I SA/Kr 2291/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., uznając błędną interpretację przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty i określenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Skarżący odliczyli wydatki mieszkaniowe, jednak organy podatkowe uznały, że odliczenia te należy pomniejszyć o wcześniejsze odliczenia z tytułu oszczędności w kasie mieszkaniowej, co skutkowało brakiem ulgi. Sąd uchylił decyzje, uznając naruszenie prawa materialnego przez organy podatkowe w zakresie interpretacji art. 27a ust. 12 ustawy o PIT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Państwa K. i T. M. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która odmówiła stwierdzenia nadpłaty i określiła zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Organy podatkowe uznały, że odliczenie z tytułu wydatków na zakup lokalu mieszkalnego powinno być pomniejszone o kwotę wcześniejszych odliczeń z tytułu oszczędności w kasie mieszkaniowej, co w efekcie pozbawiło skarżących ulgi. Sąd, opierając się na utrwalonym orzecznictwie NSA, uznał, że błędna jest kolejność dokonywania tych odliczeń przez organy podatkowe. Sąd wskazał, że najpierw należy ustalić kwotę pomniejszenia z tytułu odliczeń z art. 27a ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, a następnie sprawdzić, czy zmniejszone odliczenie nie przekracza limitu. W ocenie Sądu, organy podatkowe naruszyły art. 27a ust. 12 ustawy o PIT, co miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Odliczenie z tytułu wydatków na zakup lokalu mieszkalnego należy pomniejszyć o odliczenia z tytułu oszczędności w kasie mieszkaniowej, ale tę czynność matematyczną należy wykonać w pierwszej kolejności, a dopiero potem sprawdzić, czy suma odliczeń nie przekracza limitu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie ustaliły kolejność działań matematycznych przy stosowaniu art. 27a ust. 12 ustawy o PIT, co doprowadziło do nieprawidłowego pomniejszenia ulgi mieszkaniowej. Sąd oparł się na orzecznictwie NSA wskazującym na właściwy sposób obliczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nakazuje pomniejszyć kwotę stanowiącą 19 % wydatków na zakup lokalu mieszkalnego o odliczenia z tytułu oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej. Czynność tę należy wykonać w pierwszej kolejności.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit a
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa podstawę ulgi mieszkaniowej, w tym dotyczącą kas mieszkaniowych, na podstawie kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego.
u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa limit dopuszczalnych odliczeń jako sumę odliczeń z tytułu wydatków poniesionych na dużą ulgę mieszkaniową i systematyczne gromadzenie oszczędności w kasie mieszkaniowej.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1
Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 27a ust. 12 ustawy o PIT przez organy podatkowe. Błędna kolejność wykonywania działań matematycznych przy obliczaniu ulgi mieszkaniowej.
Godne uwagi sformułowania
Tę czynność matematyczną należy wykonać w pierwszej kolejności. W przeciwnym razie dyspozycja przepisu art. 27 a ust. 12 cyt. Ustawy byłaby niewykonalna. O kolejności wykonywania działań matematycznych decyduje ustawa, a nie treść załącznika PIT - D, który pozostaje w sprzeczności z ustawą.
Skład orzekający
Anna Znamiec
sprawozdawca
Grażyna Jarmasz
członek
Józef Michaldo
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności kolejność działań przy pomniejszaniu odliczeń."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 roku i specyfiki ulgi mieszkaniowej związanej z kasami mieszkaniowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi mieszkaniowej i pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organy podatkowe może prowadzić do niekorzystnych rozstrzygnięć dla podatników. Pokazuje też znaczenie orzecznictwa sądów administracyjnych.
“Błąd w PIT? Sąd wyjaśnia, jak prawidłowo odliczyć ulgę mieszkaniową.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 2291/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-03-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Znamiec /sprawozdawca/ Grażyna Jarmasz Józef Michaldo /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Józef Michaldo Sędziowie NSA (del.) Grażyna Jarmasz Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. i T. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 21 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych). Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2001 r. Nr [...] Zastępca Naczelnika Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu wniosku Państwa T. M. i K. M. z dnia [...] 2001 r. odmówił Państwu K. i T. M. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie [...] zł, określił zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie [...] zł, określił odsetki w wysokości [...] zł za zwłokę na dzień wydania decyzji. Od powyższej decyzji skarżący w dniu [...] 2001 roku wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie prawa materialnego, a to art. 27 a ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 19991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000 r., poz. 176 z późn. zm.). Izba Skarbowa, decyzją z dnia 21.09.2001 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W przedmiotowej sprawie, jak ustaliły organy podatkowe, skarżący wpłacili do kasy mieszkaniowej w latach 1989 - 1999 kwotę [...] zł i w sumie odliczyli od podatku dochodowego od osób fizycznych za te lata kwotę [...] zł. Z uwagi na fakt, iż odliczyli od podatku dochodowego od osób fizycznych za te lata kwotę [...] zł to limit za rok 2000 wynosi 13 618,00 zł ([...] - [...] zł), a powiększony o kwotę [...] zł z tytułu wydatków na remont lokalu daje razem kwotę przysługującego odliczenia od podatku w ramach wydatków mieszkaniowych w wysokości [...] zł. Zgodnie z przepisem art. 27 a ust. 2 cyt ustawy podstawę ulgi mieszkaniowej, w tym dotyczącej kas mieszkaniowych ustala się na podstawie kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy. Maksymalny limit za lata 1992 - 2000 wynosił 29260,00 zł. W roku 2000 skarżący wycofali oszczędności z kasy mieszkaniowej po zakończeniu okresu systematycznego oszczędzania i dokonali wpłaty zaliczkowej raty na zakup lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł, z czego 19 % stanowi kwotę [...] zł, a zatem przysługujące odliczenie z tego tytułu wynosiłoby [...] zł, ale limit na rok 2000 z uwagi na wcześniejsze odliczenie wynosił 14088,76 zł. Organy podatkowe przyjęły, że przysługujące w 2000 roku odliczenie w kwocie [...] należało pomniejszyć zgodnie z przepisem art. 27 a ust. 12 cyt. ustawy o wcześniejsze odliczenia z tytułu poniesienia wydatków mieszkaniowych obliczone zgodnie z przepisem art. 27 a ust. 3 cyt. Ustawy, o kwotę uprzednio dokonanych odliczeń z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej. W związku z powyższym organy podatkowe uznały, że skarżącym w roku 2000 z tytułu poniesionych wydatków mieszkaniowych ulga nie przysługuje, ponieważ odliczenia w latach 1998 - 1999 z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej są większe od odliczenia przysługującego w 2000 r. Na decyzję Izby Skarbowej skarżący wnieśli w dniu [...] 2001 skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podnoszą zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipa 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (T. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14 poz. 176 z późn. zm.) i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżących dokonali oni prawidłowo stosownych odliczeń od podatku w wyniku, których kwota nadpłaty w ich podatku dochodowym za rok 2000 wyniosła [...] zł. Zgodnie z treścią przepisu art. 27 ust. 3 cyt ustawy, określającego limit dopuszczalnych odliczeń jako sumę odliczeń z tytułu wydatków poniesionych na dużą ulgę mieszkaniowa i systematyczne gromadzenie oszczędności w kasie mieszkaniowej, który może zostać wykorzystany łącznie w okresie obowiązywania ustawy dokonali odliczeń poprzez zsumowanie, w związku z czym kwota ulgi mieszkaniowej w roku 2000 została obliczona poprzez dodanie do kwoty [...] zł kwoty [...] zł, a od niej z kolei odjęta została kwota odliczona w latach uprzednich tj. kwota [...] zł. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, pismo datowane [...] 2001 r. wniosła oddalenie skargi i podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu [...] 2004 r. pełnomocnik skarżącej K. M. złożył pismo procesowe, w którym powołał się na oficjalną interpretacje Ministerstwa Finansów przedstawiona w piśmie PB5/MC-033-164/01/2150 z dnia 9.11.2001 (pismo opublikowane w Biuletynie Skarbowym Ministerstwa Finansów nr 6 (42) 2001). Powyższa interpretacja dotyczy zapewnienia jednolitego stosowania prawa - art. 27 a ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przedmiotowym piśmie został zaprezentowany sposób, w jaki podatnik powinien dokonać rozliczenia i wypełnienia załącznika PIT-D, gdy wydatki na cele mieszkaniowe wymienione w art. 27 a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy sfinansował zarówno wycofanymi oszczędnościami z kasy mieszkaniowej, z tytułu których w latach ubiegłych korzystał z odliczeń jak i środkami pochodzącymi z innych źródeł - własne środki, kredyt, pożyczka. W świetle powyższego pisma skarżący twierdzą, że prawidłowo wypełnili załącznik PIT-D za 2000 r. Niezasadność stanowiska przyjętego przez organy podatkowe została - jak podaje - pełnomocnik skarżącej potwierdzona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 27 a ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. -1. jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) nakazywał pomniejszyć kwotę stanowiąca 19 % wydatków na zakup lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonaniu działalności gospodarczej o odliczenia, z których podatnik skorzystał z tytułu oszczędności zgromadzonych w banku prowadzącym kasę mieszkaniową. Tę czynność matematyczną należy wykonać w pierwszej kolejności. W przeciwnym razie dyspozycja przepisu art. 27 a ust. 12 cyt. Ustawy byłaby niewykonalna, gdyż pomniejszenie nie dotyczyłoby 19 % ww. wydatków, lecz sumy tej kwoty i kwoty odliczonej z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej, ograniczonej limitem określonym w przepisie art. 27 a ust. 2 cyt. Ustawy. Stanowisko takie znalazło potwierdzenie w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.07.2002 r. sygn. III SA 214/01, ONSA 2003/3/103, wyrok NSA w Warszawie z 16.04.2003 r. sygn. III S.A. 2963/01). Określając kwotę pomniejszenia z tytułu odliczeń wymienionych w art. 27 a ust. 1 pkt 2 cyt. Ustawy należy ustalić czy i w jakiej części oszczędności z kasy mieszkaniowej zostały dwukrotnie odliczone tj. raz jako oszczędności, drugi raz jako wydatki na inwestycje - zakup lokalu mieszkalnego, o czym mowa w przepisie art. 27 a ust. 1 pkt 1 cyt. Ustawy. W sprawie skarżących 19 % wydatków na zakup lokalu mieszkalnego wynosiło [...] zł. Te kwotę zatem należało pomniejszyć o odliczenia z tytułu oszczędności w kasie mieszkaniowej czyli o kwotę [...] zł. Oznacza to, że odliczenie z tytułu wydatków na zakup lokalu mieszkalnego po zmniejszeniu wynosi [...] zł. Dopiero w dalszej kolejności należy sprawdzić, czy w okresie obowiązywania ustawy zmniejszone odliczenie z tytułu wkładu budowlanego łącznie z odliczeniami, o których mowa w art. 27 a ust. 3 pkt 1 lit b cyt. Ustawy nie przekracza limitu określonego w art. 27 a ust. 2 cyt. Ustawy, wynoszącego w 2000 r. 29260,00 zł. W niniejszej sprawie limit nie został przekroczony, gdyż kwota odliczeń przed 2000 r. wynosiła [...] zł. Do wykorzystania w 2000 r. pozostało zatem [...] zł. Skarżący w 2000 roku ponieśli wydatki na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej w kwocie [...] zł i w 2000 r. mogą odliczyć kolejną kwotę z tytułu oszczędności w kasie mieszkaniowej wynoszącą [...] zł oraz kwotę z tytułu wydatku na zakup lokalu mieszkalnego, którą w ocenie Sądu, zgodnie z wyżej przedstawionymi wyliczeniami należało określić na [...] zł. Suma wymienionych kwot mieści się w limicie [...] zł. W ocenie Sądu odmienne wyliczenia organów I i II instancji nie znajdują uzasadnienia w treści powołanych powyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O kolejności wykonywania działań matematycznych decyduje ustawa, a nie treść załącznika PIT - D, który pozostaje w sprzeczności z ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podzielając prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko (wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.07.2002 r. sygn. III SA 214/01, ONSA 2003/3/103, wyrok NSA w Warszawie OZ w Krakowie z dnia 10.12.2003 r., sygn. akt I S.A./Kr 1915/01) nie akceptuje w zakresie sposobu liczenia stanowiska przedstawionego w piśmie ministra finansów z dnia 09.11.2001 r. nr OB5/MC-033-164/01/2418. Przedstawiony w powołanym piśmie sposób liczenia stanowił próbę dostosowania sposobu liczenia do konstrukcji załącznika PIT-D, a nie do ustawy. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę przedstawione powyżej wskazówki organ podatkowy będzie zobowiązany do ponownego przeanalizowania rozliczenia podatników z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, za 2000r., uwzględniając również inne odliczenia, dokonane przez skarżących, jak odliczenia od podatku z tytułu remontu lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy podatkowe I i II instancji rozpatrując niniejsza sprawę w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy naruszyły przepis art. 27 a ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1997 r o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), na podstawie przepisu art. 145 par. l pkt l lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI