I SA/Kr 2442/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2005-01-26
NSApodatkoweŚredniawsa
zaległość podatkowaumorzenieOrdynacja podatkowainteres podatnikainteres publicznyuznanie administracyjnekontrola sądowazryczałtowany podatek dochodowyewidencja przychodów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, uznając, że przyczyny powstania zadłużenia (nieprowadzenie ewidencji, błędy w dokumentacji, trudności finansowe) były zawinione przez skarżącego i nie stanowiły podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji umorzenia.

Podatnik W. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy odmowę umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym. Skarżący powoływał się na trudną sytuację finansową, problemy zdrowotne i rodzinne oraz błędy w dokumentacji. Organy podatkowe uznały, że przyczyny te nie spełniają przesłanek umorzenia z art. 67 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza że zadłużenie wynikało z nieprowadzenia ewidencji i nieuiszczania podatku. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając nadzwyczajny charakter umorzenia i konieczność, aby przyczyny jego zastosowania nie były zawinione przez podatnika.

Sprawa dotyczyła skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za pierwsze półrocze 1999 roku. Skarżący wnioskował o umorzenie, wskazując na zagrożenie jego ważnym interesom, w szczególności egzystencji, oraz trudną sytuację finansową, konieczność spłaty kredytu, kradzież samochodów i błędy w dokumentacji księgowej. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, argumentując, że zaległość wynikała z nieprowadzenia wymaganej ewidencji, nieuiszczania należnego podatku oraz nie złożenia zeznania, co skutkowało oszacowaniem wysokości podatku. Podkreślono, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 67 Ordynacji podatkowej, a umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą sytuacji niezawinionych przez podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd zaznaczył, że umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, stosowaną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, a za taką sytuację można uznać znaczne obniżenie zdolności płatniczej spowodowane klęską lub wypadkiem losowym, albo istotne pogorszenie warunków egzystencji. Sąd podkreślił, że decyzje w sprawie umorzenia mają charakter uznaniowy i podlegają ograniczonej kontroli sądowej. W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Sąd zgodził się, że w sytuacji skarżącego nie było podstaw do umorzenia, gdyż przyczyny powstania zadłużenia, takie jak niewystarczająca efektywność działalności czy nieznajomość przepisów, były zawinione przez podatnika i nie miały charakteru wyjątkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli te okoliczności są zawinione przez podatnika lub wynikają z jego sposobu postępowania, a nie z czynników niezależnych od niego, takich jak klęska życiowa czy wypadek losowy.

Uzasadnienie

Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną. Podstawą do jej zastosowania mogą być jedynie sytuacje niezawinione przez podatnika, które obiektywnie uniemożliwiają mu zapłatę podatku lub zagrażają jego egzystencji. Okoliczności takie jak błędy w dokumentacji, nieprowadzenie ewidencji czy trudności finansowe wynikające z nieefektywnej działalności gospodarczej nie spełniają tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Instytucja ta ma charakter nadzwyczajny i wymaga sytuacji niezawinionych przez podatnika.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 67 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowej, gdyż wynikała ona z jego zawinionych działań (nieprowadzenie ewidencji, nieuiszczanie podatku).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące trudnej sytuacji finansowej, problemów zdrowotnych, rodzinnych, błędów w dokumentacji księgowej oraz nieznajomości przepisów prawa nie stanowiły wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną za jej zastosowaniem przemawiać mogą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego okoliczności podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwsze instancji a następnie w skardze do sądu administracyjnego takiego charakteru nie mają niewystarczająca efektywność prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej sama w sobie nie jest wystarczającym uzasadnieniem umorzenia nieznajomość przepisów prawa, skutkującą błędami w rozliczeniach podatkowych, które to nie mogą być podstawą udzielenia ulgi w zapłacie zaległości podatkowej

Skład orzekający

Józef Michaldo

przewodniczący-sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

członek

Anna Znamiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości podatkowych, zwłaszcza w kontekście oceny przesłanek ważnego interesu podatnika i sytuacji zawinionych przez podatnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów obowiązujących w momencie jego wydania. Uznaniowy charakter decyzji organów podatkowych ogranicza możliwość bezpośredniego stosowania wyroku w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące umorzenia zaległości podatkowych i zakresu kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy umorzenie zaległości podatkowej jest możliwe? Sąd wyjaśnia, kiedy problemy finansowe nie wystarczą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2442/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec
Józef Michaldo /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
II FSK 13/08 - Postanowienie NSA z 2009-04-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Asesor Protokolant: NSA Józef Michaldo (spr) WSA Stanisław Grzeszek WSA Anna Znamiec Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2002r Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za pierwsze półrocze 1999 roku. -skargę oddala-
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2000 r. skarżący W. Z. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej za pierwsze półrocze 1999 roku w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż pobór podatku zagraża jego ważnym interesom, w szczególności egzystencji.
Decyzją US [...] z dnia [...] 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 207 i art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 40 poz. 463 ze zm.), odmówił umorzenia skarżącemu zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za I-VI 1999 roku.
W uzasadnieniu wskazano, iż zaległość podatkowa jest następstwem nie prowadzenia przez skarżącego wymaganej ewidencji przychodów oraz nie dokonywania wpłat należnego ryczałtu jak również nie złożenia zeznania podatkowego. Powyższe nieprawidłowości spowodowały konieczność określenia przez tutejszy urząd, wysokości podatku na zasadzie oszacowania. Zdaniem organu stan faktyczny sprawy nie uzasadniał umorzenia zaległości podatkowej, albowiem nie zostały spełnione przesłanki z art. 67 Ordynacji podatkowej.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o jej uchylenie z uwagi na istnienie uzasadnionych ważnym interesem skarżącego przyczyn. W uzasadnieniu skarżący powołuje się na trudną finansową uniemożliwiającą mu uiszczenie zaległości podatkowej.
W wyniku odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją [...] z dnia [...] 2002 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż podnoszone przez skarżącego przyczyny powstania przedmiotowego zadłużenia takie jak konieczność regulowania rat kredytu bankowego, kradzież trzech samochodów służących do prowadzenia działalności oraz błędy w prowadzonej dokumentacji księgowej nie są wystarczającą przesłanką umorzenia zaległości podatkowej, albowiem miały miejsce przed jej powstaniem.
Ponadto przypomniano, że skarżący świadomie nie prowadził dokumentacji podatkowej i nie odprowadzał należnego podatku. Podnoszone w odwołaniu trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów, kłopoty zdrowotne lub rodzinne nie są równoznaczne z niemożliwością zapłaty zaległości podatkowych.
Wobec powyższego organ uznał, iż w rozpatrywanej sprawie przesłanki umorzenia zaległości podatkowej z art. 67 Ordynacji podatkowej nie zostały spełnione.
Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie z powodu obrazy art. 67 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniony ważny interes. Skarżący podnosi, że zaskarżona decyzja wydana została bez należytego rozpoznania sprawy i jej istotnych okoliczności.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/.
Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji należy na wstępie zaznaczyć, iż umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, a zatem za jej zastosowaniem przemawiać mogą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zaległości podatkowe mogą być umarzane w wypadkach gospodarczo i społecznie uzasadnionych, a za taką sytuację można uznać znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub innym wypadkiem losowym, a także pogorszenie w sposób istotny warunków egzystencji podatnika i jego rodziny. Decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy tj. są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, w szczególności czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów czy też zawiera elementy dowolności . Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
Jednocześnie przesłanki umorzenia zaległości podatkowych są nieostre i wymagają indywidualnego ustalenia w każdym przypadku przez organy podatkowe w ramach postępowania podatkowego. W celu ich stwierdzenia organ podatkowy obowiązany jest podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, w ocenie sądu organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązkach i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej została podjęta w ramach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływał się skarżący. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości podatkowych i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgadza się z Dyrektorem Izby Skarbowej w K., iż w sytuacji skarżącego nie ma podstaw do umorzenia zaległości podatkowej. Kluczowe dla oceny istnienia przesłanek umorzenia jest, aby sytuacja uzasadniająca umorzenie nie była spowodowana (zawiniona) przez skarżącego, a przez czynniki niezależne od sposobu jego postępowania. Wymóg ten wyprowadza się z nadzwyczajnego charakteru instytucji umorzenia zaległości podatkowych, wynikającego z zasady którą jest płacenie podatków. W związku z tym okoliczności uzasadniające jej zastosowanie również muszą charakteryzować się wyjątkowością.
Tymczasem okoliczności podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwsze instancji a następnie w skardze do sądu administracyjnego takiego charakteru nie mają. W szczególności niewystarczająca efektywność prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej sama w sobie nie jest wystarczającym uzasadnieniem umorzenia. To samo dotyczy nieznajomości przepisów prawa, skutkującą błędami w rozliczeniach podatkowych, które to nie mogą być podstawą udzielenia ulgi w zapłacie zaległości podatkowej. Decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie skarżący przyjął na siebie ryzyko jej prowadzenia.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI