I SA/KR 2421/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-04-23
NSApodatkoweWysokawsa
VATzwolnienie z VAToświadczenie o zwolnieniuzgłoszenie rejestracyjnedodatkowe zobowiązanie podatkowekontrola podatkowauzasadnienie decyzjipostępowanie podatkoweprawo podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za 1994 r. Podatnik nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia z VAT oraz zgłoszenia rejestracyjnego. Sąd uznał, że pismo podatnika z 1994 r. nie spełniało wymogów formalnych oświadczenia o zwolnieniu. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi J. D. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za 1994 r. Kontrola wykazała, że J. D. traktował swoją działalność jako zwolnioną z VAT, mimo braku wymaganego oświadczenia i zgłoszenia rejestracyjnego. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe. J. D. w odwołaniu argumentował, że nie uzyskał rzetelnej informacji o formach opodatkowania i potrzebie złożenia dokumentów, jednak nie przedstawił dowodów na poparcie tych twierdzeń. Izba Skarbowa uznała, że pismo J. D. z 1994 r. nie spełniało wymogów oświadczenia o wyborze zwolnienia z VAT, ponieważ zostało złożone po terminie i nie zawierało wyraźnego wniosku o zwolnienie. Sąd administracyjny podkreślił, że ciężar dowodu złożenia oświadczenia i zgłoszenia spoczywał na podatniku. Uznano, że brak było podstaw do kwestionowania ustaleń organów podatkowych w zakresie opodatkowania VAT. Jednakże, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt. K 17/97. W pozostałym zakresie skargę oddalono, zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo nie spełniało wymogów formalnych, ponieważ nie było to oświadczenie o wysokości obrotów, nie zawierało informacji o wyborze zwolnienia i zostało złożone po terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo podatnika nie było formalnym oświadczeniem o wyborze zwolnienia, a jedynie luźną informacją we wniosku o ulgę w podatku dochodowym, złożoną po terminie. Podkreślono, że ciężar dowodu złożenia oświadczenia spoczywał na podatniku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 14 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik rozpoczynający działalność w ciągu roku podatkowego może wybrać zwolnienie, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy określonej kwoty (w proporcji do okresu prowadzenia sprzedaży), a oświadczenie zostanie złożone przed pierwszą sprzedażą.

u.p.t.u. art. 27 § ust. 5 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Sankcja w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku braku ewidencji umożliwiającej określenie przedmiotu i podstawy opodatkowania.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 ust.1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży.

u.p.t.u. art. 26

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określenie okresu rozliczeniowego jako jeden miesiąc.

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego.

u.n.s.a. art. 55 § ust. 1 i 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy dotyczące kosztów sądowych w sprawach rozpoznawanych przez NSA (stosowane w WSA na podstawie przepisów przejściowych).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 17/97.

Odrzucone argumenty

Argumentacja podatnika dotycząca braku rzetelnej informacji o formach opodatkowania. Argumentacja podatnika dotycząca pisma z dnia [...] 1994 r. jako spełniającego wymogi oświadczenia o zwolnieniu z VAT. Zarzut naruszenia art. 61 kpa z powodu niezawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

to na stronie skarżącej ciążył obowiązek złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz zgłoszenia rejestracyjnego. ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku. czynność kontrolna na gruncie kpa spełniała przesłanki wszczęcia postępowania , a w kontroli skarżący brał udział.

Skład orzekający

Grażyna Jarmasz

przewodniczący

Jan Zając

sprawozdawca

Bogusław Wolas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku złożenia oświadczenia o zwolnieniu z VAT i zgłoszenia rejestracyjnego, a także stosowania sankcji w przypadku ich niedopełnienia. Znaczenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 17/97 w kontekście dodatkowego zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1994 r. i ustawy o VAT z 1993 r. Wyrok TK K 17/97 miał wpływ na późniejsze regulacje dotyczące sankcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe problemy podatników rozpoczynających działalność i niedopełniających formalności, a także pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych.

Niedopełnienie formalności VAT może kosztować fortunę – jak wyrok TK uratował podatnika przed częścią kary.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2421/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Grażyna Jarmasz /przewodniczący/
Jan Zając /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Bogusław Wolas NSA Jan Zając (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 r sprawy ze skargi J. D. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 1995 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od [...] do [...] 1994 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, II. W pozostałym zakresie skargę oddala. III. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych)
Uzasadnienie
W dniach [...] i [...] 1995r Urząd Skarbowy w [...] przeprowadził kontrolę w Zakładzie [...] "[...]" w [...] prowadzonym przez J. D. ( protokoły - karta Nr [...].
W wyniku tej kontroli stwierdzono, że J. D. traktował swoją działalność jako zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, póz. 50 z późniejszymi zmianami) pomimo , że nie złożył wymaganego tymi przepisami oświadczenia o wyborze zwolnienia. J. D. nie dopełnił również obowiązku złożenia przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 w/w ustawy. W oparciu o ustalenia kontroli Urząd Skarbowy w [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 1995r. ustalającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 1994r. w kwocie [...] zł ( karta Nr [...]).
Od decyzji tej J. D. wniósł odwołanie pismem z dnia [...] 1995r. ( karta Nr [...]), w którym podał między innymi, że rozpoczynając działalność gospodarczą w [...] 1994r. nie uzyskał rzetelnej informacji na temat form opodatkowania i potrzebie złożenia stosownych dokumentów.
J. D. podając powyższe stwierdzenie nie wskazał żadnych dowodów na to, że jest ono zgodne ze stanem faktycznym i dlatego też izba Skarbowa przeprowadziła postępowanie wyjaśniające.
W czasie przesłuchania , które odbyło się w siedzibie Izby Skarbowej w dniu [...] 1995r. J. D. oświadczył ,że obecnie nie może podać konkretnego dnia, w którym zwracał się do Urzędu Skarbowego w [...] o uzyskanie informacji dotyczących zasad opodatkowania oraz wskazać osoby, która informacji mu udzielała.
W tym stanie Izba Skarbowa uznała , że Podatnik nie posiada dowodów na to, aby przyczyną powstania obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług była błędna informacja pracownika Urzędu Skarbowego w [...] W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w [...] J. D. podał również , że zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz art. 6 wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług poinformował w formie pisemnej Urząd Skarbowy o przewidywanych obrotach w 1994r. w kwocie [...] starych złotych ( pismo z dnia [...] 1994 r. - karta Nr [...]) oraz, że składając wymienione pismo wnioskował o wybór zwolnienia z podatku od towarów i usług.
Rozpatrując odwołanie Podatnika Izba Skarbowa stwierdziła, że powołany przepis art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie dotyczy podatku ustalonego zaskarżoną decyzją.
Określa on zasady zwolnienia z podatku od towarów i usług podatników prowadzących działalność w roku poprzednim, a J. D. rozpoczął działalność gospodarczą w 1994r. W sprawie objętej decyzją Urzędu Skarbowego w [...] miał zastosowanie art. 14 ust. 6 wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, że podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności w ciągu roku podatkowego może wybrać zwolnienie od podatku jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży towarów określona w złożonym oświadczeniu nie przekroczy - w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży - kwoty [...] min starych złotych . Podatnik składa oświadczenie w urzędzie skarbowym przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży. Zdaniem Izby Skarbowej powołane przez skarżącego pismo z dnia [...] 1994r. nie spełnia wymogów cytowanego przepisu gdyż:
- nie było to oświadczenie o wysokości obrotów wymagane cytowanym przepisem lecz luźna informacja zawarta we wniosku o udzielenie ulgi w poborze innego podatku tj. podatku dochodowego,
- pismo nie zawierało informacji o wyborze zwolnienia od podatku i usług,
- pismo złożone zostało po terminie określonym wymienionym przepisem ( podatnik osiągnął przychód ze sprzedaży w [...] 1994 r. - str. [...] protokołu z kontroli z [...]1995r.)
W tym stanie J. D. był w 1994r. podatnikiem opodatkowanym podatkiem od towarów i usług.
W odwołaniu od decyzji J. D. podał również, że kontrola stanowiąca podstawę wydania decyzji przeprowadzona została na skutek jego działania zmierzającego do uzyskania informacji o nie zaleganiu w podatkach. Zdaniem Izby Skarbowej, to w jakich okolicznościach doszło do przeprowadzenia kontroli nie zwalnia Podatnika z obowiązku uiszczenia podatku ustalonego w czasie tej kontroli.
Ponadto gdyby Urząd Skarbowy nie przeprowadził tej kontroli, to prawdopodobnie w terminie późniejszym Podatnik zapłaciłby jeszcze wyższy podatek.
Biorąc pod uwagę przedstawiony stan oraz z uwagi na to, że Urząd Skarbowy w [...] ustalił należny podatek od towarów i usług za cały 1994r. , a zgodnie z art. 26 wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług okresem rozliczeniowym jest okres jednego miesiąca Izba Skarbowa decyzją Nr [...] z dnia [...] 1995r. [...] karta Nr [...]) uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w [...] i ustaliła należny podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994r.
Ustalając zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 1994r. Izba Skarbowa zastosowała sankcję określoną w art. 27 ust. 5 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług gdyż Podatnik nie posiadał ewidencji umożliwiającej określenie przedmiotu i podstawy opodatkowania. Podatnik świadczył w 1994 r. usługi opodatkowane różnymi stawkami podatku od towarów i usług ( 7% usługi w zakresie budownictwa mieszkaniowego i 22% pozostałe usług), a zatem prowadzoną dla potrzeb podatku dochodowego ewidencję sprzedaży nie można było uznać za ewidencję , na podstawie której można by było określić przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
J. D. nie godząc się z ustaleniami decyzji Izby Skarbowej wniósł na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego ( pismo z dnia [...] 1996r.)
W uzasadnieniu skargi J. D. podał, że w dniu [...]1995r. wystąpił do Urzędu Skarbowego w [...] o wydanie zaświadczenia o nie zaleganiu w podatkach.
W odpowiedzi na to pismo Urząd Skarbowy w [...] w dniach [...] i [...] 1995r. przeprowadził kontrolę prawidłowości deklarowanych podstaw opodatkowania za 1994r.
W wyniku kontroli Urząd Skarbowy w [...] wydał zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] 1995r. Powyższe działanie wg Podatnika jest niezgodne z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego z powodu nie zawiadomienia go o wszczęciu postępowania.
Według Izby Skarbowej zarzut powyższy jest bezpodstawny ponieważ w postępowaniu Urzędu Skarbowego nie występują żadne formalne nieprawidłowości.
Pracownicy Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzający wymienione kontrole posiadali prawidłowe upoważnienia do przeprowadzenia kontroli ( Nr [...]- karta Nr [...]).
Upoważnienie to zostało okazane Podatnikowi ,co potwierdził pieczęcią i podpisem.
W protokole z kontroli zawarta została informacja o tym ,że J. D. nie spełnił wymogów do zwolnienia z podatku od towarów i usług za 1994 r. i w związku z tym jest zobowiązany do uiszczenia należnego podatku i sankcji określonych w art. 27 ust. 5 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Opisanym wyżej postępowaniem Urząd Skarbowy wszczął postępowanie zmierzające do wydania zaskarżonej decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. D. podniósł również , że przed kontrolą stanowiącą podstawę wydania zaskarżonej decyzji Urząd Skarbowy przeprowadził kontrole w dniach [...] i [...] 1994 r. W czasie tych kontroli Urząd Skarbowy nie przedstawił Mu podanych w późniejszej kontroli zarzutów dotyczących podatku od towarów i usług. Odpowiadając na ten zarzut Izba Skarbowa wyjaśnia , że postępowanie Urzędu Skarbowego przeprowadzone w dniach [...] i [...] 1994r. ( karta Nr [...]) związane było z -koniecznością zebrania danych niezbędnych do załatwienia wniosku Podatnika o odstąpienie od poboru podatku dochodowego. Postępowanie to przeprowadzone zostało w Urzędzie Skarbowym w [...]. W czasie tego postępowania nie badano zasadności korzystania przez Podatnika ze zwolnienia z podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podkreślenia wymaga , że to na stronie skarżącej ciążył obowiązek złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz zgłoszenia rejestracyjnego.
Zatem ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku.
Odmowa uznania pisma skarżącego z dnia [...] 1994 r. za spełniającego wymogi oświadczenia jest całkowicie zasadna z przyczyn naprowadzonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wobec braku innych dowodów na dopełnienie przez podatnika ciążących na nim obowiązków brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organów podatkowych w tym zakresie.
Pozostałe zarzuty skarżącego również nie zasługują na uwzględnienie.
W szczególności bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 61 kpa , gdyż czynność kontrolna na gruncie kpa spełniała przesłanki wszczęcia postępowania , a w kontroli skarżący brał udział.
Dlatego zaskarżona decyzja w części odnoszącej się do określenia podatku od towarów i usług jest zgodna z prawem.
Natomiast skargę uwzględniono w odniesieniu do części decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt. K 17/97 ( OTK 1998/3/30).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 1 ust.1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne .na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tym , że na podstawie art.97 § 2 w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Dlatego też o kosztach orzeczono w oparciu o art.55 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz.368).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI