżącego mogły by być powołane w charakterze dowodu, iż na terenie posesji w dniach awizowania nie odnotowano obecności listonosza, a zatem nie miało miejsce skuteczne doręczenie awizo w dniu 1 lutego 2022 r., jak i tym bardziej dowieść, iż w dniu 9 lutego 2022 r. nie doręczono drugiego awizo.
Skarżący podał, że Poczta Polska obsługująca jego rejon z przyczyn braków kadrowych od ponad dwóch lat notorycznie nie doręcza drugich awiz, co powinna zbadać Prokuratura. Zgłosił sprawę do Departamentu Poczty w Krakowie, który w odpowiedzi od Kontrolera Poczty w Krakowie przesłał Skarżącemu informację, że w wyniku podjętych czynności kontrolnych ustalono, iż pierwsze i drugie awizo zostały doręczone. Podkreślił, że Kontroler Departamentu Poczty Polskiej, sprawdzając skuteczność doręczenia awizo, opiera się przy badaniu sprawy jedynie na dowodzie z wydania listonoszowi przesyłki przeznaczonej do doręczenia oraz z wydania listonoszowi drugiego awizo, oraz na dowodzie z oświadczenia listonosza, jakoby pierwsze i drugie awizo doręczył.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej odrzucenie – z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia skargi, a w razie uznania, że nie zachodzą przesłanki do jej odrzucenia o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 29 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił Skarżącemu termin do wniesienia skargi.
Wyrokiem z 30 września 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 254/24, skarga została oddalona.
Skarżący w złożonej skardze kasacyjnej zarzucił:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych i niezasadne ustalenie, że Skarżący nie podejmował korespondencji w niniejszej sprawie, będąc prawidłowo zawiadomionym o fakcie pozostawienia dla niego przesyłki w placówce pocztowej, podczas gdy takie ustalenie jest całkowicie nielogiczne, bowiem brak podjęcia korespondencji, zwłaszcza celowy, nie jest dla Skarżącego źródłem jakichkolwiek korzyści, a co więcej Skarżący odebrał osobiście nakaz płatniczy w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa w dniu 8 marca 2022 roku, co pokwitował własnym podpisem, jak również Skarżący podjął wszelkie przewidziane i dostępne mu prawnie rozwiązania niniejszej sytuacji poprzez złożenie reklamacji na brak doręczenia mu przesyłki pocztowej, a sam Skarżący informował o problemach związanych z doręczaniem korespondencji pocztowej pod jego adres zamieszkania;
2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z 3 stycznia 2022 r., która nie została doręczona Skarżącemu, pomimo ziszczenia się przesłanek uzasadniających takie przywrócenie terminu i dochowanie przez Skarżącego wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu (tj. dokonanie czynności, której wniosek dotyczył - wniesienie odwołania);
3/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 144 § 1a - 1c O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w odniesieniu do doręczenia Skarżącemu doszło do skutecznego zastosowania tzw. fikcji doręczenia i pozostawienie w aktach postępowania, ze skutkiem doręczenia, decyzji wydanej w stosunku do Skarżącego, podczas gdy w jego skrzynce pocztowej, ani na drzwiach jego lokalu, nie pozostawiono informacji o próbie doręczenia (awizo) oraz nie dokonano tego ponownie, po upływie terminu do pozostawienia tzw. "ponownego zawiadomienia", a o fakcie wydania decyzji z 3 stycznia 2022 r. Skarżący dowiedział się osobiście dopiero podczas wizyty w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa 8 marca 2022 r.;
4/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1-4 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w odniesieniu do doręczenia Skarżącemu spornej przesyłki zasadnym było zastosowanie tzw. fikcji doręczenia i pozostawienie w aktach postępowania, ze skutkiem doręczenia, decyzji wydanej w stosunku do Skarżącego, podczas gdy w jego skrzynce pocztowej, ani na drzwiach jego lokalu, nie pozostawiono informacji o próbie doręczenia (awizo) oraz nie dokonano tego ponownie, po upływie terminu do pozostawienia tzw. "ponownego zawiadomienia", a o fakcie wydania decyzji z 3 stycznia 2022 roku, Skarżący dowiedział się osobiście dopiero podczas wizyty w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa 8 marca 2022 roku;
5/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p., w związku z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz niepełną i nierzetelną analizę zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie przez WSA w Krakowie, że decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022 r., została osobiście odebrana przez Skarżącego dopiero 8 marca 2022 r., jak również, że Skarżący złożył reklamację na okoliczność niedoręczenia mu przesyłki pocztowej, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że w zakresie doręczenia Skarżącemu spornej przesyłki zasadnym było zastosowanie tzw. fikcji doręczenia i pozostawienie w aktach postępowania, ze skutkiem doręczenia, decyzji wydanej w stosunku do Skarżącego, podczas gdy w jego skrzynce pocztowej, ani na drzwiach jego lokalu, nie pozostawiono informacji o próbie doręczenia (awizo) oraz nie dokonano tego ponownie, po upływie terminu do pozostawienia tzw. "ponownego zawiadomienia" oraz pominięcie okoliczności zgłoszenia przez Skarżącego reklamacji w odniesieniu do niedoręczenia mu korespondencji, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzeprowadzenia wyjaśnień i postępowania dowodowego w sposób wszechstronny i pełny;
6/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz niepełną i nierzetelną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że Skarżący ponosi winę za uchybienie terminowi na złożenie odwołania, pomimo iż przedstawione okoliczności w treści wniosku o przywrócenie terminu dowodzą, że okoliczności, które spowodowały przekroczenie tego terminu nie nastąpiły z winy Skarżącego i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu;
7/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie i brak uznania, że Skarżący skutecznie przedstawił dowód przeciwko prawdziwości dokumentów urzędowych, a to adnotacji na kopercie, zawierającej decyzję Prezydenta z 3 stycznia 2022 r., w postaci reklamacji na doręczenie przesyłki pocztowej i w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, iż decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022 r., została osobiście odebrana przez Skarżącego dopiero 8 marca 2022 r. i Skarżący złożył reklamację na okoliczność niedoręczenia mu przesyłki pocztowej, a zatem podjął wszelkie dostępne środki przewidziane prawem, celem podważenia prawdziwości dokumentu urzędowego;
8/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, podczas gdy całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, iż decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022r., została osobiście odebrana przez Skarżącego dopiero 8 marca 2022 r. i dopiero wówczas, Skarżący miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji, jak również, że Skarżący złożył reklamację na okoliczność niedoręczenia mu przesyłki pocztowej, która z przyczyn przez niego niezawinionych, nie została uwzględniona.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi w całości, względnie przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych. Ponadto Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna została doręczona Kolegium, które nie złożyło na nią odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Podstawę rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd, stanowił art. 179a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.
Tryb autokontroli wynikający z tej regulacji przedstawia się jako specyficzny tryb postępowania, umożliwiający wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu dokonanie korekty orzeczenia na skutek uwidocznionych w skardze kasacyjnej oczywiście uzasadnionych zarzutów. W świetle konstytucyjnej zasady co najmniej dwuinstancyjności postępowania sądowego, wyrażonej w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi to swoisty jurydycznie rodzaj postępowania pierwszoinstancyjnego. Z treści art. 179a p.p.s.a. wynika zatem, że w wypadku, gdy zachodzi nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, to skarga ta nie jest przedstawiana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, lecz zobowiązuje wojewódzki sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i ponownego rozpoznania sprawy na tym samym posiedzeniu, gdzie na ponownie wydany wyrok nadal przysługuje skarga kasacyjna. W przedstawionym trybie postępowania, nie dochodzi więc do rozpatrzenia pierwotnej skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, lecz do zachowania właściwości orzeczniczej przez wojewódzki sąd administracyjny w postaci obowiązku uchylenia, zaskarżonego tą skargą kasacyjną, wyroku oraz ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam instancyjnie sąd i na tym samym posiedzeniu, na którym sąd ten orzekł o uchyleniu uprzedniego wyroku. Zastosowanie autokontroli stanowi zatem obowiązek sądu wynikający z ustalenia zaistnienia jednej z dwóch ustawowo określonych przyczyn, od którego sąd nie może się uchylić. Omawiany tryb autokontrolny nie jest więc postępowaniem drugoinstancyjnym, lecz postępowaniem nadal toczącym się przed sądem pierwszej instancji, który w wyniku uchylenia uprzednio wydanego wyroku, ponownie rozpoznaje sprawę, jako sąd pierwszej instancji w sprawie ze skargi złożonej do tego sądu. Niezależnie bowiem od tego, czy przyczyną zastosowania trybu autokontrolnego jest nieważność dotychczasowego postępowania pierwszoinstancyjnego, czy też oczywiście usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej, skutkiem prawnym zastosowania autokontroli nie jest jedynie ocena uprzedniego wyroku przez pryzmat zarzutów kasacyjnych, ale uchylenie tego wyroku i ponowne rozpatrywanie sprawy przez sąd pierwszej instancji w granicach wyznaczonych art. 134 p.p.s.a. - z uwzględnieniem zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną (por. wyrok NSA z 14 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 3168/23 – powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Skoro bowiem autokontroli dokonuje ten sam skład, to również na takim samym posiedzeniu jak w sprawie pierwotnej (kontrolowanej). Z treści § 57 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 779) wynika, że jeżeli sędzia sprawozdawca (członek składu orzekającego) stwierdzi dopuszczalność zastosowania art. 179a p.p.s.a., kieruje sprawę do rozpoznania przez sąd na rozprawie albo na posiedzeniu niejawnym w składzie i terminie wyznaczonym przez przewodniczącego wydziału orzeczniczego; przyjąć należy, że na podstawie przepisów, jakie mają zastosowanie przed sądem pierwszej instancji (art. 16 § 1 i 2 oaz art. 120 p.p.s.a.) – por. B. Dauter (w) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. IX, LEX WKP 2024 r., komentarz do art. 179a, nb. 7).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie spełniona została druga z powołanych w powyższym przepisie przesłanek, a mianowicie podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Stwierdzenie takie może zostać wyprowadzone w szczególności wówczas, gdy sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej. Pojęcie oczywistości mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Przypomnieć w związku z tym należy, że w poprzednio wydanym wyroku przez WSA w Krakowie w przedmiotowej sprawie, Sąd zobowiązał Kolegium do uzupełnienia akt administracyjnych o kompletne akta Prezydenta zawierające brakujące dokumenty, w tym w szczególności o kopertę zawierającą decyzję Prezydenta i dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Następnie Kolegium zostało zobowiązane do dokonania oceny, czy ww. koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru zawierają wszystkie wymagane adnotacje pozwalające ustalić, czy doszło do prawidłowego doręczenia Skarżącemu decyzji Prezydenta, a w konsekwencji, czy wniesienie przez Skarżącego odwołania miało miejsce już po przewidzianym do tego przez ustawodawcę terminie.
Prowadząc ponownie postępowanie Kolegium pismem z 27 października 2023r., wezwało Prezydenta do uzupełnienia akt postępowania przez niego prowadzonego, zgodnie z wymogami przedstawionymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie. W odpowiedzi na to wezwanie Prezydent przesłał jedynie kopertę zawierającą decyzję z 3 stycznia 2022 r. Do koperty tej nie zostało załączone zwrotne potwierdzenie odbioru (w postaci papierowej lub elektronicznej). Na kopercie tej znajduje się pieczęć z datą 1 lutego 2022 r., którego to dnia, jak wynika z pisma przewodniego Prezydenta miało nastąpić pierwsze awizo. Na samej kopercie brak jednak wzmianki o dokonaniu takiej czynności, jak również np. wzmianki, że "adresata nie zastano". Kolejna pieczęć nosi datę 9 lutego 2022 r. i znajduje się przy niej adnotacja "Awizowano powtórnie". Następna adnotacja to pieczęć z datą 16 lutego 2022 r. i adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie".
Z nadesłanej koperty nie wynika zatem jednoznacznie, że faktycznie 1 lutego 2022 r. pozostawione zostało pierwsze awizo. Można jedynie faktu tego się domyślać. Ponadto, co jest szczególnie istotne, brak jest informacji, czy awizo zostało pozostawione i w jakim miejscu. Prowadzi to z kolei do wniosku, że nie jest możliwe na obecnym etapie ustalenie, czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta z 3 stycznia 2022 r.
Regulacja prawna techniczno-procesowej czynności doręczenia w postępowaniu podatkowym charakteryzuje się wysokim stopniem formalizmu. W przepisach rozdziału 5 działu IV O.p. unormowano szczegółowo, co podlega doręczeniu, kto doręcza pisma i komu, w jakim miejscu i w jaki sposób. Stosownie do ujętych tam przepisów, organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu podatkowego (art. 144 § 1a O.p.). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1b O.p.). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1c O.p.).
Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (art. 148 § 1 O.p.). Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 O.p.).
W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń (art. 149 O.p.).
Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).
Dla uznania zatem, że doszło do prawidłowego doręczenia korespondencji przez operatora pocztowego, konieczne jest ustalenie, w jakim terminie doręczana przesyłka była awizowana. Co zaś szczególnie istotne, konieczna jest informacja, że pozostawione zostało awizo oraz określenie miejsca w którym doszło do jego pozostawienia. Bez tych informacji nie jest możliwe stwierdzenie, że spełnione zostały wymogi o których mowa w art. 150 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 O.p.
Wbrew zatem stanowisku zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, analiza zapisów na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję nie wskazuje jednoznacznie, że wyżej opisane wymogi odnoszące się do skuteczności doręczenia Skarżącemu decyzji zostały spełnione i Skarżący pomimo doręczenia mu dwóch zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki zawierającej decyzję (awiz), nie podjął jej. Dlatego też Sąd za zasadny uznał zarzuty naruszenia art. 150 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 O.p. i działając na podstawie art. 179a p.p.s.a., uchylił w całości wyrok z 30 września 2024 r.
Przystępując do rozpoznania skargi, w zakresie wyznaczonym normą zawartą w art. 134 § p.p.s.a., Sąd stwierdza, że oprócz naruszenia wyżej wskazanych przepisów art. 150 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 O.p., Kolegium dopuściło się również naruszenia art. 153 p.p.s.a. Jak wynika z tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z zaleceń zawartych w poprzednim wyroku WSA w Krakowie z 22 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1003/22 wyraźnie wynika, że Kolegium miało uzupełnić akta administracyjne o kompletne akta Prezydenta zawierające brakujące dokumenty, w tym w szczególności o kopertę zawierającą zaskarżoną decyzję i dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Zalecenia te zostały wykonane jedynie częściowo, gdyż Kolegium nie uzupełniło akt o zwrotne potwierdzenie odbioru. Ponadto te dwa elementy wymienione zostały jedynie przykładowo. Sąd nakazał bowiem orzekać Kolegium w oparciu o "kompletne" akta, nie zaś jedynie o nadesłane przez Prezydenta wybrane dokumenty. Tymczasem jak wynika z okoliczności sprawy, Skarżący składał wniosek o doręczenie mu decyzji i faktycznie wydano mu jej odpis. Na tę okoliczność brak jest jednak jakichkolwiek informacji w nadesłanych przez Prezydenta Kolegium aktach. Już to oznacza, że akta nie są kompletne, zaś Kolegium nie podjęło żadnych czynności, aby je o te elementy uzupełnić.
Na obecnym etapie nie można wobec powyższego jednoznacznie stwierdzić, czy decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022 r. została Skarżącemu doręczona i tym samym rozpoczął bieg termin do wniesienia od niej odwołania. W konsekwencji rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest na obecnym etapie przedwczesne. Prowadzi to również do wniosku, że Kolegium naruszyło także art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., gdyż nie ustaliło należycie stanu faktycznego sprawy.
Z tych powodów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. W ponownie prowadzonym postępowaniu, Kolegium wykona w pełni zalecenia wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 22 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1003/22 i uzupełni akta postępowania o wszystkie dokumenty obrazujące treść dokonywanych czynności w sprawie w 2022 r. Następnie dokona ich oceny w pierwszej kolejności pod kątem, czy można w sprawie uznać, że decyzja Prezydenta z 3 stycznia 2022 r. została Skarżącemu doręczona. W przypadku odpowiedzi negatywnej, Kolegium wyda postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. z jednoczesnym zobowiązaniem Prezydenta do doręczenia Skarżącemu decyzji z 3 stycznia 2022 r.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania należnych Skarżącemu, gdyż został on postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r. zwolniony od kosztów sądowych. Wniosek zaś pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów postępowania związanych z reprezentowaniem Skarżącego w toku postępowania rozpoznawczego oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zostanie rozpoznany przez Referendarza Sądowego, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.