I SA/Kr 2505/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów podatkowych dotyczącą podatku VAT, uznając, że kwota przekazana na podstawie umowy uzupełniającej nie stanowiła wynagrodzenia za usługi reklamowe podlegające opodatkowaniu.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT kwoty 19.927.714 zł, przekazanej przez Federację na rzecz skarżącej spółki T. sp. z o.o. na podstawie umowy uzupełniającej. Organy podatkowe uznały tę kwotę za wynagrodzenie za usługi reklamowe, podczas gdy spółka twierdziła, że jest to świadczenie za rezygnację z prawa do wypowiedzenia umowy agencyjnej. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że sporna kwota nie była czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT według ówcześnie obowiązujących przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę T. sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła spółce wysokość zobowiązania w podatku VAT za styczeń 1998 r. Organy podatkowe uznały, że kwota 19.927.714 zł, przekazana spółce przez Federację na mocy umowy uzupełniającej z 30 grudnia 1997 r., stanowiła wynagrodzenie za usługi reklamowe i podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Spółka natomiast twierdziła, że kwota ta była świadczeniem pieniężnym za rezygnację z prawa do jednostronnego wypowiedzenia umowy agencyjnej i nie była czynnością wymienioną w art. 2 ustawy o VAT. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że zgodnie z zasadą swobody umów, strony mogły ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, o ile jego treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Sąd stwierdził, że z treści umowy uzupełniającej jednoznacznie wynikało, iż skarżąca otrzymuje kwotę w zamian za zrzeczenie się prawa do wypowiedzenia umowy agencyjnej, a taka czynność nie była wówczas wymieniona w art. 2 ustawy o VAT jako podlegająca opodatkowaniu. Organy nie wykazały pozorności umowy ani działania w celu obejścia prawa. Sąd uznał, że organy nie zdołały skutecznie dowieść, iż sporna kwota wiązała się z faktycznie wykonaną usługą reklamy, a tym samym podlegała obowiązkowi podatkowemu w VAT. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kwota ta nie stanowiła wynagrodzenia za usługi reklamowe podlegające opodatkowaniu VAT według przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy uzupełniającej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa uzupełniająca była umową nienazwaną, zawartą w ramach swobody umów, a jej przedmiot (rezygnacja z prawa do wypowiedzenia) nie był wymieniony w art. 2 ustawy o VAT jako czynność podlegająca opodatkowaniu. Organy nie wykazały pozorności umowy ani działania w celu obejścia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.VAT art. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług, a także inne czynności wymienione w tym artykule. Niezbędne są umowna lub publicznoprawna podstawa wykonania oraz faktyczne zachowanie podatnika.
u.VAT art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.VAT art. 16
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.VAT art. 17
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.VAT art. 6 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.VAT art. 27 § 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obowiązująca ustawa w momencie zdarzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 758 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy agencyjnej, gdzie agent działa w imieniu i na rzecz dającego zlecenie.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Definicja szkody w prawie cywilnym.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Dotyczy pozorności czynności prawnej.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
o.p. art. 21 § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
u.VAT art. 8 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wskazuje, że czynność ta została opodatkowana tym podatkiem w nowej ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota przekazana na podstawie umowy uzupełniającej nie stanowiła wynagrodzenia za usługi reklamowe, lecz świadczenie za rezygnację z prawa do wypowiedzenia umowy agencyjnej. Czynność ta nie była wymieniona w art. 2 ustawy o VAT jako podlegająca opodatkowaniu. Organy nie wykazały pozorności umowy uzupełniającej ani działania w celu obejścia prawa. W stanie prawnym obowiązującym w dacie zdarzenia, organy nie miały podstaw do kwestionowania skutków podatkowych czynności, jeśli nie wykazały nielegalności działania stron.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów podatkowych, że kwota 19.927.714 zł stanowiła wynagrodzenie za usługi reklamowe podlegające opodatkowaniu VAT.
Godne uwagi sformułowania
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług kwoty 19.927.714 zł. Nie jest sporne , że w stanie prawnym obowiązującym w tym czasie , tego rodzaju czynność nie była wymieniona w art. 2 ustawy VAT jako podlegająca opodatkowaniu tym podatkiem. Organy nie zarzuciły podatnikowi pozorności umowy uzupełniającej ani też działania mającego na celu obejście przepisów prawa podatkowego. W ocenie Sądu w podtekście wysnutych wniosków przez organy mieści się jednak nie wyrażony wyraźnie bądź to zarzut pozorności umowy , bądź to obejścia przepisów prawa podatkowego. Organy nie zdołały wedle Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skutecznie dowieść , iż sporna kwota wiązała się z faktycznie wykonaną usługą reklamy , a co za tym idzie , podlega obowiązkowi podatkowemu w VAT.
Skład orzekający
Urszula Zięba
przewodniczący
Ewa Długosz-Ślusarczyk
sprawozdawca
Bogusław Wolas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o VAT w kontekście umów nienazwanych, zasady swobody umów oraz zakresu uprawnień organów podatkowych do kwestionowania czynności prawnych przed nowelizacją Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 2003 r. (wprowadzenie art. 24 i 24b Ordynacji podatkowej) oraz przed nową ustawą o VAT z 2004 r. Wskazuje na ewolucję przepisów dotyczących badania czynności prawnych przez organy podatkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie charakteru świadczenia w umowach i jak organy podatkowe mogą interpretować transakcje. Pokazuje też ewolucję prawa podatkowego w zakresie badania zamiaru stron.
“Czy zapłata za rezygnację z prawa do wypowiedzenia umowy to podatek VAT? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 19 927 714 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 2505/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-04-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas Ewa Długosz-Ślusarczyk /sprawozdawca/ Urszula Zięba /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane I FSK 1261/06 - Wyrok NSA z 2007-10-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Sygn. akt I SA/Kr 2505/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006r, sprawy ze skargi T.sp. z o.o. w K., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2002r Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1998 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100.631,56 zł (sto tysięcy sześćset trzydzieści jeden złotych 56/100). Uzasadnienie Sygn. I SA/ Kr 2505/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]stycznia 2002 r. Inspektor Kontroli Skarbowej UKS określił Telewizji spółce z o.o. w K. wysokość zobowiązania w podatku VAT za miesiąc styczeń 1998 r w kwocie 7.553.568 złotych , wysokość zaległości podatkowej w kwocie 3.593.522 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 4.654.657 zł. Ponadto ustalona została wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 1.078.056 zł . Podstawą do jej wydania były wyniki kontroli przeprowadzonej w spółce i poczynione ustalenia następującego stanu faktycznego sprawy : Dnia [...]X. 1997 r. zawarta została umowa agencyjna pomiędzy TV i Federacja oraz T. a Federacja. Zgodnie z tymi umowami Federacji przyznane zostało prawo do działania w roli Agenta w imieniu tych nadawców w zakresie pośrednictwa w pozyskiwaniu, negocjowaniu i zawierania umów ze sponsorami audycji i reklamodawcami. Zgodnie z umową Federacja z poszczególnymi reklamodawcami lub sponsorami zawierała jedną wspólną umowę w imieniu obu Nadawców. Faktury za emisję reklam i sponsoring Federacja wystawiała na własny rachunek i we własnym imieniu. Przedstawiony w uzasadnieniu decyzji obrót określony w umowach zawartych w relacji reklamodawca- agent powinien być równy sprzedanemu czasowi reklamowemu. Natomiast wynagrodzenie określone w umowie , nie było równe obrotom z relacji pomiędzy tymi podmiotami. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 1 umowy Federacja zobowiązywała się do przekazywania na rzecz Nadawcy kwoty gwarantowanych wpływów z reklam otrzymanych od reklamodawców , niezależnie pod tego czy wywiążą się ze swych zobowiązań płatniczych w takiej wysokości. Aneksem nr. 1 określono Kwotę Miesięcznych Gwarantowanych wpływów z miesięcznym terminem rozliczeń , po czym to zostało zmienione aneksem nr.1 wersja 1.1. w którym określono kwartalny termin rozliczeń. Za okres od 1 X. 1997 do 31 XII 1997 Kwotę Gwarantowanych Wpływów na rzecz TV określono na 21.302.049 zł. W dniu [...] stycznia 1998 r. strony umowy agencyjnej zawarły porozumienie w sprawach dostosowania wysokości kwot wynagrodzenia do warunków rynkowych, Ustalono w nim , że faktury wystawiane na Kwotę Gwarantowanych Wpływów / dalej określanymi jako KGW/, będą sukcesywnie zmniejszane zbliżając kwotę do poziomu rzeczywistej sprzedaży , z uwagi na dużą zmianę dynamiki sprzedaży rynkowej , co nie pozwala na ustalenie konkretnych kwot wynagrodzenia. Wedle ustaleń Inspektora obroty z tytułu emisji reklam wzrastały , natomiast Kwoty Gwarantowanych Wpływów malały. Z wyjaśnień skarżącej , wykazane na fakturach Kwoty Gwarantowanych Wpływów / KGW/ ustalane były w drodze negocjacji stron. Organ powołał się na art. 16 ust.1 pkt 1 VAT, z którego wynika ,że w przypadku czynności wynikających z umowy Agencyjnej , podstawą opodatkowania u zleceniodawcy – jest kwota należna z tytułu sprzedaży zmniejszona o kwotę podatku. Z art. 758 par. 1 kc wynika , że agent działa w imieniu i na rzecz dającego zlecenie , w niniejszej sprawie natomiast Federacja wystawiała faktury we własnym imieniu. Stosownie do powołanego art. 16 ust1 pkt 1 VAT , kwoty obrotu wynikające z tych faktur powinny stanowić w całości obrót zlecającego , natomiast w niniejszej sprawie KGW miały stanowić jego obrót tylko , gdy Agent sprzeda usługi reklamy za niższą kwotę. W II kwartale Nadawca otrzymał KGW znaczenie niższą od osiągniętego obrotu , a w IV kwartale nie otrzymał w ogóle kwot należnych z tytułu sprzedaży. Z poczynionych dalej ustaleń wynika ,że [...] XII 1997 r strony umowy agencyjnej zawarły Umowę Uzupełniającą umowę agencyjną z dnia 1 października 1997. Na jej mocy Federacja zobowiązała się wypłacić TV kwotę 19.927.714 zł w zamian za zobowiązanie się tego nadawcy do wykonania umowy agencyjnej , bez względu na przysługujące jej uprawnienie w postaci prawa do jednostronnego wypowiedzenia z umowy agencyjnej , z którego TV zrezygnowała. Należność ta podlegała wpłacie do dnia [...]IV 1998 r. Skarżąca nie wystawiła faktury na przedmiotową kwotę , natomiast polecono jej zaksięgowanie dnia [...] XII 1997 jako sprzedaż reklamy , po czym przeksięgowano ją jako pozostałe rozrachunki z Federacją i pod datą [...] XII 1998 r. skompensowano w rozliczeniu wzajemnych zobowiązań. Na koncie Federacji zaksięgowano jako zakup czasu antenowego w XII/97 z wprowadzeniem do ewidencji [...] XII 1997 roku , a następnie poleceniem księgowania z dnia[...] III 1998 r. pod hasłem dodatkowe koszty czasu emisji. Poczyniwszy te ustalenia , organ I instancji przyjął ,iż na dzień [...] XII 1997 r. należność TV z tytułu świadczenia przez nią usług reklamy została powiększona o kwotę 19.927.714 zł ., która to kwota nie została wykazana w ewidencji dla celów VAT i od której spółka nie odprowadziła podatku należnego. Jako przedmiot umowy agencyjnej wraz z stanowiącą jej integralną część umową uzupełniającą uznano usługę reklamy , a więc czynność podlegającą zgodnie z art2 ust 1 VAT opodatkowaniu. Organ nie podzielił stanowiska strony , iż sporna kwota jest odszkodowaniem , skoro szkoda w rozumieniu art. 361 par 1 kc nie została wyraźnie określona i wyceniona. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał nadto przepis art. 15 ust 1, art. 16 i 17 oraz art. 6 ust 4 ustawy VAT Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego nastąpiło w oparciu o art. 27 ust. 5 tej ustawy. Od powyższej decyzji TV złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Generalnie za nietrafną uznano dokonaną kwalifikację prawną w zakresie uznania spornej kwoty jako wynagrodzenie spółki za usługi reklamowe. Kwalifikacja ta wedle odwołującej się opiera się na wybiórczo i dowolnie uwzględnionych okolicznościach faktycznych i dowolnej ocenie zebranych dowodów. Tymczasem z zebranego materiału wynika w sposób nie budzący wątpliwości ,że sporna kwota jest świadczeniem dokonanym w zamian za zobowiązanie strony do niewykonywania przysługującego jej prawa do jednostronnego wypowiedzenia umowy agencyjnej. Inspektor nie wykazał w toku postępowania , żeby umowa uzupełniająca została zawarta w celu obejścia przepisów prawa lub dla pozoru / art. 58 i 83 kc./. W protokole Nr 2 z badania dokumentów i ewidencji potwierdzono ,że TV Wisła nie wystawiła faktury VAT na sporną kwotę , również stwierdzono że spółka Federacja nie dysponowała taką fakturą . Z ustaleń zawartych w tym protokole wynika również symetria rozliczeń w zakresie podatku dochodowego , gdyż sporna kwota została w TV zaliczona do przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym , a w spółce Federacja do kosztów uzyskania przychodu. Postępowanie kontrolne nie wykazało by kwota ta była zapłatą za świadczenie konkretnych usług reklamowych. Spółka dokonała więc czynności nie wymienionej w art 2 ustawy VAT. W świetle natomiast orzecznictwa sądowego / m. inn. wyroki o sygn. II S.A. 964/87 z dnia 18 I 1988 r. sygn. III S.A. 680/99 z 11. IV 2000 r./ ,wszelkie niejasności i wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Inspektor pominął , że już w umowie z [...]X 1997 ustalono górny poziom kwoty należnej za wykonanie usługi , kwota z tego tytułu została wykazana w fakturze VAT i to wyczerpuje zakres obowiązku spółki w podatku VAT wynikający z umowy agencyjnej za IV kw. 1997 r. Porozumienie stron z [...] I 1998 r. zostało zawarte w momencie , gdy było już oczywiste że kwota osiąganych wpływów z tytułu reklam rażąco odbiega od rzeczywistości . Federacja dążąc do utrzymania Umowy Agencyjnej a zarazem do zredukowania KGW , z ekonomicznego punktu widzenia uszczuplała prawa i korzyści wynikające dla spółki z tej umowy i dlatego zaproponowała wypłatę świadczenia kompensacyjnego z tytułu uszczuplonych praw przy jednoczesnej akceptacji niższej KGW. W odwołaniu zarzuca się także , iż w uzasadnieniu decyzji podawane są dane dot. IV kwartałów 1998 roku , gdy tymczasem sprawa tyczy podatku za styczeń 1998 roku. Prócz tego niektóre dane liczbowe zawarte w tabeli nr 2 są błędnie interpretowane. Izba Skarbowa w dniu 9 września 2002 r. decyzją nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W jej pisemnym uzasadnieniu podtrzymano ustalenia poczynione przez organ I instancji i wnioski wysnute z oceny materiału dowodowego. Podniesiono , że zmiana warunków umowy poprzez zawarcie umowy uzupełniającej z dnia [...] XII 1997 r. nie miała wpływu na wartość samej usługi. Jak twierdzi bowiem sama spółka otrzymała od agenta kwoty wyższe niż wartość sprzedawanego czasu reklamowego , a więc wartość świadczonych przez siebie usług. Zmiana warunków umowy może spowodować zmianę wysokości wynagrodzenia , jednakże zmiana taka nie stanowi podstawy do tworzenia odrębnych od umowy zaskarżonej stosunków prawnych pomiędzy stronami , z określeniem odrębnym wynagrodzenia , kompensaty. Zatem sporna kwota nie może być traktowana jako odrębne świadczenie , gdyż w dalszym ciągu jest wynagrodzeniem spółki za wykonywanie w/w usług. Zasadnym było więc określenie przez organ I instancji w oparciu o art. 2 , art. 15 ust. 1 art. 18 ust 1, art. 27 ust 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o VAT , prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za styczeń 1998 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania , iż organ nie udowodnił ,że sporna kwota była należnością za usługi reklamowe ,Izba Skarbowa stwierdziła , że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z umową agencyjną wynagrodzeniem dla nadawcy była KGW , która była kwota negocjowaną, a więc nie wynikającą bezpośrednio z przełożenia ilości nadanych spotów reklamowych. Obrót z umów zawartych w relacji reklamodawca – agent miał istotne znaczenie tylko wówczas gdy kwota KGW była niższa od obrotu osiąganego w relacji reklamodawca –agent. Jednakże warunek ten nie był przez strony przestrzegany , gdyż mimo wyższych obrotów wykazanych w księgach ewidencyjnych Federacji , KGW za II kw. 1998 r. była niższa od osiągniętego obrotu , a w IV kw. 1998 r. osiągnięty obrót w ogóle nie został zafakturowany. Również prowizja została przekazana agentowi niezgodnie z warunkami umowy agencyjnej. Zdaniem organu odwoławczego określenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie realizacji postanowień umowy agencyjnej wraz ze zmianami przeprowadzonymi po styczniu 1998 r. Ostatecznie prowadzi to do wniosku , że spółka nie odstąpiła od umowy , a za otrzymaną sporną kwotę zaakceptowała niższe wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług reklamowych - późniejszym okresie. W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zarzuca się wydanie jej oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego tj. : 1/ art. 2 , art. 4pkt 2 , art. 15 ust.1, art. 18 ust.1 oraz art. 27 ust.5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / DZ.U.Nr.11, poz. 50 ze zm./ - poprzez ich rażące naruszenie , 2/ art. 21 par.3 . art. 53 par. 1i4 , art. 120, art. 121 par.1, art. 122, art. 180 par.1 , art. 187 par.1 ,art. 191, art. 210 par.1 pkt4 Ordynacji podatkowej – poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W związku z powyższym strona skarżąca domaga się uchylenia obu decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podtrzymane są generalnie zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności podnosi się , że dla zakwalifikowania otrzymania spornej kwoty jako czynności określonej w art. 2 ustawy o VAT , konieczne było by wykazanie , ze spółka uzyskała ją od Federacji w związku z faktyczną sprzedażą reklam , z uwzględnieniem wszystkich okoliczności dotyczących wykonania umowy agencyjnej wraz z zmianami tej umowy. Wbrew twierdzeniom organów zebrany materiał dowodowy , nie daje podstaw do takich ustaleń. Szczegółowa analiza prognoz w okresie negocjacji we wrześniu 1997 r. dała uzasadnione podstawy do przyjęcia , ze spodziewane wpływy z Federacji z reklam ukształtują się na poziomie zapewniającym kwoty skalkulowanych Gwarantowanych Wpływów do spółki a jednocześnie spodziewane kwoty prowizji dla Federacji. Organy całkowicie pomijają fakt , że pierwszy kwartał wykonywania umowy agencyjnej przyniósł Federacji stratę ekonomiczną w wysokości około 21 ml. zł. W tych okolicznościach strony podjęły negocjacje , których przedmiotem była analiza przyczyn niższych od spodziewanych wpływów z tytułu emisji reklam oraz przesłanek poprawy sytuacji w tym zakresie z punktu widzenia celowości dalszego wykonywania umowy agencyjnej. Zawarcie w wyniku negocjacji stron w powyższych okolicznościach umowy uzupełniającej w dniu [...] XII 1997 r. a zwłaszcza jej postanowienie o przekazaniu stronie skarżącej kwoty 19.927.714 zł przez Federację w zamian za rezygnację przez spółkę prawa wypowiedzenia umowy agencyjnej , nie dawało podstawy do przyjęcia , że kwota ta została uzyskana w związku ze sprzedażą przez spółkę usług reklamowych. Świadczenie to było całkiem odmienne od usług sprzedaży czasu antenowego i nie przyczyniło się ani do wzrostu ani do spadku sprzedaży czasu antenowego. Nie zostały zebrane dowody , z których wynikałoby , iż reklamodawcy zamówili od agenta , czy też strony skarżącej usługi reklamowe , za które sporna kwota stanowiła by wynagrodzenie. Celem Federacji określonym w porozumieniu z dnia [...] I. 1998 r. było zmniejszenie KGW , podczas gdy przyjęta przez organy kwalifikacja prawna oznaczała by zwiększenie wysokości KGW o kwotę rekompensaty. Spółka nie wykonała więc żadnych usług podlegających opodatkowaniem podatkiem VAT na podstawie art. 2 VAT. Brak jest też podstaw do ustalenia przez organy by nastąpiła zmiana warunków wykonywania umowy. Niezależnie też od ścisłego charakteru spornej kwoty w świetle kodeksu cywilnego , zdaniem skarżącego i tak podlega ona wyłączeniu z VAT , jako należność za czynność nie wymienioną w art. 2 VAT. Dalej podnosi się i wykazuje ,że w uzasadnieniu decyzji organów , niektóre dane dotyczące obrotów , które nie mają wpływu na kwalifikację prawną otrzymanego świadczenia są błędnie interpretowane, co robi wrażenie , że nastąpił swoisty podział ceny sprzedaży usług. Podkreśla się też , że w rozliczeniach pomiędzy TV a spółką Federacja ,nie powstały żadne uszczuplenia podatkowe. Gdyby przyjąć stanowisko organów jako zasadne i uznać sporną kwotę jako opodatkowaną VAT , to ze względu na to ,że w okresie obowiązywania umowy agencyjnej obie strony tej umowy były zarejestrowanymi podatnikami VAT, podatek należny wykazany w fakturze wystawionej przez TV Wisła byłby dla spółki Federacja podatkiem naliczonym , podlegającym rozliczeniu wg ogólnych zasad. Organy rozstrzygając spór w niniejszej sprawie nie podważały faktu zwarcia umowy uzupełniającej ,nie wykazały też by została zawarta w celu obejścia przepisów prawa lub dla pozoru / art. 58 i art. 83 kc /. Pomijając zgodny z prawem skutek podatkowy w postaci nie opodatkowania spornego świadczenia organy nie udowodniły bezprawności działania stron. Tymczasem umowa uzupełniająca oparta jest na cywilistycznej zasadzie swobody umów a obowiązujące wówczas przepisy, nie przewidywały możliwości kwestionowania przez organy zgodności z prawem tego rodzaju umów. Takie działania dopuszczał art. 24 b par. 1 Ordynacji podatkowej , który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 11 V 2004 r- sygn .K 4/o3 został uznany za niezgodny z art. 2 w zw. z art. 217 Konstytucji RP. Dopiero w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /DZ. U. Nr. 54 , poz. 535/ przedmiotowa czynność w art. 8 ust 1 pkt 2 wymieniona jest jako opodatkowana tym podatkiem Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi , podtrzymując zajmowane uprzednio stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług kwoty 19.927.714 zł. przekazanej przez Federację na rzecz strony skarżącej na podstawie Umowy Uzupełniającej zawartej między jej stronami w dniu 30 grudnia 1997 roku , a szczególności czy kwota ta stanowi wynagrodzenie za usługi reklamowe podlegające opodatkowaniu na podstawie uprzednio obowiązującej ustawy o podatku od towarów i usług z dnia / DZ. U. Nr. 11 ,poz. 50 ze zm./ w oparciu o jej art. 2 - jak przyjęły organy i czy , jak to twierdzi skarżąca jest to świadczenie pieniężne za czynność nie wymienioną w tej ustawie. Poza sporem jest fakt zawarcia tej umowy oraz jej postanowienie , że w zamian za powyższą kwotę strona skarżąca zobowiązywała się do rezygnacji z przysługującego jej na mocy umowy agencyjnej z dnia 1 października 1997 r. prawa do jednostronnego wypowiedzenia . Zgodnie z art. 2 ustawy o VAT wyżej powołanej , opodatkowaniu tym podatkiem podlega sprzedaż towaru i odpłatne świadczenie usług na terytorium RP , a także inne czynności wymienione w tym artykule. Czynności podlegające opodatkowaniu są zdefiniowane w sposób kauzalno-faktyczny .Niezbędnymi warunkami ich opodatkowania jest w przypadku towarów , wystąpienie umownej podstawy , w przypadku usług dotyczy to cywilnoprawnej /umownej/ albo publicznoprawnej podstawy ich wykonania. Warunkiem opodatkowania jest jednak samo f a k t y c z n e zachowanie podatnika – wydanie towaru lub wykonanie usługi. Prawo cywilne normuje w sposób szczegółowy pewne typy umów, powtarzające się najczęściej w obrocie gospodarczym. W doktrynie umowy typowe określa się jako umowy nazwane. W sytuacji , gdy treść umowy nie jest przewidziana przez żadną z postaci umów nazwanych, określa się jako nienazwaną. Dopuszczalność zawierania umów nienazwanych wynika z obowiązującej w naszym systemie prawnym zasady swobody zawierania umów. Zasada ta jest przewidziana w art. 353 ze znakiem 1 kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania , byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie , zasadom współżycia społecznego. Przejawem swobody umów , jest swoboda treści stosunków łączących strony umowy. Treść tych stosunków wynika przede wszystkim z oświadczeń woli złożonych przez strony. W rozpoznawanej sprawie , z treści Umowy Uzupełniającej z dnia [...] XII 1997 roku wynika jednoznacznie , że strona skarżąca otrzymuje od Federacji sporną kwotę w zamian za zrzeczenie się przez nią prawa do jednostronnego wypowiedzenia umowy agencyjnej z dnia [...] X. 1997 r. Nie jest sporne , że w stanie prawnym obowiązującym w tym czasie , tego rodzaju czynność nie była wymieniona w art. 2 ustawy VAT jako podlegająca opodatkowaniu tym podatkiem. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdził , iż w rzeczywistości wbrew treści oświadczeń woli stron wyrażonych w Umowie Uzupełniającej , doszło w niej do swoistego podziału ceny sprzedaży usługi reklamy na wynagrodzenie za świadczenie usługi reklamy w kwocie 21.302.049 zł kwartalnie , zwiększonej o kwotę 19.927.714zł za zobowiązanie się wykonawcy do wykonania usługi bez względu na uprawnienie wynikające z art. 8 ust. 3 umowy agencyjnej. Przedmiotowe świadczenie nie może być traktowane jako odrębne , gdyż jest to w dalszym ciągu wynagrodzenie spółki za wykonanie usługi reklamy. Podkreślenia wymaga , że organy nie zarzuciły podatnikowi pozorności umowy uzupełniającej ani też działania mającego na celu obejście przepisów prawa podatkowego. Natomiast jednym z ważkich argumentów na potwierdzenie zajętego stanowiska było wywodzenie , iż de facto sporne świadczenie nie ma cech świadczenia odszkodowawczego jak w pewnym momencie twierdziła strona skarżąca , a to w świetle przepisów prawa cywilnego , Z dniem 1 stycznia 2003 r. w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa , wprowadzono przepis art. 24 stanowiący w par. 1 , iż organy podatkowe i organy kontroli skarbowej dokonując ustalenia treści czynności prawnej uwzględniają zgodny zamiar stron i cel czynności , a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Paragraf 2 stanowił ,iż jeżeli strony dokonując danej czynności prawnej ukryły inną czynność prawną , organy podatkowe wywodzą skutki podatkowe z ukrytej czynności. Art. 24 b par .2 / par. 1 utracił moc z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2004 r K 4/03 / dawał organom uprawnienie do wywodzenia innych skutków podatkowych w razie dokonania czynności , dla której jest odpowiednia inna czynność prawna, przy osiągnięciu zamierzonego rezultatu gospodarczego uzyskanego w wyniku tej czynności. Jak stwierdzono wyżej , organy nie przyjęły pozorności w postaci omawianego postanowienia Umowy Uzupełniającej , nie podnosiły też wprost zarzutu obejścia przepisów prawa podatkowego , a zakwalifikowanie spornej kwoty odmiennie niż to wynikało bezpośrednio z Umowy Uzupełniającej jako wynagrodzenia za usługi reklamowe , wywiodły z oceny całokształtu materiału dowodowego a zwłaszcza po analizie rozliczeń między stronami. Przywiązywały przy tym szczególną uwagę do obrotów z roku 1998 , a więc do okresu późniejszego w odniesieniu do rzeczywiście zakwestionowanej umowy uzupełniającej . W ocenie Sądu w podtekście wysnutych wniosków przez organy mieści się jednak nie wyrażony wyraźnie bądź to zarzut pozorności umowy , bądź to obejścia przepisów prawa podatkowego . W świetle aktualnej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego / wyrok NSA z 24 XI 2003 r. sygn. FSA 3/03/ , w którym podkreśla się ,że dokonana przez ustawodawcę nowelizacja ordynacji podatkowej , wprowadzająca do treści tej ustawy zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego przepis art. 24 b par. 1 , potwierdza , że przed datą wejścia jej w życie praktyka pomijania podatkowych skutków czynności podatkowych dokonana wyłącznie dla uzyskania korzyści o charakterze podatkowym , była pozbawiona podstaw normatywnych. Uchylenie się od opodatkowania podatkiem VAT lub jego uniknięcie , co w istocie w niniejszej sprawie przyjęto , miało by miejsce , gdyby w działaniu podatnika mieścił się element nielegalności , wiążący się z naruszeniem obowiązujących norm prawnych. Strony zawartej umowy agencyjnej a potem Umowy Uzupełniającej w ramach zasady swobody działalności gospodarczej miały prawo dowolnie kształtować stosunki prawne , dokonywać czynności prawnych zgodnie z prawem , jeżeli cel ich nie był przez prawo zakazany. Zdaniem Sądu logiczna i przekonywująca jest argumentacja strony skarżącej przytaczana w odwołaniu , skardze i licznych pismach procesowych , co do motywów zawarcia umowy uzupełniającej z dnia [...] XII 1997 r. natomiast ocena zebranego materiału dokonana przez organy , przy sięgnięciu nadto do danych liczbowych tyczących rozliczeń między stronami umów z okresu późniejszego czyli roku 1998 , nastąpiła co najmniej z przekroczeniem granic swobody przyznanej organom. Organy nie zdołały wedle Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skutecznie dowieść , iż sporna kwota wiązała się z faktycznie wykonaną usługą reklamy , a co za tym idzie , podlega obowiązkowi podatkowemu w VAT. Z tych względów podzielając zarzuty skargi w zakresie naruszenia powołanych w niej szczegółowo przepisów prawa materialnego i procesowego ,Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy przepisu art. 145 par.1 ust 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U. NR. 153 ze zm./ w zw. z przepisem art. , 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 151 ze zm./ O kosztach postępowania na wysokość których składa się kwota uiszczonego wpisu sądowego i kwota taryfowego wynagrodzenia za zastępstwo prawne orzeczono na podstawie art. 200 pierwszej z wymienionych ustaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI