I SA/Kr 250/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2024-12-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek VATupadłośćsyndyk masy upadłościlegitymacja procesowadopuszczalność skargipostępowanie sądowoadministracyjnePrawo upadłościoweP.p.s.a.

WSA w Krakowie odrzucił skargę podatnika w upadłości, ponieważ wniósł ją po ogłoszeniu upadłości, a nie syndyk masy upadłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Sąd uznał, że skarga została wniesiona przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej, ponieważ podatnik był w upadłości od ponad roku, a zgodnie z prawem jedynie syndyk masy upadłości mógłby w jego imieniu prowadzić postępowanie sądowe. Syndyk nie skorzystał z własnego uprawnienia do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi syndyka masy upadłości Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń – październik 2015 r. Sąd postanowił odrzucić skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że skarga została wniesiona przez upadłego (Z. W.) w dniu 1 lutego 2021 r., podczas gdy postanowienie o ogłoszeniu jego upadłości zapadło 9 grudnia 2019 r. i stało się prawomocne 20 stycznia 2020 r. Zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Oznacza to, że w sprawach dotyczących majątku wchodzącego w skład masy upadłości, legitymację procesową posiada wyłącznie syndyk. W tej sytuacji, upadły nie miał zdolności do bycia stroną postępowania. Sąd podkreślił, że syndyk, mimo że przystąpił do postępowania i podtrzymał zarzuty, nie wniósł skargi w ustawowym terminie. Doręczenie decyzji organu podatkowego nastąpiło na ręce syndyka, co otworzyło mu termin do wniesienia skargi. Brak skorzystania z tego uprawnienia przez syndyka oraz wniesienie skargi przez nieuprawnionego upadłego skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd orzekł również zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga wniesiona przez osobę, której ogłoszono upadłość, jest niedopuszczalna, jeśli nie została wniesiona przez syndyka masy upadłości.

Uzasadnienie

Po ogłoszeniu upadłości, postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Upadły nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi w sprawach dotyczących jego majątku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Prawo upadłościowe art. 144 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

P.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli (...) niedopuszczalna z innych przyczyn.

P.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli (...) podmiot, który ją wniósł, nie posiadał zdolności sądowej lub procesowej albo zdolności organu, o której mowa w art. 30, albo nie miał zdolności do czynności prawnych.

Pomocnicze

Prawo upadłościowe art. 51 § 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe

Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania.

P.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.

P.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona przez osobę, której ogłoszono upadłość, a zatem nie posiadała legitymacji procesowej do jej wniesienia. Po ogłoszeniu upadłości, jedynie syndyk masy upadłości jest uprawniony do wnoszenia i prowadzenia postępowań sądowych dotyczących masy upadłości.

Godne uwagi sformułowania

skarga została złożona przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe (...) mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu upadły nie posiadał legitymacji do jej wniesienia i nie mógł być stroną postępowania sądowoadministracyjnego następcze stanowisko syndyka o popieraniu wniesionej przez upadłego skargi nie mogło konwalidować braku leżącego u podstaw pisma inicjującego postępowanie sądowe

Skład orzekający

Piotr Głowacki

przewodniczący

Waldemar Michaldo

sprawozdawca

Paweł Dąbek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego i P.p.s.a. dotyczących legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym po ogłoszeniu upadłości."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skarga jest wnoszona przez upadłego po ogłoszeniu upadłości, a nie przez syndyka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą upadłości i jej wpływu na zdolność sądową, co jest kluczowe dla praktyków prawa upadłościowego i sądowoadministracyjnego.

Upadłość zamyka drogę do sądu? WSA wyjaśnia, kto reprezentuje dłużnika.

Dane finansowe

WPS: 5246,26 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 250/21 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Paweł Dąbek
Piotr Głowacki /przewodniczący/
Waldemar Michaldo /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi syndyka masy upadłości Z. W. w osobie R.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 grudnia 2020 r. nr 1201-IOP2-3.4103.20.2020.51 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń – październik 2015 r. – postanawia – 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Z. W. kwotę 5 246,26 zł (pięć tysięcy dwieście czterdzieści sześć złotych i dwadzieścia sześć groszy) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem nadanym 1 lutego 2021 r. Z. W. (dalej: skarżący/upadły) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 grudnia 2020 r. nr 1201-IOP2-3.4103.20.2020.51 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń – październik 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarga została złożona przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej, bowiem postanowieniem z 9 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie sygn. akt [...] ogłosił upadłość skarżącego i wyznaczył syndyka w osobie R. S.
W piśmie z 13 października 2021 r. syndyk wskazał, że przystępuje do postępowania sądowego i podtrzymuje zarzuty sformułowane przez skarżącego w skardze.
Postanowieniem z 8 listopada 2022 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe wskazując, że aktualnie prowadzone postępowanie upadłościowe dotyczy zaległości podatkowej objętej zaskarżoną decyzją. W piśmie z 4 listopada 2024 r. sędzia komisarz postępowania upadłościowego poinformował o zatwierdzeniu listy wierzytelności i wskazał, że nie uwzględniono na niej wierzytelności zgłoszonych przez Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], jako kwestionowanych w postępowaniu przed WSA toczącym się pod sygnaturą I SA/Kr 250/21. Postanowieniem z 13 listopada 2024 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym merytoryczne rozpoznanie skargi jest poprzedzone badaniem dopuszczalności wniesienia skargi. W niniejszej sprawie istotne jest, że postanowieniem z 9 grudnia 2019 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie ogłosił upadłość skarżącego i wyznaczył syndyka masy upadłości. Postanowienie to jest prawomocne od 20 stycznia 2020 r. Dodać trzeba, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1228; dalej: Prawo upadłościowe) postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, zatem datą upadłości skarżącego jest 9 grudnia 2019 r.
Skarga w niniejszej sprawie została natomiast wniesiona 1 lutego 2021 r., więc w dniu, w którym skarżący od ponad roku pozostawał upadły.
Zgodnie zaś z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w postępowaniach dotyczących masy upadłości legitymowanym do występowania w nich jest jedynie syndyk masy upadłości. Konsekwencją ogłoszenia upadłości jest odebranie upadłemu zarządu nad jego majątkiem i powierzenie tego zarządu syndykowi, w związku z czym upadły nie może być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości (zob. postanowienia NSA z: 5 października 2022 r., III FZ 533/22 i z 16 listopada 2022 r., II FSK 749/17; wyrok NSA z 7 października 2022 r., I OSK 984/19). W rozpatrywanej sprawie po ogłoszeniu upadłości tylko syndyk był legitymowany do wniesienia skargi na decyzję organu podatkowego dotyczącą masy upadłości. W przewidzianym prawem terminie syndyk nie zdecydował się na wniesienie skargi. Wniesienie skargi przez upadłego było niedopuszczalne, bowiem upadły nie posiadał legitymacji do jej wniesienia i nie mógł być stroną postępowania sądowoadministracyjnego.
Wyjaśnić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne mogłoby być kontynuowane z udziałem syndyka w sytuacji, w której skarga byłaby skutecznie wniesiona, a dopiero w trakcie trwającego postępowania sądowego upadły utraciłby zdolność do bycia stroną postępowania z uwagi na ogłoszenie upadłości. Wtedy – w przypadku poparcia skargi przez syndyka – postępowanie sądowe mogłoby być dalej "prowadzone" przez syndyka, o czym stanowi art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego. W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją, kiedy skarga od początku była wniesiona przez nielegitymowany do tego podmiot. Zatem następcze stanowisko syndyka o popieraniu wniesionej przez upadłego skargi nie mogło konwalidować braku leżącego u podstaw pisma inicjującego postępowanie sądowe. Należy dodać, że syndykowi przysługiwało własne uprawnienie do wywiedzenia skargi na decyzję organu podatkowego. W postępowaniu podatkowym zaskarżona decyzja została skierowana na ręce występującego w tym postępowaniu syndyka (k. 174 akt organu II instancji), a nie skarżącego. Skoro rozstrzygnięcie doręczono syndykowi, to jemu – a nie upadłemu – otworzył się termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z regulacją art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), w myśl którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia. Z uprawnienia tego syndyk nie skorzystał.
W tym stanie rzeczy wniesiona przez upadłego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., jako niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji procesowej podmiotu skarżącego.
O zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 5 246,26 zł (k. 26 akt sądowych) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od m.in. pisma odrzuconego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI