I SA/Kr 23/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki G. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że mimo proceduralnego błędu organu, brak organów spółki uniemożliwiał merytoryczne rozpatrzenie odwołania.
Spółka G. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania od decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Spółka argumentowała, że brak organu zarządczego nie powinien skutkować niedopuszczalnością odwołania, a organ powinien był podjąć kroki w celu ustanowienia kuratora lub pełnomocnika. Sąd uznał, że organ II instancji naruszył prawo, stosując art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zamiast art. 169 § 4, jednakże uznał, że błąd ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skutek procesowy był identyczny – brak merytorycznego rozpoznania odwołania.
Sprawa dotyczyła skargi G. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania spółki od decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Organ II instancji uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji, a wykreślenie ostatniego członka zarządu i prokurenta uniemożliwiało jej działanie. Spółka podniosła, że brak organu nie powinien skutkować niedopuszczalnością odwołania, a pełnomocnik mógł ją reprezentować. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak podjęcia działań w celu ustanowienia kuratora lub tymczasowego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, stosując art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zamiast art. 169 § 4, który przewiduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych. Sąd podzielił ustalenia faktyczne dotyczące braku organów spółki, w tym wygaśnięcie mandatu Prezesa Zarządu z powodu skazania prawomocnym wyrokiem. Mimo naruszenia proceduralnego, sąd uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarówno stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, jak i pozostawienie go bez rozpatrzenia, prowadziły do braku merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. W związku z tym, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że brak organu spółki nie stanowił podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, lecz powinno to skutkować pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 O.p. Jednakże, mimo tego naruszenia proceduralnego, sąd oddalił skargę, uznając, że skutek procesowy był identyczny.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym brak formalny odwołania w postaci braku podpisu osoby uprawnionej, nawet jeśli wynika z braku organów spółki, powinien być traktowany jako podstawa do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, a nie do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Stwierdzenie niedopuszczalności jest zarezerwowane dla innych sytuacji, np. wniesienia środka zaskarżenia przez podmiot nielegitymowany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 228 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Sąd uznał, że organ błędnie zastosował ten przepis w sytuacji braku formalnego odwołania.
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 169 § par. 1, par.4, art. 228 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 169 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
O.p. art. 169 § 4
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Sąd wskazał, że ten przepis powinien być zastosowany zamiast art. 228 § 1 pkt 1 O.p.
k.p.c. art. 67 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności procesowe przez swoje organy albo przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na nim statucie.
k.s.h. art. 201 § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 201 § 4
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 156
Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak organów spółki uniemożliwia jej działanie i reprezentację. Pełnomocnictwo udzielone przez osobę, której mandat wygasł, jest bezskuteczne. Naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skutek procesowy był identyczny.
Odrzucone argumenty
Brak organu spółki nie powinien skutkować niedopuszczalnością odwołania, a jedynie pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Organ podatkowy powinien był podjąć działania w celu ustanowienia kuratora lub tymczasowego pełnomocnika. Pełnomocnictwo udzielone przez byłego członka zarządu było skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezależnie bowiem od tego, czy organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania, czy też pozostawiłby je bez rozpatrzenia, skutkiem działania organu byłby brak merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Procesowy skutek pozostawienia odwołania bez rozpoznania jak i stwierdzenia niedopuszczalności jego wniesienia jest identyczny, gdyż prowadzi do braku merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji.
Skład orzekający
Jarosław Wiśniewski
przewodniczący
Waldemar Michaldo
sprawozdawca
Wiesław Kuśnierz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących niedopuszczalności odwołania i pozostawienia go bez rozpatrzenia w przypadku braku organów spółki oraz skutków prawnych pełnomocnictwa udzielonego przez osobę bez uprawnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów spółki i błędnego zastosowania przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego problemu proceduralnego w prawie podatkowym, jakim jest reprezentacja spółki w sytuacji braku organów, co może mieć praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców.
“Brak zarządu w spółce? Odwołanie podatkowe może być nieważne, ale czy na pewno?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 23/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/ Waldemar Michaldo /sprawozdawca/ Wiesław Kuśnierz Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1393/23 - Wyrok NSA z 2024-07-18 III FZ 600/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 169 par. 1, par.4, art. 228 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie WSA Waldemar Michaldo (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, , po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 2 listopada 2022 r. nr 1201-IEW-1.4121.12.2022.10 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala. Uzasadnienie Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1224-SEW.4121.1.2022 Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie orzekł o solidarnej odpowiedzialności G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. za zaległości podatkowe G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w T. w podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu pobranych przez płatnika, a nieodprowadzonych zaliczek na ten podatek, za następujące okresy rozliczeniowe: grudzień 2016 r., od marca do grudnia 2017 r. oraz od stycznia do września 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę, w kwotach wskazanych w sentencji ww. decyzji. Decyzja organu I instancji została doręczona G. sp. z o.o. w T. w dniu 8 lipca 2022 r. Pismem z dnia 22 lipca 2022 r. G. sp. z o.o. w T. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie. Pod odwołaniem, w miejsce podpisu, wpisano maszynowo, że zostało ono wniesione w imieniu Spółki przez S.C. Pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wezwał G. sp. z o.o. w T. do uzupełnienia w terminie 7 dni odwołania o własnoręczny podpis osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi, pismem z dnia 8 września 2022 r. adwokat B.A., w imieniu ww. Spółki, na podstawie udzielonego jej przez S.C. pełnomocnictwa z dnia 12 lipca 2022 r., uzupełniła braki formalne odwołania, poprzez przesłanie tożsamego odwołania uzupełnionego o jej własnoręczny podpis. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2022 r. nr 1201-IEW-1.4121.12.2022.10 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził niedopuszczalność odwołania G. sp. z o.o. w T. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że odwołująca Spółka jest osobą prawną, która w myśl art. 67 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego dokonuje czynności procesowych przez swoje organy albo przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie zaś do art. 38 Kodeksu cywilnego, osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na nim statucie. Działanie tych jednostek traktowane jest jako działanie osoby prawnej, a w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem spółki jest zarząd (art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych). Organ II instancji wskazał, że zgodnie z teorią organów osoby prawnej, opartą na unormowaniu art. 67 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 38 Kodeksu cywilnego, do podjęcia decyzji i wyrażenia woli osoby prawnej powołane są osoby fizyczne wchodzące w skład jej organu i działanie tych osób traktowane jest jako działanie organu osoby prawnej. Ponieważ osoby prawne dokonują czynności procesowych poprzez organy uprawnione do działania w ich imieniu zachodzi ścisłe powiązanie zdolności procesowej osoby prawnej z posiadaniem takiego organu. Braki w składzie właściwych organów zachodzą zarówno wtedy, gdy skład ten jest niezgodny z ustawą lub statutem, jak i wtedy, gdy strona nie ma powołanego organu uprawnionego do jej reprezentowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podniósł, że na podstawie wydruku odpisu pełnego KRS nr [...] z dnia 9 sierpnia 2022 r. oraz informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego ustalił, że G. sp. z o.o. nie posiada organów. Zarząd, w skład którego jako ostatni wchodził S.C., został wykreślony przez ww. Sąd postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt [...]. Spółka nie miała więc organów nadzoru, a jedynie prokurenta w osobie S.C., który został wykreślony z rejestru KRS wpisem (nr [...]) z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt [...]. Spółka nie miała likwidatora. Spółka nie ma również kuratora, a w sądzie rejestrowym nie toczy się żadne postępowanie o wpis osób do reprezentacji przedmiotowej Spółki. Zdaniem organu II instancji, powyższe oznacza, że G. sp. z o.o. nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji, tym samym posiada braki w składzie organów uniemożliwiające jej działanie. Z kolei działanie w przedmiotowej sprawie adwokat B.A., powołującej się na udzielone jej pełnomocnictwo z dnia 12 lipca 2022 r. przez byłego Prezesa zarządu S.C., nie może zastąpić organów Spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził zatem, że akta przedmiotowej sprawy potwierdzają, iż G. sp. z o.o., nie ma organu powołanego do jej reprezentowania, co oznacza, że nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych w takiej sytuacji. Pełnomocnik Spółki nie może owego organu zastąpić, składając w jej imieniu przedmiotowe odwołanie. Organ II instancji podkreślił, że kwestionuje legitymację G. sp. z o.o. ze względu na brak jej organów, a nie ważność pełnomocnictwa, na które powołuje się adwokat B.A. Ponadto organ zauważył, że pełnomocnictwo, na które powołuje się pełnomocnik nie upoważnia jej do reprezentowania Spółki przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. Obecny brak organów Spółki uprawnionych do jej reprezentowania nie pozwala jej również w stosunku do pełnomocnika pełnić funkcji mocodawcy. Jest to stan, w którym działanie Spółki jest uniemożliwione. Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zgodziła się G. sp. z o.o. w T. i pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. wniosło na nie skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 228 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że wniesione odwołanie od decyzji jest niedopuszczalne, w sytuacji gdy brak organu (zarządu) u skarżącej Spółki nie stanowił przesłanki o charakterze podmiotowym, skutkującej niedopuszczalnością wniesienia odwołania i popierania odwołania przez pełnomocnika działającego imieniem skarżącej. Z ostrożności procesowej strona skarżąca wskazała także na naruszenie: a) art. 138m w zw. z art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 42 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez: – błędne niezastosowanie i zaniechanie wyznaczenia w toku postępowania podatkowego tymczasowego pełnomocnika szczególnego do działania imieniem skarżącej Spółki do czasu ustanowienia kuratora, w sytuacji stwierdzenia przez organ niemożności działania przez skarżącą Spółkę w toku postępowania podatkowego z uwagi na brak organu do reprezentacji (zarządu) i zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu wyznaczenia tegoż pełnomocnika, – ewentualnie poprzez zaniechanie zwrócenia się w toku postępowania podatkowego do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla skarżącej Spółki w sytuacji stwierdzenia przez organ niemożności prowadzenia swoich spraw w toku postępowania podatkowego przez skarżącą Spółkę z uwagi na brak organu do reprezentacji (zarządu) i zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu wyznaczenia tegoż kuratora; b) art. 169 § 4 w zw. z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędnie niezastosowanie i zaniechanie wezwania skarżącej Spółki do uzupełnienia braku pod rygorem wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, w sytuacji powzięcia wątpliwości przez organ w zakresie dostrzeżonego braku organu (zarządu) do reprezentowania skarżącej Spółki. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że nietrafne jest stanowisko organu, iż brak organu (zarządu) u skarżącej Spółki powoduje brak możliwości jej działania, w tym niemożność wniesienia i popierania odwołania. Imieniem skarżącej Spółki działał bowiem umocowany pełnomocnik, którego pełnomocnictwo, pomimo braków w organach, nie wygasło. Późniejszy brak w składzie organu skarżącej Spółki nie spowodował niemożności jej działania, zwłaszcza zaskarżenia decyzji. W ocenie strony skarżącej, podzielenie stanowiska zaprezentowanego przez organ skutkowałoby paraliżem działania spółek kapitałowych w sytuacji chociażby śmierci czy rezygnacji jedynego członka zarządu, Zdaniem Spółki, o błędnym stanowisku organu świadczy także to, że w toku postępowania podatkowego nie podjął on żadnych ustawowo wymaganych czynności celem ustanowienia dla skarżącej Spółki przedstawiciela, zgodnie z art. 138m i z art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej. Z ostrożności procesowej strona skarżąca wskazała, że w sytuacji stwierdzenia w toku postępowania podatkowego przez organ, że skarżąca Spółka nie może działać ze względu na brak organu do reprezentacji (zarządu), organ winien podjąć stosowne działania celem umożliwienia jej reprezentowanie jej interesów i obronę praw. W przedmiotowej sprawie organ pozostał jednak bierny i zaniechał wyznaczenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego dla skarżącej Spółki do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Nadto, organ nie zwrócił się do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla skarżącej Spółki, pomimo, że jego zdaniem nie mogła ona prowadzić swoich spraw w toku postępowania podatkowego. Organ nadal prowadził postępowanie podatkowe w stosunku do strony skarżącej, którego efektem było stwierdzenie, że Spółka nie mogła działać z uwagi na brak organu (zarządu). Spółka powołała się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1105/17, w którym wskazano, że przepis art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i jego dyspozycja zobowiązuje organ do odpowiedniego, tj. wskazanego w nim działania. Organ nie ma swobody w zakresie jego stosowania i nie może odstąpić od wnioskowania o powołanie kuratora. Z tego powodu, organ po powzięciu informacji o braku organów uprawnionych do reprezentowania skarżącej Spółki powinien na podstawie art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej złożyć do sądu wniosek o wyznaczenie kuratora lub skorzystać z art. 138m Ordynacji podatkowej. Następnie organ winien na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej wezwać Spółkę do uzupełnienia braku odwołania polegającego na braku podpisu osoby uprawnionej do reprezentowania spółki. Dopiero w przypadku nie uzupełnienia braku przez uprawniony podmiot. Organ mógłby na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Ponadto strona skarżąca podniosła, że organ pominął dalsze etapy postępowania wstępnego, którego ramy determinuje dyspozycja art. 228 § 1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej i de facto zainicjował postępowanie rozpoznawcze. Organ dokonał ustaleń wyjaśniających, podczas gdy na skutek dostrzeżonych braków w organach skarżącej Spółki, winien był wezwać ją do wyjaśnienia tej kwestii i do ewentualnego usunięcia braków z tego zakresu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie mimo, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania. Naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., zwanej dalej O.p.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Zdaniem organu II instancji, wniesione przez stronę skarżącą odwołanie było niedopuszczalne ponieważ Spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji, co uniemożliwiało jej działanie. Z kolei ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie mógł, według organu, zastąpić tego organu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oparł się na wydruku odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 9 sierpnia 2022 r. oraz informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego i ustalił, że Zarząd skarżącej Spółki, w skład którego jako ostatni wchodził S.C., został wykreślony przez ww. Sąd postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt [...]. Spółka nie miała więc organów nadzoru, a jedynie prokurenta w osobie S.C., który został wykreślony z rejestru KRS wpisem (nr [...]) z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt [...]. Spółka nie miała likwidatora. Spółka nie ma również kuratora, a w sądzie rejestrowym nie toczy się żadne postępowanie o wpis osób do reprezentacji przedmiotowej Spółki. W oparciu o powyższe okoliczności organ II instancji, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p., stwierdził więc, że wniesione odwołanie jest niedopuszczalne. Powyższe ustalenia faktyczne organu odwoławczego, orzekający w niniejszej sprawie Sąd, podziela. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt [...] (k. 34 akt odwoławczych), S.C. (Prezes Zarządu skarżącej Spółki) został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] r., sygn. akt [...] za przestępstwa z art. 271 § 1 i art. 273 Kodeksu karnego, tj. określone w przepisach rozdziałów XXXIII – XXXVII tego Kodeksu. W związku z tym S.C. nie mógł pełnić funkcji określonych w art. 18 § 2 ustawy Kodeks spółek handlowych, w tym funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Oznacza to, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] r. (tj. 10 czerwca 2022 r.) wygasł jego mandat Prezesa Zarządu. Jednak zdaniem Sądu, braki w odwołaniu w zakresie podpisu osoby umocowanej do działania w imieniu skarżącej Spółki (nieusunięte pomimo wezwania) winny skutkować pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia stosownie do art. 169 § 4 O.p., a nie niedopuszczalnością odwołania w trybie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. W myśl art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (art. 169 § 4 O.p.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, w razie nieuzupełnienia w wymaganym terminie, pomimo wezwania, braków formalnych odwołania od decyzji organu podatkowego, organ powinien wydać nie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności tego środka na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p., lecz postanowienie o pozostawieniu go bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 O.p. Pogląd taki zaprezentowany został w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 338/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1664/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 808/17, wyrok WSA w Opolu z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Op 94/13; wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 447/12; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1642/10; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wskazać również należy, że w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. o sygn. akt II GSK 4237/16 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że "Gdy pomimo uruchomienia przez organ procedury naprawczej na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) autor pisma nie uzupełni w terminie brakującego podpisu, formę procesową działania organu w takim wypadku określa art. 169 § 4 tej ustawy, stosowany w postępowaniu odwoławczym odpowiednio na mocy jej art. 235: jest to postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, a nie postanowienie o niedopuszczalności odwołania, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 1 tej ustawy". Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki do uznania za niedopuszczalne wniesionego w sprawie odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Wchodzące w rachubę w niniejszej sprawie przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą przede wszystkim w razie wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania, a więc np. gdy dany podmiot nie jest adresatem zaskarżonej odwołaniem decyzji lub gdy nie wykazał, że decyzja ta narusza jego interes prawny. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż odwołanie wnoszone było w imieniu podmiotu legitymowanego do zaskarżenia decyzji organu I instancji. Brak wykazania, że odwołanie zostało podpisane przez osobę uprawnioną do działania w imieniu skarżącej Spółki, skutkować powinno zatem pozostawieniem wniesionego środka zaskarżenia bez rozpatrzenia. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że w odpowiedzi na wezwanie organu II instancji do uzupełnienia braków odwołania, adwokat B.A. przedłożyła podpisane przez siebie odwołanie wraz z pełnomocnictwem z dnia 12 lipca 2022 r. do działania w imieniu Spółki, podpisanym przez S.C. Należy bowiem zauważyć, że na dzień podpisania pełnomocnictwa S.C. nie był już uprawniony do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu skarżącej Spółki z uwagi na uprawomocnienie się z dniem 10 czerwca 2022 r. wyroku Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 138m w zw. z art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 42 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Organ II instancji nie miał bowiem obowiązku zwracać się do sądu o ustanowienie kuratora dla skarżącej Spółki czy też wyznaczyć dla niej tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Należy zauważyć, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] r. (tj. 10 czerwca 2022 r.), na mocy którego wygasł mandat S.C. jako Prezesa Zarządu, Spółka mogła powołać nowy zarząd, który by ją reprezentował w postępowaniu podatkowym. Uprawnienie takie, zgodnie z treścią art. 201 § 4 i art. 156 Kodeksu spółek handlowych, przysługiwało jej jedynemu wspólnikowi – G.Ł., który jednak z niego nie skorzystał. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie doszło również w sprawie do niezastosowania art. 169 § 4 O.p., poprzez zaniechanie wezwania Spółki do uzupełnienia braku pod rygorem wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. (k. 21 akt odwoławczych) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wezwał bowiem skarżącą Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni odwołania o własnoręczny podpis osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Jako podstawę prawną wezwania wskazano m.in. art. 169 § 1 i § 4 O.p. Tym samym organ prawidłowo wezwał Spółkę do uzupełnienia braków odwołania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Dopiero później organ naruszył przepisy postępowania, gdyż zamiast pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia (zgodnie z rygorem wskazanym w piśmie z dnia 12 sierpnia 2022 r.), stwierdził jego niedopuszczalność. Pomimo jednak stwierdzenia, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, tj. art. 228 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, Sąd uznał, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezależnie bowiem od tego, czy organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania, czy też pozostawiłby je bez rozpatrzenia, skutkiem działania organu byłby brak merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Za niecelowe Sąd uznał zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia skoro jego konsekwencją byłoby wydanie postanowienia z tym samym uzasadnieniem a różniącym się od zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia jedynie sentencją. Jak już wskazano procesowy skutek pozostawienia odwołania bez rozpoznania jak i stwierdzenia niedopuszczalności jego wniesienia jest identyczny, gdyż prowadzi do braku merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI