I SA/Kr 2499/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-10-08
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnykontrola skarbowaczynny udział stronyprawo do odliczeniarozporządzenieOrdynacja podatkowauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku VAT, uznając niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Spółdzielnia Inwalidów wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za miesiąc, kwestionując naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym oraz niewłaściwe pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na niewłaściwe zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów oraz potrzebę uwzględnienia podatku naliczonego z faktury podlegającej rozliczeniu za okres wcześniejszy.

Spółdzielnia Inwalidów "N" ZPChr zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie Ordynacji Podatkowej, w szczególności zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym, oraz niewłaściwe pozbawienie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury VAT, powołując się na § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd administracyjny, rozpatrując sprawę, uznał za trafne zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania wspomnianego rozporządzenia, wskazując, że organy podatkowe nie ustaliły, czy zaszła dodatkowa przesłanka z ust. 5 tego paragrafu, a jedynie stwierdziły brak możliwości ustalenia, czy wystawca faktury ujął podatek w deklaracji z powodu zniszczenia dokumentów. Sąd podkreślił również, że podatek naliczony z faktury powinien być uwzględniony przy wydawaniu decyzji za miesiąc, zgodnie z uchwałą NSA FPS 10/01. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ kontrolny wszczynał odrębne postępowania lub czynności sprawdzające, a następnie włączał ich wyniki do akt sprawy, naruszając tym samym gwarancje procesowe jednostek kontrolowanych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ kontrolny powinien zapewnić stronom czynny udział w postępowaniach dowodowych, takich jak kontrola krzyżowa, a nie tylko zapoznać z protokołem po ich zakończeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 54 § ust. 4 pkt 2

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

Ustawa o kontroli skarbowej

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 54 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 19 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 10 § ust. 2

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym. Niewłaściwe zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, ponieważ nie ustalono z całą pewnością, że wystawca faktury nie ujął podatku w deklaracji.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kontrolne prowadzone było z naruszeniem podstawowej zasady procesowej - czynnego udziału stron ograniczenie prawne do obniżenia podatku należnego nie stosuje się, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji organ podatkowy wydając decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym za określony miesiąc, obowiązany jest uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej rozliczeniu za okres wcześniejszy.

Skład orzekający

Józef Gach

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Jarmasz

członek

Bogusław Wolas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym oraz stosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku braku pełnej dokumentacji u wystawcy faktury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia i stanu faktycznego związanego z kontrolą krzyżową oraz brakiem dokumentów u kontrahenta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak czynny udział strony, oraz praktycznych aspektów odliczania VAT, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w kontroli podatkowej i błędy w stosowaniu przepisów o VAT - WSA uchyla decyzję.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2499/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Grażyna Jarmasz
Józef Gach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Gach (spr) Sędziowie Grażyna Jarmasz WSA Bogusław Wolas WSA Protokolant Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004r sprawy ze skargi Spółdzielni Inwalidów "N" Zakład Pracy Chronionej w [...] na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 10 października 2001 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999r I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( [...] złotych).
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2001 r. sygn. [...] została utrzymana w mocy decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] .2001 r., którą Spółdzielni "N" ZPChr w [...] określano za miesiąc [...] 1999r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł , zaległość podatkową w kwocie [...] zł , odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w deklaracji VAT-7 za miesiąc [...] 1999r. podatnik obniżył kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT [...] z dnia [...]1999r. wystawionej przez G. S. Przeprowadzona kontrola krzyżowa wykazała, iż nie posiada kopii tej faktury.
W skardze na wymienioną decyzję Izby Skarbowej Spółdzielnia wniosła o jej uchylenie z powodu naruszenia art. art. 121 § 1 , 127 i 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) albowiem postępowanie kontrolne prowadzone było z naruszeniem podstawowej zasady procesowej - czynnego udziału stron. Ilekroć bowiem zachodziła potrzeba uzyskania dowodów od innych podmiotów gospodarczych, organ kontroli skarbowej wszczynał odrębne postępowanie, bądź czynności sprawdzające, a następnie wynik kontroli lub protokół z czynności sprawdzających włączał do akt sprawy , mimo, że przepisy ustawy o kontroli skarbowej , jak też Ordynacji podatkowej gwarantują jednostkom kontrolowanym udział w tego rodzaju postępowaniu.
Nadto brak było podstaw do pozbawienia Spółdzielni prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktury VAT [...] na podstawie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 156, póz. 1024). Zgodnie bowiem z ust.5 tego samego artykułu ograniczenie prawne do obniżenia podatku należnego nie stosuje się, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.
G.S. zaś ujął w złożonej deklaracji podatek należny wynikający z zakwestionowanej faktury.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko, wyjaśniła " że dopuszczenie Spółdzielni do udziału w kontroli krzyżowej" naruszyłoby interes G. S. i było niezgodne z art. 293 Ordynacji podatkowej. Z protokołem z tej kontroli, Spółdzielnia została zapoznana; miała zatem możliwość ustosunkować się zebranego materiału dowodowego, co zresztą uczyniła. Również pozostałe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Wprawdzie G. S. złożył deklarację VAT- 7 za miesiąc [...] w której wykazał obrót w wysokości [...] zł ( podatek należny [...] zł), lecz przeprowadzone postępowanie nie wykazało jednak, iż obrót i podatek należny z faktury VAT [...] został w tej deklaracji ujęty. G.S. wyjaśnił bowiem jedynie, że nie posiada żadnych dokumentów źródłowych ( kopii faktur VAT, rejestrów sprzedaży VAT, rejestrów zakupu VAT, deklaracji VAT-7, książki przychodów i rozchodów itp., ponieważ uległy one zniszczeniu. W tym stanie rzeczy, miał do Spółdzielni zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 1997r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego zwrócić należy uwagę na to, że w sprawie sygn. akt l S.A./Kr 2498/01 organy podatkowe ustaliły, że Spółdzielnia w deklaracji podatkowej za miesiąc [...] 1999r. ujęła podatek zaliczony z duplikatu faktury nr [...] z dnia [...] .1999r. otrzymanego w dniu [...].1999r. , czym naruszyła art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 12, póz. 50 ze zm.). W myśl tego przepisu bowiem obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc , w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym. Oznacza to ,że Spółdzielnia mogła sporny podatek naliczony ująć w rozliczeniu za miesiąc [...] lub [...] 1999r.
Ze stanowiskiem organów podatkowych należy się zgodzić. Jednakże stosownie do uchwały składu 7 sędziów NSA sygn. akt FPS 10/01 z dnia 29.10.2001 r. organ podatkowy wydając decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym za określony miesiąc, obowiązany jest uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej rozliczeniu za okres wcześniejszy. W stosunku do Spółdzielni nie została wydana decyzja za miesiąc [...] 1999r. Oznacza to, że podatek naliczony z duplikatu faktury nr [...] z dnia [...] .1999r. powinien być uwzględniony przy wydawaniu decyzji za miesiąc [...] 1999r.
Gdy chodzi o zarzuty skargi, to za trafne należy uznać niewłaściwe zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Mianowicie organy podatkowe - wbrew temu co twierdzą - nie ustaliły, czy w sprawie zaszła dodatkowa przesłanka z ust. 5 tego samego paragrafu. Ze zgromadzonego tu materiału dowodowego wynika bowiem tylko , że ze względu na brak ksiąg podatkowych i dowodów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do tych ksiąg nie można ustalić , czy G. S. ujął w rozliczeniu za miesiąc [...] 1999r. sporny podatek czy też nie. Natomiast, aby zastosować ten przepis, należy mieć pewność co do nie ujęcia przez G. S. tego podatku w tym rozliczeniu.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI