I SA/Kr 250/22

I SA/Kr 250/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Jarosław Wiśniewski
Waldemar Michaldo /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Sygn. powiązane
III FZ 527/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie WSA Jarosław Wiśniewski WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności skargę oddala.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej również jako: Organ, Dyrektor) postanowieniem z dnia 13 grudnia 2021r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 256 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1427 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 18 sierpnia 2021r. nr [...] określające J. sp. z o.o. w P. (dalej również jako: Spółka, Skarżąca, Dłużnik) wysokość kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności w wysokości 428.580,91 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej J.2 sp. z o.o. na podstawie własnych tytułów wykonawczych.
W toku egzekucji wysłano do Dłużnika zawiadomienie z dnia 6 listopada 2019r. o zajęciu wierzytelności zobowiązanego na kwotę 119.323,88 zł. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi 14 listopada 2019r., który nie udzielił odpowiedzi na zawiadomienie. Wobec powyższego organ egzekucyjny 12 grudnia 2019r. wystawił i wysłał Dłużnikowi ponaglenie do udzielenia odpowiedzi, na które również nie udzielił odpowiedzi. Organ egzekucyjny 22 listopada 2019r. wystawił kolejne zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zobowiązanego u Dłużnika na kwotę 303.598,60 zł, na które Dłużnik również nie udzielił odpowiedzi, zatem organ egzekucyjny w dniu 12 grudnia 2019r. wystawił i wysłał kolejne ponaglenie, które doręczono w dniu 18 grudnia 2019r. lecz na nie Dłużnik również nie udzielił odpowiedzi.
Z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi na ww. zajęcia oraz ponaglenia, na podstawie upoważnienia do kontroli nr [...] organ egzekucyjny w dniu 27 lutego 2020r. wszczął u Dłużnika kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.
W toku kontroli organ egzekucyjny pismem z 26 lutego 2020r. zwrócił się do K. sp. z o.o. jako firmy zgłoszonej przez Dłużnika do prowadzenia jej księgowości, o udostępnienie dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli. Przesyłkę po dwukrotnym awizowaniu zwrócono do nadawcy. Organ egzekucyjny pismem z dnia 6 kwietnia 2020r. zwrócił się ponownie o udostępnienie przedmiotowych dokumentów. Kancelaria w piśmie z 27 kwietnia 2020r. poinformowała, iż nie prowadzi dokumentacji dłużnika, ani zobowiązanego.
Następnie organ egzekucyjny pismem z dnia 5 lutego 2021r. zwrócił się do Dłużnika o dostarczenie dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli, na które Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Pismem z dnia 24 lutego 2021r. organ egzekucyjny zwrócił się ponownie do dłużnika o dostarczenie przedmiotowych dokumentów. W odpowiedzi na ww. pismo, J.S. jako wspólnik J. sp. z o.o., dostarczył organowi egzekucyjnemu dokumenty w postaci rejestru zakupów dłużnika za okres od 1 do 30 listopada 2019r. oraz 8 faktur wystawionych przez J.2 sp. z o.o. na rzecz dłużnika. Dokumenty okazały się niekompletne.
W związku z powyższym organ egzekucyjny pismem z 30 kwietnia 2021r. zwrócił się ponownie do dłużnika o dostarczenie dokumentów. Pismo pozostało bez odpowiedzi. W dniu 21 maja 2021r., nastąpiła zmiana na stanowisku prezesa zarządu J. sp. z o.o. W konsekwencji w dniu 14 lipca 2021r. doręczono Dłużnikowi kolejne wezwanie do dostarczenia dokumentów do kontroli. W dniu 20 lipca 2021r. na e-mail organu egzekucyjnego, wpłynęły dokumenty w postaci rejestru wszystkich zakupów dokonanych przez Dłużnika od zobowiązanej wraz z wystawionymi fakturami.
W dniu 22 lipca 2021r. pracownicy organu egzekucyjnego sporządzili protokół z kontroli realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, który doręczono Dłużnikowi w dniu 26 lipca 2021r. W toku kontroli ustalono, na podstawie rejestru zakupów VAT dłużnika zajętej wierzytelności J. Sp. z o.o., iż w okresie od dnia 16 maja 2019r. do dnia 19 listopada 2019r. dłużnik zajętej wierzytelności dokonywał od zobowiązanej spółki J.2 sp. z o.o. zakupów udokumentowanych fakturami na kwotę należności 1.657.330,13 zł brutto.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2021r. Dłużnik wniósł uwagi do protokołu z uchybieniem 14-dniowego terminu do ich wniesienia. Dłużnik wskazał na własne wcześniejsze zaniedbania w przekazaniu dokumentów do organu egzekucyjnego usprawiedliwiając się zmianami wewnątrzorganizacyjnymi. Zwrócił się o rozpatrzenie kompensat pomiędzy zobowiązanym a dłużnikiem i prześledzenie zapisów na koncie dostawców [...] gdzie zostały zaksięgowane wszystkie transakcje pomiędzy podmiotami. Dłużnik wskazał, iż na dzień 31 grudnia 2019r. saldo jej zobowiązań wobec zobowiązanej wykazywało kwotę 230,61 zł i takie też dane zostały przedstawione w rocznym sprawozdaniu finansowym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr [...] określił kwotę nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności na 428.580,91 zł.
2. Na ww. postanowienie organu I instancji, Dłużnik w ustawowym terminie wniósł zażalenie. W zażaleniu zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 187 § 1 O.p. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezbadanie materiałów dowodowych jakimi są księgi podatkowe oraz dowody księgowe;
- art. 120 w zw. z art. 187 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż kompensaty nie dokumentują rozliczeń pomiędzy firmami i nie uprawniają do zmniejszenia wzajemnych zobowiązań;
- art. 120 § 4 O.p., poprzez nieprzekonujące uzasadnienie stanowiska organu podatkowego;
- art. 121 § 1 O.p., poprzez nieuznanie za wiarygodne danych z ksiąg spółki, rozliczeń i wzajemnych transakcji między firmami;
- art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych starań w celu ustalenia stanu faktycznego, w tym potwierdzenia salda wynikającego z ksiąg rachunkowych spółki;
- art. 180 § 1 O.p., poprzez nieuznanie za dowód wszystkiego, co mogłoby zmienić ustalony w decyzji stan faktyczny;
- art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych starań w celu ustalenia stanu faktycznego, przez wysłanie wezwania o udostępnienie dokumentów do K. sp. z o.o., zamiast do biura rachunkowego pod nazwą C. sp. z o.o.
W uzasadnieniu zażalenia Dłużnik rozwinął argumentację dotyczącą obowiązku dopuszczenia w sprawie całego materiału dowodowego i następnie dokonania oceny na jego podstawie. Wobec powyższej argumentacji zwrócił się o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
3. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 13 grudnia 2021r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Dyrektor wskazał, że ustawodawca określił dwie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, a mianowicie: po pierwsze - stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności w całości lub w części oraz po drugie - przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności.
Odnośnie pierwszej z wymienionych przesłanek, Organ odwoławczy wskazał, że jest obligatoryjna, natomiast wystąpienie drugiej nie jest konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy, pozwala na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności.
Jak wynika z akt sprawy Dłużnik po dokonanych zajęciach, nie udzielił odpowiedzi organowi egzekucyjnemu. Nie udzielił odpowiedzi również na doręczone mu ponaglenia. Organ egzekucyjny mając wątpliwości, co do rzetelności realizacji przez Dłużnika zastosowanego środka egzekucyjnego, przeprowadził u dłużnika kontrolę z realizacji środka egzekucyjnego. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, w którym wymieniono 164 faktury wystawione przez zobowiązanego w okresie od 16 maja 2019r. do 19 listopada 2019r. na rzecz dłużnika w łącznej kwocie 1.657.330,13 zł. Dłużnik, pomimo wezwania go o przedłożenie dowodów zapłaty powyższych faktur, nie wykonał tego obowiązku. Z uwagi na powyższe Organ egzekucyjny przyjął, iż należności objęte ww. fakturami nie zostały uregulowane i w związku z tym stanowią wierzytelności zobowiązanego u dłużnika.
Dyrektor, podkreślił, że organ egzekucyjny, odniósł się do wniesionych po terminie uwag do protokołu. Wyjaśnił, że wysłanie wezwania o udostępnienie dokumentów do K. sp. z o. o. spowodowane było uprzednim zgłoszeniem przez samego Dłużnika prowadzenia jej rachunkowości od 9 kwietnia 2019r. przez ww. Kancelarię.
W załączeniu złożonych wyjaśnień do protokołu, Dłużnik dołączył dokumenty w postaci:
1. Kompensaty umownej sporządzonej w dniu 30.10.2019r. o zaksięgowanie kompensaty wzajemnych rozrachunków z faktury [...] (poz. 4 w rejestrze).
2. Kompensaty umownej sporządzonej w dniu 07.11.2019r. o zaksięgowanie kompensaty wzajemnych rozrachunków z faktury [...] (poz. 5 w rejestrze zakupów).
3. Kompensaty umownej sporządzonej w dniu 20.11.2019r. o zaksięgowanie kompensaty wzajemnych rozrachunków z faktury [...] (poz. 5 w rejestrze zakupów), [...] (poz. 55 w rejestrze zakupów), [...] (poz. 62 w rejestrze zakupów), [...] (poz. 105 w rejestrze zakupów).
4. Kompensaty umownej sporządzonej w dniu 29.11.2019r. o zaksięgowanie kompensaty wzajemnych rozrachunków z faktury [...] (poz. 105 w rejestrze zakupów).
5. Sześć kartek zawierających tabelę pod nazwą "rozliczenia" w których zawarte są kolumny: data, termin, numer, kwota, rozliczenie, do rozliczenia.
6. Pendrive z zawartością pliku w formacie arkusza kalkulacyjnego excel, który zawiera tabelę, w której zawarte są kolumny: numer, bufor, data, konto, winien, winien waluta, ma, ma waluta, opis, numer dokumentu, nr ewidencji.
W ocenie Dyrektora, organ egzekucyjny słusznie zwrócił uwagę, iż dokumenty wymienione w punkcie 1-4 podpisane są przez Z.B., który jak wynika z KRS, pełni funkcję prezesa zarządu zobowiązanej i jest upoważniony do składania oświadczeń woli oraz podpisywania pism w jej imieniu od 2 grudnia 2019r. Dokumenty te zostały zatem wcześniej sporządzone i wcześniej podpisane (tj. w okresie między 11 września 2019r., a 29 listopadem 2019r.) przez osobę nie będącą jeszcze prezesem spółki. Wobec tego nie można uznać tych pism za dowód w sprawie podlegający ocenie. Wskazano również, że pierwsze zajęcie wierzytelności zostało doręczone 14 listopada 2019r., zatem dwie z czterech załączonych kompensat, zostały sporządzone po dacie doręczenia zajęcia. W kompensacie z dnia 20 listopada 2019r. faktura nr [...] z dnia 31 sierpnia 2019r. opiewała na kwotę 60.435,23 zł., a skompensowano kwotę 8.768,80 zł oraz faktura [...] z dnia 12 września 2019r. opiewała na kwotę 43.050,00 zł., a skompensowano 3.600,00 zł. Według przedstawionej dokumentacji skompensowano kwotę 269.351,06 zł., a wierzytelności zobowiązanej wynoszą 1.657.330,13 zł. Gdyby zatem przyjąć dokumenty jako wiarygodne, to do zapłaty na rzecz zobowiązanej pozostaje jeszcze kwota 1.387.982,07 zł. Ponadto w dołączonych do kompensat, poleceniach przelewu wierzytelności brak jest dowodów zapłaty tych wierzytelności. Zdaniem Organu odwoławczego nie jest zatem prawdą iż saldo zobowiązań dłużnika wobec zobowiązanej na dzień 31 grudnia 2021r. wynosiło 230,61 zł. Nadto w odniesieniu do dokumentów wymienionych w punkcie 5-6, stwierdzono, że są niemożliwe do weryfikacji, gdyż zostały sporządzone w sposób nieczytelny i na ich podstawie nie można stwierdzić, iż należności wynikające z faktur wystawionych przez J.2 sp. z o. o. na rzecz J. sp. z o. o. zostały skompensowane, natomiast same zapisy w arkuszach excel nie stanowią rzetelnego dowodu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że dołączone do uwag do protokołu dokumenty zostały przedstawione przez zobowiązanego i dłużnika w celu wykazania, iż dłużnik i nie jest zobligowany do zapłaty na rzecz zobowiązanego należności wynikających z wystawionych faktur. Stanowić one mają złożony po terminie antydowód tego co zostało wcześniej stwierdzone na podstawie przesłanych dokumentów. Dodatkowo wskazano że osoby reprezentujące dłużnika jak i zobowiązanego (J. i J.2 jako spółki z o.o.) łączą bliskie relacje rodzinne. J.2 sp. z o.o. w okresie sporządzenia dokumentów, które rzekomo dokumentują, iż należności pomiędzy nim, a dłużnikiem zostały skompensowane, był reprezentowany przez J.S., który wraz z żoną M.S. posiadał udziały w spółce do dnia 2 grudnia 2019r., natomiast w spółce J. J.S. posiada udziały oraz pełni funkcję prokurenta, a jego córka A.S. jest prezesem zarządu.
Organ odwoławczy po dokonaniu i ocenie materiału dowodowego stwierdził, iż działania Skarżącego wypełniają przesłankę uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności. Z przedłożonych przez dłużnika faktur wynika, że zobowiązana wystawiała na rzecz Dłużnika faktury, głównie za dostawy usług, w których jako formę płatności wskazywano zazwyczaj płatność gotówką. W toku przeprowadzonej kontroli Dłużnik nie przedłożył dowodów zapłaty za wystawione faktury. Ponadto z zestawienia faktur można zaobserwować, że praktyką stosowaną przez Zobowiązanego było wystawianie licznych faktur za wykonane usługi transportowe w kwotach tuż poniżej 15.000,00 zł. lub też wielu faktur z tego samego dnia oscylujących wokół kwoty 3.500,00 zł. Takie działanie – zdaniem Dyrektora – jest działaniem wbrew przepisom.
Jednocześnie Dyrektor wskazał, że Skarżący nie przedłożył dowodów zapłaty wierzytelności zobowiązanemu w gotówce wynikających z przedstawionych przez niego ewidencji zakupów oraz faktur VAT. Skoro Dłużnik takich dowodów nie przedstawił, został zatem stroną postępowania w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności i określenia mu kwoty nieprzekazanej. Organ egzekucyjny słusznie zatem przyjął, że w dniu dokonanych zajęć wierzytelności u Dłużnika, wierzytelności te pozostawały niezaspokojone przez Dłużnika. Tym samym ich zajęcie jest skuteczne, a postępowanie w sprawie określenia kwoty nieprzekazanej zasadne i celowe.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów naruszenia szeregu przepisów O.p., stwierdził, że przepisy O.p. na które wskazał pierwotnie Dłużnik nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny stosuje przepisy u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do zarzucanego naruszenia przepisów k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, iż nie zostały one naruszone. To, że organ odwoławczy nie dał wiary przedłożonym po terminie pismom/dokumentom i prezentowanej argumentacji, nie stanowi to naruszenia wspomnianych przepisów. Dłużnik miał możliwość przedłożenia dokumentów świadczących o zapłacie wynikających z faktur wystawionych przez zobowiązanego, czego jednak nie uczynił w toku kontroli, jak również w złożonych zastrzeżeniach do protokołu czy w zażaleniu.
4.1. Pismem z dnia 13 stycznia 2022r. (w dokumencie wskazano błędny rok – 2021) Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na ww. postanowienie, któremu zarzucono:
1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 10, 77 § 1, 80, 107 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracyjnych, brak rzetelnego postępowania przez organ, prowadzące do niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy skutkujących nieprawidłowym zastosowaniem art. 71a u.p.e.a., poprzez bezpodstawne uznanie, iż Skarżący jako dłużnik nie przekazał wierzytelności na rzecz zobowiązanego (J.2 sp. z o.o.), w szczególności poprzez naruszenie:
- art. 6 i 7 k.p.a., a także konstytucyjnej zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji) poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie nieprzekazania przez Skarżącego wierzytelności na rzecz zobowiązanego;
- art. 7, 77 § 1 k.p.a. mogące mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie przekazanych przez skarżącego dokumentów za niewiarygodne;
- art. 7, 77 § 1, 107 k.p.a. mogące mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci dokumentacji księgowej przekazanej przez skarżącego, podczas gdy po myśli przytoczonych przepisów prawnych organ ma obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dać temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia, które winno zawierać m.in. wskazanie przyczyn , dla których jakiemuś dowodowi odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- art. 80 k.p.a. mogące mieć wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ przeprowadzenia prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego, a to poprzez pobieżną weryfikację dokumentów księgowych przekazanych przez Skarżącego,
2. art. 71a § 9 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dłużnik uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, podczas gdy przekazał on przedmiotową należność na rzecz zobowiązanego,
3. art. 121 § 1, 122 i 187 § 1 O.p., poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów administracyjnych, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierzetelne i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego,
4. błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie, w jakim organ odwoławczy przyjął, że skarżący jako dłużnik nie przekazał wierzytelności na rzecz zobowiązanego, podczas gdy skarżący regularnie wywiązywał się ze zobowiązań pieniężnych wobec zobowiązanego.
W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa w tym zakresie i wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wtrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z dokumentów (faktur) załączonych do skargi, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz wyznaczenie rozprawy.
4.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
5.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022r. poz 329; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.
5.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. p.p.s.a., stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.)
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.
Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
5 .3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.
5.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy, opisano szczegółowo w części historycznej wyroku, zatem nie ma potrzeby powtarzania ich w pełni tej części wyroku.
Zarzuty skargi dotyczą naruszenia przepisów postępowania, a ich istota sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, jak i – przede wszystkim – dokonanej oceny poszczególnych dowodów.
Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast na podstawie art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny słuszny interes obywateli. Stosownie do treści art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej obowiązane są również zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu organy obydwu instancji w niniejszej sprawie uczyniły zadość regułom wyrażonym w cyt. wyżej przepisach. Przeprowadzono stosowne postępowanie wyjaśniające, ocena materiału dowodowego została przedstawiona w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji i odpowiada wymogom swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu niczego, co usprawiedliwiałoby podnoszone zarzuty niewystarczającego zebrania czy błędnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu wyciągnięte przez organy wnioski są logiczne i spójne. Pomiędzy ustaleniami a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności. Również zarzut oceny materiału z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów okazał się bezzasadny. Ocena dokonana przez organy była swobodna, a nie dowolna.
Skarżąca nie tylko miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, lecz wręcz, mimo wielu pism i wezwań od organu egzekucyjnego (organu I instancji), permanentnie je ignorowała. Powyższą okoliczność potwierdza zresztą również pełnomocnik w treści skargi, zauważając, że "prawdą jest, że Skarżąca nie współpracowała w sposób wzorcowy z organem podatkowym".
Należy zgodzić się z tym twierdzeniem, lecz – zdaniem Sądu – zarówno przekształcenia własnościowe Spółki jak i pandemia COVID-19 (w największym stopniu ignorowanie pism od organu miało miejsce w 2019r.) nie usprawiedliwiają w pełni takiego zachowania Spółki.
Abstrahując od powyższego stwierdzić należy, ze Skarżąca w treści skargi nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy obu instancji, mimo, że w zażaleniu od postanowienia jak i w skardze neguje ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz ocenę dowodów zebranych w toku postępowania.
W świetle zaskarżonych przez Stronę przepisów procedury wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym nie można nakładać na organy nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających twierdzenia Strony, jeżeli strategia Dłużnika opiera się wyłącznie na negowaniu działań podejmowanych przez te organy. Nadto Sąd wskazuje, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie, nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a zatem gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich konkretnych (podkreślenie Sądu) uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, dopuściły się organy.
Treść uzasadnień postanowień organów obydwu instancji, w dużej mierze przywołana w pierwszej części uzasadnienia wyroku, i zaprezentowana tam ocena prawna oraz prawidłowo powołane przepisy prawa o charakterze materialnoprawnym, a zatem osnowa zaskarżonego postanowienia, jak również jego dalsza treść (uzasadnienie), w pełni wypełniają dyspozycje zawarte w art. 124 k.p.a. Odmienna natomiast ocena materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, wyrażająca się w nieprzyznaniu przymiotu prawdziwości twierdzeniom Strony, nie jest tym samym, co przekroczenie granic swobodnej oceny dowodu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji dokładnie wskazał, którym dowodom nie dał wiary, z jakich przyczyn, którym dowodom dał wiarę i dlaczego.
Należy podkreślić, że Skarżąca, ani w treści zażalenia, ani w treści skargi nie wskazuje żadnych konkretnych (podkreślenie Sądu) zarzutów, które podważałyby ustalenia organów, nie wskazuje również wpływu rzekomych uchybień proceduralnych organów na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Nie każde bowiem uchybienie proceduralne organu stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd, lecz tylko takie, które miało wpływ na wynik sprawy.
5.5. Pomijając zarzut antydatowania dokumentów kompensaty oraz powiazań rodzinnych mających wpływ na dokonanie wzajemnych rozliczeń pomiędzy Spółkami, które – zdaniem Sądu – nie zostały przez organy wykazane i są zbyt daleko idące, wszelkie inne ustalenia organów należy podzielić. Ponadto – co również należy podkreślić – nie zostały one skutecznie podważone przez Skarżącą zarówno w treści zażalenia jak i skargi.
W szczególności za Organem podnieść należy, że pierwsze zajęcie wierzytelności zostało doręczone 14 listopada 2019r., zatem dwie z czterech załączonych kompensat, zostały sporządzone po dacie doręczenia zajęcia, nie mogą zatem być skuteczne wobec organu egzekucyjnego. Ponadto w kompensacie z dnia 20 listopada 2019r. faktura nr [...] z dnia 31 sierpnia 2019r. opiewała na kwotę 60.435,23 zł., a skompensowano kwotę 8.768,80 zł oraz faktura [...] z dnia 12 września 2019r. opiewała na kwotę 43.050,00 zł., a skompensowano 3.600,00 zł.
Należy również zauważyć, że wszystkie cztery kompensaty podpisane są przez Z.B., który jak wynika z KRS, pełni funkcję prezesa zarządu zobowiązanej i jest upoważniony do składania oświadczeń woli oraz podpisywania pism w jej imieniu od 2 grudnia 2019r. Ten wpis w KRS ma wprawdzie charakter deklaratoryjny, ale Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że ww. osoba była uprawniona do reprezentowania zobowiązanej. Skoro Skarżąca podpisywała ww. kompensaty powinna mieć pewność, że zawiera umowy z uprawnioną osobą.
Zgodzić należy się również z Organem, że dokumenty określone numerami 5 i 6 (przedstawione przez Stronę oprócz ww. czterech kompensat) są niemożliwe do weryfikacji, gdyż zostały sporządzone w sposób nieczytelny i na ich podstawie nie można stwierdzić, iż należności wynikające z faktur wystawionych przez J.2 sp. z o.o. na rzecz J. sp. z o.o. zostały skompensowane.
Zatem zauważyć należy, że według przedstawionej dokumentacji skompensowano kwotę 269.351,06 zł., a wierzytelności zobowiązanej wynoszą 1.657.330,13 zł. Gdyby nawet zatem przyjąć ww. cztery kompensaty jako wiarygodne i skuteczne (mimo sformułowanych wyżej zastrzeżeń do nich), to do zapłaty przez Skarżącą na rzecz zobowiązanej pozostaje jeszcze kwota 1.387.982,07 zł. Należy bowiem również zgodzić się z Organem, że Spółka nie przedstawia żadnego dowodu potwierdzającego fakt zapłaty za sporne faktury.
Wątpliwości tych nie wyjaśnia Skarżąca w treści skargi. Dołączyła jedynie kopie ww. faktur wystawionych przez J.2 sp. z o.o. na rzecz Skarżącej. Jednakże, zdaniem Sądu, dołączone do skargi same faktury (bez na przykład dowodów zapłaty za ww. faktury) niczego nie dowodzą, a w szczególności faktu, że Skarżąca nie jest już dłużnikiem Spółki J.2 sp. z o.o., albo kiedy przestała nim być.
Jak zaś podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wprawdzie przepisy postepowania administracyjnego (zarówno art. 77 § 1 k.p.a. jak i jego odpowiednik – art. 187 § 1 O.p.) nakładają na organy ciężar dowodzenia określonych faktów, nie może to jednak zwalniać strony ze współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy określone czynności procesowe podejmowane przez organ w zakresie gromadzenia materiału dowodowego są dokonywane na korzyść strony postępowania lub w celu wykazania jej twierdzeń. W takich przypadkach czynności organu powinny być wspierane przez stronę postępowania, ponieważ sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
Tymczasem w toku niniejszego postepowania Strona w pierwszym etapie w sposób ciągły unikała skutecznie jakiegokolwiek kontaktu z organem egzekucyjnym, a następnie przedstawiła jedynie ww. 6 dowodów, które jednak w żaden sposób nie wykazują, że nie jest już dłużnikiem Zobowiązanej spółki lub że – jak twierdzi Skarżąca - saldo zobowiązań dłużnika wobec zobowiązanej na dzień 31 grudnia 2021r. wynosiło 230,61 zł.
W tym miejscu zauważyć również należy, że nieistotne jest saldo zadłużenia na dzień 31 grudnia 2021r, gdyż zajęcia ww. wierzytelności u Skarżącej dokonano dwukrotnie w listopadzie 2021r. Jak zaś wskazano już wyżej dwóch kompensat dokonano po terminie pierwszego zajęcia (w tym jednej kompensaty - z 29.11.2019r., już po dokonaniu obydwu zajęć – w dniach 14.11.2019r. i 28.11.2019r.).
Tymczasem już z chwilą dokonania zajęcia u Skarżącej organ egzekucyjny wstąpił w prawa i obowiązki zobowiązanej spółki J.2 sp. z o.o. Jeżeli zatem w tej dacie zajęte wierzytelności nie były wymagalne lub były przedawnione, Skarżąca chcąc skutecznie uchylić się od zajęcia, winna wykazać (w terminie 7 dni) te okoliczności, istniejące na dzień zajęcia tej wierzytelności. Organ egzekucyjny, co już wskazano, zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, natomiast fakt zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia charakteru stosunku prawnego tylko między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny.
5.6. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.