I SA/Kr 2347/03

I SA/Kr 2347/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec
Kazimierz Bandarzewski
Piotr Lechowski /przewodniczący/
Tadeusz Wołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Tadeusz Wołek spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 4 listopada 2003 r. nr: [...] w przedmiocie wypłaty odsetek l uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż samego organu z dnia 4 czerwca 2003 r. nr: [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego kwotę 5.724,70 zł (pięć tysięcy siedemset dwadzieścia cztery złote siedemdziesiąt groszy ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego w K. decyzjami zawartymi w zgłoszeniach celnych: nr [...] z dnia [...] 1991r; nr [...] z dnia [...] 1991r; nr [...] z dnia [...] 1991r.; nr [...] z dnia [...] 1991r.; nr [...] z dnia [...] 1991r; nr [...] z dnia [...] 1991r; nr [...] z dnia [...]1991r., nr [...] z dnia [...] 1991r., nr [...] z dnia [...] 1991r.,- dokonał wymiaru należności celnych oraz dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci sprzętu audio-video zakupiony w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Importerem był A.F. prowadzący działalność pod nazwą Firma Handlowa A. Organ celny dokonał zmiany zadeklarowanych przez importera stawek celnych podstawowych poprzez podwyższenie o 100%. Ponadto zakwestionowano wartość celną sprowadzonych towarów i dokonano jej ustalenia na podstawie art.27 ust. 1 Prawa celnego.
Od tych decyzji skarżący A.F. wniósł odwołania.
Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia [...] 1992r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu celnego l instancji.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego A.F. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Krakowie, który wyrokiem z dnia 18.11.1994r. sygn. akt SA/Kr 1689/93, uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie w zakresie dotyczącym ponownego ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru, natomiast Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego odnośnie zastosowania przez organy celne stawki celnej podwyższonej o 100%.
W następstwie tego orzeczenia, Prezes Głównego Urzędu Ceł, po ponownym rozpoznaniu spraw w postępowaniu odwoławczym, wydał decyzje:
1) nr [...] z dnia [...] 1996r., w której uchylił decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...] w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wymiaru cła oraz dokonał ponownego wymiaru kwoty należności celnych w niższej wysokości,
nr [...] z dnia [...] 1996r., w której uchylił decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...] w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wymiaru cła oraz dokonał ponownego wymiaru kwoty należności celnych w niższej wysokości,
nr [...] z dnia [...] 1996r, w której utrzymał w mocy decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...],
4) nr [...] z dnia [...] 1996r., w której uchylił decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...] w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wymiaru cła oraz dokonał ponownego wymiaru kwoty należności celnych w niższej wysokości,
5) nr [...] z dnia [...] 1996r, w której uchylił decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...] w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wymiaru cła oraz dokonał ponownego wymiaru kwoty należności celnych w niższej wysokości,
6) nr [...] z dnia [...] 1996r., w której uchylił decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...] w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wymiaru cła oraz dokonał ponownego wymiaru kwoty należności celnych w niższej wysokości.
Na skutek wydania przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzji nr [...] z dnia [...] 1996r., powstała nadpłata należności celnych i dlatego Dyrektor Urzędu Celnego w K. decyzją nr [...] z dnia [...] 1996r -zarządził zwrot kwoty [...] zł - tytułem nadpłaconego cła (w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr [...]).
W odniesieniu do pozostałych należności celnych w kwocie [...] zł, Dyrektor Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu [...] 1996r zostały wystawione tytuły wykonawcze:
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]).
Postanowieniem z dnia [...] 1996r. nr [...] Urząd Skarbowy K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko A.F. na podstawie w/w tytułów, gdyż nie ujawniono mienia podlegającego egzekucji administracyjnej.
Dyrektor Urzędu Celnego w K. wystąpił do Sądu Rejonowego dla K. z wnioskiem o nadanie powyższym tytułom wykonawczym klauzuli wykonalności. Postanowieniem z dnia [...] 1998r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla K. nadał tym tytułom klauzulę wykonalności.
Ponieważ roszczenia wierzyciela nie zostały zaspokojone, organ celny zwrócił się do Sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku. W dniu 12.07.1999r. A.F. złożył wykaz majątku, z którego wynikało, iż nie posiada żadnego majątku, który mażą podlegać egzekucji. W szczególności zaś nie zostały ujawnione żadne wierzytelności przysługujące mu wobec organów podatkowych.
Decyzją z dnia [...] 1998r., nr [...] Urząd Skarbowy K. umorzył w stosunku do A.F. postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku obrotowym granicznym za 1991 r., określonym m.in. w w/w zgłoszeniach celnych albowiem decyzje Prezesa GUC przesłane zostały po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Prawo do poboru podatku przedawniło się, zatem prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe.
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. pismem z dnia 13.12.1999r, powiadomił organ celny, że organy skarbowe dysponują nadpłatą z tytułu podatku obrotowego granicznego za 1991 r.- w odniesieniu do A.F. w wysokości [...] zł a wraz z odsetkami na dzień 31.12.1999r., w łącznej kwocie [...] zł.
W związku z tym, Dyrektor Urzędu Celnego w K. wnioskiem z dnia 17.12.1999r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego K., o zabezpieczenia pozostających w dyspozycji organu skarbowego należności pieniężnych z tytułu podatku obrotowego, na poczet należności celnych, które zostały wymierzone w zgłoszeniach celnych:
nr [...] nr [...] nr [...] nr [...], nr [...]- w kwocie [...] zł wraz z odsetkami od dnia 31.05.1996r.
Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 27.12.1999r.. poprzez wystawienie przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. tytułów wykonawczych:
1) nr - [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
2) nr - [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]);
3) nr - [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]);
4) nr - [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]);
5) nr - [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...])
przesłanych następnie do organu egzekucyjnego - Urzędu Skarbowego K.
Pismem z dnia 27.12.1999 r. Urząd Skarbowy K. zawiadomił na podstawie art.89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dłużnika -Urząd Skarbowy K. o zajęciu wierzytelności pieniężnej Firmy Handlowej A.F. z tytułu nadpłaty podatku obrotowego granicznego za 1991 r. wraz z odsetkami na pokrycie zobowiązań pieniężnych (cło, odsetki), wynikających z powyższych tytułów wykonawczych.
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2002 r. sygn. akt l SA/Kr 1609/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę A. F. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne powyżej opisane.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 17.12.1999r., z konta Urzędu Skarbowego K. na konto Urzędu Celnego w K. w dniu 15.02.2000r. została przekazana w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 23.02.2000 r. Urząd Celny w K. poinformował Urząd Skarbowy K. o sposobie rozliczenia w trybie art.55 §2 Ordynacji podatkowej przekazanej kwoty dokonując szczegółowego zaliczenia tej kwoty na poszczególne tytuły wykonawcze.
Pismem z dnia 20.02.2001 r. Urząd Celny w K. poinformował skarżącego, że tytuły wykonawcze z dnia 27.12.1999r., wystawione przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. : nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] -nie zostały wycofane z organu egzekucyjnego Urzędu Skarbowego K. , jedynie Urząd Celny zwrócił się o umorzenie pozostałej egzekucji kwoty należności nie zaspokojonej z dokonanej w dniu 15.02.2000 r. wpłaty.
Pismem dnia 9.01.2002 roku Urząd Skarbowy K. zwrócił się z zapytaniem do Urzędu Celnego w K., jak została zarachowana nadpłata w podatku obrotowym granicznym za 1991 r. przekazana do Urzędu Skarbowego K. na pokrycie zobowiązań skarżącego wobec Urzędu Celnego w K.
Pismem z dnia 7.02.2002 r. Urząd Celny w K. poinformował Urząd Skarbowy K., że kwota powyższa została zwrócona A.F., ponieważ Urząd Celny zaspokoił swoje roszczenie ze zwracanych odsetek od należności celnych z innego tytułu, co wyniknęło z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] 2000r. nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w K. zarządził wypłatę na rzecz Firmy Handlowej A., odsetek od należności celnych w kwocie [...] zł, zwróconych decyzją tego organu z dnia [...] 1996r. nr [...]. Odsetki od w/w kwoty wynosiły [...] zł.
Ta decyzja była następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 29.04.1999r. sygn. akt l SA/Kr 130/98, który uchylił zaskarżoną przez A.F. decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...]1997 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 1997 r. znak [...] odmawiającą wypłacenia odsetek od zwracanych należności celnych.
Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] 2000r., Dyrektor Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie w sprawie zarachowania w trybie art.250 §1 Kodeksu celnego w/w kwoty zwrotu, na poczet zaległości wynikających ze zgłoszeń celnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
Następnie decyzją z dnia [...] 2000 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w Krakowie, zarachował kwotę [...] zł zwróconą decyzją z dnia [...] 2000 r., na poczet należności celnych wymierzonych w decyzjach Prezesa Główne Urzędu Ceł:
nr [...] z dnia [...]1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
nr [...] z dnia [...]1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
nr [...] z dnia [...]1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
nr [...] z dnia [...]1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
5) nr [...] z dnia [...] 1996r. (dot. zgłoszenia celnego
Jednocześnie w/w kwota została zarachowana również na poczet innych należności celnych i odsetek.
Ponieważ łączna kwota zaległych należności wymierzonych w w/w decyzjach była niższa od kwoty podlegającej zarachowaniu, pozostałą po zarachowaniu kwotę wraz z odsetkami przekazano na konto A.F.
A.F. odwołał się od w/w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 2000r., do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie. Jednak z uwagi na cofnięcie odwołane przez A. F., organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] 2000 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze.
Pismem z dnia 28.04.2000 r. skierowanym do Dyrektora Urzędu Celnego w K., skarżący A. F. złożył wniosek o zwrócenie kwoty przekazanej przez Urząd Skarbowy K. na konto Urzędu Celnego w trybie egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy K. podnosząc, że kwota ta stanowi nadpłatę należności podatkowych oraz, że od kwoty tej należne są odsetki.
W dniu [...] 2000 r. Urząd Celny w K. bez wydania decyzji przelewem bankowym zwrócił A.F. kwotę [...] zł, przekazaną uprzednio przez Urząd Skarbowy K.
Pismem z dnia 20.11.2002r, A.F. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. z wnioskiem o wypłatę odsetek na podstawie art.250 §3 Kodeksu celnego liczonych od dnia 27.12.1999r. do dnia 26.09.2000r, od nadpłaty w kwocie [...] zł, zwróconej skarżącemu. Podniósł, że Urząd Celny wszczął egzekucję w wyniku której otrzymał kwotę następnie skarżącemu zwróconą pomimo, że był jednocześnie dłużnikiem wobec skarżącego z tytułu zwracanych należności celnych z odsetkami co wynikało z wyroku NSA OZ w Krakowie z dnia 29.04.1999 r. sygn. akt l SA/Kr 129/98.
Decyzją z dnia 4.06.2003r, nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia 27.06.2003r.), Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił wypłaty A.F. odsetek od kwoty [...] zł wskazując, iż zgodnie z dyspozycją art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, z 2001 r. póz. 802), od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek chyba, ze niewłaściwe ustalenie odsetek było wynikiem błędu organu celnego a dłużnik nie w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W tym przypadku kwota nadpłaty nie powstała w wyniku błędu organu celnego, lecz była skutkiem wieloletniego uchylania się przez skarżącego od zapłaty wymagalnych należności celnych i konieczności wszczęcia w związku z tym egzekucji administracyjnej.
A.F. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2003 r., domagając się uchylenia tej decyzji i zarządzenia wypłaty odsetek od nadpłaty w kwocie [...] zł. Swoje żądanie uzasadniał:
brakiem zasadności wszczęcia egzekucji przez Urząd Celny, która była bezpośrednim skutkiem zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Urząd Celny,
wydaniem w dniu [...] 2000 r. decyzji zarządzającej wypłatę odsetek niewykonanej przez Urząd,
wykonaniem decyzji z dnia [...] 2000 r. o zarachowaniu odsetek zwróconych decyzją z dnia 24.01.2000 r. dopiero w dniu 26.09.2000 r. (w dniu zwrotu nadpłaty) pomimo natychmiastowej wykonalności decyzji.
Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 4.06.2003r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wypłata odsetek, których domagał się skarżący uzależniona była od wystąpienia następujących przesłanek: zwrot dotyczy należności celnych przywozowych lub wywozowych, zwrot należności winien nastąpić w formie decyzji wydanej przez właściwy organ celny, niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego.
Zdaniem organu żadna z tych przesłanek nie została spełniona, gdyż sporna kwota [...] zł była nadpłatą z tytułu podatku obrotowego granicznego za 1991 r. i został przekazana na konto właściwego Urzędu Skarbowego celem zabezpieczenia zaległych należności celnych a nie jak twierdzi skarżący - nadpłatą z tytułu należności celnych. Zwrot tej kwoty nastąpił w formie przelewu na konto skarżącego a nie w drodze decyzji organu celnego, zgodnie z art. 250 § 2 Kodeksu celnego. Ponadto działanie Dyrektora Urzędu Celnego w zakresie egzekucji tej kwoty nie było obarczone błędem, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7.06.2000 r. sygn. akt l SA/Kr 1609/00, który w uzasadnieniu wyjaśnił, iż niewszczęcie przez Urząd egzekucji w miejsce zaliczenia na ten dług odsetek za zwłokę od nadpłat z innych należności celnych, skutkowałby przedawnieniem należności celnych w dniu 31.12.1999 r. Odnosząc się do zarzutu opieszałości w działaniu organu celnego Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż zabezpieczenie należności celnych nastąpiło w takim czasie ze względu na bezskuteczność prowadzonego wcześniej postępowania egzekucyjnego.
Na powyższą decyzję A.F. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia 4.06.2003r.- zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego- art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego nie zastosowanie i przyjęcie, iż zwrot przymusowo wyegzekwowanej na poczet należności celnych kwoty [...] zł nie jest zwrotem należności celnych,
rażące naruszenie art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeks celny poprzez przyjęcie, iż konsekwencje zwrotu nadpłaty przez Urząd Celny, bez wydania stosownej decyzji obciążają stronę,
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że organ celny nie ponosi winy za błędne ustalenie wysokości należności celnych, mimo, że w dacie wpływu środków pieniężnych na konto Urzędu Celnego istniała decyzja tego samego Urzędu Celnego zarządzająca zwrot skarżącemu odsetek od należności celnych, w wyniku czego Urząd Celny dysponował należnościami celnymi w wysokości dwukrotnie przekraczającymi zobowiązanie skarżącego.
Skarżący podniósł, iż kwota [...] zł została fizycznie wpłacona na konto Urzędu Celnego w K. celem zaspokojenia należności celnych. Kwota ta została uzyskana przez Urząd Celny w wyniku wszczęcia przez ten Urząd egzekucji i zajęcia wierzytelności skarżącego w Urzędzie Skarbowym K. Celem wszczętej egzekucji był doprowadzenie do przymusowej zapłaty należności celnych wynikających z decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie. Skoro Urząd Celny wyegzekwował celem zapłaty należności celnych kwotę [...] zł, to nie można było zdaniem skarżącego przyjąć, że zwracając ją stronie zwrócił nadpłatę podatku obrotowego granicznego za rok 1991. Urząd Skarbowy od przekazanej Urzędowi Celnemu kwoty naliczył należne od nadpłaty odsetki liczone do dnia przekazania środków Urzędowi Celnemu. Oznacza to, że dla Urzędu Skarbowego przekazanie środków na konto Urzędu Celnego było równoznaczne ze zwrotem tej kwoty skarżącemu.
Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że zwrot nadpłaty powinien nastąpić w formie decyzji, to i jej brak nie może obciążać strony. Ordynacja podatkowa, która ma zastosowanie w niniejsza sprawie wprost ustala, że organy są zobowiązane działać na podstawie przepisów prawa.
Skoro Urząd Celny zwrócił nadpłatę a taki tytuł figuruje na przelewie bez wydania stosownej decyzji, to konsekwencje nie mogą obciążać strony. Takie zachowanie organu narusza zasadę zaufania do organów państwa. Rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy w sposób władczy przez organ zawsze następuje w drodze decyzji. Skarżący wskazał, że można sobie wyobrazić sytuację, w której organy celne celowo nie będą wydawały decyzji o zwrocie nadpłaty, aby w ten sposób uniknąć konieczności zapłaty odsetek.
Zdaniem skarżącego, niewłaściwe ustalenie wysokości należności celnych było zawinione przez organ celny, ponieważ należności celne zostały na wniosek Urzędu Celnego wyegzekwowane, mimo, że ten sam Urząd Celny dysponował wierzytelnością którą należało zwrócić skarżącemu. W wyniku egzekucji Urząd Celny uzyskał kwotę, która, łącznie z kwotą, jaką ten urząd miał zwrócić skarżącemu, dwukrotnie przekraczała wysokość należności celnych. Co do zasady sprawę zwrotu od Urzędu Celnego odsetek przesądził Naczelny Administracyjny w wyroku z dnia 29.04.1999r. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 20.07.1999r. Oznacza to, że w tym samym okresie został doręczony organom celnym. Zgodnie z Ordynacją podatkową organy celne winne były rozpatrzyć na nowo sprawę w terminie 1 miesiąca i wydać decyzję rozstrzygającą kwestię zwrotu skarżącemu odsetek. W wyniku rażącego naruszenia prawa nie doszło do wydania decyzji w terminie. Z tego też powodu Urząd Celny, aby uniknąć przedawnienia, musiał wszcząć egzekucję. Mimo, że Urząd Celny mógł wszcząć egzekucją jednak była to forma naprawienia własnych błędów. Gdyby Urząd przestrzegał terminów załatwienia spraw i wydał w terminie decyzję o zwrocie odsetek, nie było konieczności wszczynania egzekucji, bowiem należności celne można byłoby rozliczyć kwotą zwracanych odsetek.
Ponadto zarzucił, że w dniu 24.01.2000r. Urząd Celny wydał decyzję zarządzającą wypłatę odsetek a jednocześnie w dniu 15.02.2000r. wpłynęły na konto Urzędu pieniądze przekazane przez Urząd Skarbowy. Urząd Celny był związany wydaną decyzją o zwrocie odsetek od dnia doręczenia stronie, czyli od dnia 27.01.2000r. Decyzja ta zarządzała wypłatę skarżącemu odsetek od należności celnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy decyzja była ostateczna, bowiem Urząd był jej treścią związany. Ponadto zgodnie z treścią Ordynacji podatkowej decyzja organu l instancji jest natychmiast wykonalna. Oba elementy, a więc związanie organu decyzją doręczoną stronie oraz jej natychmiastowa wykonalność świadczą, iż organ powinien był zwrócić zajętą w Urzędzie Skarbowym wierzytelność bądź kwotę odsetek, której zwrot sam zarządził. Rozstrzygnięcie czy zaspokojenie nastąpi z jednego bądź drugiego źródła nie miało żadnego znaczenia. Istotne było ze Urząd Celny dysponował kwotą w wysokości dwukrotnie przekraczającej należności celne, a zwrot nadwyżki nastąpił dopiero po ponad siedmiu miesiącach od dnia otrzymania wierzytelności z Urzędu Skarbowego, ośmiu miesiącach od stwierdzenia, że Urząd Celny pomimo wyegzekwowania należności celnych ma zwrócić odsetki od należności celnych oraz sześciu miesiącach po dokonaniu zarachowania kwoty zwrotu na poczet należności celnych. Z zarachowania wynikało, iż Urząd Celny winien zwrócić skarżącemu kwotę [...] zł.
Zdaniem skarżącego od dnia 28.03.2000r. sprawa zaległości celnych została, dla Urzędu Celnego definitywnie zakończona, bowiem od tego dnia było jednoznaczne, że ;zwrócić skarżącemu kwotę [...] zł. Faktyczny zwrot nastąpił w dniu 26.09.2000r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i dodatkowo wyjaśnił, że zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2003r, jak również poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia 4.06.2003r., zostały wydane w wyniku postępowania wszczętego na wniosek skarżącego z dnia 20.11.2002r. Zawarte w tym wniosku żądanie wypłaty odsetek od zwróconej skarżącemu nadpłaty w kwocie [...] zł, oparte zostało o przepis art.250 Kodeksu celnego. Oznacza to, że ocena zasadności żądania zawartego we wniosku mogła być dokonana wyłącznie w granicach w/w przepisu, z uwzględnieniem przesłanek od spełnienia których ustawodawca uzależnił wypłatę odsetek. Organ stwierdził, że nie zostały, spełnione przesłanki, określone w przepisie art.250 §3 Kodeksu celnego.
Z kolei z art.250 §1 i §2 Kodeksu celnego wynika, iż kwota należności celnych podlegających zwrotowi zaliczana jest z urzędu na zaległe lub bieżące zadłużenie z tytułu innych należności celnych (§1), a w razie braku takiego zadłużenia, należności celne podlegają zwrotowi w terminie 30 dni, licząc od dnia wydania decyzji orzekającej ich zwrot (§2)-
Wypłata odsetek w świetle tych przepisów uzależniona została przez ustawodawcę od spełnienia przesłanek, które jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Powstanie spornej nadpłaty w kwocie [...] zł wynikało z faktu, iż w sprawie istniały "wzajemne zobowiązania" pomiędzy skarżącym a organami celnymi. Z jednej strony bowiem, Dyrektor Urzędu Celnego w K. zobowiązany był zgodnie z dyspozycją zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.04.1999r. sygn. akt SA/Kr 130/98, do wypłaty skarżącemu odsetek od zwróconego mu uprzednio cła w kwocie [...] zł (kwota zwrócona decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 1996r. nr [...]). Nadpłata powstała w związku z decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] 1996r. nr [...], mocą której uchylono decyzję zawartą w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia [...] 1991r., w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i wymiaru cła oraz dokonano ponownego wymiaru kwoty należności celnych - w niższej wysokości Wypłatę odsetek w kwocie [...] zł, Dyrektor Urzędu Celnego w Krakowie zarządził w decyzji z dnia 24.01.2000r. nr [...]. Ponadto pozostawały nieuregulowane przez skarżącego należności celne wymierzone na podstawie zgłoszeń celnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], zweryfikowanych późniejszymi decyzjami Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]1996r. i z dnia [...] 1996r, których spłatę należało w odpowiedni sposób zabezpieczyć.
Działanie organu celnego l instancji zmierzające do wyegzekwowania zaległej kwoty należności celnych było dodatkowo determinowane tym, iż w dniu 31.12.1999r. upływał termin przedawnienia dochodzenia tych należności, określony w art.83 ust.3 Prawa celnego Przepis ten stanowił bowiem, iż należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Wobec powyższego, organ celny l instancji wydając w dniu 27.12.1999r. tytuły wykonawcze, wszczął umorzone wcześniej postępowanie egzekucyjne. Nastąpiło to po uzyskaniu informacji, iż organy skarbowe dysponują nadpłatą z tytułu należności podatkowych, uiszczonych przez A.F. W konsekwencji podjętych przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. działań w ramach postępowania egzekucyjnego, Urząd Skarbowy Kraków Stare Miasto przekazał organowi celnemu kwotę [...] zł, która była nadpłatą z tytułu podatku obrotowego granicznego za 1991 r. i stanowiła jednocześnie formę zabezpieczenia zaległych należności celnych. Natomiast nie była ona nadpłatą z tytułu należności celnych.
Wobec powyższego - w ocenie Dyrektora Izby Celnej w K. - w przedmiotowej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca wypłatę odsetek na podstawie art.250 Kodeksu celnego, ponieważ zwrot dokonany przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. na rzecz skarżącego, nie dotyczył należności celnych. Dyrektor Izby Celnej w K. nie zgodził się z zarzutem zawartym w skardze, że przyjęcie przez organy celne stanowiska zgodnie z którym, zwrócona skarżącemu kwota [...] zł nie była kwotą należności celnych stanowiło naruszenie art.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do drugiej przesłanki warunkujących wypłatę odsetek, Dyrektor stwierdził że z uwagi na fakt, iż "wierzytelność", jaka przysługiwała organom celnym wobec skarżącego, została zaspokojona poprzez zarachowanie na poczet zaległych należności celnych kwoty [...] zł (decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 2000r. nr [...]), tym samym pozostającą nadal w dyspozycji organu celnego l instancji kwotę [...] zł, należało zwrócić skarżącemu. Ponieważ jednak ta kwota nie była nadpłatą z tytułu należności celnych, a jedynie nadpłatą z tytułu podatku obrotowego granicznego przekazaną przez Urząd Skarbowy, to tym samym Dyrektor Urzędu Celnego w K. zwracając sporną kwotę skarżącemu, nie mógł tego dokonać w formie decyzji. Jedynym zaś sposobem było wydanie polecenia dokonania przelewu przedmiotowej nadpłaty na konto A.F.
Z przepisów działu V Kodeksu celnego regulujących kwestie dotyczące zwrotu i umorzenia należności celnych w szczególności zaś z art.250 §2, jednoznacznie wynika, że o zwrocie w formie decyzji, organ celny może orzekać wyłącznie w odniesieniu do należności celnych. Natomiast sporna nadpłata nie spełniała takich przesłanek. To oznacza, że w razie orzeczenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. o zwrocie przedmiotowej kwoty w/w decyzji, doszłoby do naruszenia przepisów ustawy Kodeks celny. Tym samym Dyrektor Izby Celnej w K. uznał za nietrafny zarzut skargi, iż dokonanie zwrotu kwoty [...] zł w drodze przelewu na konto skarżącego bez zachowania formy decyzji, stanowiło naruszenie zasady praworządności oraz zasady zaufania do organów państwa wynikających z art.120 i art.121 Ordynacji podatkowej.
Nie zgodził się również z zarzutem skarżącego, że w sprawie doszło do niewłaściwego ustalenia wysokości należności celnych, co było wynikiem błędu organów celnych. Stwierdzenie błędu w postępowaniu organu administracyjnego musi opierać się na okolicznościach sprawy. Dokonane przez organ czynności muszą być obciążone istotną wadą i konsekwencji powinny zostać usunięte z obrotu prawnego - co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Nie można bowiem, mówić o błędzie w działaniu Dyrektora Urzędu Celnego w K., skoro wyegzekwowanie przedmiotowej kwoty [...] zł, nastąpiło w ramach prowadzonego przez ten organ postępowania egzekucyjnego, zaś prawidłowość tego postępowania została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7.06.200r. sygn. akt l SA/Kr 1609/00. Sąd oddalając skargę A.F. na postanowienie Izby Skarbowej w K. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdził m.in., że "Nie można zarzucać Urzędowi Celnemu, iż doprowadził do ponownego wszczęcia egzekucji zamiast dokonać zaliczenia na ten dług odsetek za zwlokę od nadpłat w innych należnościach celnych. Gdyby bowiem Urząd ten nie doprowadził do takiego wszczęcia, to 31.12.1999r. nastąpiłoby przedawnienie należności celnych". Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie zdaniem Dyrektora Izby Celnej, nie została spełniona również trzecia z w/w przesłanek, warunkujących wypłatę odsetek na podstawie art.250 Kodeksu celnego.
W skardze zarzucono, że postępowanie egzekucyjne w omawianej sprawie zostało wszczęte osiem miesięcy po ogłoszeniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 29.04.1999r. sygn. akt l SA/Kr 130/98) przesądzającego, że skarżącemu należy się zwrot odsetek od należności celnych i pięć miesięcy po doręczeniu tego orzeczenia organowi celnemu - a więc z naruszeniem terminów przewidzianych w Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego powyższe oznacza, że gdyby Dyrektor Urzędu Celnego w K. rozpatrzył sprawę w terminach określonych w przepisach prawa, nie byłoby konieczności wszczynania egzekucji. Odnosząc się do tego zarzutu, Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko wyrażone w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że działanie organu celnego l instancji zmierzające do zabezpieczenia spłaty należności celnych ciążących na skarżącym, nastąpiło w takim a nie innym czasie, ze względu na fakt, iż poprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Nie ujawniono, bowiem wówczas mienia, które podlegałoby egzekucji administracyjnej. Dopiero informacja zawarta w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 13.12.1999r, z której wynikało, że organy skarbowe dysponują nadpłatą z tytułu podatku obrotowego granicznego za 1991 r., pozwoliła Dyrektorowi Urzędu Celnego w K. na podjęcie działań, które zmierzały do zabezpieczenia zaległych należności celnych. Ponadto skarżący przedstawiając w dniu 12.07.1999r. wykaz majątku a więc również po ogłoszeniu w/w wyroku NSA, nie ujawnił, że przysługują mu wierzytelności względem organów podatkowych, przyczyniając się w ten sposób do przedłużenia postępowania w sprawie.
Skarżący zarzucił również, że wydając w dniu [...] 2000r. decyzję zarządzającą wypłatę na rzecz Firmy Handlowej A.F. odsetek od zwróconych uprzednio należności celnych, organ celny l instancji nie wykonał tej decyzji, mimo, iż była ona natychmiast wykonalna. Ustosunkowując do tego zarzutu Dyrektor Izby Celnej w K. podniósł, iż działanie organu celnego l instancji spowodowane było tym, iż w momencie wydawania wskazanej decyzji zarządzającej wypłatę odsetek, skarżący w dalszym ciągu zalegał z zapłatą należności celnych wynikających ze zgłoszeń celnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i [...], zweryfikowanych w związku z późniejszymi decyzjami Prezesa Głównego Urzędu Ceł. związku z tym, zwracaną na podstawie decyzji z dnia [...] 2000r. kwotę odsetek należ zarachować na poczet zaległych należności. Kierując się tymi względami, Dyrektor Urzędu Celnego w K. wszczął w dniu 7.02.2000r. postępowania w sprawie zarachowania w trybie art.250 §1 Kodeksu celnego kwoty zwrotu, na poczet tych zaległości. Efektem zaś tego postępowania było wydanie decyzji z dnia 28.03.2000r, zarachowującej zwracaną kwotę odsetek na poczet należności celnych.
Przedstawione powyżej okoliczności sprawy uzasadniały - w ocenie Dyrektora Izby Celnej w K. - odmowę wypłaty odsetek od zwróconej skarżącemu kwoty [...] zł na podstawie art.250 §3 Kodeksu celnego.
W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, pismem z dnia 12.10.2006 r. Dyrektor Izby Celnej w Krakowie oświadczył, że kwota [...] zł przekazana w dniu 15.02.2000 r. przez Urząd Skarbowy K. do Urzędu Celnego w K., przechowywana była na nieoprocentowanym rachunku dochodów budżetowych, W uzupełnieniu tej informacji pismem z dnia 8.01.2007 r. oświadczył, że Urząd Skarbowy K. przekazał do Urzędu Skarbowego K. kwotę [...] zł i potrąceniu kosztów egzekucyjnych kwota [...] zł została 15.02.2000 r. przekazana do Urzędu Celnego.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokami z 9.03.2001 r. sygn. akt l SA/Kr 483/99, l SA/Kr 484/99, l SA/Kr 485/99, uchylił zaskarżone przez A.F. decyzje Izby Skarbowej w K. w przedmiocie oprocentowania nadpłaty w podatku obrotowym granicznym zwróconej skarżącemu a dotyczącymi zgłoszeń celnych nr [...], [...],[...] z 1991 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że znowelizowany art.29 ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych wszedł w życie z dniem 1.01.1994 r. i jeżeli zwrot nadpłaty nie nastąpił w przewidzianym ustawowo terminie upływającym przed dniem 1.01.1994 r. podatnikowi przysługuje oprocentowanie dopiero od tego dnia do dnia zwrotu nadpłaty.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje
Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 §1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w pełni z powodu zarzutów w niej podniesionych a organ naruszył przepisy w zakresie poniżej wskazanym.
Zgodnie z treścią wskazanego już art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego.
Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (2005.07.20, wyrok NSA W-wa, l FSK 68/05 LEX nr 172990).
Skarga w niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu dotyczy wydanej na wniosek skarżącego z: dnia 20.11.2002 r., decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2003 r. utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia 4.06.2003 r. odmawiającej wypłaty skarżącemu odsetek od zwróconej bezdecyzyjnie przez Urząd Celny w K. kwoty wysokości [...] zł.
Postępowania, w których zapadają decyzje w przedmiocie zwrotu odsetek od zwracanych należności celnych nie są kontynuacją postępowań, w których zapadają decyzje wymiarowe i decyzje o zwrocie pobranych czy wyegzekwowanych należności czy też postępowań, w których bezdecyzyjnie dokonano zwrotu należności, nawet, jeżeli strona nie skorzystała z uprawnienia do wniesienia skargi na bezczynność organu, który decyzji nie wydał rozpoznając wniosek o zwrot należności.
Zgodnie, bowiem z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
Art. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
decyzje administracyjne;
postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty.
postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W konsekwencji poza granicami sprawy poddanej kontroli sądu w niniejszym postępowano sądowym pozostają:
sprawa zakończona decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 2000 r. nr [...], zarachowująca zwróconą decyzją tego organu z dnia [...] 2000 r. nr [...], kwotę [...] zł, na poczet należności celnych w kwocie [...] zł, a w szczególności czy ta decyzja była zgodna z prawem,
postępowanie związane z ponownym wszczęciem postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło w dniu [...] 1999r, poprzez wystawienie przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. tytułów wykonawczych: nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]) i przesłaniem ich do Urzędu Skarbowego, które to postępowanie podlegało kontroli sądowej w sprawie zakończonej wyrokiem NSA OZ w Krakowie z dnia 7.06.2002 r. sygn. akt l SA/Kr 1609/00,
- postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego do Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 2000 r. o zwrot przelanej w dniu [...] 2000r. z Urzędu Skarbowego na konto Urzędu Celnego kwoty w wysokości [...] zł. zakończone bez wydania decyzji przelaniem tej kwoty z konta Urzędu Celnego na konto skarżącego w dniu [...] 2000r.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu postępowanie poddane kontroli sądowej zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] 2002 r. o zwrot odsetek od zwróconej kwoty byłą postępowaniem, którego stan prawny jak słusznie przyjął Dyrektor Izby Celnej, wyznaczało prawo obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji a więc ustawa z dnia 9.01.1997 Kodeks celny (tekst jednolity Dz.U.01.75.802).
Bezsporne w sprawie poddanej kontroli Sądu było, że:
1. w odniesieniu do należności celnych w kwocie [...] zł, Dyrektor Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie w dniu 3.07.1996r. tytułów wykonawczych: nr [...] (wynikających ze zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (wynikających ze zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (wynikających ze zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] ( wynikających ze zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (wynikających ze zgłoszenia celnego nr [...])- i przesłanie ich do organu egzekucyjnego- Urzędu Skarbowego.
2. postanowieniem z dnia [...]1996r. Urząd Skarbowy K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów, gdyż nie ujawniono mienia podlegającego egzekucji administracyjnej.
3. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. pismem z dnia [...] 1999r. powiadomił organ celny, że organy skarbowe dysponują nadpłatą z tytułu podatku obrotowego granicznego za 1991 r.- w odniesieniu do skarżącego,
4 Dyrektor Urzędu Celnego w K. pismem z dnia [...] 1999r., zwrócił się do Urzędu Skarbowego K., z wnioskiem o zabezpieczenie tych należności pieniężnych z tytułu podatku obrotowego-wierzytelności, na poczet należności celnych, które zostały wymierzone w zgłoszeniach celnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - w kwocie [...] zł wraz z odsetkami,
5. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego umorzonego postanowieniem z dnia [...]1996r. przez Urząd Skarbowy K., nastąpiło w dniu [...]1999r., poprzez wystawienie przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. tytułów wykonawczych: nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]); nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]); nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]); nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...])- i przesłanie ich do Urzędu Skarbowego, w odpowiedzi na wniosek z dnia 17.12.1999r. o zabezpieczenie powyższych należności, Urzędu Skarbowego w dniu 15.02.2000r. na konto Urzędu Celnego w K. została przekazana kwota w wysokości [...] zł,
. 7. decyzją z dnia [...] 2000r. nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w K. zarządził wypłatę na rzecz Firmy Handlowej A.F., odsetek od należności celnych w kwocie [...] zł zwróconych decyzją tego organu z dnia [...] 1996r nr [...]. Odsetki od w/w kwoty wynosiły [...] zł.
Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] 2000r. nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie w sprawie zarachowania w trybie art.250 §1 Kodeksu celnego w/w kwoty zwrotu, na poczet zaległości wynikających ze zgłoszeń celnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...],
decyzją z dnia [...] 2000r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w K., zarachował zwróconą decyzją z dnia [...] 2000r. kwotę [...] zł. Na poczet należności celnych w kwocie [...] zł wymierzonych w decyzjach Prezesa Głównego Urzędu Ceł:
nr [...] z dnia [...] 1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
nr [...] z dnia [...]1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
nr [...] z dnia [...] 1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
nr [...] z dnia [...] 1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...]),
- nr [...] z dnia [...]1996r. (dot. zgłoszenia celnego [...])
a więc wynikających z wystawionych w dniu 27.12.1999 r. przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. tytułów wykonawczych:
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...])
przesłanych do Urzędu Skarbowego. Pozostałą kwotę po rozliczeniach zwrócił skarżącemu.
10. w dacie zarachowania na poczet należności celnych w kwocie [...] zł decyzją z dnia [...] 2000r. Dyrektora Urzędu Celnego w K., kwoty [...] zł, zwróconej decyzją z dnia [...] 2000r, organ celny był w posiadaniu przelanej na jego konto przez. Urząd Skarbowy w dniu [...] 2000 r. kwoty w wysokości [...] zł.
Sąd w granicach sprawy poddanej kontroli miał na uwadze to, że przepisy Ordynacji podatkowej mającej odpowiednie zastosowanie do postępowań w sprawach celnych zgodnie z treścią art.262 Kodeksu celnego, stanowią, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120), postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów celnych (art. 121. § 1). w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu (art. 122). organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1).
Dlatego też, Dyrektor Izby Celnej w K., wniosek skarżącego z dnia [...] 2002 r. o wypłatę odsetek od zwróconej bez wydania decyzji kwoty w wysokości [...] zł., zobowiązany był zgodnie z powyższymi zasadami rozpoznać, wyjaśniając podstawową kwestię czy zwrócona skarżącemu kwota w wysokości [...] zł. była zwrotem należności celnych, od których możliwe jest w drodze odstępstwa od zasady wypłacenie odsetek zgodnie z dyspozycją art.250 §3 Kodeksu celnego, po spełnieniu przesłanek w tym przepisie wskazanych. Rozstrzygnięcie tej kwestii w ocenie Sądu mogło nastąpić dopiero po uprzednim, wszechstronnym wyjaśnieniu i rozważeniu:
- czy nastąpiło zaspokojenia wierzyciela- Urzędu Celnego z przelanej kwoty przez jej rozliczenie na należności celne wynikające z wystawionych w dniu 27.12.1999r., przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. tytułów wykonawczych: nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]), nr [...] (odnośnie zgłoszenia celnego nr [...]),
w odniesieniu do tego, że:
- czynności egzekucyjne podjęte przez Urząd Skarbowy na wniosek do niego skierowany przez Urząd Celny w K. w dniu 17.12.1999 r. o zabezpieczenie należności celnych, po uzyskaniu przez Urząd Celny informacji o posiadanej przez Urząd Skarbowy nadpłacie należnej skarżącemu od Urzędu Skarbowego z tytułu podatku obrotowego granicznego, doprowadziły do przelania wskazanej kwoty z Urzędu Skarbowego na konto Urzędu Celnego dniu 15.02.200 r. w wyniku wykonania czynności zabezpieczenia należności pieniężnej przez zajęcie wierzytelności skarżącego wobec Urzędu Skarbowego w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- wskazanym pismem z dnia 23.02.2000 r. Urząd Celny w K. poinformował Urząd Skarbowy K. o sposobie rozliczenia na zasadzie art.55 §2 Ordynacji podatkowej przekazanej kwoty dokonując szczegółowego zaliczenia powyższej kwoty na poszczególne tytuły egzekucyjne,
-pismem z dnia 20.02.2001 r. Urząd Celny w K. poinformował skarżącego, że tytuły wykonawcze z dnia 27.12.1999r., wystawione przez Dyrektora Urzędu Celnego w K. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nie zostały wycofane z organu egzekucyjnego-Urzędu Skarbowego K. a jedynie Urząd Celny zwrócił się o umorzenie pozostałej do egzekucji kwoty należności nie zaspokojonej z dokonanej wpłaty w dniu 15.02.2000 r.,
- dopiero pismem z dnia 7.02.2002 r. Urząd Celny w K. poinformował Urząd Skarbowy K., że kwota powyższa została zwrócona A. F. ponieważ Urząd Celny zaspokoił swoje roszczenie ze zwracanych odsetek od należności celnych z innego tytułu,
- decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] 2000r. nr [...], a więc wydaną po powyższym rozliczeniu, zarachowano zwróconą skarżącemu decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] 2000r kwotę [...] zł. na poczet należności celnych w kwocie [...] zł wynikających z powyższych tytułów wykonawczych na poczet której organ celny był w posiadaniu przelanej na-jego konto przez Urząd Skarbowy w dniu [...] 2000 r. kwoty w wysokości [...] zł.,
- przelana przez Urząd Skarbowy kwota przechowywane była na nieoprocentowanym rachunku dochodów budżetowych organu celnego.
W ocenie Sądu dopiero po wyjaśnieniu i rozważeniu powyższych okoliczności Dyrektor Izby Celnej powinien rozważyć czy przelana na konto Urzędu Celnego przez Urząd Skarbowy w dniu 15.02.2000 r. zwrócona następnie skarżącemu kwota w wysokości [...] zł., dawała podstawę do domagania się przez skarżącego zwrotu także odsetek z powołaniem się na przesłankę błędu organu celnego przez niewłaściwe ustalenie kwoty należności, do którego skarżący się nie przyczynił -na podstawie art. 250 §3 Kodeksu celnego. Jak wynika, bowiem z treści pisma Urzędu Skarbowego K. z dnia 27.12.1999 r. nastąpiło zajęcie wierzytelności Firmy Handlowej A.F. wobec dłużnika Urzędu Skarbowego K. na poczet należności wynikających z powyższych tytułów wykonawczych. Zgodnie z treścią art.165 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązującej w chwili wykonywana tych czynności
§ 1. Papiery wartościowe zajęte w celu zabezpieczenia należności pieniężnych podlegają złożeniu do depozytu organu egzekucyjnego. Zajęte pieniądze podlegają złożeniu w banku na rachunku oszczędnościowym z oprocentowaniem w wysokości przewidzianej dla wkładów oszczędnościowych płatnych na każde żądanie. Przepisy prawa bankowego kwotach wolnych od egzekucji nie mają zastosowania.
§ 2. Zajęta wierzytelność po nadejściu terminu jej płatności powinna być przez dłużnika tej wierzytelności zrealizowana przez złożenie należności do depozytu organu egzekucyjnego. Tak samo powinny być składane do depozytu organu egzekucyjnego zajęte wynagrodzenia za pracę i inne należności płatne w przyszłości, bez ponawiania ich zajęcia aż do wysokości należności zabezpieczonej (tekst jednolity Dz.U.91.36.161).
Wskazywany przepis uległ zmianie od dnia 30.11.2001r. (zmiana Dz.U.01.125. 1368,art. 1).
Art.165. §1. Wydane w formie dokumentu papiery wartościowe zajęte w celu zabezpieczenia należności pieniężnych podlegają złożeniu do depozytu organu egzekucyjnego.
§ 2. Zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie, z zastrzeżeniem § 3.
§ 3. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, zajęte pieniądze, na wniosek zobowiązanego, wpłaca się na rachunek lokaty terminowej.
§ 4. Zajęta wierzytelność po nadejściu terminu jej płatności przez dłużnika tej wierzytelności zrealizowana jest w celu zabezpieczenia przez przekazanie jej na rachunek, o którym mowa w § 2. Tak samo przekazywane są zajęte w celu zabezpieczenia wynagrodzenia za pracę i inne należności płatne w przyszłości, bez ponawiania ich zajęcia aż do wysokości należności zabezpieczonej.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej powinien jak słusznie podniesiono w skardze. mieć na uwadze. ze:
- wiosek o zabezpieczenie należności przez Urząd Celny został skierowany do Urzędu Skarbowego w dniu 17.12.1999 r. pomimo, że w związku z treścią wyroku NSA OZ w Krakowie z dnia 29.04.1999 r. l SA/Kr 120/98 organ celny był świadomy swojego długu wobec skarżącego , zwróconego następnie decyzją Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] 2000 r.
- przelana przez Urząd Skarbowy na konto Urzędu Celnego a następnie zwrócona skarżącemu kwota [...] zł, znacznie przewyższała kwotę [...] zł wynikającą z przedmiotowych tytułów wykonawczych i była złożona na nieoprocentowanym koncie dochodów budżetowych Urzędu Celnego od 15.02.2000 r. tj. od chwili ich przelania przez Urząd Skarbowy do 26.09.2000 r., kiedy przelano ją na konto skarżącego, pomimo, że decyzją z dnia [...] 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego zarachował zwracaną skarżącemu kwotę [...] zł a Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzja z dnia [...] 2000 r. umorzył postępowanie odwoławcze wobec cofnięcia odwołania przez skarżącego,
Niewątpliwie postępowanie zabezpieczające w świetle art.154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie prowadzi do wykonania obowiązku przez zobowiązanego a jedynie stwarza pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania obowiązku. Kwoty zabezpieczone w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie tracą, zatem swojego charakteru i podlegają zwrotowi jako kwoty zabezpieczone a nie jako nadpłata należności podatkowych z oprocentowaniem wynikającym z treści wskazywanego już art.165 tej ustawy (1999.04.02, wyrok NSA III SA r99 98. M. Podat. 2000/7/28). Jednakże Urząd Celny jak wskazano powyżej był dysponentem złożonej na swoim nieoprocentowanym koncie dochodów budżetowych zwróconej j skarżącemu kwoty od 15.02.2000 r. do 26.09.2000 r. pomimo tego, że rozliczył przelaną przez Urząd Skarbowy kwotę, co wynika z pisma skierowanego przez Urząd Celny do Urzędu Skarbowego K. w dniu 23.02.2000 r.
Powyższe kwestie nie zostały wyjaśnione wszechstronnie przez Dyrektora Izby Celnej w K., który rozpatrując wniosek skarżącego o zwrot odsetek rozważał kwestię przesłanek z art250 §3 Kodeksu celnego nie w pełnym zakresie, ograniczając się do konkluzji, że zwrócona bez wydania decyzji kwota nie była zwróconą należnością celną a jedynie zwrotem przelanej przez Urząd Skarbowy na konto Urzędu Celnego nadpłaty w podatku obrotowym granicznym.
Należy także zauważyć, że ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 27.12.1999 r. przez wystawienie tytułów wykonawczych, które dotyczyły należności celnych związanych z importem towarów przez skarżącego, wymierzonych w zgłoszeniach celnych z 1991 r.: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - w kwocie [...] zł skorygowanych następnie przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł.
:Zgodnie z obowiązującą w 1991 roku treścią art.2 pkt 15 ustawy z dnia 28.12.1989 r. Prawo celne (Dz.U.89.75.445 z p. zm.), należności celne - to cła i inne opłaty przewidziane w ustawie . Ustawa ta na podstawie art. 125 weszła w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.
Ta definicja ustawowa należności celnych niewiele się zmieniła w obowiązującej od 1.01.1998 r. ustawie z dnia 9.01.1997r. Kodeks celny (Dz.U. 97,23,117 z p. zm.), która w art. 3 § 1 pkt 8 stanowi, że należności celne przywozowe - to cła i inne opłaty związane z przywozem towarów.
Nie ma przy tym znaczenia, że w chwili powstania tych należności i w chwili ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wyegzekwowania tych należności obowiązywały dwie różne ustawy regulujące kwestie prawno celne albowiem obydwie ustawy, a więc Prawo celne w art.1 ust.2 i Kodeks celny w art.243 nakazywały w postępowaniu przed organami celnymi stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tych ustaw nie stanowią inaczej.
W tym miejscu nie sposób nie odnieść się do wniosku skarżącego z 28.04.2000 r skierowanego do Urzędu Celnego w K. o zwrot kwoty przelanej przez Urząd Skarbowy, który to wiosek bez wydania decyzji został rozstrzygnięty przelaniem przedmiotowej kwoty na konto skarżącego. To postępowanie organu celnego jak wskazano powyżej, nie mieści się w granicach sprawy poddanej kontroli Sądu, jednakże potrzeba odniesienia się do niego wynika z przesłanek zwrotu odsetek określonych przepisem art.250 Kodeksu celnego.
Trafnie, bowiem Dyrektor Izby Celnej w K. podniósł, że wypłata odsetek w świetle wskazanego przepisu uzależniona została przez ustawodawcę od tego czy zwrot dotyczy należności celnych przywozowych lub wywozowych, zwrot należności celnych winien nastąpić w formie decyzji wydanej przez właściwy organ celny, niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego.
Zgodnie jednak z treścią art.262 Kodeksu Celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, która określa w art. 165.
§ 1. Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
§ 2. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia.
Art. 165a. § 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę rwę będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zgodnie z kolei z dyspozycją art.207 §1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba, że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
§ 2. Decyzja rozstrzyga sprawę, co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
Niezależnie od traktowania kwoty przelanej na konto Urzędu Celnego z Urzędu Skarbowego jako nadpłaty w podatku obrotowym granicznym, kwota ta pozostawała w dyspozycji Urzędu Celnego spoczywając na nieoprocentowanym koncie dochodów budżetowych tego organu. Brak rozważenia tej kwestii przez Dyrektora Izby Celnej przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o zwrot odsetek od tej kwoty, nie może nie mieć odniesienia do oceny decyzji tego organu o odmowie zwrotu odsetek z powołaniem się na oczywistą i bezsporną okoliczność, że kwota ta zwrócona została bez wydania decyzji nawet w sytuacji, gdy nie zostało wskazane czy skarżący skorzystał ze złożenia skargi m bezczynność organu.
Powyższe kwestie nie zostały w sposób wszechstronny wyjaśnione ani rozważone przez Dyrektora Izby Celnej z naruszeniem wskazanych przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też w ocenie Sądu, liczba uchybień popełnionych przez organ celny w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
Zdaniem Sądu niniejsze rozstrzygnięcie nie przesądza kwestii zasadności roszczenia skarżącego a jedynie spowodowane jest potrzebą przeprowadzenia :ponownego postępowania z uwzględnieniem wskazań i ocen przez Sąd wyrażonych.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.