I SA/Kr 225/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT), wydanej na wniosek spółki deweloperskiej M. Sp. z o.o. w K. Spółka zajmuje się realizacją projektów budownictwa mieszkaniowego, wykorzystując zamknięte mieszkaniowe rachunki powiernicze. W przeszłości zdarzały się sytuacje, w których spółka wystawiała faktury zaliczkowe przedwcześnie, tj. przed otrzymaniem środków z rachunków powierniczych na swój rachunek bieżący, a przed faktycznym przeniesieniem własności lokalu. Spółka stała na stanowisku, że takie faktury nie są 'fakturami pustymi' w rozumieniu art. 108 ustawy VAT i nie rodzą obowiązku zapłaty podatku ani konieczności korekty podstawy opodatkowania i kwoty podatku. Uważała, że korekta powinna dotyczyć jedynie błędnie określonej daty powstania obowiązku podatkowego. Dyrektor KIS uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że przedwcześnie wystawione faktury, które nie odzwierciedlają otrzymanej zapłaty w terminie, należy uznać za wystawione niezgodnie z przepisami (art. 106i ust. 7 ustawy VAT) i obligują do ich korekty w zakresie podstawy opodatkowania i kwoty podatku ('wyzerowania') lub zapłaty podatku na podstawie art. 108 ustawy VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że art. 108 ustawy VAT ma zastosowanie jedynie w przypadku realnego uszczuplenia zobowiązania podatkowego lub transakcji fikcyjnych. W ocenie Sądu, faktury zaliczkowe dokumentujące rzeczywiste transakcje, nawet wystawione przedwcześnie, nie są 'fakturami pustymi'. Brak otrzymania zapłaty w terminie wskazanym na fakturze nie skutkuje automatycznym uznaniem jej za pustą, jeśli transakcja jest realizowana. Sąd podkreślił, że wystawienie faktury przedwcześnie nie powoduje ryzyka uszczuplenia należności publicznoprawnych, gdyż nabywca nie może odliczyć VAT naliczonego, dopóki nie powstanie obowiązek podatkowy u sprzedawcy. W związku z tym, spółka nie jest zobowiązana do korekty podstawy opodatkowania i kwoty podatku, a jedynie do ewentualnej korekty daty powstania obowiązku podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy sprzedaży lokali przez deweloperów z wykorzystaniem rachunków powierniczych, a także kwestii wystawiania i korygowania faktur zaliczkowych w takich sytuacjach.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rachunkami powierniczymi w budownictwie deweloperskim. Interpretacja art. 106i ust. 7 ustawy VAT może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa, dokumentująca rzeczywistą transakcję w budownictwie deweloperskim z wykorzystaniem rachunku powierniczego, może być uznana za 'fakturę pustą' w rozumieniu art. 108 ustawy VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa dokumentująca rzeczywistą transakcję nie jest 'fakturą pustą', nawet jeśli nie odzwierciedla otrzymanej zapłaty w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 108 ustawy VAT ma zastosowanie jedynie do transakcji fikcyjnych lub sytuacji prowadzących do realnego uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa. Przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa, która dokumentuje rzeczywistą transakcję, nie spełnia tych kryteriów, ponieważ nie prowadzi do uszczuplenia podatku VAT, dopóki nie powstanie obowiązek podatkowy u sprzedawcy.
Czy podatnik jest zobowiązany do korekty podstawy opodatkowania i kwoty podatku w przedwcześnie wystawionej fakturze zaliczkowej, czy jedynie do korekty daty powstania obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podatnik jest zobowiązany do korekty jedynie daty powstania obowiązku podatkowego, a nie podstawy opodatkowania i kwoty podatku.
Uzasadnienie
Wystawienie faktury zaliczkowej przedwcześnie, ale dokumentującej rzeczywistą transakcję, nie wymaga korekty podstawy opodatkowania i kwoty podatku. Korekta jest konieczna jedynie w zakresie błędnie określonej daty powstania obowiązku podatkowego, ponieważ wystawienie faktury przed terminem nie powoduje ryzyka uszczuplenia należności publicznoprawnych.
Czy przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa, która nie odzwierciedla otrzymanej zapłaty w terminie, powinna zostać skorygowana w zakresie podstawy opodatkowania i kwoty podatku, czy tylko daty powstania obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Faktura powinna zostać skorygowana jedynie w zakresie daty powstania obowiązku podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wystawienie faktury zaliczkowej przed terminem, ale w odniesieniu do rzeczywistej transakcji, nie stanowi podstawy do 'wyzerowania' pozycji faktury dotyczących podstawy opodatkowania i kwoty podatku. Korekta jest wymagana jedynie w przypadku błędu w dacie powstania obowiązku podatkowego.
Przepisy (22)
Główne
ustawa VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
ustawa VAT art. 19a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.
ustawa VAT art. 19a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
ustawa VAT art. 106i § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, lub otrzymaniem całości lub części zapłaty.
ustawa VAT art. 106j § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik wystawia fakturę korygującą w przypadku stwierdzenia pomyłki w jakiejkolwiek pozycji faktury.
ustawa VAT art. 108 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Pomocnicze
ustawa VAT art. 2 § pkt 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
ustawa VAT art. 2 § pkt 22
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
ustawa VAT art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
ustawa VAT art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
ustawa VAT art. 106b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług.
ustawa VAT art. 106i § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę.
ustawa VAT art. 106i § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty.
Prawo bankowe art. 49 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Banki mogą prowadzić w szczególności rachunki powiernicze.
Prawo bankowe art. 59 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Reguluje zasady prowadzenia rachunków powierniczych, w tym gromadzenie środków pieniężnych powierzonych przez osoby trzecie i warunki ich wypłaty.
ustawa deweloperska art. 1
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
Reguluje zasady ochrony praw nabywcy w umowach deweloperskich.
ustawa deweloperska art. 3 § pkt 7 i 8
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
Definiuje otwarty i zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy.
ustawa deweloperska art. 10
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
Określa warunki wypłaty środków z zamkniętego mieszkaniowego rachunku powierniczego.
ustawa deweloperska art. 11
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
Określa warunki wypłaty środków z otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy do uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, w tym naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na interpretację indywidualną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa dokumentująca rzeczywistą transakcję nie jest 'fakturą pustą'. • Obowiązek zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ustawy VAT dotyczy jedynie transakcji fikcyjnych lub sytuacji prowadzących do uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa. • Korekta faktury zaliczkowej wystawionej przedwcześnie powinna dotyczyć jedynie daty powstania obowiązku podatkowego, a nie podstawy opodatkowania i kwoty podatku. • Wystawienie faktury zaliczkowej przed terminem nie powoduje ryzyka uszczuplenia należności publicznoprawnych, jeśli transakcja jest realizowana.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Dyrektora KIS, że przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa, która nie odzwierciedla otrzymanej zapłaty w terminie, jest niezgodna z przepisami i wymaga korekty podstawy opodatkowania i kwoty podatku lub zapłaty podatku VAT.
Godne uwagi sformułowania
przedwcześnie wystawiona faktura zaliczkowa nie jest fakturą pustą • art. 108 ustawy VAT ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy dochodzi do realnego uszczuplenia zobowiązania podatkowego, dochodów Skarbu Państwa i dotyczy transakcji fikcyjnych • wystawienie faktury wcześniej niż przed datą uwolnienia środków z rachunku powierniczego nie powoduje ryzyka uszczuplenia należności publicznoprawnych
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Grzegorz Klimek
członek
Jarosław Wiśniewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy sprzedaży lokali przez deweloperów z wykorzystaniem rachunków powierniczych, a także kwestii wystawiania i korygowania faktur zaliczkowych w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rachunkami powierniczymi w budownictwie deweloperskim. Interpretacja art. 106i ust. 7 ustawy VAT może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w branży deweloperskiej związanego z wystawianiem faktur zaliczkowych i momentem powstania obowiązku podatkowego VAT, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców.
“Deweloperzy, uwaga! WSA w Krakowie: Przedwczesne faktury zaliczkowe nie zawsze oznaczają 'puste faktury' i VAT do zapłaty.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.